Twee strijdperken in Griekenland

juli 2, 2011 at 7:51 am 3 reacties

door Tom Ronse

Na Kairo’s Tahrirplein en de Puerta del Sol en andere Spaanse plaza’s is het weer het Syntagmaplein in Athene dat het brandpunt is van verzet tegen de gevolgen van de krisis. De Spaanse ‘indignados’ zeiden dat ze geinspireerd waren door de Arabische lente. Griekse demonstranten zien hun strijd als de voortzetting van het Arabisch en Spaans protest. De sfeer van verzet laat zich minder en minder door grenzen indijken. En voor informatie en communicatie is dat verzet steeds minder afhankelijk van de ‘oude’ media. De strijdlust is besmettelijk en zal dat steeds meer worden, naarmate het duidelijk wordt dat de tegenstander overal dezelfde is: een maatschappijvorm steunend op winst en geld-accumulatie die haar nut voor de mensheid heeft verloren en enkel tot steeds meer ellende kan leiden.

Ik bewonder de strijdlust van de tienduizenden Grieken die op straat komen tegen het draconische soberheidsprogamma van de regering, dat bespaart op de rug van alle werkenden en in het bijzonder de jongeren, werklozen, gepensioneerden en immigranten viseert. Ik bewonder de moed waarmee ze het brutale repressieapparaat confronteren. Maar er is meer dan één strijd aan de gang in Griekenland.

Een strijd gaat tussen twee fracties van het politiek apparaat die elk een andere aanpak van de schuldenkrisis voorstaan. Voor de ‘socialistische’ Pasok-regering is er maar één optie: bezuinigen om meer geld vrij te maken om schulden aan de Europese banken af te betalen, zoals de ECB en het IMF dikteren. De rechtse oppositie is het daar eigenlijk mee eens maar heeft geen zin om haar handen in het vuur te steken. Zij stond aan het roer toen de Griekse zeepbel werd opgeblazen; de klap deed ook haar geloofwaardigheid uiteenspatten. Geen wonder dus dat ze nu vrij discreet is. De oppositie komt van links: de stalinist KKE, de ‘radicaal-linkse’ Syriza en de vakbonden. In plaats van het soberheidsprogramma willen ze Griekenland bankroet laten gaan, de euro-zone verlaten en terugkeren naar de drachma. En natuurlijk willen ze nieuwe verkiezingen die hen aan de macht zouden brengen. Wat zouden ze met die macht doen?

Iedereen die een beetje begrijpt hoe de economie in elkaar zit, beseft dat bankroet voor Griekenland een nog een scherpere daling van de levensstandaard zou kunnen meebrengen dan de bezuinigingen van de regering. Een KKE-Syriza-regering zou op haar beurt gedwongen zijn om harde soberheidsmaatregelen op te leggen. En het protest daartegen op Syntagma-plein zou door dezelfde politie met dezelfde traangasgranaten worden bestookt. Maar nu niet meer voor het IMF, de ECB en andere schuldeisers maar voor het vaderland, voor Griekenland!

Pasok of KKE-Syriza: het is pest of cholera. Een aanzienlijk deel van de rebellen van Syntagma begrijpt dat. Dat blijkt uit pamfletten die ik (in vertaling) kon lezen, uit internet-blogs en –discussieforums, en uit hun daden. Ze zijn anti-politiek maar niet in de zin van cynisch of onverschillig, integendeel. Ze zijn anti-politiek in de zin dat ze het hele politieke apparaat zien als deel van de status quo.  Zij voeren een andere strijd, voor een veel ingrijpender verandering dan wat links beoogt. Tegen de dictatuur van de economie die de mens tot koopwaar reduceert. Voor een gemeenschap van mensen.

Maar hoe voer je zo’n strijd? Wat te doen, behalve vechten, je woede luchten en genieten van de collective euforie? Dat de globale krisis in de komende jaren scherper wordt, staat buiten kijf. Dit somber perspectief argumenteren zou me te ver voeren maar wie eraan twijfelt, is welkom om me van het tegendeel te proberen overtuigen. De sociale ontwrichting zal toenemen. Voor een groeiend aantal mensen zal de wil om te leven zich uiten in collectief verzet en in konkrete daden die ingaan tegen de geldeconomie. Dat zien we al vandaag. Gebouwen worden bezet en krijgen een andere bestemming, als vergaderlokalen of om daklozen onderdak te geven. Openbaar vervoer en andere dingen worden gratis gemaakt. Goederen worden in beslag genomen –“geplunderd” en verdeeld aan wie ze nodig heeft. Dergelijke stappen worden gezet in het kader van een collectieve beweging en kunnen daarbuiten niet blijven bestaan. In Athene bezetten duizenden rebellen de metrostations. De draaibomen werden er gesaboteerd zodat niemand nog hoefde te betalen. Zo maakten ze duidelijk dat ze een maatschappij willen waarin openbaar vervoer geen geld moet opbrengen.

Ook het huidig verzet in Griekenland maakt deel uit van een golf die zal uitdeinen. Eens de collectieve energie verdampt is, zullen de draaibomen hersteld worden, de gekraakte panden geleegd. Er zal weer orde heersen op Syntagma-plein, de Griekse wachters in hun gekke pakjes zullen hun pantomine hervatten. Na de vloed komt het eb. Maar noch Pasok’s soberheidsplan, noch een bankroet kunnen beletten dat de krisis erger wordt. In Griekenland en daarbuiten. Een nieuwe golf is al in aantocht.

En hier is Loukanikos.

http://www.youtube.com/watch?v=yAsyxoaDGuI

 

 

Entry filed under: Ekonomie, Samenleving. Tags: , .

KAN KUNST DE WERELD REDDEN ? AMERICAN WALLS

3 reacties Add your own

  • 1. Toon  |  juli 7, 2011 om 6:05 pm

    “Iedereen die een beetje begrijpt hoe de economie in elkaar zit, beseft dat bankroet voor Griekenland een nog een scherpere daling van de levensstandaard zou kunnen meebrengen dan de bezuinigingen van de regering.”

    Ik zou graag wat onderbouwing willen lezen voor deze betwistbare stelling. Uit die onderbouwing zou dan de kennis van economie van de auteur kunnen blijken,al is het maar een beetje. Toch wel relevant lijkt me, aangezien nagenoeg het ganse artikel is gesteund op deze niet gestaafde premisse.

    Dank bij voorbaat

    Beantwoorden
    • 2. tom  |  juli 8, 2011 om 6:56 am

      Dag Toon,
      1. Door voor bankroet te kiezen en uit de eurozone te stappen, zou Griekenland zijn schuldenlast niet van zich afschudden. Het kan er natuurlijk voor kiezen om al zijn buitenlandse schulden unilateraal te schrappen maar dan zou het een pariah, een ‘onaanraakbare’ worden op de internationale kapitaalmarkt. Een waarschijnlijker optie zou een onderhandeld bankroet zijn, waarbij een deel van de schuld wordt vergeven, en voor een ander deel een langere afbetalingstermijn wordt bekomen. Maar Griekenland zou moeten blijven afbetalen en nieuwe schulden maken om zijn begrotingstekorten te financieren. Kan het zonder begrotingstekorten functioneren? Alleen door nog veel scherpere soberheidsmaatregelen en dan nog.
      2. Terugkeren naar de drachme betekent een forse devaluatie. Maar de schuldenlast blijft wel in euro en devalueert dus niet mee. Integendeel. Alleen al door de inflatie die van de overstap het gevolg zou zijn, zouden er steeds meer drachmes nodig zijn om de euroschuld te betalen. Die inflatie zou onvermijdelijk zijn omdat de devaluatie alles wat Griekenland importeert navenant duurder zou maken. Daar staat tegenover dat de Griekse uitvoerproducten goedkoper en dus competitiever zouden worden op de wereldmarkt. Maar het is niet duidelijk welke sectoren, buiten toerisme, daar in de huidige context veel baat bij zouden hebben.
      3. Door in de eurozone te blijven is Griekenland er tot nu toe in geslaagd om voldoende te kunnen lenen om zich te bedruipen, zij het ten koste van bezuinigingen die de gewone mens verarmen en de kapitaalbezitter met rust laten. Als het eruit stapt, zal lenen nog veel duurder worden, meest van al in het geval van een unilateraal bankroet. Griekenland zal zichzelf moeten bedruipen en om de kwijnende economie uit het slop te halen zal de staat ze moeten steunen en het nodige geld daarvoor zelf creeren. Dat zal de inflatie uit de hand doen lopen. Een artificiele loon- en prijzenstop wordt in zo’n omstandigheden geprobeerd en mislukt telkens. De wetten van de markt laten zich niet zo gemakkelijk aan banden leggen.
      4. De overstap naar de drachme zou al een vlucht van binnenlands kapitaal teweeg brengen die door de inflatie nog zou versnellen. De pogingen van de staat om die exodus te compenseren door zonder kapitaal de rol van de kapitaalbezitters te spelen, zouden botsen met de noodzaak om de inflatie in toom te houden. Soberheidsmaatregelen zouden onvermijdelijk zijn en wellicht veel harder dan wat de Grieken nu te slikken krijgen.
      Tom

      Beantwoorden
  • 3. Toon  |  juli 8, 2011 om 3:24 pm

    Dank voor uw sterk onderbouwde reactie.

    In de wandelgangen wordt her en der toch gesproken dat zodra de Grieken hun current liabilities zelf kunnen dekken, een stap uit de euro kan worden overwogen. De concurrentiekracht zou dan sterk worden opgewaardeerd en men zou de dalende spiraal van austerity en hierbij afzwakkende groei of zelfs toenemende krimp keren. Vergelijk met de situatie Brazilië Argentinië uit een niet zo ver verleden, waar Argentinië de peg met de dollar niet wilde lossen,en Brazilië dit wel deed. Resultaat; Brazilië werd snel een powerhouse, Argentinië is nagenoeg vermoord (mede door de latere ‘hulp’ het IMF). Ik zie in uw reactie enkele bemerkingen die hierover handelen. Ik zal deze met genoegen verder bestuderen en hierop evt. terugkomen.

    Een bankroet is naturlijk een vlag die vele ladingen dekt. Gelet op de snel wijzigende inzichten, ook op de financiëlemarkten, kan moeilijk worden ingeschat hoe deze markten zouden reageren op een ingeslagen piste wat betreft de schuldenkwestie. Een default of een serieuze haircut lijkt overigens sowieso onafwendbaar.

    De Grieken binnenhouden in de euro lijkt mij enkel ingegeven vanwege overwegingen dat als de Grieken uit de euro kunnen worden gespeculeerd (let wel:deze speculanten zijn niet de oorzaak, wel het gevolg van een falend beleid), dit ook met andere landen kan gebeuren.Het politiek (en economisch) project Europa kan dan ten grave worden gedragen, behoudens misschien een terugplooiing naar de ‘kernlanden’. De banken hebben intussen de tijd gehad de hete aardappel (hun aandeel in het Griekse papier) van de hand te doen in de schoot van de usual suspects, Europa en het IMF. Kortom, de belastingbetaler zal alweer het gelag betalen. Bailout nummer hoeveel?

    In ieder geval staan volgens Trichet de lichten van de economie op rood, staan we volgens hem terug op eenzelfde niveau als 2008 wat betreft de risico’s op een systeemcrisis, is de groei (die pas een aantal jaar terug wordt opgetekend) overal ter wereld aan het afnemen (China, USA). Deze groei is dan in vele landen ter wereld dan nog eens volkomen jobless geweest, ik denk in het bijzonder aan de VS.Kortom, er staat een nieuwe crisis kort bij de deur. Ik ben benieuwd hoe dit de problemen in de eurozone affecteert en of een kettingreactie wel kan worden vermeden. In zulke chaos zijn de gekste dingen mogelijk, ook en zeker wat betreft Griekenland.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.205 andere volgers


%d bloggers op de volgende wijze: