SISYPHUS IN AFGHANISTAN

september 10, 2009 at 9:28 am Plaats een reactie

afghanistan-map

 HET GEDULD RAAKT OP

 door Henk Hofland

Weer twee Nederlandse soldaten gesneuveld in Afghanistan. En dan de gebruikelijke reacties van respect en medeleven, de verzekering dat hun inzet niet vergeefs is geweest en dat het volk achter de troepen blijft staan. Het hoort zo, het zal allemaal gemeend zijn. Maar er ontbreekt iets. We zijn in Afghanistan als lid van de NAVO, hebben in Uruzgan zelfs een ‘leidende rol’, maar toch is de regering erin geslaagd te doen alsof het eigenlijk om een bilaterale verhouding tussen Uruzgan en Nederland gaat. Wij hadden daar een opbouwmissie, we sloegen waterputten en bouwden scholen, we volgden de inktvlekstrategie waardoor onze heilzame invloed langzaam maar zeker werd uitgebreid. De Afghanen waren er ontvankelijk voor en onze bondgenoten een beetje jaloers. Toen bleek dat de Talibaan zich hadden gereorganiseerd. De opbouwmissie veranderde in een vechtmissie. Er sneuvelden meer Nederlanders, maar dat bracht geen verandering in de visie van de regering. Nog altijd denken we dat we daar bilateraal bezig zijn en al doende onze bondgenoten een voorbeeld geven.

In werkelijkheid is onze missie niet meer dan een onderdeeltje in een complex dat met de dag ingewikkelder wordt zonder dat Den Haag en de soldaten overzee daarop enige invloed hebben. Een van de laatste bewijzen daarvan is het verloop van de Afghaanse presidentsverkiezingen.

Er was rekening gehouden met enig bedrog, maar een oplichterij van deze omvang heeft zelfs de deskundigen verrast. Kiezers troffen tot de nok toe voorgevulde stembussen aan. In achthonderd stemlokalen die alleen op papier bestonden, zijn honderdduizenden stemmen op president Karzai uitgebracht. Tegen de 15 procent van de stemlokalen bleef op de dag van de verkiezingen gesloten en meldde daarna een overweldigende meerderheden voor Karzai. Als de op deze manier bereikte zege wordt erkend, zullen we de komende jaren te maken hebben met een president aan wie het de democratische legitimering ontbreekt, in een land waar we de democratie willen brengen.

In zijn campagne had Karzai, beschermeling van de Amerikanen, zich erop laten voorstaan dat hij degene was die zich tegen Amerika verzette. Dat bracht columnist Thomas Friedman tot een uitbarsting van woede: hoe je door je beschermeling geëxploiteerd wordt! Zijn collega Nicholas D.  Kristof legt uit dat president Obama met zijn plannen om na de 21.000 man extra nog meer troepen te sturen, bezig is een historische fout te maken. Daardoor zullen de Afghanen nog meer geneigd zijn hun bevrijders als bezetters te zien. Escalatie van Amerikaanse kant zal geen vrede brengen, maar de tegenstand doen toenemen, met onvoorspelbare gevolgen, niet alleen voor Afghanistan, ook voor de wankele bondgenoot Pakistan. Deze columns zijn symptomen van de kentering in de Amerikaanse publieke opinie.

Zo gaat het ook in Duitsland. Op 27 september worden daar algemene verkiezingen gehouden. Na een recente, op Duits initiatief door de Amerikanen uitgevoerde luchtaanval, waarbij behalve een aantal Talibaanstrijders ook ongeveer twintig burgers het leven lieten, wordt de Duitse militaire aanwezigheid tot inzet in de verkiezingsstrijd. Ook in Duitsland heerst onduidelijkheid over de bedoelingen en de strategie. Die Linke, de oppositiepartij van Oskar Lafontaine, wil de soldaten terugtrekken. Bij de andere partijen neemt de verwarring toe, en bij de kiezers de achterdocht. Ongeveer hetzelfde beeld zien we in Engeland en Frankrijk. We weten niet of het tot Afghanistan is doorgedrongen, maar de Talibaan is er in ieder geval in geslaagd de publieke opinie van het Westen te bereiken en verwarring te stichten.

Intussen is de Europese Unie bereid de economische hulp – nu een miljard euro per jaar – te verhogen onder voorwaarde dat  de volgende president de corruptie beter zal bestrijden. Gegeven de Afghaanse verhoudingen moeten we er dus rekening mee houden dat de eer van de corruptiebestrijding zal toevallen aan  Karzai, de president van de voorgevulde stembussen. Op de conferentie van de ministers van Buitenlandse Zaken in Stockholm, waar deze voorwaardelijke bereidheid tot uitbreiding van de hulp werd geformuleerd, zei minister Verhagen te verwachten dat „de EU nog jaren in Afghanistan zal blijven”.

Daar hebben we het weer. Met alle respect, het is een gratuite verklaring. Binnenkort is het acht jaar geleden dat de Amerikaanse luchtmacht de grotten van Tora Bora  bombardeerde omdat Osama bin Laden zich daar zou schuilhouden. Daarna werd Kabul bevrijd en begon de grote democratisering, die weer half werd uitgesteld omdat het Irak van Saddam Hoessein van zijn massavernietigingswapens moest worden ontdaan. Voorzover we weten woont Bin Laden nog steeds in een onbekende grot, de mvw’s bleken niet te bestaan en de herbouw van Afghanistan werd uitgesteld.

Al deze experimenten in buitenlandse politiek hebben in acht jaar honderdduizenden het leven gekost en miljarden verslonden. En nu opnieuw, terwijl Irak langzaam naar de status van een georganiseerde staat lijkt te wankelen, wordt de publieke opinie van het Westen gevraagd zich aan het hernieuwde Afghaanse experiment te wagen. Het publiek heeft al ongelofelijk veel geduld gehad. De vraag wat dit nieuwe macroprobeersel  zal gaan kosten, in levens en geld, wordt steeds dringender. En is er nu enige kans van slagen? Kan die kans in een percentage worden uitgedrukt? Ook het geduld van het publiek behoort tot het politieke kapitaal; en het geduld raakt op.

Deze column verscheen in NRC Handelsblad van 9 september. Een vorig commentaar van Hofland over hetzelfde onderwerp vindt u hier:  

http://weblogs.nrc.nl/hofland/2009/07/15/sisyphus-in-afghanistan/

lees ook Anne Applebaum in Slate:
http://www.slate.com/id/2227232/

reacties op Friedman en Kristof in The New York Times:
http://www.nytimes.com/2009/09/10/opinion/l10afghan.html?_r=1

Entry filed under: Europa, Media, Nederland, oorlog, VS. Tags: , , , , .

INTROSPECTOR CLOUSEAU De beschavingsmachine

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.204 andere volgers


%d bloggers op de volgende wijze: