EEN NIEUW STRATEGISCH CONCEPT VOOR DE NAVO

February 15, 2010 at 9:14 am 2 comments

door H.J.A. Hofland

Meer dan acht jaar na het begin van de oorlog in Afghanistan komt de nieuwe secretaris-generaal van de NAVO, A.F. Rasmussen, tot de conclusie „dat we mogelijk de moeilijkheden daar de afgelopen jaren hebben onderschat”. Er zijn meer troepen nodig, er moet meer samenwerking tussen het militaire en het civiele gezag komen. „Maar”, zegt hij in een vraaggesprek in NRC Handelsblad van 8 februari, „we mogen dat onderschat hebben, we hebben er ook lering uit getrokken. Dus ben ik optimistisch. De situatie blijft moeilijk, maar het tij is aan het keren.” 

Een interessant gesprek, maar misschien ook de zoveelste poging van NAVO en de VS om de Nederlandse regering ervan te overtuigen dat onze soldaten in Afghanistan moeten blijven, liefst in een vechtmissie, maar als het niet anders kan in een nieuwe vorm: de trainingsmissie. Intussen heeft de NAVO het officiële verzoek gedaan. Onze eerste vraag zou dan moeten zijn wat president Obama en de nieuwe secretaris-generaal precies van de mislukte Afghaanse experimenten hebben geleerd. En is er dan enige garantie dat het – met de kennis van nu, zoals we tegenwoordig zeggen – deze keer wel zal lukken?

Die vraag kun je een militair niet stellen. „Any war will surprise you”, zei Dwight Eisenhower, toen nog generaal. Dat was in de tijd waarin geordende legers hun ouderwetse veldslagen wonnen of verloren. Sinds 11 september 2001 zijn we gaan begrijpen dat de oorlogen waarin we nu zijn verwikkeld, op een andere manier worden gevoerd. Met bermbommen, zelfmoordenaars, onbemande vliegtuigjes, het winnen van de hearts and minds van de plaatselijke bevolking, enz. De asymmetrische oorlog. Hoe die moet worden gevoerd, leren we nu heel langzaam in Irak en Afghanistan. Maar hoe zo’n oorlog moet worden gewonnen, weten we nog steeds niet.

Rasmussen denkt aan een nieuw ‘strategisch concept’. Een commissie onder leiding van oud-minister van Buitenlandse Zaken Madeleine Albright en de vroegere president-directeur van Shell Jeroen van der Veer is al een paar maanden bezig daarvoor een ontwerp te maken. Intussen praat het kabinet ook al een paar maanden over de vraag of de Nederlandse missie in Afghanistan moet blijven, en zo ja, in welke vorm en van welke omvang. We waren daar al geëvolueerd van een opbouwmissie tot een vechtmissie, en nu ligt er een trainingsmissie in het verschiet. Stemt Den Haag daarmee in, dan is dat een tersluikse schending van de vorige toezeggingen. Toen werd beloofd dat het in 2010 met onze aanwezigheid afgelopen zou zijn. Aan dergelijke veranderingen zijn we gewend geraakt.

Als de NAVO goed haar best blijft doen, zal er binnen afzienbare tijd een nationaal Afghaans leger van 150.000 man op de been zijn gebracht. Dat klinkt goed. Maar welke regering zal het dan dienen? Komt na president Karzai die zich met een onnavolgbare corruptie heeft laten herkiezen, een staatshoofd dat ons even vriendschappelijk gezind zal zijn? Of zijn we nu bezig de soldaten te trainen die onder een volgende president onze vijand zullen zijn? Volstrekt uitgesloten is het niet.

Is het niet beter met het besluit tot voortzetting van de Nederlandse militaire aanwezigheid te wachten tot we weten wat het nieuwe strategische concept inhoudt? In de International Herald Tribune van 5 februari staat een bijdrage van Michael Gorbatsjov over ‘de lessen van Afghanistan’ zoals die tussen 1979 en 1988 door de Sovjet-Unie zijn geleerd. Volgens Gorbatsjov is een militaire oplossing niet mogelijk. Er moet gestreefd worden naar een politieke oplossing waarbij de troepen moeten worden teruggetrokken. Ook dan is succes niet verzekerd, maar alles is beter dan een zogenaamde militaire overwinning. Verder beveelt hij aan de buren van Afghanistan in het genezingsproces te betrekken: Iran, Pakistan en Rusland die per slot van rekening evenveel belang bij een vreedzame oplossing hebben.

Zo keren we terug tot het nieuwe strategische concept van de NAVO. Na het einde van de Koude Oorlog en de betrekkelijke luxe van de jaren negentig beseft het Westen sinds september 2001 dat het opnieuw wordt bedreigd, nu door het islamistisch fundamentalisme dat zijn wortels heeft in het Midden-Oosten. Na de enorme vergissingen die onder leiding van Bush bij de bestrijding daarvan zijn gemaakt, is er onder zijn opvolger nog geen samenhangende strategie ontwikkeld die enige verbetering belooft. Er is ook geen sprake van een duidelijke tegenstander, er zijn geen regeringsleiders met wie, om acute gevaren te bezweren, topconferenties kunnen worden gehouden. Behalve de chaos in Afghanistan zijn daar het onverzoenlijke Iran van Ahmadinejad dat aan een kernwapen werkt, het proletariaat van het theocratische Saoedi-Arabië, het half verwoeste Irak, de kernmacht Pakistan, hard op weg een failed state te worden, het verder etterende Israëlisch-Palestijnse conflict en nog wat problemen van geringer orde. De vijand is multicentrisch en bedient zich van strijdwijzen waarop wij met onze geavanceerde bewapening geen antwoord hebben.

Meer dan ooit bestaat hier de behoefte aan een nieuw strategisch concept. Als dat op tafel ligt, kunnen we het bestuderen, bespreken, om daarna te besluiten of er nog een missie naar Afghanistan zal gaan. Nu een beslissing nemen is in ieder geval voorbarig en als we instemmen een blijk van voorbarige dienstbaarheid. (HH)
—–

NASCHRIFT : POLITICAL STALKING

De vraag van Rasmussen is ook aan België gesteld, zoals aan alle andere NAVO-landen. Bijzonder in ons geval is wel het doortastende optreden van de Amerikaanse ambassadeur Howard Gutman. Hij had in een speech een openlijk politiek verleidingsmanoeuvre uitgevoerd richting vice-premier Laurette Onkelinkx (PS). Indien zij erin toestemt meer Belgische troepen naar Afghanistan te sturen (en meer gevangenen uit Guantanamo in België op te nemen), zal zij ‘na mijn president de machtigste persoon ter wereld kunnen worden’.
Voorlopig lijken noch Onkelinkx noch premier Leterme zich te laten charmeren/chanteren door de nieuwe Amerikaanse ambassadeur.
De aanvankelijk sympathieke praatjes en optredens van Gutman dreigen meer en meer een vorm van ‘impudence’ te worden – en hijzelf ‘a pita’. We weten onderhand wel dat hij nauw bevriend is met Obama, dat hij zowel Nederlands als Frans leert, dat hij alle gemeenten van België wil bezoeken, dat hij naar de wedstrijden van Standard gaat en nu ook naar het carnaval in Aalst.
Meneer Gutman zou het onderscheid moeten leren tussen assertieve diplomatie en inmenging in de binnenlandse aangelegenheden. Howard Gutman die snoepjes uitdeelt aan Belgische ministers: political stalking? (jc)

VS-Ambassadeur Gutman legt de lat wat lager

Entry filed under: Europa, oorlog, Politiek Belgie, VS. Tags: , , , , .

HAITI : ENKELE CIJFERS MOK MA ZWEUT

2 Comments Add your own

  • 1. Frank Roels  |  February 15, 2010 at 12:10 pm

    Hofland heeft de verdienste vragen te stellen. Maar zelfs hij heeft uit de geschiedenis onvoldoende geleerd. Nooit van Viëtnam gehoord? Is er zo’n groot verschil tussen de strategieën die de VS toen uitprobeerde, en Afghanistan vandaag? Ja, ik ben natuurlijk oud genoeg om dat nog te hebben meegemaakt. Ambassadeur Gutman is in vergelijking een eerste communicant.
    Maar veel belangrijker nog is de vraag – niet gesteld door Hofland – waarom de VS en de NAVO eigenlijk in Afghanistan zijn. “What are we doing there!” riep Robert Fisk vertwijfeld toen hij zijn eredoctoraat aan de UGent in ontvangst nam. Alweer een paar jaar geleden. Want de wereld is bezaaid met militaire bruggenhoofden van de VS en UK. What are they doing there -als CHRISTELIJKE naties, in vaak moslimlanden? Ik hoorde dat de olieaanvoer doorheen Afghanisten cruciaal is, e.d. Maar er is ook een meer fundamentele ethiek in het Westen en in Israël: pas met de wapens kunnen we ons verdedigen tegen de vreemden. Jezus zou daarvan schrikken, vermoed ik. Er moet dan ook door onze media een afschrikkingsbeeld onderhouden worden, zoals de atoombom van Iran – ook Hofland doet daaraan mee. En dan verwonderd zijn dat er islamitische (zelfmoord)terroristen opduiken.

    Reply
  • 2. Mephisto  |  March 18, 2010 at 9:51 pm

    Wat ik mis in al die discussies is, waarom legers vrede moeten stichten?

    Geweld is geen oplossing meer, kijk maar naar de burgeroorlogen die momenteel woeden in de grote steden overal. Geweld verwoest. Niets anders dan dat. En een ‘opbouwmissie’ is dus per definitie gedoemd als er militairen mee zijn gemoeid.

    “Waarom willen wij Afghanistan met de grond gelijk maken?” zou volgens mij de beste vraagstelling zijn…

    Reply

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categories

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 1,701 other followers


%d bloggers like this: