Re-volutionaire stilte

april 14, 2010 at 4:06 pm 1 reactie

 

door Jan-Pieter Everaerts

 

Hoe kunnen we ooit weer stille, vrije dieren worden ? 

 Maandagavond terug in Schaarhelle. Op het trommelvlies: sirenes van politie/brandweer … Op het netvlies een greep uit het grootstad-nieuws van maandag: “Bijoutier tué en plein jour à Matonge”, “Tientallen jongeren opgepakt  na nieuwe rellen in Sint-Gillis”, “Juwelier schiet overvaller dood in Schaarbeek” . . .  En tijdens de nacht van maandag op zondag werd er ook nog een “Gangster doodgeschoten na achtervolging” op de Ring. Geen magere oogst voor één etmaal grootstedelijke ‘beschaving’. Brussel “een thuis” ? Op weg van het station naar hier: een bouwvakker gepasseerd met op zijn t-shirt: “Brazil”. Leek zo weggelopen uit Luc Van Krunkelsvens nieuwe globaliserings-verhalenbundel, over rondzwervende, uitgebuite migranten. Wie is nog ‘thuis’ ?

Zaterdagnacht Budingen (landelijk Oost-Brabant): een heldere sterrenhemel. Duisternis alom. Ik voel me thuis, Geborgen. Ik luister naar de zeldzame nachtgeluiden. Geniet in stilte van de stilte. En kijk in de dieptes van het heelal. Opkijken naar de sterren, het werkt zo bevrijdend. Verlost je van alle druk om te presteren, mee te draaien of “de wereld te redden”. Dat oneindige heelal. Niets zijn we, niets dan druktemakers. Stilte is het enige dat ons siert. Stilte om niet gek te worden, want het Universum is sprakeloos. Het laat zich geen zin geven. Het laat zich alleen ervaren.

Taal heeft hier geen zin. Wittgenstein stelde al: “over datgene waarover we niet kunnen spreken, moeten we zwijgen.”

Geen bevrijding zonder herstel van de stilte

4 miljoen jaren. Zoveel tijd scheidt ons (via de Australopithecus afarensis) van het begin van de overgang van aap naar mens. Kijkend naar de manier waarop het menselijk super(markt)roofdier nu het leven op aarde bedreigt – en wat er ook beslist wordt dezer dagen op de wereld-nucleaire top, over enkele decennia zullen zelfs de broedkamers van het leven, de oceanen, doods want leeggevist zijn – was die overgang er beter nooit geweest.

Is er een weg terug mogelijk ? Kunnen we ooit weer onschadelijke, wilde, stille, vrije dieren worden ? Raken we ooit weer verlost van de last van de ‘beschaving’ ? Het lawaai, de drukte, de reclamebedriegerij, de verdommingsmedia, de dictatoriale godsdiensten …

De ‘beschaving’ die  ons geen moment rust gunt. “Civilization is a conspiracy of noise, designed to cover up the uncomfortable silences” schreef John Zerzan. “There will be no liberation of humans without the resurrection of the natural world, and silence is very pertinent to this assertion.”

Elk moment moeten we consumeren en profijt opleveren. Worden we dus zelf geconsumeerdDe consument is zelf het consumptieprodukt.

Elk moment moet er actie zijn. Moeten de machines draaien. Arbeiders wordt het niet gegund ’s nachts te slapen want de machines moeten afgeschreven worden. En als ons lijf zijn kaars uit wil blazen, houden machines ons gedwongen in leven.  Maken ze ons doder dan dood.

Machines: moordenaars ook van de stilte. Zelfs op het platteland verbrijzelen tractors, grasmaaiers, boren en ander ontuig steeds weer het natuurlijke leven.

Machines tonen continu ons gebrek aan respect voor elkaar. De Ander respecteren doe je niet door hem/haar af te brullen of zijn/haar rust te verstoren, maar door er in stilte en begrip voor elkaar te zijn.

In de meest gore wereldsteden zoals Bombay, is de herrie van verkeer, bouwwerven en ander machinetuig zo intens, dat zelfs kinderen er al gehoorstoornissen hebben. De “beschaving” maakt hen letterlijk doof.

Ten volle leven houdt de kunst in, stil te kunnen zijn. Je bewegingloos op te stellen in een weide of bos en de natuur rondom je haar gangetje te zien hernemen. Genieten van de schoonheid van een boom. Van de zang van een leeuwerik. Van het loutere bestaan van je eigen lichaam. Van de aanraking van een ander. Mens of dier.

Stilte als Verzet en als verzetJe

Op maandagavond op ‘Eén  Julien Vrebos weer gezien. Met zijn straathond. Honden praten niet. Ze keffen soms. Ze blaffen als het moet. Ze huilen als ze gezelschap zoeken. Maar honden kunnen vooral goed zwijgen. Daarom ook dat we hen zo graag zien, want zeg nu zelf: van allen die niets te vertellen hebben, zijn zij die zwijgen, toch het meest aangenaam ?

En door hun eigen stilte staan honden veel meer open voor de wereld dan wij. Ze zien alles. Ze horen stukken beter. Ze ruiken oneindig veel fijner en ze hebben zelfs een zevende zintuig om het gevaarlijkste roofdier van allen aan te voelen. Als we bang van hen zijn, weten zij dat sneller dan wij zelf. Als we goed voor hen zijn, als we hen strelen, nestelen ze zich in onze armen en is voor hen alles in evenwicht. ‘Oninteressante beesten’, zal de reclamemaker vloeken.

Konden we ooit maar weer honden worden. Reclamemakers en andere bedriegers vielen compleet zonder publiek. En in de roedel met zijn harde maar rechtvaardige wetten van alfawolf en underdog, konden we misschien een geborgenheid vinden die de door kapitalisme en geldgewin vernietigde mensengezinnen niet meer bieden.

En als alle mensen weer wilde dieren zouden zijn, zou de “Silent Spring”-nachtmerrie in de nevelen der tijden verdwijnen. De nachtmerrie van een door de mensen verstilde natuur zou plaats maken voor het natuurlijke leven dat de tot puin herleide massasteden langzaam maar zeker zou overwoekeren.  De  natuur zou net als onze eigen natuur, niet langer het zwijgen opgelegd worden. We zouden afwisselend tussen stilte en natuurlijke geluiden, open staan voor elkaar.

“At a certain point you say to the woods, to the sea, to the mountains, to the world, Now I am ready. Now I will stop and be wholly attentive. You empty yourself and wait, listening.” (Annie Dillard)

En zo wordt de stilte re-volutionair. Verzet in de twee betekenissen van het woord: als verzetje en als Verzet. Of zoals John Zerzan stelt: “Silence is (. . .) a zone for reconstituting ourselves. It gathers in nature, and can help us gather ourselves for the battles that will end debasement. Silence as a powerful tool of resistance, the unheard note that might precede insurrection. It was, for example, what slave masters feared most. In various Asian spiritual traditions, the muni, vowed to silence, is the person of greatest capacity and independence, the one who does not need a master for enlightenment.”

Jan-Pieter Everaerts, Schaarbeek, 12/13 april 2010  

PS Overigens is het in de natuur niet altijd even stil. Dit weekend viel het me op wat de lente op het platteland ’s ochtends aan vogel-leven te beluisteren geeft: kraaiende hanen, krassende kraaien, fluitende merels . . .  Echt aanstekelijk. En nog een paar dagen én de merels, lijsters en andere zangvogels zullen tot ’s avonds laat hun beste repertoire te genieten geven.

Naschrift JC:

– Voor wie JP (nog) niet kent:
http://www.mediakritiek.be/index.php?page=77&PHPSESSID=d8d69a646562a8f147e81d188bcdcd46

De Groene Belg  mediadoc.diva@skynet.be

– voor de niet-anarchisten onder ons: 
 http://www.guardian.co.uk/world/2001/apr/18/mayday.features11

http://nl.wikipedia.org/wiki/John_Zerzan

Entry filed under: godsdienst, Media, Milieu, Samenleving, Taal. Tags: , , , .

EEN ZWALUW…MAAR HET IS NOG STEEDS WINTER 50 JAAR PLOETEREN

1 reactie Add your own

  • 1. tom  |  april 15, 2010 om 7:55 am

    Ik vond dit een erg mooi stuk, JP. Maar wel jammer dat je nostalgie zo romantisch naar het verleden staart.Wat te denken over een zin als: “En in de roedel met zijn harde maar rechtvaardige wetten van alfawolf en underdog, konden we misschien een geborgenheid vinden die de door kapitalisme en geldgewin vernietigde mensengezinnen niet meer bieden.”
    Spaar mij de roedel, beste JP, spaar me zijn zogenaamd rechtvaardige wetten,daar wil ik echt niet naar terug. Het spijt me dat je hoop zo dun is geworden dat het beste wat je voor mogelijk houdt, een post-apocalyptische herbronning is. Je volgt daarin Zerzan die volgens mij een autistische wijze is: helderziende en tegelijk kreeg hij duidelijk een klap van de molenwiek.
    Toch vond ik je tekst ontroerend. Ik hoop alleen dat je nostalgie zich op morgen kan richten. We hoeven geen honden te worden.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.205 andere volgers


%d bloggers op de volgende wijze: