HALF MILJOEN AMERIKANEN ACHTER TRALIES WEGENS TE ARM

augustus 19, 2010 at 5:29 am 1 reactie

Bij elke jail vind je tal van bail bond winkels

Tom Ronse

Die kaart uit het Monopoly-spel waarmee je de gevangenis uit mag, steunt op de Amerikaanse werkelijkheid: met het juiste kaartje, een ‘bail bond’, mag je meteen vrij, in afwachting van je proces. Maar je moet er wel voor betalen. Twee derden van de arrestanten kunnen dat niet. Meer dan een half miljoen Amerikanen zit gevangen omdat ze te arm zijn. De meesten van hen werden gearresteerd voor kleine, niet-gewelddadige vergrijpen. Sommigen van hen moeten meer dan een jaar achter tralies wachten eer hun zaak voor de rechtbank komt. De kostprijs van hun huisvesting voor de Amerikaanse belastingsbetaler: ruim 9 miljard dollar per jaar.

In de VS woont 5 procent van de wereldbevolking maar bijna een kwart van het aantal gedetineerden in de wereld zit in Amerikaanse gevangenissen. Dat komt neer op 751 gevangenen per 100 000 inwoners, zes keer zoveel als het gemiddelde van de rest van de wereld (125 per 100 000). Van de meerderjarigen zit één Amerikaan op honderd achter tralies. De gevangenissen barsten uit hun voegen, ook al worden er elk jaar bijgebouwd. Verschillende staten, zoals California en Michigan, staan sinds de financiele crisis op de rand van het bankroet, mede door de hoge kosten van hun gevangenissen. Toch blijft ook daar de gevangenisbevolking groeien.

Het was niet altijd zo. “In geen enkel land wordt het strafrecht zo mild toegepast als in de VS”, schreef de Franse diplomaat Alexis de Tocqueville nadat hij in 1831 Amerikaanse gevangenissen bezocht. In de vorige eeuw hield de Amerikaanse gevangenisbevolking tot en met de jaren 1970 min of meer gelijke tred met West-Europa maar daarna begon een pijlsnelle stijging die nog steeds voortduurt. Een van de oorzaken is de “war on drugs” die in de jaren ’80 gelanceerd werd. In 1980 waren 40 000 Amerikanen opgesloten wegens het gebruik of bezit van drugs, vandaag een half miljoen, waarvan sommigen voor bezit van minder dan één gram cannabis. Maar ook voor andere niet-gewelddadige overtredingen die in Europa hoogstens tot een boete leiden, kan men op vele plaatsen in de VS achter tralies belanden. Een ongedekte cheque uitgeven. Door een rood licht lopen. Rijden zonder rijbewijs. De straffen zijn zwaarder dan in Europa en de tijd die arrestanten in voorarrest doorbrengen is langer. Nochtans heeft de VS van Engeland een systeem geerfd dat uitgevonden werd om misbruik van het voorarrest te voorkomen: borgtocht. In de VS is er een unieke industrie uit ontstaan, de bail bondsmen of borgtocht-verzekeraars. Het systeem werkt vlot als de arrestant geld heeft. Heeft hij het niet, kan hij er niet aangeraken bij familie of vrienden, dan blijft hij in jail, soms voor langere tijd dan de straf die staat op het vergrijp waarvoor hij nog niet berecht is.

De White Street jail

In de tombe

In White Street, op enkele straten van het hartje van Chinatown in Manhattan, staan twee grote vensterloze gebouwen aan weerskanten van de straat. Boven de straat loopt een verbinding tussen beiden. Die norse grijze mastodonten vormen samen het “Manhattan Detention Complex”, beter bekend als de White Street jail of “the tombs”. ‘Jail’ en ‘prison’ zijn geen synoniemen. ‘Prisons’, beheerd door de staten en in mindere mate door de federale overheid, zijn gevangenissen waar veroordeelden straffen van meer dan één jaar uitzitten. ‘Jails’ dienen voor kortere straffen en vooral om arrestanten die nog niet berecht zijn in op te sluiten. Zij vallen meestal onder de bevoegdheid van locale overheden, de steden en counties (arrondissementen). De grootste jail van het land is New Yorks Rikers Island. Daarnaast heeft de stad nog verschillende andere jails zoals White Street, waarin zo’n 800 gedetineerden opgesloten zijn, allen mannen in voorarrest.

Het is in White Street dat ik Shawn Williams ontmoet. Hij is net vrijgelaten, na bijna één maand in jail. Zijn vriendin heeft eindelijk het geld bijeengescharreld om de bail bond te betalen. Shawn is opgelucht maar ook wat achterdochtig. Hij kijkt schichtig om zich heen en wil niet op de foto. Maar hij heeft wel veel zin om zijn verhaal te vertellen.

Shawn is 23 jaar en woont in central Harlem. Het is een van de armste wijken van New York en tevens een van de gevaarlijkste. Zoals de rest van de stad is de buurt veel veiliger geworden maar het blijft een haard van drugshandel, illegaal wapenbezit en andere misdaad. Een probleemzone dus. De manier waarop de New Yorkse politie probleemzones aanpakt, stoelt op de militaire strategie van ‘overwhelming force’. De wijk wordt overspoeld met een leger van politie die iedereen die er ‘verdacht’ uitziet –wat dat ook moge betekenen- tegenhoudt, ondervraagt en fouilleert. “Stop, question, frisk”, heet dat beleid. Het is een uitloper van burgemeester Giuliani’s ‘Zero tolerance’-politiek die beoogde om de grote misdaad te voorkomen door de kleine vergrijpen harder aan te pakken en van het post- 9/11 klimaat, waarin de politie min of meer de vrije hand kreeg om zijn ding te doen. Het aantal ‘Stop, question, frisk’-acties is elk jaar toegenomen. In 2003 werden 160 851 NewYorkers eraan onderworpen, vorig jaar 575 996. Het zijn meestal jongens en jonge mannen die tegengehouden worden. Shawn weet niet meer hoe vaak het hem overkwam. Ergens tussen 20 en 30 keren, schat hij. “Ik begrijp waarom ze het doen”, zegt hij over de politie. “Ik wil ook minder misdaad. Maar het is de manier waarop ze het doen. Ze tonen geen respect. Ze behandelen ons als vijanden. Het lijkt wel Gaza bij ons.” Tijdens de laatste controle liep een en ander uit de hand. Er vielen woorden en dan klappen. Volgens Shawn was het de politie die hem aanviel; hij zou zich enkel verdedigd hebben. “Ik heb verschillende getuigen”, zegt hij. De versie van de politie is uiteraard heel anders.

Voor Shawn eindigde de avond in een cel. De volgende dag moest hij voor een rechter verschijnen voor zijn ‘arraignment’. Daarin velt de rechter geen vonnis. Hij kiest tussen drie opties. Ofwel laat hij de arrestant vrij in afwachting van zijn proces. ‘Release on his own reconnaissance” heet dat of ROR. Dat is, althans in New York, de norm voor kleine overtredingen. Ofwel besluit hij dat de arrestant opgesloten moet blijven omdat hij gevaarlijk is of dreigt te vluchten. Maar het is zijn derde optie die hij het vaakst gebruikt. Hij laat de arrestant vrij op voorwaarde dat die een borgsom betaalt. Shawns arraignment ging razendsnel, herinnert hij zich. Zijn advocaat –een public defender van de Legal Aid Society die onbemiddelden bijstaat- pleitte voor een ROR maar de procureur wees erop dat Shawn een strafblad had –een veroordeling wegens marihuana-bezit van jaren geleden. De rechter bepaalde dat de borgtocht 1000 dollar bedroeg. ‘Next!’

Het probleem was dat Shawn geen 1000 dollar had. Zelfs geen fractie van dat bedrag. Hij had wel werk –wat hem een uitzondering maakte in central Harlem waar de meerderheid van de jongeren werkloos is- maar verdiende niet genoeg om te sparen. Hij leefde, zoals zoveel Amerikanen, “from paycheck to paycheck”. Het is voor mensen zoals hij dat de ‘bail bond industry’ bestaat. Dat zijn firma’s die garant staan dat de verdachte niet zal onderduiken. Doen ze dat wel dan moet de bail bond firma in principe –de praktijk is wat anders- de borgsom betalen. Die bail bond firma’s geven die garantie natuurlijk niet gratis. In Shawns geval was de prijs 400 dollar. Het probleem was dat Shawn geen 400 dollar had.

Zijn vrienden evenmin. Iedereen die hij kende had geld tekort. Dus werd hij naar de White street jail gebracht. Zoals gebruikelijk stelde de procureur hem een ‘plea bargain’ voor. In de VS hebben alle beklaagden die een straf van zes maanden of meer riskeren, recht op een juryproces. Maar zelfs als slechts 10 procent van hen op dat recht zou staan, zouden er minstens vijf keren zoveel rechters, advocaten en aanklagers nodig zijn. Om tijd en geld te sparen worden de meeste zaken afgehandeld met een ‘plea bargain’: de beklaagde pleit schuldig, wat een proces overbodig maakt, en krijgt in ruil een kleinere straf dan wat hij riskeert als hij veroordeeld zou worden. In de jaren ’80, toen het aantal arrestaties razendsnel steeg en het plaatstekort in de gevangenissen extreem was, waren de plea bargains meestal in het voordeel van de arrestanten die er met minimale straffen van af kwamen. Maar nu zijn de procureurs niet meer zo mild. Shawn boden ze twee maanden celstraf aan. Hij weigerde. Hij voelde zich zeker dat hij een jury van zijn onschuld zou kunnen overtuigen. “Ik wou niet schuldig pleiten want dat komt op mijn strafblad en dan wordt het nog moeilijker om werk te vinden”, zegt hij.

Maar hoe langer hij in de jail zat, hoe meer hij begon te twijfelen. “Ik heb veel geweend”, geeft hij toe, “ik miste mijn lief”. Uit studies blijkt dat arrestanten die opgesloten blijven vaker schuldig pleiten en langere straffen krijgen dan deze die op borgtocht vrij komen. “Dat klopt”, zegt Martin Horn die tot vorig jaar aan het hoofd stond van de NewYorkse gevangenissen. “Wie weigert schuldig te pleiten, blijft zitten. Wie schuldig pleit, wordt sneller vrijgelaten”. Zo wordt het voorarrest een wapen om de beschuldigden te dwingen schuldig te pleiten. In Shawns geval was dat bijna gelukt. “Ik stond op het punt om door de knieeen te gaan toen mijn vriendin me eindelijk vrij kon kopen”, zegt hij.

Anderhalve maand later krijg ik Shawn aan de lijn. Hij klinkt optimistisch. Hij heeft vertrouwen in zijn advocaat. Public defenders hebben een slechte reputatie omdat ze te weinig middelen en te veel klienten hebben maar in New York zijn ze vaak uitstekend. Shawns proces is intussen met twee maanden uitgesteld. “Stel je voor dat we het geld voor de bail bond niet bijeengekregen hadden”, zegt hij. “Dan zat ik nu al vier maanden opgesloten, twee keer langer dan de straf die de procureur me aanbood”.

Voor enkele dekens

In kleinere plaatsen is het lot van arrestanten zonder geld vaak nog hachelijker. Steven Littmor woont op het platteland in de boerenstaat Iowa. In 2008 sloot het bedrijf waar hij werkte als electrische ingenieur zijn afdeling en sindsdien slaagde hij er niet in om werk te vinden. “Ik kon mijn autoverzekering niet meer betalen maar ik bleef rijden”, vertelt hij. “Ik moest wel. Om mijn kinderen naar school te brengen, om werk te zoeken, om boodschappen te doen. De dichtste winkel is op 20 minuten van mijn huis. Ik werd tegengehouden omdat mijn achterlicht niet brandde en kreeg een boete van 595 dollar wegens rijden zonder verzekering. Toen ik die na een maand nog niet kon betalen, werd mijn rijbewijs ingetrokken en de boete verhoogd tot 843 dollar. Ik zat vast. Ik kon mijn boetes niet betalen maar ik kon ook niet stoppen met rijden. Dan werd ik opnieuw tegengehouden en meteen gearresteerd. Omdat ik de bail bond niet kon betalen, belandde ik voor twee weken in de jail. Nu ben ik weer vrij. Ik heb nog steeds geen werk gevonden. Mijn auto is in beslag genomen. Mijn kinderen zijn me afgenomen. Ik weet niet meer wat gedaan.”

Leslie Chew in de Lubbock jail

Hoe meer je naar het zuiden gaat, hoe strenger het strafrechtsysteem wordt. Een van de slechtste plaatsen om gearresteerd te worden is Texas, waar één op 22 volwassenen gevangen zit.

Leslie Chew kan erover meepraten. De niet-commerciele radio-omroep NPR interviewde hem in de Lubbock County jail voor een reportage die in januari werd uitgezonden. Chew, een ietwat simpele ongeschoolde werkman, was 44 toen hij eerst zijn werk en dan zijn flat verloor. Hij sliep in zijn auto, een Saturn station wagon waar hij heel trots op was en overleefde door hier en daar karweitjes op te knappen. Op een dag in december 2008 kreeg hij het koud in zijn wagen. Hij ging naar een winkel, grabbelde er enkele dekens en wandelde ermee naar buiten. Aan de uitgang werd hij tegengehouden. “Pardon meneer. Bent u van plan om voor die dekens te betalen?” “Nee”, zei Chew, “ik heb geen geld.” Prompt werd hij aangehouden. De borgtocht werd vastgesteld op 3500 dollar, wat betekende dat Chew 350 dollar moest betalen aan een bail bondsman om vrij te komen. “Hij had evengoed een miljoen kunnen vragen”, zei Chew.

Dus bleef hij opgesloten. Hij werd er niet kapitaalkrachtiger door. De 350 dollar bleef buiten zijn bereik. Intussen groeide de rekening van zijn verblijf voor de belastingsbetaler. Chew bleef 8 maanden opgesloten, wat de county Lubbock 9120 dollar kostte, genoeg om Chews bail bond 26 keren te betalen. Pas na 8 maanden kreeg Chew een plea bargain aangeboden: schuldig pleiten in ruil voor een straf gelijk aan de tijd die hij al had uitgezeten. Chew stemde toe. Maar toen hij vrij kwam bleek die veroordeling een onoverkomelijke hinderpaal in zijn pogingen om werk te vinden. Zijn auto was in beslag genomen. Hij sliep in een opvangplaats voor daklozen en at in soepkeukens.

Zelf ben ik er niet in geslaagd om hem te vinden. De laatste die hem zag was de nachtcipier van de Lubbock jail. Chew vroeg hem of hij zijn oude job niet kon terug krijgen, de vloer van de gevangenis schoon houden. Ze hadden gezegd dat hij dat zo goed deed. Maar die job werd nu door een andere schooier opgeknapt. Leslie Chew knikte en wandelde weg. Niemand heeft hem sindsdien gezien.

Geld opent deuren

Chews lot illustreert hoe absurd het is om een half miljoen mensen opgesloten te houden alleen omdat ze te arm zijn om borg te betalen. Twintig jaar geleden zou hij meteen met een ROR zijn vrijgelaten. Dat was toen de regel voor niet-gewelddadige vergrijpen maar nu is bail de norm. Die verschuiving betekent dat gevangenissen een steeds grotere hap nemen uit de begrotingen van counties en steden. Gapende tekorten dwingen de politici om er iets aan te doen, maar wat? In Amerika wordt je niet herkozen met de belofte om meer gevangenen vrij te laten. Zeker niet in het zuiden. Hetzelfde geldt voor rechters en district attorney’s (procureur/onderzoeksrechters) die ook verkozen worden. Het verwijt ‘soft on crime’ te zijn, kan de doodsteek zijn voor hun carriere. Om toch te kunnen bezuinigen kozen vele locale overheden voor een tussenoplossing, pretrial release of PTR. Ongevaarlijke arrestanten worden vrijgelaten maar onder toezicht. Ze moeten bijvoorbeeld een electronische enkelband dragen, worden gecontroleerd via telefoon, GPS en computer en als ze voor drugs zijn gearresteerd, moeten ze drugtesten ondergaan. Zo kunnen ze hun leven verderzetten in plaats van werk en woonst te verliezen terwijl ze in de gevangenis op hun proces wachten. Het is ook in het voordeel van de overheid. PTR kost maar enkele dollars per dag tegenover 60 dollar voor een dag jail (het nationaal gemiddelde). Iedereen wint dus. Behalve de bail bond firma’s.

Die beschouwen PTR als oneerlijke concurrentie en lobbyen op locaal en nationaal vlak om de PTR-programma’s af te schaffen of te kortwieken. De bail bond firma’s die meestal verbonden zijn met de grote verzekeringsmaatschappijen en zo’n 40 000 mensen te werk stellen, zijn zeer winstgevend. Voor elke bail bond strijken ze een forse vergoeding op, meestal 10 procent van de totale borgsom. Op vele plaatsen, New York inbegrepen, moet iemand anders –meestal een familielid van de arrestant- zich ook garant stellen. Die moet de volledige borgsom betalen als de beschuldigde de benen neemt. Op andere plaatsen zoals Lubbock waar Leslie Chew gevangen zat, is die bijkomende garantie niet vereist. Maar als de beschuldigde er vlucht, hoeft de bail bond firma slechts 5 procent van de borgsom te betalen. Ze kan dus niet verliezen. Ze strijkt 10 procent op en moet in het slechtste geval 5 procent betalen. Geen wonder dat de sector zich heftig verzet tegen pogingen om haar klantenbasis te versmallen.

Broward County in Florida had een zeer suksesvol PTR-programma dat in 2007 gelanceerd werd omdat de gevangenis-overbevolking er de spuigaten uitliep. De PTR werkte zo goed dat een vleugel van de gevangenis kon gesloten worden, wat de belastingsbetalers 20 miljoen dollar per jaar uitspaarde. De county-raad was tevreden en besloot het PTR-budget te verdubbelen. Dan huurden de bail bond firma’s een lobbyist, een man die tevens lobbyist was voor de county-raad. Die organiseerde een stroom van geld van de bail bond firma’s naar de herverkiezingscampagnes van de raadsleden. Nadat ze herverkozen waren, besloten de raadsleden om het PTR-budget zo drastisch te beperken dat het nog nauwelijks een impact heeft. De firma’s kregen waar voor hun geld: bijna iedere arrestant moet weer langs hun tolhokje passeren. En de gevangenis van Broward county is weer barstensvol met onbemiddelden.

Entry filed under: Samenleving, VS. Tags: , , , .

Wat u niet vernam over presidentskandidaat Wyclef Jean DE OBAMA’S IN SPANJE OF COCAGNE?

1 reactie Add your own

  • 1. marihuana samen  |  september 1, 2014 om 9:30 pm

    marihuana samen

    HALF MILJOEN AMERIKANEN ACHTER TRALIES WEGENS TE ARM | Salon van Sisyphus

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Kalender

augustus 2010
M D W D V Z Z
« jul   sep »
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031  

Most Recent Posts


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 675 andere volgers

%d bloggers op de volgende wijze: