LAND ZONDER STAAT

mei 22, 2010 at 1:05 pm Plaats een reactie

 
ACHTER DE SCHERMEN VAN DE CONGOLESE GESCHIEDENIS
 
 
 Het nieuwe boek van Guy Poppe over vijftig jaar Congolese onafhankelijkheid, is uit. Het is al zijn tweede boek over dat land in krap een jaar tijd. Poppe deed jarenlang verslaggeving en reportages over onder meer Afrika voor de VRT-Radio. Hij is nu reporter-in-ruste. (jc)
 
 

 

In ‘Land zonder Staat’ geeft Poppe naast een academisch overzicht van Congo’s geschiedenis als onafhankelijk land ook een kijk achter de schermen. Hij verschaft de lezer inzicht in politieke machtsspelletjes en economische plundering, met schuldigen in Afrika en in België.

Na zijn persoonlijke ‘Congodagboek’ tijdens de Congolese oorlog heeft dit boek een meer wetenschappelijke insteek, al maakt Poppe uitgebreid gebruik van zijn jarenlange ervaring als radiojournalist in Congo.

Citaten

Het eerste deel van zijn boek is een academisch verslag van vijftig jaar Congolese geschiedenis als een onafhankelijk land. Het verschil met andere geschiedenisboeken vind je in de occasionele toevoegingen uit eigen interviews of uit eigen ervaring op het terrein. Zo kan hij Mobutu citeren als die afgeeft in een interview op de (democratisch geïnspireerde) partij van Tshisekedi (UDPS) die volgens hem alleen maar ‘lawaai maakt in België’. Hij wil zelfs de naam van de partij niet uitspreken, voegt Poppe er veelbetekenend aan toe (p.77).

Een ander voorbeeld is de uitspraak van Gaston Eyskens waarin hij toegeeft dat België nalatig was in de periode voor de Congolese onafhankelijkheid, aangezien eind de jaren 1950 in Congo in plaats van een staatshoofd nog altijd een “gouverneur met een pluim op zijn hoed de lakens uitdeelde” (p.33).

Poppe maakt zijn goed onderbouwde verhaal levendiger met citaten van Congolese, Belgische en internationale en schrijvers zoals Kabuta Ngo Semzara, Jef Geeraerts en V.S. Naipaul bij verschillende hoofdstukken. Dat maakt het voor een groot publiek leesbaar. Alleen jammer dat hij soms nogal ouderwetse uitdrukkingen gebruikt, zoals ‘de augiasstal reinigen’ (p.48) of ‘hun huik naar de wind hangen’ (p.106).

Betrokkenheid

Je voelt als lezer naast de wetenschappelijke interesse een oprechte betrokkenheid bij Poppe als hij terugblikt op Congo’s leiders die hun land hebben uitverkocht en zich niet bekommeren om het welzijn van de Congolezen. Al trekken die leiders volgens hem maar de lijn van de koloniale periode door, toen België enkel geïnteresseerd was in Congo’s grondstoffen, toch zijn zij er verantwoordelijk voor dat het land vandaag geen staat is die kan zorgen voor zijn bevolking.

Ook de huidige president Kabila heeft nog niets voor de gewone Congolees gedaan, stelt hij. Hij duidt verder het regime in Rwanda aan als medeschuldige voor het niet vervullen van het enorme potentieel van Congo.

Achtergrond

In het tweede deel van zijn boek geeft Poppe achtergrond bij de geschiedenis door bondige samenvattingen te geven van enkele hoofdthema’s, waarbij hij zijn persoonlijke ervaring op het terrein uitspeelt. Hij doet dat soms uitstekend, soms fragmentarisch.

Zijn biografieën over bepaalde hoofdrolspelers in de Congolese geschiedenis zijn interessant, maar het blijft een beperkte selectie. Een uitschieter is het ontluisterende portret van Tshisekedi als ‘loser’, dat veel inzicht biedt in een vaak onderbelichte persoonlijkheid.

Enkele hoofdstukken zitten er nogal los tussen als tussendoortjes. Bij zijn beknopte overzicht van de passage van Belgische para’s, Che Guevara en enkele huurlingen in Congo (‘Rebellen en huurlingen’, p.99) ontbreekt een uitgebreide context en de twee anekdotes over het dagelijkse leven in Kinshasa zijn te korte schetsen zonder veel meerwaarde.

Poppe doet aan minder geslaagde onderzoeksjournalistiek met zijn interview van Albert De Coninck over diens samenwerking met Patrice Lumumba, Congo’s eerste premier. Het gesprek met de man die ten tijde van de Congolese onafhankelijkheid binnen de Communistische Partij van België belast was met internationale betrekkingen, kan relevant zijn maar opnieuw door een gebrek aan context is het voor de minder geïnformeerde lezer moeilijk hier de essentie uit te halen. Hij wijst er bovendien zelf op dat het niet zeker is of De Coninck wel de volledige waarheid spreekt.

Schandalen

Poppe is op zijn best als hij wantoestanden aanklaagt, zowel in België als in Congo. Zijn hoofdstuk over de evolutie van de Belgisch-Congolese relaties is uitstekend gedocumenteerd en rijk aan inside-information over politieke en economische onwil en onkunde. Al trapt hij hier en daar nogal ongenuanceerd na. Bij zijn opinie over het bestuur van het departement Ontwikkelingssamenwerking tot 1990 heeft hij het over ‘een snelle opeenvolging van onbenullen en buitenstaanders’ (p. 153), een populistisch klinkende uitspraak.
Zijn verslag van de Lumumba-commissie in België is rijk en helder, met een vernietigend, maar beter geformuleerd oordeel over het optreden van de commissie: ‘een gemiste historische kans’, want enkel excuses trekken deze zaak niet recht.

Bij de economische plundering door de Congolese leiders als Mobutu maar ook door Belgische internationale bedrijven en internationale misdaadgroepen, gaat Poppe tot op het bot. Zo gaat hij in op de honger van Congolese politici naar dure auto’s en wijst hij zelfs op de diefstal door de Congolese overheid van meer dan duizend fietsen en motoren, door de Wereldbank geschonken aan het onderwijs. Zulke op het eerste gezicht eerder kleinschalige schandalen tegenover de gewone Congolezen halen meestal de geschiedenisboeken niet. Maar gezien hun impact op het dagelijkse leven in Congo, krijgen ze hier de aandacht die ze verdienen.

© CongoForum – Andy Furniere http://www.congoforum.be/ndl/nieuwsdetail.asp?subitem=3&newsid=167607&Actualiteit=selected

*Guy Poppe, De boom waarnaar ze stenen gooien, Meulenhoff/Manteau, 24,95,

*Guy Poppe, Land zonder Staat, Borgerhof & Lamberigts, 24,95,

Entry filed under: Afrika, Ekonomie, Europa, Media, Politiek Belgie. Tags: , , , .

OBAMACARE OBAMA ‘HERVORMT’ WALL STREET…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.204 andere volgers


%d bloggers op de volgende wijze: