PROLETARIANS: YOUR SOCIALISM?! (2)

maart 25, 2009 at 2:55 am 3 reacties

door Jef Coeck

Communisme, socialisme, sociaal-democratie, nationaal-socialisme. Dat maakt al vier specimen. Het vierde behoort eigenlijk tot een vijfde soort, het anti-socialisme. Hoewel dat globaal veruit in de meerderheid is, wordt het hier niet besproken. Evenmin zullen we het hebben over recente buitenlandse modellen van neo-socialisme.
  
socialistische knoop

socialistische knoop

Definities verschillen veelal door de ommissies. Wat weggelaten wordt is op zijn minst even belangrijk als wat er staat. Neem SP.a Rood, de denk- en actiegroep waarvan de Antwerpse milieuambtenaar Erik De Bruyn het boegbeeld is. In zijn boek ‘Rooddruk voor een nieuw socialisme’ definieert hij de ideologische ruggengraat van zijn beweging aldus: ‘Economische democratie is het basisconcept in de socialistische ideologie. Een zeer sterke openbare sector en onvervreemdbare werknemersrechten en internationale solidariteit versus eeuwige competitie.’  

Verstaatsing? Klassenloze maatschappij? Machtsgreep? Geen vrees. In de politieke partij waartoe de auteur naar eigen zeggen wil blijven behoren, is ‘ideologie’ al een vies woord. Zelfs ‘socialistisch’ heeft voor sommigen in de s.PA een onesthetische bijklank. De rest van de zin lijkt aanvaardbaar voor alle progressieven en andersdenkenden. Dit is immers duidelijk niet het ‘wetenschappelijk socialisme’ van Karl Marx en Friedrich Engels.
SP.a Rood wil best wat potten breken maar niet de hele porseleinwinkel. Een enkele keer is er wel sprake van klassenstrijd, maar nooit van revolutie. De Bruyn heeft ook een eigen originele definitie bij de hand van wat hij kennelijk verstaat onder ‘proletariaat’. Hij noemt het ‘werkende mensen’ in de ruime zin: ‘Arbeiders, bedienden, technici, kaders en ook kleine zelfstandigen en vrije beroepen mogen zich aangesproken voelen. Ook de toekomstige werkende mensen, de studenten; of werkende mensen op verdiende rust, de gepensioneerden. De rest is de elite. De heersende klasse.’

Mantras

In het westers socialisme zijn klassenstrijd en revolutie nu vervangen door democratie en structuurhervormingen. Ook voormalige hardliners van het marxisme (-leninisme) zoals de Partij van de Arbeid, voorheen Amada, prediken het onverkapte reformisme. De nieuwe voorzitter Peter Mertens, in zijn boek ‘Op mensenmaat. Stof voor een socialisme zonder blauwe plekken’: ‘We streven naar een democratisch model waarin de mensen inspraak hebben over de essentiële zaken van het leven.’
Het klinkt als een tussenzin in het politiek gekwebbel waar zelfs Jean-Marie Dedecker het mee eens kan zijn. Fout, want kijk wat tevoorschijn komt bij een minimale woord- en zinsontleding. Streven naar – niet met de wapens afdwingen. Democratisch model – geen dictatuur van het proletariaat. Inspraak – geen gewapende klassenstrijd. De mensen – niet de arbeidersklasse en haar voorhoede De Partij. Essentiële zaken – niet de hele staat. Van het leven – niet enkel de economie.
Dit is geen tussenfraze, het is een koerswijziging. Een heel menu, Glasnost met Perestrojka toe. We zijn ver verwijderd van het ‘dialekties en histories materialisme’ der maoïstische ideologen à la Ludo Martens c.s. met documenten als de Statuten van Alle Macht Aan De Arbeiders, de dato vroege jaren zeventig.
Het is ook niet – Marx zij andermaal geprezen – de wolligheid van ‘de mens centraal stellen, het warme middenveld opzoeken, met een partij die gezellig zal zijn of niet-zijn en liefst met hippe ministers die luisteren naar de noden van de mensen’. De Bruyn en Mertens grijpen weliswaar eensgezind en gretig naar de trendy thema’s van het ogenblik. Of zijn hun analyses niet meer dan ‘mantras for all seasons, all times, all countries and all continents’? (Tariq Ali, over de crisisbezweerders, in The Nation).

Splitsing

Natuurlijk, deze boeken zijn geen puur theoretische werkjes over het socialisme, het zijn ook verkiezingsprogramma’s. Ze moeten zich dus buigen over beleid, over niet zeer socialistisch aandoende dingen als de staatshervorming. Erik De Bruyn is voor een staatshervorming die maar weinig raakpunten vertoont met de daden en verklaringen van het reële socialisme in regering en parlement.
De eerste hervorming is voor hem: afschaffing van de monarchie en installatie van de republiek. Ook de senaat en de provincies mogen verdwijnen. Brussel-Halle-Vilvoorde dient niet te worden gesplitst, als we de vroegere kiesarrondissementen weer invoeren samen met de federale kieskring. Onderwerpen als milieu en sport, die nu gesplitst zijn, moeten weer gefederaliseerd worden. De SP.a dient afstand te nemen van de vijf resoluties uit 1999 van het Vlaamse parlement, die voortdurend gebruikt worden om de splitsingswoede te rechtvaardigen.
De ratrace tussen Noord en Zuid moet maar eens stoppen. ‘De polarisatie tussen Vlaanderen en Franstalig België dient als een breekijzer om de verzorgingsstaat te ontmantelen. De regionale overheden willen een “eigen arbeidsmarktbeleid” en een “eigen regelgeving” om harder en langer te laten werken, voor een lager loon en met lagere sociale bescherming.’

Ook voor Peter Mertens is het duidelijk: de splitsing van de sociale zekerheid is het opperste doel van de heren en dames die aan de touwtjes trekken, te weten de Vlaamse werkgeversorganisaties, VOKA voorop. ‘Die hebben een strategie van de forcing uitgewerkt. Zij eisen de splitsing van de gezondheidszorg, de kinderbijslagen en het arbeidsmarktbeleid. Zonder staatshervorming mag er voor hen geen nieuwe regering komen, zeggen ze letterlijk.(…) Dank zij de sociale zekerheid – dat zijn de werkloosheidsuitkeringen, ziekte- en invaliditeitsuitkeringen, kinderbijslagen en pensioenen – leeft in ons land “slechts” 13 procent van de mensen onder de armoedegrens. Dat zijn er nog 13 procent te veel, maar zonder sociale zekerheid zou 42 procent van onze landgenoten arm zijn…’

Voor beide partijen is derhalve de staatshervorming en de daarbij horende communautaire poel wel degelijk een zaak van en voor de socialisten: om bestaande plannen tegen te houden (Mertens) of ze om te buigen in sociaal-democratische zin (De Bruyn).

Waar staan de schrijvers-activisten in ideologisch opzicht, wat Het Socialisme betreft? Allebei zijn ze, vanzelfsprekend, internationalisten. Inzake historisch perspectief  lijkt De Bruyn een lichte voorsprong te nemen op zijn frère-ennemi van de neo-reformisten.
‘We maakten de overgang van een slavenmaatschappij naar de feodaliteit. De Franse en Amerikaanse revoluties zetten vervolgens een punt achter die feodaliteit en gaven rechten aan het individu. Daarmee effenden ze het pad voor het kapitalisme en voor een eerste, onafgewerkte vorm van democratie.Wat belet ons nog om ook dit stadium te overstijgen en echte democratie te vestigen door gemeenschappelijke controle te verwerven over onze economie? Dat is voor mij de essentie van het socialisme.’
Deze voortreffelijke redenering bevat slechts twee schoonheidsfoutjes. De Amerikaanse revolutie kwam wel degelijk voor de Franse. En democratie laten samenvallen met economie is de valstrik waarin de heren Fukuyama, Rumsfeld, Cheney, Bush jr. onder vele anderen zijn getuimeld. De Bruyn maakt weliswaar veel goed door in de rest van het boek uitvoerig te schrijven over problemen als migratie en milieu. Maar cultuur, onderwijs, ruimtelijke ordening, media, ethische problemen, energietransitie… blijven behoorlijk onderbelicht. Het zijn punten waarop socialistische ministers in deze (Vlaamse) en vorige federale regeringen beleidsdaden hebben gesteld. Dat feit an sich wordt door de toekomstige parlementariër/bewindsman/partijvoorzitter (?) niet ontkend. Integendeel.
De Bruyn: ‘Ooit waren de socialisten nationaal en internationaal de belangrijkste anti-establishmentpartij en waren zij de dragers van een radicaal maatschappelijk alternatief. In plaats van de confrontatie aan te gaan met de mythe rond het “einde van de geschiedenis” kroop de sociaaldemocratie na de val van de Muur internationaal in haar schulp, alsof het haar eigen maatschappijmodel was dat achter die Muur ter ziele was gegaan. Ze zocht het compromis met de grote overwinnaar, het liberalisme, en kondigde de geboorte van een zielloze en heilloze “derde weg” aan.’

McDecker
   
Er bestaan twijfels over of zelfs die derde weg bereikt werd, maar dit terzijde. Erik De Bruyn heeft zijn betoog goed opgebouwd en vlot verwoord. Hij wil vooral de huidige en voormalige kiezers van zijn eigen partij, de SP.a overtuigen. Daarvoor heeft hij niet enkel een tactiek nodig – voor de volgende verkiezingen – maar ook een strategie – voor de volgende decennia. Historische kritiek op de eigen partij en haar gebrek aan socialistisch gehalte is voor hem core business, om het met een neo-liberale term te zeggen.
Dat is helemaal anders bij Peter Mertens. Hij weet zich omringd door een blok getrouwen, een weliswaar kleine club van eensgezinden die al in honderd vergaderingen iedere komma van ‘Op mensenmaat’ geveegd of herplaatst hebben. Mertens is tenminste verzekerd van de stemmen van zijn eigen achterban. Op één voorwaarde: dat hij niet begint te zeuren over het verleden van de PvdA/Amada en haar rolmodellen Mao en Stalin. Anderen de les willen lezen over socialisme zou deze partij weleens zuur kunnen opbreken. Ongetwijfeld daarom wordt een internationale analyse over de stand van het wereldsocialisme wijselijk achterwege gelaten. Strategie is en blijft nu eenmaal een goed dat je niet aan de klassenvijand prijsgeeft. Toch niet in een boek. Tactiek wel, en die is gericht. Niet op de lauwen van Caroline Gennez maar op de blaffers-en-bluffers van Jean-Marie Dedecker. Hij krijgt zelfs een eigen annexje van twintig volle pagina’s.
Daarin wordt geen spaander heel gelaten van het hele LDD-programma. ‘Dit cowboykapitalisme is een programma dat pleit voor de afschaffing van overheidscontrole op banken, dat de openbare dienstverlening wil afbouwen, dat private ziektepolissen wil stimuleren, dat een verhoging bepleit van de btw op gas en elektriciteit, dat de verdere uitbouw van privépensioenen verdedigt, dat af wil van elke eerlijke herverdeling in het belastingstelsel, dat freedom of speech voor racisme verdedigt, en vrij wapenbezit. Lijst McDecker, naar het McDonaldsmodel.’
Zeer waar, leerzaam en sociaal, zelfs links en progressief te noemen. Maar socialistisch? Je zou bijna gaan denken dat de auteur niet eens aanspraak maakt op dit epiteton.  

Verzonken Rood

Dat is wel anders met de restanten van wat vroeger ‘extreem-links’ werd genoemd. De Linkse Socialistische Partij LSP-PSL is niet enkel internationaal embedded, maar ook federaal en keurig tweetalig. Zij groepeert vermoedelijk nogal wat politieke wezen, afkomstig uit: de gevaporiseerde Communistische Partij van België, de aloude PvdA, de trotskisten van voormalig RAL, strijdsyndicalisten en radicale socialisten à la Jef Sleeckx, andersglobalisten, anarchisten en wellicht nog meer verzonken rood.  
En nee, LSP staat niet voor Leading Succes People, een veroordeelde sekte uit de jaren tachtig. En P staat niet voor Progressief of Populistisch. En deze groep mag niet worden verward met de SLP, Sociaal-Liberale Partij, die voorheen Vlaams-Progressieven en nog daarvoor Spirit heette.
Voor de goede orde, de LSP heeft een zelfverklaard en zeer strijdlustig socialistisch profiel, waarin Karl Marx niet ontbreekt, Stalin wel. ‘Wij bouwen aan een revolutionaire marxistische partij.’ De Sovjet-Unie van voor 1924 staat model, d.i. toen Lenin en Trotsky nog aan de touwtjes trokken.

Laten we nu, Kameraden, de revolutie tijdelijk opschorten want de verkiezingen komen eraan. Onherroepelijk moet ik denken aan George Orwells schrijnend verslag van de Spaanse burgeroorlog, waarin hij aan de zijde van de Internationale Brigades vocht tegen Franco, einde  jaren dertig. Orwell citeert de communistische en pro-communistische pers uit die tijd: ‘In dit stadium vechten we niet voor de dictatuur van het proletariaat, we vechten voor de parlementaire democratie. Wie de burgeroorlog in een sociale revolutie probeert te veranderen, speelt de fascisten in de kaart, en is in feite, zo niet in bedoeling, een verrader.’

 
(is en wordt vervolgd)

Deel 1 van deze serie is verschenen op 4 maart, klik hier: https://salonvansisyphus.wordpress.com/2009/03/04/proletarians-are-you-there-it%e2%80%99s-me-socialism/

 

SHOPPING
————–
*Erik De Bruyn, Rooddruk voor een nieuw socialisme, EPO, 2009
*Peter Mertens, Op mensenmaat.Stof voor een socialisme zonder blauwe plekken, EPO, 2009
*George Orwell, Saluut aan Catalonië, De Arbeiderspers, 1964

The Third Way
http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/458626.stm

 

Reimagining socialism met o.a. Tariq Ali
http://www.thenation.com/doc/20090323/ehrenreich_fletcher?rel=hp_picks

LSP (not: Leading Success People)
http://www.socialisme.be/lsp/partijprogramma/

Entry filed under: links, Politiek Belgie. Tags: , , , , .

“Boorman moet bedriegen” Jerome De Perlinghi: Fading

3 reacties Add your own

  • 1. rob  |  augustus 26, 2009 om 10:54 am

    PVDA veranderd ? En gij gelooft dat ?
    Ik zag zonet op YouTube dat ze nog altijd deelnemen aan Stalin-vereringen

    Cde Mohammed Hassan, Former Ethiopian Ambassador, now leading member of the PTB (Workers Party of Belgium), Speaks at the CPGB-MLs Meeting to Celebrate the Great Socialist October Revolution.

    Filmpje met foto van STalin duidelijk zichtbaar op de achtergrond

    Beantwoorden
    • 2. jefc  |  augustus 26, 2009 om 1:57 pm

      Dit is duidelijk een opname van de CPGB-ML, Communist Party of Great-Britain (Marxist-Leninist). Niet de partij van Peter Mertens, dus.
      Stalinisten? Jawel. Vroeger volgde na de foto van Stalin nog die van Mao. Het weglaten ervan is misschien geen grote sprong voorwaarts. Maar geen verandering?

      Beantwoorden
  • 3. rob  |  september 12, 2009 om 6:36 pm

    De spreker is wel aangekondigd als een leider van de PVDA.
    En deze zet ook, zij het discreet, haar internationale seminaries verderr, waar de helft van de sprekers lofzangen op stalin afsteekt
    http://www.icsbrussels.org/ICS/2009/Sci09_Available_Papers.htm

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.330 andere volgers


%d bloggers liken dit: