DE RISICO’S VAN DE OPENBAARHEID

december 5, 2010 at 2:11 pm 9 reacties

door Henk Hofland

Omstreeks maart van het volgend jaar verschijnen de volgende openbaringen van WikiLeaks, weer 200.000 documenten. De eerste selectie wordt afgedrukt door The New York Times en de andere bekende afnemers. Er wordt onder andere onthuld dat Benjamin Netanyahu een intensieve e-mailwisseling met Sarah Palin heeft. Kapitalen aan Amerikaanse hulp worden teruggesluisd ten behoeve van haar campagne voor de presidentsverkiezingen, in ruil voor haar belofte zo vlug mogelijk de Iraanse kerninstallaties te bombarderen. WikiLeaks is er ook in geslaagd de geheime code van het diplomatieke verkeer tussen president Ahmadinejad en kolonel Gadaffi te kraken. Ze gaan zich te buiten aan ongepaste opmerkingen over president Obama en minister Clinton, en ook premier Rutte krijgt terloops een veeg uit de pan. Nog veel meer sensatie en opnieuw internationale opschudding. Dan maakt een grappenmaker bekend dat hij het allemaal verzonnen heeft.

Is dit een onwaarschijnlijke gang van zaken? De oorsprong van de WikiLeaks ligt bij Bradley Manning, een toen 22-jarig computergenie, een ‘nerd’. Hij was bij de Amerikaanse inlichtingendienst werkzaam op de basis Hammer in Irak. In april van dit jaar publiceerde WikiLeaks de beelden van een Amerikaanse helikopteraanval op 12 juli 2007, waarbij achttien Iraakse burgers werden gedood. Dit filmpje was door Manning gelekt. Dat er nu opnieuw een golf van documenten is gepubliceerd, hebben we waarschijnlijk mede aan hem te danken. En ook hij had weer een medewerker, de nu 29-jarige Adrian Lamo, een hacker die plaatselijk beroemd is geworden doordat hij de computers van The New York Times heeft gekraakt. Hij leidt nu een ‘ongeregeld leven’. Manning zit in de gevangenis nadat hij door Lamo verraden was. Julian Assange, oprichter en hoofd van WikiLeaks, heeft geen vaste woon- of verblijfplaats meer en woont naar zijn zeggen op vliegvelden. Deze bijzonderheden en nog veel meer zijn eenvoudig op internet te vinden. Google weet alles.

Het valt gemakkelijk te begrijpen dat WikiLeaks de wereldpolitiek in opschudding en tot verontwaardiging heeft gebracht. Internationale betrekkingen zijn niet mogelijk zonder een zekere mate van geheime diplomatie. Onze leiders zijn ook mensen die er hun persoonlijke voorkeuren en antipathieën op nahouden. Naties sluiten bondgenootschappen of raken met elkaar op voet van vijandschap. En hoe dan ook, het is in de wereld nu eenmaal zo gesteld dat een partij niet alles van zijn bedoelingen, tactiek en reserves op tafel kan leggen. Dan weer moet er met omzichtigheid te werk worden gegaan, de tegenstander moet met beloften verleid worden, een andere keer is regelrechte confrontatie, de brutaalste bluf, het aangewezen middel om het doel te bereiken. Bij dit alles hebben politici en diplomaten zich tot dusver van geheime communicatie bediend.

Loopt dit tijdvak nu ten einde? Alle communicatie, alle archivering is digitaal geworden, en zoals de praktijk al langer en nu in toenemende mate bewijst: overal zijn hackers en iedere computer valt te kraken. Assange, Brennan en Lamo vertegenwoordigen geen scherp omschreven belang. Afgaande op hun biografische gegevens zou ik eerder zeggen dat de laatste twee er vooral prijs op stellen om zoveel mogelijk zo dwars mogelijk te gaan liggen (en ik ontken niet dat iemand dat ook als roeping kan voelen). Assange is – laten we het hopen – het voorbeeld van de klokkenluider, iemand die gedreven door zijn gevoel voor rechtvaardigheid, de misstanden aan de kaak wil stellen.

Hoe dan ook, ze vullen een hiaat, althans gedeeltelijk. Dat hiaat is mede ontstaan doordat de gebruikelijke onderzoeksjournalistiek er de laatste tientallen jaren niet op vooruit is gegaan. Hoe langer hoe meer zijn dag- en weekbladen zich gaan bezighouden met minder moeilijke zaken, entertainment, roddel, sport, in plaats van het ‘hinderlijk volgen’ van de gezagsdragers. Daarbij is het principe dat die mensen nu eenmaal nooit te vertrouwen zijn. De gedrukte pers, in het gedrang geraakt door de nieuwe media, heeft een lange periode van opleuking achter de rug. Maar het publieke wantrouwen is gebleven, misschien zelfs gegroeid. Stel je voor dat we acht jaar geleden een WikiLeaks hadden gehad, terwijl met leugens en vergissingen de aanval op Irak werd voorbereid (en onze medeplichtigheid daaraan). Had de wereldgeschiedenis dan een andere wending genomen?

Hoe dat komt blijft hier in het midden, maar het grote publiek is minder dan ooit geneigd om de gezagsdragers op hun woord te geloven. De nieuwe, geëmancipeerde internetgebruiker is ervan overtuigd dat hij, ongeacht zijn kennis van zaken, in staat is om zijn eigen conclusies te trekken. En dan komt WikiLeaks met een overstelpende hoeveelheid onthullingen en daarna nog zo’n stortvloed. Valt zo’n chaos van feiten nog te beoordelen, kan er een steekhoudend oordeel over de verantwoordelijken worden uitgesproken? Bestuurders voelen zich in het nauw gedreven, aan de ene kant doordat het onvermijdelijke internet ook een middel tot voorbarige openbaarheid kan zijn, aan de andere kant doordat ze daarmee worden uitgeleverd aan het onmiddellijke oordeel van de dan plotseling goedgelovige massa. De verborgen zwakte van internet is dat het oorzaak kan zijn van een laaiende volkswoede. Hoe dat in zijn werk zou gaan, weten we nog niet. Het risico is er.
http://weblogs.nrc.nl/hofland/2010/12/01/de-risico%e2%80%99s-van-de-openbaarheid/

Entry filed under: links, Media, Nederland, VS. Tags: , , , , , .

“To destroy this invisible government” BARACK HOESSEIN BUSH

9 reacties Add your own

  • 1. Gie van den Berghe  |  december 6, 2010 om 5:54 pm

    Prachtig en krachtig artikel. Maar wat dan? Hebben we dan ook afgevaardigden, politici, nodig om te beoordelen wat van de gelekte informatie wel en niet relevant is? En waarom WikiLeaks toch een (klein) beetje verdacht maken? Zegt de reactie van veel machthebbers, de vervolging van Julian Assange, dan niet genoeg?

    Beantwoorden
  • 2. jefc  |  december 7, 2010 om 10:41 am

    Je bedoelt toch niet dat we onze kritische zin moeten opbergen tav de heer Assange? We wisten toch al lang dat er kernkoppen liggen in Kleine Brogel? En dat Sarko een ijdel opdondertje is?
    Nu eist Assange onschendbaarheid OF hij zal de rest van de documenten vrijgeven. Zie NYT vandaag: http://www.nytimes.com/2010/12/07/world/europe/07assange.html?_r=1&nl=todaysheadlines&emc=a22
    Is dat geen chantage met zijn zelfverklaarde idealen? Wil hij LIJDEN om de mensheid te verlossen? Is hij de nieuwe Jezus Christus? Zelfs dan, vooral dan, is waakzaamheid geboden.
    Hofland heeft groot gelijk. Diplomatie moet grotendeels in het geheim verlopen. Anders zijn de risico’s groot. Waarom? ‘Diplomatie is de voortzetting van oorlog met vreedzame middelen.’ Daarom, dus.

    Beantwoorden
  • 3. Gie van den Berghe  |  december 7, 2010 om 10:56 am

    Mooi dat geloof dat diplomatie alleen maar de voortzetting van de oorlog met vreedzame middelen is. Er bestaan helaas legio voorbeelden dat diplomatie niet al te zelden tot oorlog aanzet. München bijvoorbeeld ligt bij onze generatie toch nog tamelijk vers in de geest, of niet? En wat met de opgevoerde ‘diplomatie’ die tot de zoveel recentere oorlog tegen (niet ‘in’) Irak heeft geleid? Of die die nu van Iran – ook uit een VS-bondgenoot – en zijn president de baarlijke duivel moet maken, terwijl we ondertussen met man en macht brandjes blussen in Israël en de Joodse kernwapens aldaar.
    Wie zegt dat Assange een nieuwe Christus wil zijn of worden? Anderen, zijn tegenstanders, maken dat van hem, zij vervolgen hem, maken hem het leven onmogelijk (zoals trouwens ook gebeurd is met de historische Christus, die anders dan het Nieuwe Evangelie geenszins de mensheid uit haar lijden wou verlossen). En als er in het vrijgegeven materiaal niets nieuws staat, alleen maar dingen die we toch al lang wisten, waarom is men dan zo boos, waarom maakt men van Assange een nieuwe Christus? Omdat er niets aan de hand is? Omdat hij, door te onthullen van wat we met zijn allen al zo lang wisten, diplomatie ongedaan maakt en oorlog mogelijk? Kom nou. Misschien toch even wachten op een serieuze analyse van de vrijgegeven documenten? Ik heb daar in elk geval nu geen zicht op.
    En Assange chantage plegen? Wat moet de man anders nog? Zich overgeven, gekruisigd worden?

    Beantwoorden
    • 4. jefc  |  december 7, 2010 om 11:30 am

      Dat ‘alleen maar’ in de eerste zin is er teveel aan. Het spreekt vanzelf dat niet alle diplomatie, geheim of niet, tot het gewenste resultaat leidt. Dat kan aan veel factoren liggen. De werkelijkheid is dat de buitenwereld het vooral zal vernemen als een diplomatieke poging mislukt.
      Moeten we daarom alle diplomatie maar afschaffen?

      Beantwoorden
  • 5. Gie van den Berghe  |  december 7, 2010 om 11:05 am

    Assange, zo maakte de NYT net bekend (http://www.nytimes.com/2010/12/08/world/europe/08assange.html?_r=1&emc=na) is in Groot-Brittannië gearresteerd op beschuldiging van seksuele misdrijven gepleegd in Zweden.
    Machthebbers en tegenstanders worden van oudsher seksueel verdacht gemaakt (ook in grappen en grollen), van allerhande perversiteiten beschuldigd – en dat is volgens mij nog altijd meestal een teken dat men geen andere argumenten of feiten kan aanvoeren.

    Beantwoorden
  • 7. Gie van den Berghe  |  december 7, 2010 om 3:38 pm

    Tot mijn ontgoocheling wordt er dit keer totaal niet ingegaan op mijn vragen en argumenten. Blijkbaar moet Assange ook op dit forum hangen. Daarom houdt dit dovemansgesprek hier voor mij op. Voor wie toch even dieper wil nadenken nog een vingerwijzing waarop doorgeklikt kan worden: http://sowhyiswikileaksagoodthingagain.com/
    Tot een volgende keer, over onderwerpen waar zoals toch gebruikelijk op dit forum toch zinvolle, stimulerende, tot nadenken aanzettende discussie mogelijk is.

    Beantwoorden
    • 8. jefc  |  december 7, 2010 om 5:21 pm

      Niet boos maar bedroefd? Nou, ik wel boos, een beetje toch. Want wie op dit forum heeft beweerd dat Assange moet hangen????
      Ik citeer met graagte uit comment 3 hierboven:
      ‘Misschien toch even wachten op een serieuze analyse van de vrijgegeven documenten? Ik heb daar in elk geval nu geen zicht op.’ Hold on.

      Beantwoorden
  • 9. tomasronse  |  december 11, 2010 om 7:07 am

    Diplomatie moet geheim blijven omdat wat regeringen en bedrijven doen iets anders is dan wat ze beweren te doen. Omdat hun klein en groot bedrog onthuld wordt, zijn de machthebbers van deze wereld razend op Wikileaks. Niet alleen omdat ze in hun hemd worden gezet maar ook omdat hun greep op de informatiestroom verliezen terwijl die cruciaal is voor hun controle over de maatschappij. Om Assange te citeren: “When governments stop torturing and killing people, and when corporations stop abusing the legal system, then perhaps it will be time to ask if free-speech activists are accountable.”
    Right on, Julian. Lang leve Wikileaks!

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.204 andere volgers


%d bloggers op de volgende wijze: