HAPPY SISYPHUS LIVES ON

January 21, 2010 at 5:13 pm 1 comment

door Jef Coeck

Deze dagen is het vijftig jaar geleden dat de Frans-Algerijnse schrijver Albert Camus bij een auto-ongeval om het leven kwam. Hij was 47 en al drie jaar Nobelprijswinnaar. Met zijn boeken en essais had hij de geestelijke orde in de wereld – en de politieke in Frankrijk – grondig weten te verstoren.

In het Nederlandse taalgebied is hij, afgaand op de schaarste aan herdenkingsartikelen, zo goed als vergeten. In Frankrijk zorgt Camus nog altijd voor controverse, zoals blijkt uit o.a. dit artikel in Le Monde Diplomatique, English edition:

‘How appropriate and how absurd that, on the eve of the 50th anniversary of his death this January, France was once again divided over his legacy. President Sarkozy’s efforts to inter Camus’s body in the Pantheon to mark this anniversary, have led voices on the left such as Olivier Todd, Camus’s biographer, to accuse Sarkozy of trying to hijack the writer’s legacy for his own political benefit. There were even charges in the French press of grave-robbing. Foreigners may think this absurd. But few writers wrestled as heroically with the absurd as Camus, and even fewer in the knowledge that they would inevitably fail.’
(http://mondediplo.com/2010/01/17camus)

In pocketformaat is Camus een van de best verkopende Franse auteurs. In de reeks Folio, waar zijn boeken ook sinds 1972 worden herdrukt en waarin 29 titels van Camus beschikbaar zijn, haalden Camus’ drie bekendste titels L’Etranger , La Peste en La Chute respectievelijk verkoopcijfers van 6,6 miljoen (méér dan Le Petit prince van Saint-Exupéry), 3,6 miljoen en 1,25 miljoen exemplaren. L’Etranger, dat verplichte schoollectuur is, haalt per jaar 180.000 exemplaren en is vertaald in 56 talen. (http://papierenman.blogspot.com/search/label/Franse%20literatuur)

Iets minder bekend maar even overdonderend is ‘Le Mythe de Sisyphe’ uit 1942. Sisyphus is voor de lezers van dit blog geen onbekende (zie About). Hij heeft de goden getart en moet als straf elke dag een steen de berg oprollen. Boven gekomen rolt de steen door goddelijke kracht – de zwaartekracht namelijk – weer naar beneden. Next day, same thing.

Het verpletterende van Camus’ verhaal was/is dat Sisyphus er niet moedeloos bij wordt. Hij weet dat zijn arbeid zwaar, nutteloos en oneindig is. Maar precies uit die absurditeit put hij zijn kracht. Hij veracht de goden door te doen wat ze hem opgedragen hebben. Sisyphus weet wat er boven zal gebeuren, hij weet dat hij dan rustig naar beneden kan wandelen, hij weet dat de steen daar op hem ligt te wachten. Hij weet dat er geen hoop op verandering is. Maar gebrek aan hoop is geen wanhoop, zegt absurdist Camus.

‘La lutte elle-même vers les sommets suffit à remplir un coeur d’homme. Il faut imaginer Sisyphe heureux.’

De gelukkige Sisyphus hanteert zijn eigen waarden, die maatschappelijk marginaal zijn. Ze sterven niet af naarmate je er meer van hebt, zoals dat wél het geval is met macht, roem, geld en consumptie. En ook: Sisyphus is het aan niemand verplicht, minst van al aan zijn kwelheren, om zich gelukkig te tonen.

Camus wordt vaak bestempeld als een existentialist. Zelf weigerde hij dat label, vooral sinds hij in de jaren ’50 politiek overhoop lag met Sartre. Die bedacht de leuze ‘l’enfer c’est les autres’. De anderen, niet hij. Voor Camus zit de Pest in ieder van ons. Maar misschien ontstaat er een gelukkige stad waar de pest haar eigen ratten verdelgt? Waar we leren uit ons ongeluk?

‘…que le bacille de la peste ne meurt ni ne disparaît jamais, qu’il peut rester pendant des dizaines d’années endormi dans les meubles et le linge, qu’il attend patiemment dans les chambres, les caves, les malles, les mouchoirs et les paperasses, et que, peut-être le jour viendrait où, pour le malheur et l’enseignement des hommes, la peste réveillerait ses rats et les enverrait mourir dans une cité heureuse.’

(http://nl.wikipedia.org/wiki/Albert_Camus)

Entry filed under: links, Media, Samenleving. Tags: , , .

De Heiligverklaring van Barack Obama Haïti : l’urgence et la dette

1 Comment Add your own

  • 1. jo  |  January 25, 2010 at 9:42 am

    Een mooie gedachte: werk is werk en hoe onbegonnen het ook is, de mens begint er aan. In bredere zin geldt wat Sisyphus overkomt natuurlijk voor iedereen: alle werk is nutteloos afgezet tegen de verwoestende oneindigheid van de tijd. Maar het werk zelf geeft voldoening omdat het onze bestemming is an sich.
    Er was eens een man die twee ramen had in zijn huis. Voor een van die ramen lag een berg zand die het uitzicht belemmerde. Iedere ochtend stond hij vroeg op, nam een schop en rustte niet voordat de berg zand voor het andere raam lag. ‘s Middags keek hij dan tevreden door het ene raam naar buiten en genoot van het uitzicht. Maar tegen de avond begon het hem te storen dat hij nu niet langer door het andere raam naar buiten kon kijken. ‘s Nachts hierover wakker liggend besloot hij de berg zand de volgende dag weer te verplaatsen. En zo ging het voort tot aan het einde der tijden.

    Reply

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categories

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 1,701 other followers


%d bloggers like this: