It’s SO not over!

november 22, 2011 at 8:33 am 1 reactie

Tom Ronse

Woensdag, de dag na de gewelddadige ontruiming van Liberty Park in New York, verklaarde Bill O’Reilly, een talking head  op Fox News TV, met een tevreden grijns dat de Occupy Wall Street-beweging dood was. “It’s over”, zei hij, “it’s defeated”. Een dag later mobiliseerde OWS het grootste protest sinds haar ontstaan. In heel het land waren er betogingen en direct actions. In New York waren er betogingen ‘smorgens, ‘snamiddags en ‘savonds. Aan deze laatste namen meer dan 30.000 mensen deel. “It’s SO not over!” was een veel-geziene slogan. En : “Ideas can’t be evicted”. Een andere mooie: “Bloomberg, you can rip out the flowers, but you can’t stop the spring!”

Het deed raar toen ik de avond na de raid in Liberty Park toekwam.  Het kamp dat met zijn ronde, blauwe, dicht-opeengepakte tentjes meer en meer op een smurfendorp leek, was verdwenen. Het was opeens mogelijk om vrij te bewegen op het plein, onder de door de herfst felgeel gekleurde bladeren van de jonge bomen, tussen de vele druk pratende groepen. Maar dan moest je wel eerst voorbij de politiebarricade die heel het plein omringde, met slechts twee ingangen, waar iedereen door de politie gecontroleerd werd. Er was enorm veel politie, honderden agenten waarvan sommige zwaar gewapend, wat het plein een beetje op een concentratiekamp deed lijken. Om 19h begon de GA (General Assembly). Een vergadering van tussen 1000 en 2000 mensen, zonder micro. Dat betekende dat de ‘people’s mike’ – het herhalen van de woorden van de spreker door de massa, zodat diegenen achter hen het ook kunnen horen- door drie of meer golven moest gaan. Dat vertraagde het tempo nog meer dan gewoonlijk. Maar ondanks het tergend langzaam verloop en de lichte regen leek niemand weg te gaan. Integendeel, er kwamen nog mensen bij. Er was veel verontwaardiging over het brute politie-optreden (tijdens hetwelke ook meer dan 20 journalisten werden gearresteerd, zogezegd om ‘hen te beschermen’, al was de politie de enige die geweld gebruikte) maar geen spoor van demoralisatie.

De grote vraag  voor de GA was natuurlijk: wat nu?  Maar voor we daarover konden praten was er eerst een lange serie mededelingen. Jammer maar begrijpelijk want de politieraid had de hele organisatie van OWS overhoop gegooid. Er was nood aan hergroepering, reorganisatie. Legal, housing, kitchen, medic, library  en andere working groups kwamen vertellen hoe ze dat deden. Tegen de tijd dat de people’s mike dat allemaal had voortverteld, was het twee uur later. Daarna werd er besloten om gedurende een kwartier in groepjes van 10 a 15 te spreken over de ‘wat nu’-vraag. Elke groep zou zijn voornaamste ideeen op papier zetten, facilitators zouden die ideen verzamelen en terug in de GA gooien. We begonnen eraan maar een deel van de massa zette intussen de vergadering verder. De people’s mike werkte weliswaar maar op halve kracht maar aan de westkant van het plein begonnen mensen muziek te maken met trommels en trompetten. Voeg daar het verkeer aan toe en je krijgt een chaotische soundscape,  niet ideaal voor een groepsdiscussie. Toch slaagden we erin om een zinnig gesprek te voeren over de pro’s en con’s van in het park blijven onder de nieuwe regels die kamperen en andere OWS-activiteiten verbieden. We mogen ons niet fixeren op dit pleintje, zei iemand. Het is geen gevecht over territorium maar over de minds of the people. We moeten direct actions gebruiken,waarin we de cops altijd een stap voor blijven. Zoals flash mobs. It will drive them crazy!’  Anderen stelden dat het plein een anker was voor de beweging, een internationaal symbool en dat het belangrijk is om een haard van verzet vlak bij Wall Street te behouden. Sommigen vreesden dat het verlies van dat anker  de beweging zou uiteendrijven. Anderen vonden dat zich verspreiden naar de rest van de stad precies was wat nodig is.

De GA herbegon. Snel bleek dat er een meerderheid voorstander was om het park als basis te houden. Vanwege de ligging, het symbool, het feit dat het dag en nacht open is maar ook omdat niemand iets beters voorstelde. Het idee om leegstaande gebouwen te bezetten in plaats van een park had veel bijval en zou verder geexploreerd worden in de working groups.  Die groepen opereerden al eerder gedeeltelijk buiten het park maar moeten dat nu helemaal doen. Voor de overnachting van occupiers was er geen acuut probleem dank zij kerken die hun ruimten ter beschikking stelden. Locale ex-kampbewoners waren wellicht blij dat ze weer in hun eigen bed konden slapen. Liberty Park zal voorlopig wel het decor blijven voor de GA’s. Vroeger waren er twee per dag, nu grijpen ze plaats om de twee dagen. Op de andere dagen vergadert de Spokes-council (de naam is een woordspeling en alludeert op de spaken van een wiel, het organisatiemodel van OWS’ working groups. Er zijn er nu al 85. Sommige dienen voor de organisatie van practische taken (legal, kitchen, finances, etc), de andere zijn vooral politieke discussiegroepen over een brede waaier van thema’s. Uit sommige interventies bleek dat er wel enig wantrouwen bestaat tegenover die Spokes-council. Sommigen zien er een kruipende bureaucratisering van de beweging in.  Iemand stelde voor om een permanent kantoor te huren en OWS om te vormen in een vzw, gerund door de Spokes-council. “Alles zal transparant blijven en de GA behoudt het laatste woord”, zei hij maar zijn voorstel kreeg veel tegenkanting.

Niet alleen in New York maar ook in andere Occupations is er een groeiende spanning tussen liberals die willen samenwerken met de vakbonden en progressieve Democraten om legislatieve hervormingen te bekomen en de radicals, voor wie deze instituties deel uitmaken van het systeem dat verantwoordelijk is voor het onrecht dat OWS aanklaagt. De radikalen kregen in de voorbije week wel een krachtig argument cadeau. Het waren immers vooral progressieve Democratische burgemeesters die hun politie het bevel gaven om de Occupiers hardhandig te verjagen. En de acties werden nationaal gecoordineerd en logistiek ondersteund door de Obama-regering. Terwijl Obama zelf ver weg in Azie was waar hij kon doen alsof hij er niets mee te maken had. Het belette de vakbond SEIU niet om nu al zijn steun toe te zeggen aan de herverkiezing van Obama en daarvoor de slogans van OWS te lenen: “We hebben iemand nodig die opkomt voor de 99%…” Alsof de 1% zich een betere dienaar kon dromen dan Obama.

Het is duidelijk dat de Occupy beweging zowel voor de Democraten als de Republikeinen een doorn in het oog is. Nochtans ziet ze er, zelfs op een druk bijgewoonde GA als vanavond, niet zo bedreigend uit. Toch heeft de beweging al veel bereikt. Geen konkrete resultaten, wel een verschuiving in het politiek debat, van de noodzaak om de riem aan te snoeren naar protest tegen de gang van zaken. Ik moet het zo breed omschrijven omdat de beweging tegelijk eensgezind en heterogeen is en collectief niet precies weet wat ze wil.  Er is haar vaak verweten dat ze geen konkrete eisen stelt, waarop ‘The Occupied Wall Street Journal”, het blad van OWS, antwoordde: “We stellen geen eisen omdat we ons niet richten tot de 1%, op dit ogenblik richten we ons tot elkaar, de 99%.”  We zouden kunnen vitten over die percentages maar het idee lijkt me correct. OWS heeft een ruimte gecreeerd voor  mensen die dezelfde zorgen delen, die dezelfde woede voelen en dezelfde hoop koesteren om tegen elkaar te praten, om te ontdekken dat ze met meer zijn dan ze gedacht hadden, om samen na te denken en groter te durven dromen. Dat was wat OWS zo aanstekelijk maakte. Het is een verdienste die niet te onderschatten valt.

Maar met elkaar praten is een ding, samen actie ondernemen is een ander. Als het daarover gaat, wordt de heterogeneiteit van de beweging zichtbaar. Het schisma tussen liberals en radicals was slechts een van de spanningsvelden op de GA. Bovendien werd de discussie om de haverklap onderbroken door practische zaken, zoals vragen van mensen die hun gerief zochten dat ze tijdens de ontruiming hadden verloren. Intussen demonstreerde OWS weer eens haar practische creativiteit. Warme maaltijden, slaatjes en poncho’s tegen de regen werden doorgegeven; vers-gedrukte posters en vlugschriften die de raids aankloegen en opriepen tot de betogingen van donderdag, lagen al klaar om verdeeld te worden. De acties van donderdag werden uitgebreid besproken. Toen ik vertrok, 4 uren nadat de GA begon, was men daar nog mee bezig.

Donderdag was het twee maanden geleden sinds de OWS begon.  De dag begon met een poging van enkele duizenden OWS-ers om de Stock Exchange lam te leggen, wat weer eindigde met een politie-ingreep die naar gelang de bron ‘kordaat’ (New York Post) of ‘brutaal’ (OWS Journal) was. Er werden weer veel mensen aangehouden. Sedert het begin van OWS  werden er, in heel het land, al meer dan 3900 manifestanten gearresteerd. Haar korte geschiedenis illustreert de limieten van repressie. Telkens de politie bruut geweld gebruikte om de manifestanten te intimideren, kreeg de beweging wind in de zeilen.  We zien dat ook, in meer extreme vorm, in Syrie.  Hoe harder het regime slaat, hoe meer het verzet ertegen groeit.  Ook in Egypte hebben de pogingen van het miltaire regime om de manifestanten terroriseren een averrechts effect.

De NYPD in actie

In de namiddag waren er manifestaties gepland in de vijf New Yorkse stadsdelen. Ik ging naar de voor mij dichtstbij zijnde, waar slechts een zestigtal mensen opdaagde. Ik had beter naar Union Square gegaan waar duizenden manifestanten samenstroomden. De meeste van hen waren studenten van universiteiten in de buurt zoals NYU en de New School. De studenten zouden wellicht ook zonder OWS op straat komen. De Amerikaanse universiteiten worden steeds duurder en de vooruitzichten op werk steeds slechter. De gemiddelde schuld van een pas afgestudeerde van NYU bedraagt 36.000 dollar. De  collectieve schuld van studenten-leners overstijgt 800 miljard, wat nog meer is dan de kredietkaarten-schuld . Enkele jaren geleden werd de wet veranderd waardoor de schuld op studentenleningen niet langer door bankroet kan uitgewist of verminderd worden. Meer en meer afgestudeerden zien een toekomst voor zich van eindeloos afbetalen zonder zicht op een job die dat mogelijk maakt. De studenten hebben dus hun eigen grieven maar die passen naadloos in de bredere aanklacht van OWS.  De manifestanten hielden informatie-acties voor de reizigers (Union Square is een subway-knooppunt) die van hun massale aanwezigheid konden profiteren om gratis binnen te gaan. Een straat verder werd een groot gebouw van de New School bezet.

Om 17h begon een betoging die eindigde in Foley Square, waar gerechtsgebouwen in norse parthenon-stijl staan op de plaats waar vroeger de ruige wijk Five Points lag, beschreven in Scorcese’s film “The streets of New York”. De square is geen square maar een triangle, die veel te klein was voor de zwellende massa. Ik stond te ver om te horen wat er in het midden van die driehoek nochtans door luidsprekers gezegd werd. Om mij onduidelijke redenen werd er besloten om de Brooklyn-brug over te steken, zij het dit keer braaf langs het voetpad. De betoging werd meer en meer een collectieve avondwandeling met spreekkoren. De stemming was haast feestelijk. Het deed deugd om te zien dat we van alle rassen waren, van alle leeftijden en beroepen.

 Zaterdagavond, Union Square. Een straatblok verder, op de hoek van de 14de straat en Fifth Avenue, tonen OWS-spandoeken over de ramen waar het gebouw is dat door studenten bezet wordt en opengesteld voor OWS-activiteiten. Aan de ingang zitten twee geuniformeerde bewakers die weinig aandacht besteden aan wie er binnen of buitenkomt. Via een niet functionerende roltrap ga ik naar boven waar  studenten aan een receptietafel vol literatuur zitten die me de weg wijzen naar een zaal waar de GA doorgaat. Er zijn enkele honderden aanwezigen en ze plannen de acties van de komende week.  Ze gebruiken dezelfde handsignalen als de Occupiers in Liberty Park. Er zijn alweer allerlei working groups –keuken, overnachting- die iets te rapporteren hebben. Na de GA is er een teach in. Een oudere man -een docent aan een lokale universiteit-  bekritiseert OWS omdat ze van de banken de zondebok maakt. Het probleem ligt volgens hem veel dieper. Een bankhervorming, zelfs een nationalisering van de banken zou niets oplossen. De krisis zal alleen maar dieper worden.  De Democraten die OWS opvrijen hebben volgens hem niets te bieden. De schuldenberg maakt een nieuwe New Deal onmogelijk. Het systeem zelf moet in vraag gesteld worden. Het winstprincipe, geld, loonarbeid zijn achterhaald.

Een radicaal standpunt maar zijn publiek –ik schat zo’n 70 mensen, de meesten studenten- lijkt het roerend met hem eens. Iemand leest op zijn Iphone het editoriaal  voor van de Financial Times van die dag . Merkwaardig genoeg schrijft de conservatieve zakenkrant net hetzelfde als wat de radicale spreker daarnet zei: dat OWS zich vergist door te denken dat het probleem zich tot de financiele sector beperkt, de rottigheid zit dieper, in het systeem zelf.

De discussie gaat vooral over ‘wat nu gedaan’. Het konkreet bestrijden van het systeem kan volgens sommigen door leegstaande gebouwen te bezetten en beschikbaar te maken voor OWS en voor daklozen. Of door collectief huis-uitzettingen te beletten. Door collectieve weigeringen van betalen te organiseren.  Anderen stellen dat OWS  dat niet nu kan. De beweging heeft zich razendsnel verspreid  maar ze mist diepgang en breedte. De meerderheid van de “99%” voelt wel sympathie voor OWS maar is niet betrokken. De beweging kan niet overleven zonder verzet in de werksfeer.

Later, op weg naar huis stop ik nog even aan Liberty Park.  Het is koud en al na elven en maar er is nog steeds een vergadering aan de gang. Het onderwerp is hoe OWS haar solidariteit kan betuigen aan de occupieers van Tahir Square. “Hun strijd is de onze”, zegt iemand, “we vechten niet voor verandering in een land maar in heel de wereld”. Ik kijk rond. Het plein is grotendeels leeg. Er zijn nog een vijftigtal vergaderaars. Een handjevol mensen. De people’s mike vertoont sporen van vermoeidheid. Binnen een maand of zo, als de sneeuw valt en de vorst bijt, zal dit plein wellicht helemaal leeg zijn. Maar hoeveel mensen zullen de strijdkreet “Occupy!” hernemen als de krisisspiraal zich verder doorzet? En wat kan dat beletten?

 

Lees ook deze bijdrage in dat andere Salon, ook al ben ik het er niet helemaal  mee eens:

http://www.salon.com/2011/11/19/heres_what_attempted_co_option_of_ows_looks_like/singleton/

Entry filed under: Ekonomie, Samenleving, VS. Tags: .

NA DE LOODGIETER KOMT DE POMPIER Het begin begint….

1 reactie Add your own

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.288 andere volgers


%d bloggers liken dit: