ONZE HITLER

december 30, 2008 at 7:49 pm 3 reacties

Het lijden van Congo tart de verbeelding. Vorige week nog vermoordde een Oegandese legerbende er een paar honderd dorpelingen. De conflicten die er sinds halverwege de jaren ’90 woeden, hebben al aan meer dan 5 miljoen mensen het leven gekost. De meesten van hen stierven door honger en ziekte, veroorzaakt door de ontwrichting van hun overlevingsmechanismen door de gangsterpraktijken van diverse legerbenden die elk hun deel opeisen van de winst die de plundering van Congo blijft opleveren. Conflict is er niet langer een verstoring van de normaliteit, het is de normaliteit geworden. Congo toont de prijs die in de periferie van de globale sociale orde betaald wordt voor het in stand houden van een historisch achterhaald, op winst gestoeld economisch systeem. Congo is een waarschuwing voor onze toekomst.

 

Er zijn de laatste tijd verschillende boeiende reportages verschenen in de pers over de dagelijkse strijd om te overleven in Congo. Een die me bijzonder getroffen heeft, legt uit hoe een primitief mijnwerkersgehucht, ‘ver van de beschaving’, waar tin wordt gedolven met werkinstrumenten die duizend jaar geleden al werden gebruikt, verbonden is met de globale economie en met de oorlogen die in Congo woeden. U kan ze lezen door deze link te volgen:

http://www.nytimes.com/2008/11/16/world/africa/16congo.html?_r=1&scp=1&sq=%22Congo%27s%20riches%22&st=cse

Omdat tin tegenwoordig gebruikt wordt voor solderingen in electronische apparatuur, is de globale vraag ernaar scherp gestegen. Het artikel legt in detail uit hoe de ontginning van tin-erts door extreem uitgebuite mijnwerkers kapitaal doet ontstaan waarvan legerbenden en andere commerciele tussenpersonen elk hun deel afromen alvorens de tin in onze mobieltjes en laptops terecht komt. Een centrale figuur in het New York Times-artikel is de locale oorlogsheer, kolonel Matumbo. Hij is een ex-Mai Mai die gelooft in primitieve magie (die hem onkwetsbaar zou maken) maar die in praktijk in de eerste plaats een commercant is, een schakel in de cyclus van kapitaal.

 

Winsthonger is de drijfveer achter Congo’s ellende. Dat is natuurlijk niets nieuw; dat was al zo toen Congo nog het persoonlijk wingewest was van Leopold II. De pneumatische band was net uitgevonden waardoor rubber fabelachtige winsten opleverde. Voor die winst plunderde de Belgische koning de bevolking van Congo even meedogenloos als haar natuurlijke rijkdommen. Zijn doodseskaders vermoordden iedereen die in de weg stond of niet hard genoeg werkte. Volgens sommige schattingen kostte zijn terreurregime aan meer dan 10 miljoen Congolezen het leven. Sommigen noemden het een Afrikaanse holocaust, geregisseerd door onze Hitler, Leopold II.

 

Ik weet wel dat de vergelijking niet perfect opgaat. Hitler wou de joden uitroeien terwijl het niet Leopolds doel was om Congolezen uit te roeien. Dat kon hem niet schelen, het ging hem enkel om de winst. Maar voor die winst heeft hij wel meer Congolezen de dood ingejaagd dan Hitler joden. Leopold heeft ook enkele positieve dingen gedaan, zullen sommigen opmerken. En wat dan nog? Hitler liet ook autowegen aanleggen.

de-dank-der-congolezen1

 

De winnaars schrijven de geschiedenis. Er zijn geen Hitler-standbeelden in Duitsland –stel je voor. Maar in Belgie stikt het nog van standbeelden en andere eerbetuigingen voor Leopold die ook een monster was. Dat doet me denken aan afgelopen lente, toen ik een week in Oostende verbleef, waar ik vaak passeerde langs een protserig ruiterstandbeeld dat onze Hitler voorstelt als de grote weldoener van de ‘zwartjes’. Een zijgroep van beelden aan de voeten van de vorst heet zelfs Dank der Congolezen. Als ik de kans en de moed zou hebben gehad, zou ik er met plezier een bom onder gelegd hebben. Pas later werd ik me er bewust van dat anonieme durvers in 2004 de hand van een van die ‘dankbare’ Congolezen hadden afgezaagd. Dat maakte het monument al een stuk realistischer want Leopolds trawanten lieten inderdaad de hand afhakken van Congolezen die hun rubberquota niet haalden. Collega Douglas De Coninck die de beeldencorrigeerders interviewde, werd later nog lastig gevallen door het parket. Heeft de Belgische staat dan geen enkel schaamtegevoel? Straks, als we oudejaar vieren, wil ik het glas heffen op de De Stoeten Ostendenoare, de actiegroep die het beeld corrigeerde. Moge jullie voorbeeld tot navolging strekken!

 

 

———————————————————————————-

Who pays the ferryman?


 

door Jef Coeck

Als ik goed geïnformeerde vrienden en collega’s mag geloven – en dat mag ik – is Oost-Congo een hel waarbij die van Dante verbleekt. De oorzaak is, zoals je terecht aangeeft, die winsthonger in verleden, heden en naar te vrezen valt ook toekomst.
Leopold Hitler mag er dan al mee begonnen zijn, sedert zijn verscheiden hebben ongeveer alle ‘beschaafde’ naties en corporaties zich volgevreten aan ’s lands rijkdom. Op dit moment zijn onder meer Chinezen en Amerikanen aan de beurt, inclusief onbeschroomd gebruik/misbruik van lokale staatshoofden, warlords, kindsoldaten, verkrachte vrouwen en andere lijfeigenen maar ook buitenlandse journalisten, schrijvers, Belgische politici. En wie weet, worden onze schaarse spaarcentjes niet aangewend om bloeddiamanten en geroofd coltan te verhandelen? ‘Who pays the ferryman?’, luidt de vraag, die rethorisch zal klinken voor een inwoner van Staten Island.
Jarenlang was Oost-Congo in de stilte van het graf gehuld, op een eenzaam boek over het onderwerp na. De jongste maanden is daar verandering in gekomen, mede dankzij de onvermoeibare inzet van actievoerders in België en elders. Maar ook niet onbelangrijk lijkt mij de beslechting van de kiesstrijd in de VS. De aandacht van onder meer Amerikaanse media kan zich nu ongestoord op de rest van de wereld richten. Vanwege de half-Afrikaanse president-elect verdient Afrika kennelijk een bonus in kolommen en journaals. Uitgerekend op dit moment meldt zich weer Herman J. Cohen, gewezen Amerikaans diplomaat en Afrikakenner. Hij was in dienst van de presidenten Reagan en Bush sr. en van de Wereldbank. En verdomd als het niet waar is, onder zijn vele internationale eretekens vinden we ook de Belgische ‘Orde van Leopold II’ vermeld.
Dit roept om een parenthese, laat het een quote zijn van Randy Newman.
Uit zijn song A Few Words in Defense of Our Country: ‘Hitler, Stalin, Men who need no introduction. King Leopold of Belgium, that’s right. Everyone thinks he’s so great, Well he owned the Congo and he tore it up too. He took the diamonds, he took the silver, he took the gold. You know what he left them with? Malaria.’
Herman J. Cohen stelt voor dat president Obama een speciale gezant benoemt (Cohen?) met als opdracht het installeren van een Oost-Afrikaanse Gemeenschappelijke Markt, bestaande uit zes landen van de regio: Rwanda, Burundi, Congo, Tanzania, Kenia, Uganda. De natuurlijke handelswegen, zegt Cohen, leiden niet naar de Atlantische maar naar de Indische Oceaan (Mombassa?).
Zover valt de redenering moeiteloos te volgen. Maar dan begint het utopische gedeelte. De opbloeiende handel in Oost-Afrika zal, in de slipstream van Cohens masterplan, de oorlogen stoppen, de vluchtelingen uit hun kampen halen en aan het werk zetten, de legerbendes ontwapenen, de grondontginning reguleren, de etnische fricties wegmasseren, de regeringen stabiliseren, kortom Afrika pacificeren.
Wat nu? Het is toch pas als je vrede en veiligheid verworven hebt, dat je mensen werk, voedsel, een dak boven het hoofd, scholen, wegen en medische zorgen kunt verschaffen? Worden hier niet enkele stapjes overgeslagen? Of worden middel en doel verward?
Mij lijkt Cohen in dezelfde denkfout te vallen als Fukuyama en andere (ex-)neocons over Irak: als we maar de weg vrijmaken voor de Vrije Markt wordt het land en de hele regio vanzelf een Democratisch Paradijsje. Mis. En stel dat we toch willen geloven in de utopie, moeten er dan niet eerst enkele ‘Saddams’ verwijderd worden, in Oost-Congo om te beginnen? Intussen tikt de teller, Five Million Dead and Counting zoals Slate half november rapporteerde.
In België is de zaak-Congo nu beland op het niveau waartoe sinds de 800.000 ‘blanco-stemmen voor Leterme’ -dixit Luc Huyse- alles vanzelf wordt herleid: politieke vaudeville, of in dit geval eerder Grand Guignol.
Hoe zal de Afrikapolitiek – if any – van Obama eruit gaan zien, met Hillary Clinton op Buitenlandse Zaken, Susan Rice in de VN en Herman Cohen als fanatic ferryman?

Jef Coeck

Het boek waar ik hierboven naar verwees is:
Walter Zinzen, Kisangani verloren stad, Uitgeverij Van Halewyck, 2004

http://www.nytimes.com/2008/12/16/opinion/16cohen.html?emc=eta1

Entry filed under: Afrika, Ekonomie, Politiek Belgie. Tags: , , , , , , , .

STAREN IN ZWART WATER Gelukkig Nieuwjaar

3 reacties Add your own

  • 1. Wouter D  |  december 30, 2008 om 10:27 pm

    Een film die iedereen moet zien:

    Congo: White King, Red Rubber, Black Death (2003)

    http://www.amazon.com/Congo-White-Rubber-Black-Death/dp/B000DZ95F8/ref=sr_1_1?ie=UTF8&s=dvd&qid=1230675698&sr=1-1

    Ik heb het reeds meermaals gegeven als Niiewjaarsgeschenk…
    Heeft de belgische TV dit ooit uitgezonden?

    Bedankt Tom voor je sterk artiekel dat meer aandacht verdient.
    We should never forget!

    W

    Beantwoorden
  • 2. Willy Van Damme  |  januari 7, 2009 om 11:42 am

    Uiteraard was Leopold II een hondsbrutaal heerser voor wie de bewoners van Congo toen alleen maar slaven waren die dienden om te helpen bij de plunder van ivoor, rubber en andere interessante waren als palmnoten. Goed is om te beseffen dat zijn optreden officieel kaderde in het brengen van wat hij publiek de christelijke beschaving noemde. Wat de VS e.a. in Europa nog steeds voorhouden wanneer ze andere landen afblaffen. Een Hitler lijkt mij nogal sloganeks want uiteindelijk deed Leopold II niet meer wat andere Europese staten deden en waren dus ook de Britse Lord Palmerstone of Lloyd George allen Hitlers. Alleen waren de Britten toen woest op hem omdat Katanga, dat zij zo begeerden in handen van Leopold II was gevallen. Vandaar een heuse perscampagne die nog steeds feitelijk voortduurt (zie recent het lied van Randy Newman) tegen de man. Dat de Britten toen in Azië met geweld opium door het strot van de Indiërs en de Chinezen duwden werd door hen niet eens opgemerkt. Men kan zeggen dat de Britse media nog steeds van hetzelfde propagandistische niveau zijn. Steeds maar lullen over de ‘genocidaires’ onder de Hutu en Kagame desnoods zelfs ophemelen. Dat Kagame een van de meest brutale Afrikaanse roofdieren ooit is wordt amper of niet geschreven. Een boel landen waaronder Nederland subsidiëren zijn plundertochten zelfs. Het huidige conflict zou trouwens vlug opgelost kunnen worden. Als de VS morgen een mailtje sturen naar Kagame zeggende dat alle hulp wordt opgeschort en een strikte controle over de Rwandese export wordt ingevoerd zolang hij de bende van Nkunda niet terughaalt en een nationale verzoening bereikt. Wedden dat Nkunda binnen de week weg is uit Congo? Het is in die zin trouwens opmerkelijk hoe weinig onze media en politici Kagame aanduiden als de hoofdverantwoordelijke voor die roofmoorden samen dan met de VS die hem stuurt. Sommige van onze zogenaamde Afrikaspecialisten noemen Kagame in opiniestukken over de kwestie zelfs helemaal niet. Van specialisten gesproken. Maar in wat, behalve het liegen? Zie mijn artikel hierover op http://willyvandamme.wordpress.com.

    Beantwoorden
  • 3. Jef Coeck  |  januari 11, 2009 om 9:43 am

    Akkoord wat Kagame betreft, die veel te veel uit the picture blijft.
    Randy Newman ‘verdedigt’ niet de Britten – ‘our land’ is de States.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.204 andere volgers


%d bloggers op de volgende wijze: