Archief beheerder

LITERA- EN ARCHITECTUUR HAND IN HAND

Huize Roelants met flitsende fietsers vooraan

Huize Roelants met flitsende fietsers vooraan

Architect Van Der Meeren was ‘potlood in hand’ van literaire
Mandarijn’

door Eric Bracke

Eind de jaren 1950 ging de socialistische architect Willy Van Der
Meeren doceren ‘bij de broedertjes’ van Sint-Lukas, ‘met De Standaard
als gazet en een les die begint met een mis in de kapel.’ De
modernistische grootmeester, die ijverde voor betaalbare woningen voor
iedereen, liet zich gelukkig niet inperken door ideologische grenzen.
In 1962 tekende hij de woning van de bekende katholieke schrijver en
museumconservator Maurice Roelants. De betonnen schelp op de Tomberg
in Sint-Martens-Lennik is een hoogtepunt uit de Belgische architectuur
en is samen met andere realisaties van Van Der Meeren in Lennik te
bezoeken.

Voor veel dorpelingen moet het een soort UFO geweest zijn, dat
betonnen gevaarte dat in de winter van 1962-1963 verrees op de nog
onbebouwde Tomberg. De bewoner keek er uit op de glooiende Brabantse velden en bossen. In de verte tekenden zich tegen het zwerk de Lennikse
kerkspitsen en de kantelen van ‘zijn’ kasteel van Gaasbeek af. ‘Het perceel
was op geen enkele manier omheind’, schrijft architectuurcriticus Mil De
Kooning in de publicatie *Willy Van Der Meeren en Maurice Roelants *die
over een paar weken verschijnt. ‘Roelants wilde niet een lap grond, maar
het ganse landschap bewonen. Aanvankelijk werd de tuin zelfs voor een deel als landbouwgrond gebruikt, zodat de ploegvoren soms tot vlak bij de woning werden getrokken.’

Mandarijn

De bewoner van deze moderne bunker was geen jonge beeldenstormer, maar een gepensioneerde ambtenaar en een beroemd schrijver. In 1927 had Maurice Roelants (1895, Gent-1966, Sint-Martens-Lennik) naam gemaakt met zijn debuutroman *Komen en gaan*, die door critici een mijlpaal in onze
literatuurgeschiedenis werd genoemd. De jonge schrijver introduceerde
zogezegd de psychologische roman in Vlaanderen, al komt die eer veeleer toe aan Willem Elsschot met *Villa des Roses* (1913). Amper drie jaar na *Komen en gaan,* en na de novelle *De Jazzspeler,* kreeg de auteur de
driejaarlijkse Staatsprijs voor Vlaams verhalend proza.

Toch was schrijven voor Roelants niet het begin en het einde, naar eigen zeggen was hij meer een man van de actie. Hij gebruikte zijn reputatie van bekend schrijver, redacteur van literaire tijdschriften, jurylid van allerlei prijzen en journalist om deuren te openen en zelfs die van de paleizen gingen voor hem op een kier. In de herfst van zijn carrière wist hij als conservator van het kasteel van Gaasbeek de
Belgische en Nederlandse vorsten zover te krijgen dat ze hem op 1 juni 1960 met een bezoek vereerden. Bij zijn stukken voor *Het Laatste Nieuws* en diverse Nederlandse bladen valt zijn voorkeur op voor het zogenaamde
auto-interview, waarbij de journalist-criticus zijn eigen vragen
beantwoordde. In culturele gezelschappen ontpopte hij zich tot een
luidruchtige mandarijn en ‘arrangeur’ en wekte door zijn verstikkende
alomtegenwoordigheid de weerzin op van jonge schrijvers-publicisten als
Julien Weverbergh en Paul de Wispelaere. Maar met Herman Teirlinck, Richard Minne, Menno ter Braak en E. du Perron onderhield hij lange tijd oprechte vriendschapsbanden en ook de Brabantse schilders Jean Brusselmans, Edgard Tytgat en Hippolyte Daeye mocht hij tot zijn vrienden rekenen. Hij pakte ook graag uit met zijn amicale contacten met vooruitstrevende architecten. Allereerst Henry van de Velde en bij de volgende generatie ook Léon Stynen, Hugo Van Kuyck en Victor Bourgeois. Maar voor het huis op de Tomberg in Sint-Martens-Lennik koos hij uiteindelijk de jongere architect Willy Van Der Meeren (1923-2002)

Le Corbusier

Maurice Roelants heeft zich altijd ook een beetje een bouwmeester gevoeld.
Eerder had hij al twee woningen laten optrekken in het Brusselse en ook in
het kasteel van Gaasbeek zat hij niet stil (in het eerste huis, op de
Windberg in Wemmel, is later Johan Verminnen opgegroeid). Maar het was pas op zijn 67-ste dat hij samen met Van Der Meeren echt grenzen verlegde. Hij koos Van Der Meeren, die toen ook via radio en televisie bekendheid genoot, omdat hij in hem een volgeling van de Frans-Zwitserse grootmeester Le Corbusier zag. De *Modulor* van Le Corbusier, een menselijke schaal voor architectonische verhoudingen, is inderdaad te bespeuren in vele verwezenlijkingen van Van Der Meeren, zoals het zogenaamde CECA-huis (1954) een moderne, geprefabriceerde arbeiderswoning. Ook zijn eenvoudige meubels, waarvan sommige ontwerpen nu opnieuw op de markt zijn gebracht, beantwoorden tot op zekere hoogte aan de Modulor.

Bracke 2
Van Der Meeren was een socialistische architect, maar hij liet zich niet
inperken door religieuze of ideologische grenzen. Enkele jaren voor hij de
opdracht van Roelants aanvaardde, begon hij zelfs te doceren ‘bij de
broedertjes’ van Sint-Lukas, ‘met *De Standaard* als gazet en een les die
begint met een mis in de kapel

Opvallend is dat Van Der Meeren de verdienste voor de woning Roelants voor een groot stuk bij de schrijver zelf legt. Volgens de architect wist
Roelants zijn eisen ‘in korte zinnetjes’ te verwoorden, ‘als een
dicteermachine’. Als architect voelde hij zich ‘het potlood in zijn hand’.
‘Ik kwam tot een raar resultaat, een soort bunker met afgesneden segmenten en maakte hiervan een pover maketje in karton (…). Maurice vond het precies zijn tweede vel dat ik aan elkaar gebreid had.’ Van Der Meeren trok er zijn lessen uit en vroeg toekomstige bouwheren sindsdien om via een vragenlijst grondig na te denken over hun levensbehoeften.

Bracke 3

Bedreigde galerie

Mil De Kooning, die doctoreerde op Van Der Meeren en ook diens archieven
beheert, noemt het huis op de Tomberg ‘architectuur die gemaakt is op de
maat van het verlangen’. Samen met Ronny De Meyer, collega-professor aan de UGent, stelt hij een tentoonstelling samen over veertien realisaties van
Willy Van Der Meeren in de periode 1958-1985. Vijf gebouwen zijn in die
periode opgetrokken in Lennik. Een ervan is het complex Verhoeven: een
appartementsgebouw met drie winkels en een ondergrondse galerie. In die
ondergrondse galerie vindt straks de expositie plaats. ‘De complexe
opdracht Verhoeven is een onbekend gebleven, maar waardevol voorbeeld van integratie-architectuur in een historisch centrum’, zegt De Kooning. ‘Net als in de woningen zijn de door Van Der Meeren geconcipieerde interieurs en meubels zo goed als volledig bewaard. Uniek is ook dat Van Der Meeren voor sommige interieurs samenwerkte met Pieter De Bruyne. Jammer genoeg is het voortbestaan van de ondergrondse galerieruimte bedreigd. Er zijn condensatieproblemen en het wapeningsijzer in de betonnen balken ligt hier en daar bloot. De expositie op deze plaats is tegelijk een oproep om het gebouw te bewaren en te beschermen.’
Voor De Kooning is de expositie in Lennik een tussenstap naar een grote
expositie over Van Der Meeren in 1923, honderd jaar na diens geboorte.
Tegen die tijd wil hij ook een omvattend naslagwerk publiceren met
bijdragen van critici en historici uit binnen- en buitenland.

Bracke 4

De tentoonstelling in Galerij Verhoeven, Markt 2 te Lennik is voor
iedereen toegankelijk tot 19 oktober op zaterdag en zondag, van 10 tot 17 uur.
Ook de woning van schrijver Maurice Roelants , Oude Brusselsestraat 15,
Sint-Martens-Lennik is op Open Monumentendag te bezichtigen.

Foto bovenaan: Wim van Nueten
De andere foto’s: Archieven WVDM, coll. A & D 50

NOOT : Dit is de oorspronkelijke tekst van auteur Eric Bracke, ‘bewerkt’ verschenen in De Morgen van 10 september. Een eindredacteur die het woord ‘mandarijn’ niet kent en het daarom maar schrapt, is een nachtmerrie voor elke rechtgeaarde krantenman/vrouw. Om maar iets te noemen. (jc)

september 14, 2014 at 7:16 am Een reactie plaatsen

DE TIJD VAN TOEN…

Israeli Army announce constriction of separation barriers

door Lucas Catherine

6/9/69 is een speciale datum voor mij. Er zijn mensen die hun verjaardag belangrijk vinden, ik deze datum. Ik zat toen tegen een muurtje gehurkt met kramp in de darmen. Hij heeft van bij zijn geboorte altijd ‘gevoelige darmen’ gehad, placht mijn moeder te zeggen. Dat muurtje stond op de bezette Golan hoogte. Hoe ik daar kwam is een te lang verhaal. Alleen dit. Wij waren daar op fed 1 bolexh16de nacht aan het wachten om door Israël bezet gebied in te trekken. Ik met een camera Paillard Bolex 16mm, bouwjaar 1956 om te filmen. Zij om een basis van het Israëlisch leger aan te vallen.

In het totaal ging het om 80 fedayin. Het aanvalsplan was de dag voordien opgesteld: twee groepen die iets meer noordelijk en zuidelijk gelegerd waren zouden als afleidingsmanoeuvre eerst aanvallen. Bij de zuidelijke groep was ook mijn kompaan Paul, met zijn Paillard. De aanvalslijn liep over twintig kilometer. De Israëli’s zouden eerst in Tel al Ahmar en Bir Ajam worden beschoten, kwestie om ze daar bezig te houden en te verhinderen dat ze zich rond hun hoofdkwartier in Kunaitra konden concentreren. Iets later zouden wij, het gros van de strijders dan effectief aanvallen. Alle fedayin leefden op de toppen van hun zenuwen en ik was niet meer de enige die regelmatig achter een muurtje zijn broek liet zakken. In plaats van nachtkijkers hadden de Israëli’s beter strontdetectoren ontworpen. Dat had ze beter geholpen.

We hebben het overleefd, zelfs onze kamera. Net als 78 andere fedayin. Twee zijn gesneuveld. Hun foto hing de dag later in alle Palestijnse vluchtelingenkampen, want het ging om een belangrijke militaire operatie. Ze stond uitvoerig beschreven in alle Arabische kranten. Ik heb nog de voorpagina van de krant Al Destour.

fed 2 Destour_NEW

Destour wil zeggen Grondwet. En zo’n titels die naar democratie en Franse Revolutie verwezen waren toen nog in de mode in de Arabische wereld. De operatie werd opgedragen aan Ho Chi Minh, de toen pas overleden Vietnamese leider. We hebben trouwens ginder op de Golan een foto van hem achtergelaten, samen met een rode vlag. Die fedayin, vertaal maar als commando’s hadden het voor die man, net als voor zijn generaal Vo Nguyen Giap, de man die in Dien Bien Phu de Franse kolonisator versloeg. Zijn boekje, La Guerre du Peuple, armée du Peuple had ik in het Frans gelezen bij deze commando’s stond het in Arabisch vertaald in hun bibliotheek, net als La Guerra de Guerrilla van Che Guevara en de Volksoorlog van Mao. Raar volk die fedayin van toen. Een van hen die toen meevocht vertaalde in zijn vrije tijd Der Schloss van Franz Kafka. Bizarre Arabische bibliotheek trouwens, met geen enkel boekje waar Allah in de titel stond.

fed 3Fedayin_NEW
Zo’n militaire operaties konden toen nog. Kalashnikovs, goryunov’s en katioeshka-raketten die nog niet gedetecteerd en beschoten werden door electronische drone’s. De Israëli’s moesten zich toen beperken tot vuurpijlen die aan kleine parachutes boven ons hoofd dwarrelden en schoten met vuurkogels om het dorre gras van de Golan in brand te schieten en ons zo te detecteren. En voor ze het wisten moesten ze enkele katioeshka’s incasseren. Vijf en veertig jaar geleden.
Die fedayin en hun organisaties zijn opgedoekt. Na Oslo, en vervangen door de Palestijnse autoriteit. Die heeft nu een ander soort leger, ‘veiligheidstroepen’ opgeleid, gecontroleerd en gefinancierd door de VS. Troepen die samenwerken met het Israëlische leger en de Israëlische geheime dienst Shin Beth. Wat de Palestijnse academicus en voormalig lid van het Israëlisch Parlement, Azmi Bishara de uitspraak ontlokte: ‘Vroeger zouden we dat collaborateurs hebben genoemd, nu moeten wij ze onze vertegenwoordigers noemen’. En de lectuur van die nieuwe leiding bestaat eerder uit handboeken voor ‘succesvolle CEO’s’. Nuyen Giap lezen ze niet meer, zelfs Kafka niet.

En wat is er gebeurd met de generatie waarvan de vader fedayin was. In de pseudo-Palestijnse hoofdstad Ramallah leven ze in een grote economische luchtbel, welvaart opgeblazen met donorgeld. Anderen zijn geëmigreerd naar de Eeuw van de Profeet. Soms zijn ze letterlijk naar een van de meest achterlijke gebieden van het Midden-Oosten getrokken. Ik spreek van ondervinding.

Een Palestijn die ik nog als baby heb gekend, viertalig met twee universitaire diploma’s vindt nu zijn heil, en de oplossing van het probleem in de hadith (gezegden en tradities) van de profeet. Ik citeer uit zijn laatste mail:
“Dit is allemaal al voorspeld door de Profeet Mohammed (sallallahu a’leyhi wa salâm), dertien eeuwen voor de opdeling van de Arabische wereld door de Europeanen: “De vijandelijke naties van verre gebieden zullen naar u komen en zich bij u nederzetten als waren zij uitgenodigd op een diner waar ze zich te goed kunnen doen” (Abu Daud, Sunan n°4297, als authentiek bevonden door Ibn Asakir en Sheikh al Albany). En deze voorspelling is dus uitgekomen. De grote koloniale machten hebben zich zelf uitgenodigd bij de moslims en plunderen nu hun rijkdom, waaronder aardolie. De profeet (aleyhi al-salâm) voorspelde ook dat de moslims zich zonder verzet zouden laten verslinden.”

fed 4Mohammed_NEW

Wie dacht dat een zekere Lenin de definitie van ‘Imperialisme als hoogste stadium van het kapitalisme’ heeft uitgevonden, zit dus fout. Mijn verstand gaat hierbij op nul. Er past hierna enkele een lege blanco.

Niets is nog het zelfde. Het wapentuig is efficiënter en dodelijker geworden. Het zinloos geweld van een koloniaal bezettingsleger zien we nu op tv zonder dat er ook maar door een land wordt ingegrepen. En de woorden Revolutie en Democratie zijn vervangen door Allah en Jihad. Giap en Guevarra zijn vervangen door Abu Dawud en andere sunna-geleerden uit de negende eeuw.
Alleen ik heb nog altijd ‘gevoelige darmen’.

september 6, 2014 at 10:57 am 2 reacties

DOOD AAN HET KALIFAAT MAAR HOE?

JL 1 IS

door Jef Lambrecht

Het was aangekondigd maar met een griezelig gevoel voor timing, iets later dan verwacht, slachtte een man met het masker van de moordenaar Steven Sotloff. Sinds Foley is de wereld opnieuw ontwaakt voor het Kwaad zoals het daar in 2001 voor ontwaakte na de aanslagen van 11 september. Er waren gekeelde Amerikaanse journalisten nodig om voor het grote publiek de middeleeuwse praktijken te openbaren die de militie al anderhalf jaar toepast, exposities van mensenhoofden, voetbalwedstrijden met afgehakte hoofden, kruisigingen, onthoofdingen, stenigingen… Vandaag beschikt het kalifaat over de beste wapens, een schatkist om u tegen te zeggen en een uitgestrekt territorium. Een misdaadsyndicaat op steroïden. De huiveringwekkende wrake Gods doet eensgezind oproepen om deze ‘kanker’ uit te roeien. Er is haast mee gemoeid want de agressieve metastase is territoriaal en digitaal. IS schrijft een van de zwartste bladzijden in de geschiedenis.

Vredesprijswinnaar Obama ziet zich verplicht tot wat hij absoluut wilde vermijden, nieuwe luchtaanvallen en steeds meer soldaten in Irak. Duitsland stuurt voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog wapens naar een conflictgebied. De kerken verlaten het pacifisme en geven groen licht voor een ‘rechtvaardige oorlog’. Erfvijanden belanden in hetzelfde kamp. Iran aan de kant van Israël, dat al jaren de Koerden helpt met militaire raad en daad. Amerika zij aan zij met Rusland, dat de piloten levert voor de bombardementen van de Iraakse luchtmacht omdat de eigen piloten de onlangs geleverde toestellen niet kent. IS veroorzaakt zelfs een voorzichtige dooi tussen de Saoedische monarchie en de ayatollahs in Teheran. Tot het front tegen het kalifaat behoort uiteraard ook de paria Bashar al-Assad want al wordt het officieel ontkend, het heeft er alle schijn van dat Washington de informatie van zijn verkenningsvluchten boven Syrië doorgeeft aan Damascus.
JL 2 bashar-al-assad
Wat voor oorlog dit zal worden weet niemand. Maar als het Obama menens is –IS zal alles doen om daarvoor te zorgen- dan wordt een interventie in Syrië onvermijdelijk en zullen er al dan niet Amerikaanse grondtroepen aan te pas komen. Dit is een nieuwe, dramatische ommezwaai van de Arabische Lente die bijzonder rijk is aan onverwachte wendingen en wrange vruchten.
De aantrekkingskracht van IS op jong kanonnenvlees is zijn radicalisme en zijn wreedheid, naast het bestaan van een ‘staat’ met een grondgebied, een revanchistisch kalifaat nog wel. Het inspireert Boko Haram om er ook een te stichten in Nigeria en ongemerkt grote stukken van het noorden te veroveren. Het is viraal. IS was echter niet nodig om menig Arabisch land te wekken voor het islamistisch gevaar. Wanneer John Kerry regionale bondgenoten ronselt voor de strijd met het kalifaat zal hij die vinden in Saoedi-Arabië, Egypte en de Verenigde Arabische Emiraten, eerder dan bij andere goede vrienden als Turkije en Qatar. De recente bombardementen op islamistische stellingen in de Libische hoofdstad Tripoli door gevechtsvliegtuigen uit de Emiraten met steun van Egypte, tonen wat de Arabische leiders denken. Ze willen de politieke islam, meer specifiek de Moslimbroederschap en zijn extremistische uitwassen als IS, al-Qaeda en tutti quanti, met wortel en tak uitroeien. In Egypte gebeurt dat zonder grootschalig misbaar.
John Kerry

Twee partijen staan tegenover elkaar. Aan de ene kant het steenrijke Qatar met zijn zender al-Jazeera, het enige Arabisch land (bijna 300.000 inw.) dat nog gelooft in de Moslimbroederschap. Tot het kamp van Qatar, ‘cet ami qui nous veut du mal’, zoals de Franse onderzoeksjournalisten Nicolas Beau en Jacques-Marie Bourget schreven, behoort het Turkije van Erdogan die zichzelf ziet als de evenknie van Ataturk en ervan droomt de sultan te worden van een herboren kalifaat. Tegenover deze coalitie staan Egypte, het grootste Arabisch land met de steenrijke Golfmonarchieën Saoedi-Arabië, de Emiraten en Bahrein die de ondergang zweren van de broeders, Hamas, de Palestijnse tak ervan, inbegrepen. Ze dreigen met de verstoting van Qatar uit hun selecte club, de Gulf Cooperation Council. Ook Jordanië, Algerije en Marokko zijn de broeders liever kwijt dan rijk. In Libië en Tunesië is de broederschap op zijn retour en vecht een strijd op leven en dood.
JL 4 Erdogan-angry-600x360

Er zijn voor ons, geciviliseerde, democratische, mensenrechtenminnende, vrijheidlievende, verwende westerlingen maar weinig regimes die door de beugel kunnen, in welk Arabisch land ook. Het moment lijkt echter aangebroken om wissels te trekken.
Welke partner zal het ‘westen’ kiezen? De broeders en hun beschermers die aan de wieg stonden van IS, Erdogan dus en het rijke, koopzieke Qatar (PSG, de truitjes van Barca, het modehuis Valentino, Volkswagen, Porsche., Crédit Suisse, LVMH, de beurs van Londen, de kunstmarkt…)? In elk geval zijn Arabische partners nodig wil niet de indruk worden versterkt dat het westen een kruisvaart ontketent tegen de islam.
Wees verder niet verbaasd als de crisis over Oekraïne luwt. Als de prioriteit van het westen het einde van de Islamitische Staat is, dan heeft het ook Poetin nodig. Blijft de confrontatie met het Kremlin echter duren, dan krijgt het westen twee oorlogen, waarvan een koude die warm kan worden, voor de prijs van één.

JL 5 Poetin

september 4, 2014 at 11:24 am 13 reacties

THE PROPHET: DYAB ABOU JAHJAH

Dyab

door Jef Coeck

‘Dit Brussel zal bruisen, welvarend zijn en nog meer investeringen aantrekken en over meer financiële middelen beschikken. De stadsvlucht zal stoppen en nieuwe immigratie richting het stadcentrum zal plaatsvinden. Gentrificatie is dan geen toepasselijk concept meer, omdat het geheel van de stad door de opkomende middenklasse gegentrificeerd zal zijn. Er zullen wijken ontstaan waar rijkdom aanzienlijk toeneemt, met als gevolg dat de prijzen van woningen er zullen stijgen, buurten waar de jetset zich nestelt en het exclusieve uitgangsleven plaats vindt. Maar die wijken zullen etnisch gemengd zijn, net zoals gebieden waar de middenklasse leeft en ook de volkswijken.

Met de tijd zal de diversiteit nog meer toenemen, vooral omdat Brussel zich als Europees gebied profileert en zich openstelt voor alle mogelijke invloeden van buitenaf. De Brusselse identiteit zal zich tweetalig in het Frans en het Engels uitdrukken. Het eerste referentiekader is de stad zelf, haar territorium en haar straatbeeld, maar vooral ook het verhaal dat Brussel uitdraagt en uitstraalt. Immigratie zal gevierd worden als een belangrijke component van deze identiteit, zonder de eigen Brusselse geschiedenis te verloochenen. Sociologisch gezien zal een Brusselaar een kosmopoliet zijn, een polyglot die ook het Frans en het Engels beheerst naast een of meerdere andere talen. Die Brusselaar is vooruitstrevend en tolerant, tegelijk strijdbaar en laat niet met zich sollen. Hij is rebels en eerder progressief dan conservatief, maar geniet ook van de consumptiemaatschappij. De Brusselaar werkt en produceert en heeft ook dat zuiderse temperament om te feesten en uit te gaan.

Deze nieuwe Brusselse identiteit zal kenmerken hebben van al haar componenten. Dat bewustzijn zal zo sterk groeien dat er spoedig een generatie zal aankomen voor wie de oorspronkelijke etnische verschillen niet meer zijn dan een erfenis. Haar enige echte identiteit zal Brussels zijn. Dit is nu al in wording en zal nog uitgediept worden. Deze Brusselaar kan Mohammed of Jan heten, Layla of Virginie of Agneshka, blank of zwart zijn, meestal iets daar tussenin. Hij zal in de eerste en de laatste plaats een kind zijn van zijn stad. De inwijkelingen zullen ook snel deel willen uitmaken van de Brusselse droom.

Segregatie zal onmogelijk worden als gemeenschappelijke idealen en identiteit onvermijdelijk leiden tot een genetische mix waardoor vanzelf een Brussels type zal ontstaan. Een meerderheid van de Brusselaars zal dan tegen 2050 een gemengde achtergrond hebben. Ultraortodoxe gemeenschappen zullen blijven bestaan, maar tegen 2050 zal een salafistische moslim in Brussel even zeldzaam zijn als een ortodoxe jood. Babylon zal het niet zijn, maar Rome.’

———————
Deze profetische woorden, of noem ze utopisch of visionair, komen uit het nieuwe boek van Dyab Abou Jahjah, ‘De stad is van ons/Manifest van de nieuwe meerderheid’.

Deze Libanese immigrant werd in 2002 verdacht van het aanstoken van rellen in Borgerhout, terwijl hij juist trachtte ze te sussen. Toch werd hij met ‘pomp and circumstance’ gearresteerd – met fanfare dus, geblazen en voorafgegaan door een aankondiging in het Parlement door premier Verhofstadt. Anders gezegd: de premier had het gerecht de opdracht gegeven die arrestatie te verrichten – wat in strijd is met de Belgische grondwet, die voorziet in de scheiding der machten. De politiek mag zich niet met de rechtsgang bemoeien.

Dyab zat enkele maanden en werd dan, vrijgesproken van alles, weer vrijgelaten. De commissaris die hem arresteerde en eerst beschuldigde, herzag zijn mening en bood excuses aan. Ook zelden gezien.

Dyab liet het hierbij en keerde terug naar zijn vaderland Libanon, waar het zoveelste gewapende konflikt aan de hand was. Hij stond aan de kant van Hezbollah, tegen Israël, maar zonder de wapens te hanteren. Ook daar was het dus niet de plaats om een rustige oude dag tegemoet te zien of veel te betekenen voor de mensheid. Dyab kwam, vorig jaar, weer terug naar België. Hij kon, zo dacht hij, zich beter dienstbaar maken door zinnige oplossingen te bedenken voor de toenemende migratie in België en Europa. Hij had tenslotte uitvoerig van beide walletjes gegeten.

Zijn jongste boek is een theoretisch, filosofisch werk met modellen. Hij verlegt het zwaartepunt van Antwerpen naar Brussel. Voor de hoofdstad van Vlaanderen/België werkt hij drie scenario’s uit, of noem het profetieën. De eerste twee, die ik niet citeer, zijn uiterst pessimistisch op het doemdenken af, of voorbij. De derde staat in een lang citaat hierboven weergegeven – het is een positief model, dat kàn omdat het moet.
—————————–
Waar haalt Dyab Abou Jahjah de praktijk van de profetie vandaan?
Dat zal ongetwijfeld te maken hebben met zijn landgenoot Khalil Gibran.

Dyab the.prophetKhalil Gibran (1883-1931) (spreek uit: Challil Zjibraan) was een Libaese dichter en kunstenaar die meende over buitengewone esoterische kwaliteiten te beschikken. Toen zijn haring in eigen land niet braadde, ging hij naar Amerika, waar hij in de kortste keren (dank zij de crisis?) een ware profeet en succesauteur werd.
—————————

Ik wil Dyab niet echt met Gibran vergelijken. De eerstgenoemde zoekt oplossingen in het hiernumaals, niet in de metafysica. Dat hij toch enige aanleg voor poëtische verwoording heeft, mag blijken uit dit laatste fragment over de Nieuwe Meerderheid:

‘Wij zijn de nieuwe meerderheid. Mensen in de steden, maar ook mensen buiten de steden met stedelijke reflexen. Wij zijn blank en bruin en geel en zwart. We komen in alle smaken en in alle geuren en in alle kleuren voor. We spreken duizend talen en vertellen duizend verhalen. Wij zijn dragers van de geschiedenis en makers van een nieuwe geschiedenis. Dragers van cultuur en makers van nieuwe cultuur. We hebben diepe wortels, vast verankerd in ons verleden, maar onze takken groeien naar boven, naar de lucht en de zon. We zijn kwetsbaar, zoals een pasgeboren kind, maar de kracht straalt uit onze ogen. We praten al in onze wieg, we zijn een mirakel in wording. We zijn losser en serener, we hebben meer temperament maar minder paniek, we zijn enthousiast maar bedachtzaam. We zijn mooier, hipper, moderner, meer in tune, up to date, global, nooit neutraal. We hebben een kleur en een smaak.

We zijn strijders maar niet waar het niet nodig is. We zijn ernstig, maar niet waar we kunnen lachen. We relativeren onszelf, alvorens we anderen relativeren; we bespotten onzelf voordat we anderen bespotten,maar apologetisch zijn we niet, bedeesd zijn we niet, bang voor een confrontatie zijn we niet. We gaan ervoor, we zijn scherp, kritisch maar niet cynisch noch defaitistisch.

Wij zijn geen teken van een einde, maar een begin. We geloven, zonder noodzakelijk een god te hebben. En we hebben goden zonder die op aarde te vertegenwoordigen. We beseffen dat we allemaal gelijk zijn, in onze geboorte en in onze dood, en dus in de waarde van wat we tussen die twee absolute waarheden zijn en worden.’

dyab khalil-gibran-biography

Uit: Dyab Abou Jahjah, De stad is van ons/Manifest van de nieuwe meerderheid, Pelckmans, Kalmthout, 2014
(Pelckmans was in het verleden een bij uitstek katholieke uitgever, en heeft zich nadien toegelegd op filosofische werken van alle gezindten)

september 2, 2014 at 11:55 am 3 reacties

Gaza : oorlog met de O van Oslo

Ben Goerion verklaart Israël onafhankelijk. Boven hem de foto van Theodor Herzl, uitvinder van het Zionisme.

Ben Goerion verklaart Israël onafhankelijk. Boven hem de foto van Theodor Herzl, uitvinder van het Zionisme.

 

door Lucas Catherine
Dit is de derde Gaza-oorlog.

Wie terug wil gaan in de tijd om die oorlog te duiden, dat is toch wat journalisten in onze media doen of zouden moeten doen, moet terug naar 1948 toen in Palestina door Oost-Europese joden de koloniale staat Israël werd opgericht. Want de meeste vluchtelingen in Gaza werden toen verdreven uit stadjes en dorpen die nu in Israël liggen. Uit Ramla, Beersheba, Ashkelan (dat nu Ashkelon heet), Isdud (herbevolkt door joden in 1957 en herdoopt tot Ashdod) of Najd (herbevolkt in 1951 en herdoopt tot Sderot). Zij waren de autochtone bevolking. Sommige van die steden worden nu vanuit Gaza beschoten door zonen van vluchtelingen, door de autochtonen dus die door de kolonisten werden verdreven. Zij beschieten de geboortegrond van hun vader uit wraak omdat zij er niet mogen naar terugkeren, terwijl nieuwe joodse immigranten, zeg maar kolonisten, er zich wel mogen vestigen. Hun manier om hun Palestijns ‘recht op verdediging’ waar te maken.

Maar zover mag je niet terug in de tijd. Volgens de heersende consensus in het establishment en in de media mag je hoogstens terug gaan tot 1967, toen de joodse koloniale staat de rest van Palestina heeft bezet. En toen er, na het Palestijns verzet uit de jaren 1920 en 1930 nog maar eens een Palestijns Verzet ontstond, overkoepelt door de PLO (Palestine Liberation Organisation). OK, ik wil gelezen worden en hou mij aan die regels. Meer zelfs, ik ga zelfs ‘maar’ terug tot 1993 en dé oplossing van de Palestijnse kwestie die toen in Oslo uit de mouw van de grootmogendheden werd geschud: twee staten en een Palestijnse Autoriteit die de Palestijnse staat zogezegd zou waarmaken.

Wat gebeurde er echter?
De PLO had toen – merkwaardig voor een politieke en militaire verzetsbeweging uit die jaren – een heel democratische structuur. De enige democratie in het Midden-Oosten, met een regering gecontroleerd door een parlement waarin meer dan 10 verschillende partijen zetelden, maar ook nog eens het hele middenveld. Met daarin de geneesheren-, de ingenieursverenigingen, de studenten, de artiesten, de vakbonden, de vrouwenorganisaties, noem maar op. Die PLO vertegenwoordigde alle Palestijnen: die op de Westbank en in Gaza, maar ook de vluchtelingen in Jordanië, Libanon, de Golf…, en niet te vergeten de Palestijnen in Israël.

Oslo heeft die democratische structuur opgedoekt en vervangen door de Palestijnse Autoriteit, die – en dit was een voorwaarde die Israël oplegde – enkel nog de Palestijnen op de bezette Jordaanoever en in Gaza mocht vertegenwoordigen. Of beter, er een erg beperkt zelfbestuur mocht over uitoefenen dat neerkwam op zichzelf bewaken onder Israëlische bezetting terwijl Israël zelf ongehinderd kon verder koloniseren. De ‘president’ Mahmoed Abbas kreeg zelfs een leger, ‘veiligheidstroepen’ opgeleid, gecontroleerd en gefinancierd door de VS. Troepen die samenwerken met het Israëlische leger en de Israëlische geheime dienst Shin Beth. Wat de Palestijnse academicus en voormalig lid van het Israëlisch Parlement, Azmi Bishara de uitspraak ontlokte: ‘Vroeger zouden we dat collaborateurs hebben genoemd, nu moeten wij ze onze vertegenwoordigers noemen. ‘Die Palestijnse Autoriteit werd voor haar voortbestaan compleet financieel afhankelijk gemaakt van de VS en van Europa. Israël daarnaast ontrok zich volledig aan zijn verplichtingen als bezettingsmacht (volgens internationaal recht en de Conventies van Genève) dat het infrastructuur van bezet gebied moest onderhouden: wegen, scholen, ziekenhuizen etc… Die factuur betaalde en betaalt niet de bezetter, maar de Europese Unie.

Op de Westelijke Jordaanoever ontvangt een op vier Palestijnen zijn wedde van de PA. In de stad waar die Autoriteit zetelt, Ramallah is een grote economische luchtbel ontstaan met een middenklasse die een derde intifadah niet direct ziet zitten. Teveel te verliezen. Max Blumenthal beschrijft het zo: “De neoliberale donor-economie fungeert daarbij als een laboratorium, waar geëxperimenteerd wordt met het onderkoelen van het Palestijns Verzet.” En dat lukt aardig met Abbas & C°. De PA is ondertussen gedegenereerd tot een Arabisch regime als een ander: corrupt, autoritair, zonder respect voor zijn burgers.

Wie voorlopig niet wil buigen, of toch niet te diep is Hamas. En daar gaat deze oorlog om. Bedoeling is niet om Hamas uit te schakelen, maar te verzwakken. De organisatie heeft al twee maal ingebonden na de vorige Gaza-oorlogen. Nu moet het echt buigen, maar niet verdwijnen. Het spook van Isis en andere jihadisten waart door het hoofd van de Israëlische bezetter. Neen, als het even kan moet Hamas een ‘islamitische versie’ van Mahmoed Abbas & C° worden en de openluchtgevangenis daar onder controle houden. En daarvoor zijn alle middelen goed, ook buitenproportionele terreurbombardementen. Hoe meer buiten proportie en hoe meer doden, des te sneller zal het doel bereikt worden, redeneert Israël.

 

Naïm Khader, eerste Palestijnse ambassadeur in de EU. Vermoord.

Naïm Khader, eerste Palestijnse ambassadeur in de EU. Vermoord.

Die verloedering van het officiële ‘verzet’ onder de Palestijnse Autoriteit is ook in de diplomatie te merken. Als je de manier van werken, de inzet en de ideeën van de eerste Palestijnse ambassadeur in België, Naim Khader (vermoord in Brussel in 1981) vergelijkt met die van de huidige ambassadeur, Laila Shahid ( dochter uit een van de grootste families van Palestijnse notabelen) kan je dezelfde verloedering vaststellen. Mevrouw wil zelfs niet meer samenwerken met het Palestina-komitee, en met Palestijnen die ‘geen eerbied hebben voor hun ambassadeur maar vervelende vragen stellen.’ Ze frekwenteert liever “M’as-tu vu-salons” en soft-zionisten als Simone Susskind, waar ze bij de laatste verkiezingen, tegen alle diplomatieke regels in opriep om voor te stemmen.

Oslo heeft ook binnen de Europese Unie er voor gezorgd dat de houding steeds meer in de richting van haast onvoorwaardelijke steun aan Israël evolueert. Het Palestijns verzet tegen de kolonisatie krijgt geen aandacht.
Op 13 juni 1980 kreeg Israël nog een flinke veeg uit de pan in de Verklaring van Venetië door het toenmalig Europa van Negen: ”De Negen memoreren dat Israël aan zijn sedert het conflict van 1967 territoriale bezetting een einde dient te maken. Zij zijn er vast van overtuigd dat de Israëlische nederzettingen een ernstige belemmering vormen voor het bereiken van vrede in het Midden-Oosten. De Negen zijn van mening dat deze nederzettingen en de verandering van bevolkingssamenstelling in strijd zijn met het internationale recht.”
Nu, in 2014 wordt de Israëlische visie principieel goedgekeurd. Of zoals Israel Today het op 24 juli 2014 formuleerde: “Israël was aangenaam verrast…Het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken prees in zijn verklaring ‘de oproep van de Europese Unie tot ontwapening van de terreurorganisaties in de Gazastrook en de demilitarisering van Gaza. Deze EU-verklaringen zijn volledig in lijn met de visie die Israël leidt in de strijd tegen het terrorisme’.”

Of Hamas door de knieën zal gaan weten we nog niet. Maar de Palestijnen?
Niet als je Hanien Zuabi (de eerste Palestijnse vrouw in de Knesset, namens de Palestijns-nationale Balad-partij) bezig hoort:
“Wat wij moeten zien te bewerkstellingen is dat het Israëlisch-Palestijnse conflict niet langer bezien wordt vanuit de invalshoek van de bezetting van 1967. Impliciet begrijpen alle Palestijnen dat het Israël en de Palestijnen draait om een conflict met een racistisch koloniaal project, dat op noties van etnische zuiverheid gestoeld is… We moeten met onze eis tot ‘volwaardig burgerschap’ in Israël de morele en politieke legitimiteit van het zionistische project ondermijnen en het tot zijn werkelijke status van een racistische, koloniale onderneming degraderen.”

Dus misschien toch nog voor betere duiding en begrip terugkeren tot 1948, lang voor Oslo?

 

juli 25, 2014 at 1:35 pm 1 reactie

GAZA: NEDERLANDSE EX-PREMIER KAPITTELT DE HUIDIGE

GAZA

GAZA

door Jef Coeck

De Nederlandse oud-premier Dries van Agt (CDA/katholiek) heeft premier Mark Rutte (VVD/liberaal) een brief geschreven over het conflict tussen Israël en de Palestijnen in Gaza.

Mark Rutte

Mark Rutte

De oud-politicus is helemaal niet te spreken over het optreden van Rutte in ‘Gesprek met de minister-president’. Dat gesprek noemt Van Agt een ‘horreur’. Volgens hem gebeurt het ‘zelden’ dat oud-premiers een actuele premier aanschrijven, maar kan hij nu ‘niet langer zwijgen’.

Van Agt stelt dat Rutte de machthebbers in Gaza ervan beticht dat zelanceerinstallaties van raketten opzettelijk naast of vlak bij scholen en ziekenhuizen hebben geplaatst.
“Berust die claim op onafhankelijke bronnen, of op wat Israëlische functionarissen je hebben ingefluisterd?”, vraagt Van Agt. Hij noemt het wel ‘terecht’ dat Rutte zei dat Israël het recht heeft zich te verdedigen. “Dat lijdt geen twijfel. Maar even onbetwistbaar is het dat die zelfverdediging proportioneel behoort te zijn. Tot dusver meer dan honderd doden in Gaza, merkte de interviewer op, in Israël geen enkele. Is dat proportioneel? Het is ontluisterend dat je die vraag bevestigend hebt beantwoord. Dat is schokkend”, schrijft Van Agt.
De 83-jarige oud-politicus veroordeelt ook de raketbeschietingen vanuit Gaza. Die vormen volgens hem een schending van het internationaal recht en moeten stoppen. Hij waarschuwt echter de verhouding ‘niet totaal’ uit het oog te verliezen. “Door de 1200 raketten die Hamas en andere militante groeperingen in de afgelopen dagen hebben afgevuurd, zijn enkele Israëli’s gewond geraakt en is enige materiële schade in Israël veroorzaakt. Er is één Israëlische dode te betreuren.”

 

Dries van Agt

Dries van Agt

Wat Van Agt verder stoorde in het televisieoptreden van Rutte was het ontbreken van enige empathie met het ‘immense leed van de weerloze Palestijnen’. “Voor zo veel nood en pijn, beste Mark, kun je toch niet ongevoelig blijven? Hoe is het mogelijk dat ons land zozeer faalt in het beschermen van de rechten van de Palestijnen? Israël schendt het internationaal recht dagelijks, al decennialang, op allerlei manieren, met ernstige gevolgen. Waarom laat je nooit daarover de vonken van je verontwaardiging van het scherm spatten?”, besluit de oud-premier zijn relaas.
LEES VOORAL de volledige brief:

http://rightsforum.org/open-brief-dries-van-agt-aan-mark-rutte

juli 17, 2014 at 12:01 pm 4 reacties

MOGEN DE ABJECTE IDEEËN VAN EEN HOMEOPAAT IN DE KRANT?

homeopathie 3

door Annieke Kranenbert/ombudsvrouw

De reacties op het interview met homeopathisch arts Jan Scholten in de Volkskrant (Ned.), deden in felheid niet onder voor de weerstand die Wilders doorgaans oproept, schrijft ombudsvrouw Annieke Kranenberg. Waarom gaf de krant Scholten een podium?

‘Aids is geen ziekte, het is een symptoom’, zei homeopathisch arts Jan Scholten vorige week in een interview in de Volkskrant. ‘Het is een uiting van een verzwakte afweer. Die ontstaat als de patiënt een blokkade heeft.’ Eerder was ophef over Scholten ontstaan omdat hij was geridderd, terwijl hij in Afrika een omstreden homeopathische therapie propageert voor de behandeling van aids. In deze krant gaf hij voor het eerst weerwoord.

De reacties die volgden, deden in felheid niet onder voor de weerstand die Wilders doorgaans oproept. Waarom geeft de krant zo’n man een podium? Waarom mag hij zo’n gevaarlijk gedachtengoed verspreiden? Ook op de redactie was dit geluid te horen: mag de krant zulke abjecte ideeën wel publiceren?

Te weinig over alternatieve geneeskunde

Anders dan de PVV-leider kreeg Scholten ook bijval van een groep Volkskrantlezers. Zij vinden juist dat hij te kritisch is benaderd. ‘Een integere man die vrijwillig een interview geeft wordt journalistiek afgeschilderd als een oplichter’, mailt een van hen. Vervolgens klinkt er een bekende klacht: de krant bericht überhaupt te weinig over alternatieve geneeskunde.

Op dat laatste zal ik niet uitgebreid ingaan. De vorige ombudsvrouw concludeerde al dat de alternatieve geneeskunst er inderdaad bekaaid vanaf komt. ‘Als een miljoen Nederlanders naar een haptonoom, chiropractor, antroposofisch arts, natuurgenezer of bloesemtherapeut gaan, moet de krant daarover schrijven’, stelde ze terecht.
Los van het homeopathie- debat – dat ideologische trekjes vertoont – had het interview met Scholten gewoon nieuwswaarde. Begin mei verscheen een kritisch artikel van Sciencepalooza over het ridderen van Scholten, ‘het brein achter het homeopathische middel iquilai’. Er is geen enkel bewijs dat het middel – dat niet dubbelblind is getest – werkt, schreef de auteur. Homeopaten die iquilai voorschrijven zouden stelselmatig het belang van reguliere antiretroviralen afwimpelen.

Gealarmeerd door het stuk, dat ook op Volkskrant.nl stond, vroegen Kamerleden of het lintje kon worden ingetrokken. Dat kan alleen als iemand tot 1 jaar cel is veroordeeld, antwoordde de minister van Volksgezondheid vorige week. Scholten mag zijn onderscheiding dus houden, berichtten twee verslaggeefsters op pagina 2, met een verwijzing naar het interview. Daarin weersprak de homeopaat dat hij patiënten afhoudt van hiv-remmers en roemt hij de werking van iquilai.

‘Hij ontmaskerde zichzelf’

Bovenal geeft het interview een fascinerende inkijk in de zienswijze van de alternatieve geneesheer. Het commentaar dat Scholten er ‘kritiekloos op los mocht bazelen’ deel ik niet. Het nieuws ‘Omstreden homeopaat houdt lintje’ gaf richting aan de gehele productie. Ook stond er een kader bij met kritiek van onder anderen een gerenommeerde aidsarts. De auteurs vertellen dat ze Scholten ‘uiteraard’ met alle tegenwerpingen confronteerden, maar dat zijn antwoorden nogal wijdlopig waren. Daarom leende het interview zich niet voor ‘vraag-antwoord’, een vorm waarin de auteurs gemakkelijker scherpte hadden kunnen laten zien. Bovendien wilden ze zijn visie laten zien. ‘Hij ontmaskerde zichzelf’, zegt een van hen.

Het is de vraag waar de critici van het interview bang voor zijn. Het lijkt me stug dat lezers die zich nog niet tot zijn methode voelen aangetrokken zich daartoe laten verleiden door dit stuk. De krant heeft de schone taak inzicht te bieden. Door denkbeelden die mogelijk aanstootgevend of idioot zijn uit de krant te weren, wordt lezers belangrijke informatie onthouden. Wanneer Nederlandse jihadjongeren in het buitenland andere moslims doden, zijn hun denkbeelden journalistiek relevant. Hetzelfde geldt voor de opvattingen van ouders die hun kinderen niet laten inenten tegen de mazelen.

Beduveld

Scholten zelf is teleurgesteld in het interview, zo laat hij desgevraagd weten. Hij voelt zich beduveld omdat er een kritisch kader bij is geplaatst, waarin wordt beweerd dat er geen wetenschappelijk bewijs bestaat voor de werking van homeopathie. ‘Het zou míjn interview zijn’, zegt hij. Reguliere en homeopathische geneeskunde moeten volgens hem gelijkwaardig worden behandeld.

De krant zal niet meegaan in Scholtens paradigma. De redactie hanteert een wetenschappelijk referentiekader, past hoor- en wederhoor toe – ook in de vorm van een kritisch kader. Op een punt verdient Scholten wel gehoor. Het verwijt dat hij slachtoffers zou maken in Afrika is ernstig, maar voor zover bekend niet bewezen. Daar ligt een journalistieke taak: wat gebeurt er in de iquilai-klinieken?

Annieke Kranenberg, de Ombudsvrouw, behandelt vragen, klachten en opmerkingen over de inhoud van redactionele pagina’s en journalistieke aanpak.

homeo

ombudsvrouw@volkskrant.nl
volkskrant.nl/ombudsvrouw

http://www.skepsis.nl/homeopathie.html

 

juli 13, 2014 at 10:19 am Een reactie plaatsen

Oudere berichten


Kalender

september 2014
M D W D V Z Z
« aug    
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930  

Posts by Month

Posts by Category


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 675 andere volgers