PIEN VERKLAARDE DE KOSMOS, BOUDEWIJN DE HEMEL

september 10, 2010 at 8:26 am 4 reacties

Boek met aanzetten  maar geen antwoorden   

recensie door Guido Lauwaert

De vijfde koning van België was naar buiten toe een heilige, maar in werkelijkheid een schurk. Boudewijn mocht dan een mooie jongen zijn, zijn karakter was zo giftig dat alle regeringen tijdens zijn bewind er het zuur van hebben gekregen. Hij was een bemoeial, een nukkig man, rancuneus, gevoelloos en wraakzuchtig. Had Shakespeare nog geleefd, hij had een stuk geschreven waarbij zijn bloedigste koningsdrama, Richard III, van de eerste naar de tweede plaats zou zijn verhuisd. Bovendien was Boudewijn niet de slimste jongen van de klas. Wijsheid heeft geen van de Coburgs ooit in pacht gehad. Ook Leopold II niet. Het is niet omdat hij Congo beetje bij beetje kocht, dat hij een intelligente jongen was. Hij was een man met een boerenverstand. Grond brengt altijd op. Je hoeft er je handen niet voor uit je zakken te halen.

Kunst en cultuur waren Boudewijn een gruwel. Buiten kasboeken, jaarverslagen en strips van Hergé heeft hij geen enkel serieus boek gelezen. Hij liet de boeken waarin hij, het land en de politieke wereld prominent aan bod kwamen door anderen lezen en een samenvatting maken op een wat toen nog heette quartovel. Zijn beste vriend was Armand Pien. Samen zaten ze op een plat dak van Laken naar de sterren te staren. Armand gaf tekst en uitleg over de kosmos, Boudewijn over de hemel. Verder reikte zijn interpretatief draagvermogen niet.

De enige leden van de koninklijke familie met een onsje verstand zijn aangetrouwd. Op kop koningin Elisabeth, een nicht van de legendarische koning Ludwig II, beschermheer van componist Richard Wagner. Elisabeth van Beieren wist dat geschiedenis niet zonder kunst kan, en omgekeerd. Dat je wijsheid niet bij directe medewerkers haalt, want die misbruiken zowel de baas [de koning] als het werkvolk [de regering]. Koningin Paola weet welke vaas bij een ruiker hoort. Prinses Mathilde is diplomatisch, kan discreet maar stevig aan de mouw van prins Filip trekken. Zij kan goed luisteren en vooral onthouden wat anderen haar op papier hebben voorgekauwd. En daarmee hebben we het gehad. De rest van de Lakense bende is burgerlijk crapuul.

Tot zover de mening van uw dienaar. Ik heb het van ingewijden. Dezelfde ingewijden ongetwijfeld die ook Thierry Debels hebben gevoed. Parallel aan de ingewijden heeft Debels een knipselmap bijgehouden over Boudewijn. Thierry Debels is bedrijfseconoom en publiceerde onder meer De ondergang van Fortis en Het verloren geld van de Coburgs. Deze boeken wisten echter niet meer te vertellen dan wat algemeen al geweten was. Koning Boudewijn. Een biografie is in hetzelfde bedje ziek. Debels heeft een collage gemaakt van wat er in zijn knipselmap zat. De lijm perste hij uit de gossip. De ontleding van toestanden door Boudewijn georchestreerd, geboycot en opgezet krijgen geen diepere laag. Op wat platitudes na komt de lezer wel te weten wie Boudewijn was, maar niet hoe hij was. Daar heb ik met mijn schets in de eerste drie alinea meer kleur aan gegeven. Dat zou ik niet zeggen als de biografie niet triestiger is dan le roi triste ooit triestig is geweest.

Een al te vroeg ontvallen moeder, een vader die zijn job verliest, een schuinmarsjerende broer, een halfbroer met een paar verkeersdoden op zijn geweten, een lichtgestoorde neef, een plattelandsnicht en een tweede neef met een hondenbrein,  allemaal goed en wel, maar wat is de oorzaak van de paranoia waaraan Boudewijn leed, een waanzin die hem tot een speelbal van Opus Dei maakte? Tot een diepere analyse van een koning zonder nar, vriend of vijand, van een man die in wezen zo eenzaam was dat hij in paniek dagelijks naar God belde, was de auteur niet in staat. Waarom was Fabiola meer moeder dan echtgenote? Meer verpleegster en non dan heidens altaar [merci, Claus]. Hoe komt het dat Boudewijn een voorkeur had voor dictators? Een gierigaard was? Die voor het behoud van het familiefortuin meer vertrouwen had in de kluizen van Fort Knox, en voor de Brusselse societybanken enkel wat zakgeld over had? In tal van louche zaken was verwikkeld? Aanzetten genoeg maar geen antwoorden. Althans, geen antwoorden voor hel en gevangenis.

Frans Verleyen, Herman Liebaers, zelfs kardinaal Suenens, proberen Boudewijn wat realiteitszin, kunstinzicht en sociaal gevoel bij te brengen. Allemaal boter aan de galg. Voor de groeiende populariteit van de vorst heeft Thierry Debels al evenmin een zinnige verklaring. Terwijl de reden, mijns inziens, juist in een misbruik van zijn karakter, een gebrek aan persoonlijkheid en een overdaad aan robotmachinerie is. Iemand die niemand vertrouwde, enkel een spel van charme en attentie speelde. Een masker opzette voor de buitenwereld. Een extreem egocentrische figuur was. Zelfs voor zijn hartkwaal week hij uit naar Parijs. De Belgische chirurgen en ziekenhuizen waren hem te min. In wezen had hij een afkeer van het land, zijn leiders en het volk, is zowat het enige dat afgeleid kan worden uit deze biografie, waarvan je je afvraagt: waar is de snijkant?

Koning Boudewijn, een biografie tot slot is slecht geschreven. Thierry Debels heeft een schrijfstijl waarvan je onwel wordt. De zinnen zijn saai en al te kaal. Zelfs een biografie mag geen nuchtere taal hebben. Er moet engagement uit spreken, liefde voor het onderwerp, een speelsheid hebben met een vleugje droge humor hier en een natte tragiek daar. Tientallen passages zitten ook fout in elkaar. Een voorbeeld, de middelste alinea pagina 167, naar aanleiding van de Chinareis van koningin Elisabeth in 1961: ‘Nu is het genoeg geweest!’ roept hij zijn grootmoeder toe. ‘U moet ermee ophouden propaganda voor het Oostblok te maken.’ Veel indruk maakt hij niet op zijn oma. Als ze terugkomt wordt de koningin onmiddellijk in een auto gestopt. Ze had journalisten op de terugreis verzekerd dat ze de waarheid over China zou vertellen, maar Boudewijn muilkorft zijn grootmoeder. Einde citaat. Hoe kan hij haar dat hebben toegesnauwd als ze nog in China zat? Over de telefoon! Ja, dat zou kunnen maar staat er niet. Details, daar is een opvallend gebrek aan. Terwijl het precies details zijn die verklaringen kostumeren.

Dit boek is waardeloos, deze biografie nutteloos. Koning Boudewijn. Een biografie is een must voor royaltyliefhebbers en iedereen die in de Belgische geschiedenis geïnteresseerd is, staat er op de achterflap. Dat is niet waar. Het is hard om te zeggen, maar liever Dag Allemaal dan dit prul.

*Een biografie – KONING BOUDEWIJN – van Thierry Debels – uitgeverij Houtekiet Antwerpen / Utrecht – ISBN 978 90 8924 136 8 – € 24,95

NOOT: Wij publiceren hier, in tegenstelling tot het weekblad Knack, de oorspronkelijke en onverkorte tekst van auteur Lauwaert (jc)
http://knack.rnews.be/nl/actualiteit/nieuws/boeken/recensies-volwassenen/non-fictie/waarom-leed-koning-boudewijn-aan-paranoia/article-1194813668783.htm?utm_source=Newsletter-08-09-2010&utm_medium=Email&utm_campaign=Newsletter-Site-Knack-NL-nl#

Entry filed under: boeken, Politiek Belgie, Samenleving. Tags: , , , , , .

VETTE JAREN VOOR DE ARMOEDE-INDUSTRIE NKOSI SIKELEL’ iAFRIKA

4 reacties Add your own

  • 1. Walter Zinzen  |  september 10, 2010 om 2:15 pm

    Hoe een slecht boek kan leiden tot een schitterend stuk. Zelden met meer genoegen een tekst over wijlen Zijne Majesteit gelezen.

    Beantwoorden
  • 2. Patrick Vandendael  |  september 10, 2010 om 2:22 pm

    De biografie over Boudewijn is een boek zoals we het verwachten van deze erudiete auteur. Het is een uitmuntend boek, weerom van deze Debels die een zo prachtige, boeiende en diepgaande biografie over onze vorige vorst moet schrijven is misschien voornamelijk te danken aan het feit dat de auteur ook geen echte vooringenomenheid heeft gehad bij de benadering van zijn onderwerp, en minder zal te kampen hebben gehad met gekleurde informatie die vaak het resultaat is van de beleefde ervaring. Door het wat van op afstand te kunnen beschouwen kan men blijkbaar een nuchterdere weergave geven van een realiteit of dient men dit objectiviteit te noemen. De auteur brengt evenwel een zeer interessant beeld van koning Boudewijn, waarbij hij doorheen verschillende perspectieven diverse aspecten van deze vorst weet te belichten op meer dan informatieve wijze. Per decennia vinden we het verloop van de periode waarin Boudewijn koning van België was. Het is geen droge biografie, maar een levend verhaal, op een zeer bevattelijke wijze. Zijn historisch perspectief, getekend door het vroeg overlijden van zijn moeder, zijn oorlogservaring, de rol van zijn stiefmoeder, zijn verplichte koningschap, tegen wil en dank, zijn rol in binnen- en, misschien vooral, buitenland, met Congo als belangrijk item, zijn leven met Fabiola, zijn diepgelovigheid en de impact hiervan op zijn inzichten, zijn politieke, diplomatieke, sociale en Belgicistisch-bemiddelende rol, zijn plots overlijden welke een overdonderend en onverwachte reactie ontketende bij de Belgen, kortom een diepgaand, objectief en compleet beeld van deze vorst die een bijzondere rol had en die meer dan zijn stempel heeft weten te plaatsen op tal van domeinen. Maar ook wat meer aandacht voor de meer persoonlijke gegevens van deze vorst, die wel buitenaards leek in zijn rol. Een bijzonder boek, over een bijzonder man, geschreven door een bijzonder auteur in een bijzondere stijl gewoon bijzonder en zeker aanbevelenswaardig.

    Beantwoorden
    • 3. tomasronse  |  september 11, 2010 om 5:56 am

      Als het boek geschreven is zoals uw commentaar, dan geef ik Guido Lauwaert op voorhand gelijk.

      Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.204 andere volgers


%d bloggers op de volgende wijze: