BIG BROTHER IN EUROPA

mei 26, 2010 at 4:32 pm 2 reacties

door Raf Jespers

RFID-chips en het openbaar vervoer

In winkels en warenhuizen wordt de streepjescode op de koopwaren verdrongen door RFID-chips, waardoor elke afzonderlijke koopwaar, elke afzonderlijke chocoladereep bijvoorbeeld, identificeerbaar wordt. Wanneer die chips niet gedesactiveerd worden, is het voor een winkel mogelijk – bij de afrekening met creditkaart aan de kassa – aan de hand van de chips in het ondergoed te zien welk merk de voorkeur van welke klant geniet. En als al die informatie in een databank wordt samengebracht, is een grote inkijk in het leven van iedereen mogelijk. Marketingexperten trappelen van ongeduld om die nieuwe mogelijkheden uit te proberen. Wie even voor een rek in de winkel draalt, kan ’s anderendaags de passende reclame in z’n brievenbus verwachten.

Het aantal intelligente chips – van chips in ijskasten tot bustickets – wordt geraamd op zes miljard. Het lijkt wel een obsessie: plant overal een chip in. De Brusselse maatschappij voor openbaar vervoer werkt voor de plaatsbewijzen met het elektronische systeem MOBIB. Dat is een ‘contactloos’ controlesysteem met RFID-technologie. Wie metro, tram of bus neemt, moet langs een kaartlezer passeren. Onderzoekers van de universiteit van Louvain-La-Neuve namen de MOBIB-kaart onder de loep. Zij wijzen erop dat die kaart persoonlijke gegevens bevat die nauwelijks beveiligd zijn. Het verontrustte hen ook dat de kaart de drie laatste verplaatsingen bijhoudt. De geheugenchip is op een half uur te kraken. Op hun website plaatsten de onderzoekers bij wijze van waarschuwing software en een kaartlezer waarmee iedereen gegevens van de MOBIB-kaart kan afhalen.

Vlaams minister van Mobiliteit Hilde Crevits wil dat alle reizigers van De Lijn een chipkaart krijgen want ze wil weten hoeveel mensen welke tram- en buslijnen gebruiken, zodat er ‘een eind komt aan het geleuter over de reizigersaantallen’. Alle argumenten zijn goed om de chips op te dringen. Is het voor de minister dan geen reden tot ongerustheid dat via zo’n chip alle verplaatsingen van een gebruiker van het openbaar vervoer in kaart kunnen gebracht worden? Waarom moet er geweten zijn wie, wanneer met wie naar waar reist?

De grote maatschappijen van openbaar vervoer in België gaan het elektronische ticket als Belgische standaard gebruiken. Het gemeenschappelijk vervoerbewijs zal gebaseerd zijn op de technologie achter de MOBIB-pas. De trajecten van alle gebruikers van het openbaar vervoer kunnen daardoor getraceerd worden. Het volledige komen en gaan van de reizigers wordt ongemerkt geregistreerd en opgeslagen. De nieuwe tickets leiden ook tot sociale selectie. Ongewenste personen zoals hangjongeren kunnen uit metro’s en stations geweerd worden door hen een vervoerspas te weigeren. In Brusselse metrostations hoor je overigens ’s avonds klassieke muziek, vanuit het idee dat met deze muziek jongeren er niet blijven rondhangen.

In Nederland is zo’n ‘OV-chipkaart’ al ingevoerd. Ook in de Parijse regio registreert de nieuwe reispas Navigo de verplaatsingen van gebruikers van het openbaar vervoer.

Jazeker, een overdacht gebruik van intelligente chips kan het leven eenvoudiger en aangenamer maken. Niemand heeft bezwaar tegen intelligente ijskasten die laten weten dat de melk bijna op is of tegen een chip in de verpakking die waarschuwt voor allergische reacties. Maar waar wordt de grens getrokken? Want chips gaan ook diep in de privacy binnendringen. De Europese Commissie pakte in mei 2009 uit met een reeks aanbevelingen om daar een mouw aan te passen. Een van die aanbevelingen is chips automatisch te deactiveren eens een product door een consument is aangekocht. Al wie chips gebruikt, moet de consumenten en burgers daarover informeren zodat die weten welke data met welk doel worden gebruikt. Vraag is maar of deze aanbevelingen zullen volstaan.

Beperkingen aan het gebruik van chips en biometrie botsen immers met het grote potentieel aan economische groei en winst dat in die sectoren te rapen valt. ‘De RFID-technologie heeft de potentie een nieuwe motor te vormen voor groei en jobs, en houdt grote economische beloften in’, zegt de Europese Commissie. Volgens berekeningen zal de markt op acht jaar tijd met 35 procent groeien; de omzet zal van 4 miljard euro in 2008 stijgen naar 20 miljard in 2018. Ook de specifieke markt van de biometrie zit in de lift, met voor 2012 een verwachte wereldomzet van 7 miljard euro. In Europa wordt voor 2010 met een omzet van 500 à 600 miljoen euro gerekend.

Dit is een hoofdstukje uit het nieuwe boek van Raf Jespers, Big Brother in Europa, Uitgeverij EPO, Berchem-Antwerpen, 2010, 22 euro, Isbn 978 90 6445 618 3.
Verschijnt vrijdag 28 mei 2010.
Raf Jespers is licenciaat geschiedenis en advocaat bij Progress Lawyers Network. Hij is lid van de International Association of People’s Lawyers en van de Liga voor Mensenrrechten. Samen met Edith Flamand publiceerde hij Je rechten bij openbare actie. (jc)

NASCHRIFT JC

Het gaat, luidens het voorliggende boek, over sluikse controle van biometrische gegevens door zowel overheden als privé-instanties. Deze controles vinden al plaats en zullen – als we het goed begrijpen – in de toekomst hand over hand toenemen.
De sleutel is de RFID-chip, wat staat voor ‘radio-frequentie identificatie’. Hij is goedkoop in de aanmaak en kan overal worden aangebracht. Hij zit onder meer al in de nieuwe Belgische reispaspoorten. Ik citeer verder auteur Raf Jaspers.

‘Zo’n gechipt biopaspoort kan door de kleding heen gelezen worden, zonder dat de bezitter ervan iets merkt. De chip kan vanop afstand geactiveerd en gelezen worden. De geschatte afstand waarop nu zendsignalen kunnen opgevangen worden is ongeveer 20 meter, maar de radiosignalen die de chip uitzendt kunnen in principe oneindig versterkt worden. (…)
‘De gemeenten zijn gestart met de aankoop van toestellen die vingerafdrukken kunnen inscannen. De grenzen verschuiven voortdurend. Eerst paspoorten met digitale foto, daarna met vingerafdrukken en een volgende stap kan zijn met DNA-gegevens. Het is de bedoeling dat deze biometrische gegevens binnen afzienbare termijn in een centrale databank worden opgeslagen.
‘De RFID-chip is niet beperkt tot het paspoort. Ook de Belgische identiteitskaart is electronisch en bevat naast de foto een digitale handtekening die kan gebruikt worden bij online communicatie met de overheid of de bank. Voorlopig is de identiteitskaart nog geen kaart met biometrische gegevens. Maar het is technisch slechts een kleine stap om ook van die identiteitskaart een biometrische controlekaart te maken. De Europese Commissie droomt intussen ook van rijbewijzen met een biometrische chip.’

En voor de goede orde toch ook even uitleggen wat biometrische gegevens zijn. Jespers:
‘Biometrie is volgens het Van Dale-woordenboek: ‘het vaststellen van tel-, weeg- of meetbare eigenschappen van levende wezens’. Uitgangspunt van de biometrie is dat de persoon niet te scheiden is van zijn lichaam: er zijn identificatiemethodes mogelijk op basis van unieke lichaamskenmerken van personen. Voordeel daarvan is dat deze lichaamskenmerken niet gemakkelijk overdraagbaar zijn op andere personen, zoals pasjes, sleutels en wachtwoorden dat wel zijn. Lichaamskenmerken zijn ook minder fraudegevoelig dan foto’s en handtekeningen. Ze kunnen niet worden verwijderd. De gangbare vormen van biometrie zijn: vingerafdrukken, iriskenmerken, het patroon van het netvlies en van de aders in de hand, gelaatskenmerken, het warmtepatroon van het gezicht, de spraak en vooral DNA. Maar er zijn ook andere vormen mogelijk: de manier waarop iemand loopt bijvoorbeeld, hoe je hersenen of je bloeddruk reageren, oorafdrukken, het patroon van toetsaanslagen of computermuisbewegingen.’

Entry filed under: Ekonomie, Europa, Politiek Belgie, Samenleving. Tags: , , , .

OBAMA ‘HERVORMT’ WALL STREET… EEN ROOS VOOR DE DODEN

2 reacties Add your own

  • 1. Miche Van Tricht  |  mei 27, 2010 om 2:15 pm

    Welke link mis ik tussen de aanschaf van een reep chocolade en het detecteren van mijn voorkeursmerk lingerie …..??

    Beantwoorden
    • 2. jefc  |  mei 27, 2010 om 3:11 pm

      Zoals het bij Jespers staat lijkt het inderdaad op een vergezochte metafoor. Maar het is helaas meer dan louter virtuele realiteit. Zie het toegevoegde Naschrift bij het stuk hierboven. (JC)

      Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.319 andere volgers


%d bloggers liken dit: