B O E K : DE KROKO’S VAN LINDA DE WIN

december 8, 2011 at 4:26 pm Plaats een reactie

door Jef Coeck

Als er dan eens een boek gemaakt wordt buiten het kookwezen en zonder televisiecoryfeeën, over politiek bijvoorbeeld, komt de gretige lezer er niet zelden bekaaid af. Dat ligt, denk ik, aan de ongeïnteresseerdheid van sommige uitgevers voor hun eigen producten. Als het druksel er een beetje goed uit ziet en het krijgt voldoende publiciteit, dan is het voor hen al kassa. Meer moet dat niet zijn.

Neem nu zo’n boek als dat van collega Linda De Win van de VRT, over en met drie ‘krokodillen’ van de Belgische politiek: Louis Tobback, Mark Eyskens en Herman De Croo. Toch weer een beetje televisie? OK, dat nemen we er in dit geval maar bij. Het uithoren en registreren van drie goedgebekte oudere heren die in de binnenlandse politiek gepokt en gemazeld zijn, en die hun carrière hebben gemaakt c.q. beëindigd in een van de drie historisch grote partijen, dat idee op zich is niet gek.

Ik hoor het zo’n uitgever op zijn minst al denken en waarschijnlijk ook zeggen: ‘Pff, fluitje van een cent. Je sluit ze een dag, of desnoods twee, samen op in een kamertje, zet er een bandopnemer bij, die lullen ze vol en jij tikt het uit. Klaar!’

POLITIEKE GESCHIEDENIS?

Nee, dus. Zo krijg je gegarandeerd geen boek. Hooguit een grappen- en grollenfeest in de sfeer van oudejongens-krentenbrood, vol herhalingen, eigendunk en andere omdebrijdraaierij.  Dat kan alleen voorkomen worden als de auteur goed voorbereid is, de hele tijd alert blijft, voldoende de tijd neemt voor zowel de gesprekken als het uitschrijven ervan en bij voorkeur begeleid wordt door een geïnteresseerde en deskundige redacteur van de uitgeverij.

Ik denk niet dat het in dit geval helemaal zo gegaan is. Niet dat Linda De Win niet deskundig zou zijn – ze doet het tv-programma Villa Politica live uit het parlement en ze heeft de kennisquiz ‘De slimste mens’ gewonnen. De initiële fout in dit geval was dat je zo’n drie krokodillen vooral niet in groepsverband moet laten optreden. Dat is vragen om flauwe inside-jokes, om de bekende weg van de anecdotiek, en om toegedekte leugentjes. Apart ondervragen kan vermoedelijk meer opleveren, maar dan zou je kunnen uitkomen bij drie aparte boeken en dat was kennelijk ook niet de bedoeling. Het groepsgebeuren heeft hier weinig zin gehad, want van veel discussie of tegenspraak tussen de drie – laat staan van een verhelderende socratische dialoog – is geen sprake.

Linda De Win in de wandelgangen van het parlement

Alleen daarom al is dit niet het boek wat het pretendeert en belooft te zijn. Maar erger. Op de voorkant staat in rode letters:  ‘Een politieke geschiedenis van België 1933-2011’ . Dit is een verwaande en misleidende mededeling. Het is helemaal geen politieke geschiedschrijving, hooguit een voorbereidende oefening daartoe. De heren doen wel of doen niet hun zegje over wat opgelegde thema’s die in de afgelopen decennia een rol hebben gespeeld in de Belgische politiek en/of in hun eigen leven. Het zijn thema’s als de Koningskwestie, de Schoolstrijd, de staking tegen de Eenheidswet, de vervlaamsing en de vervrouwelijking, Congo, Dutroux, Happart, Vangheluwe. Allemaal zeer fragmentarisch en doorgaans zeer voorzichtig. Echte animositeit ontstaat zelden, hoewel de sprekers toch drie in wezen behoorlijk verschillende ideologieën en zuilen aankleven. Weet u wat er gebeurde in 1933 – want daar gaat deze ‘politieke geschiedenis’ van start. U denkt met mij wellicht: toen kwam in Duitsland Hitler aan de macht. Neenee, In 1933 werd Mark Eyskens, de oudste van de drie, in Leuven geboren. Op een mahoniehouten salontafel. Dat soort historiografie is het ook.

MISLEIDEND

Het zal voor de intelligente auteur al snel duidelijk zijn geweest dat je met deze aanpak geen volwaardig boek krijgt, zeker niet als het er wat duur moet uitzien en dito uitvallen: hardcover, leeslint, standingvolle grijze omslag, ruim driehonderd bladzijden, zonder foto’s behalve op het binnenwerk voor- en achteraan. Geen index. Het systeem van ‘laat ze maar lullen’ had dus naar schatting opgeleverd wat ervan verwacht kon worden. Geen nood, blijkbaar is er flink gewied en ruim een derde van het boek nadien gevuld met krantenartikelen van 1940 tot heden. Ook weer primair materiaal, maar geschiedschrijving kun je het bezwaarlijk noemen. Een truuk van luie Charel, dat wel. Prijs van dit kunstwerk: 24,95 euro.

Natuurlijk en gelukkig zitten er hier en daar ook een paar krenten in de tekst, hoewel de meeste verhalen van onze Politieke Drieëenheid wel bekend zijn voor wie het een beetje heeft gevolgd. Van verrassing opgekeken heb ik weinig, alleen soms. Laat ik u van elke ‘kroko’ een schubje voorhouden.

De liberaal Herman De Croo was in de jaren zeventig minister van Onderwijs. De Croo: ‘Ik wil iets vertellen wat ik nooit eerder verteld heb. In 1976 belandden op mijn bureau van minister van Onderwijs een aantal dossiers van voor collaboratie vervolgde onderwijzers en leerkrachten. Het was toen dertig jaar geleden dat die veroordelingen waren uitgesproken. De secretaris-generaal van het departement Onderwijs kwam mijn bureau binnen en zei dat ik iets moest doen om te voorkomen dat die dossiers zouden verjaren. Ik zie die enorme stapel nog liggen. Ik ben geen flamingant maar ik heb ze bewust laten verjaren. Ik was een jonge minister en ik twijfelde. ‘Benadeel ik nu de Staat, of moet ik kinderen laten boeten voor wat hun ouders hebben gedaan?’ Ik heb gezegd: ‘Ik zal geen enkele vervolging meer bevelen’, en al die dossiers zijn dus verjaard. In de Kamer heb ik altijd gezegd dat ik de amnestievoorstellen van het Vlaams Blok nooit zou stemmen. Maar ik heb honderden collaboratiedossiers opzettelijk laten verjaren, want ik vond dat niet menselijk.’

Louis Tobback (sp.a) over de intussen echt ontslagen a.i. premier Yves Leterme: ‘In 2003 wonnen we de verkiezingen en lag de CD&V in de touwen. Toen zei ik: de CD&V zal haar hachje proberen te redden. Ze kan niet verlinksen, want dan verliest ze haar rechtervleugel. Ze kan niet verrechtsen want dan verliest ze de ACW’ers en die zijn waarschijnlijk nog haar laatste getrouwen. Bijgevolg was er nog maar één uitweg: flamingant worden. Leterme is daar de belichaming van geworden.
Ik heb niets tegen de persoon. Maar hij heeft ons eerst wijsgemaakt dat Vlaanderen goed bestuurd werd: quod non. En dan is hij afgekomen met zijn vijf minuten politieke moed en de grote staatshervorming die noodzakelijk zou zijn om de sociale zekerheid te redden.
Ik zie nog altijd een van de vooraanstaande oudere CD&V’ers zeggen: ‘Louis, hoe we dat gaan moeten waar maken, ik weet het niet. ‘ En dat was een van de ernstigste mannen van het koninkrijk. Leterme heeft het bedje van De Wever gespreid.’

En omdat Tobback het doorgaans korter houdt dan de andere twee, krijgt hij nog een extra quote – over vrouwen in de politiek. Ook deze dagen weer een heikel onderwerp.
Tobback: ‘Als ge twee gelijke kandidaten hebt, moet ge dan voor de vrouw gaan? Als de vrouw een stinkende reactionair is, kies ik voor de man, hé. Als het een Margaret Thatcher is, dan kan ik daar niet voor zijn! Is het parlement anders geworden omdat er nu meer vrouwen in zetelen? Is mijn gemeenteraad anders geworden? Is daar iets veranderd omdat er nu meer vrouwen zijn? Neen! Dat neemt niet weg dat de discriminatie is opgeheven . De rest is literatuur.’

FLAMINGANTEN

Het moeilijkst om een origineel citaat te vinden was bij Mark Eyskens (CD&V), zoon van de staatsman Gaston, en auteur van talloze interviews in kranten, weekbladen, op tv, schrijver bovendien van een volle plank boeken over zichzelf. Ook in dit boek komt hij ongeveer het ruimst aan het woord, want Eyskens is toegerust met een rad spreekorgaan dat zelden stilstaat. Bij alles wat hij zegt, krijg je het gevoel: dit heb ik al ’s eerder gehoord. Deze, over de erfelijke belasting van het ‘Vlaams gevoel’ had ik uit zijn mond nog niet gehoord.
Mark Eyskens: ‘Mijn vader had Volk en Staat, de collaboratiekrant, bijgehouden, en ik heb daar achteraf in gelezen toen ik nog in het college zat. Potverdorie, wat daar in stond! Ik was verbijsterd over wat toen werd geschreven door flaminganten. Onvoorstelbaar hoe de zogenaamde Vlaamse intellectuelen meededen met de nazi’s, tegen de joden. De toekomst van Vlaanderen was op te gaan in het ‘Groot-Duitse Rijk’. Onvoorstelbaar als je dat nu leest.’

Zoals gezegd, politieke geschiedschrijving is dit niet. De verdienste van de auteur is, dat ze er toch nog iets van weten te maken heeft. In de voetnotenlijst van de eerstvolgende ‘Vaderlandse Politiek’ (door Carl Devos?) zal het zeker voorkomen. (JC)

Linda met boek

Linda De Win, ‘Tobback, Eyskens, De Croo, Een politieke geschiedenis van België 1933-2011’, Borgerhoff & Lamberigts, Gent, 2011, 24,95 euro

Entry filed under: boeken, Media, Politiek Belgie. Tags: , , , , .

ZWARTE PIET EN DE SCHOORSTEENMAATSCHAPPIJ DE SUPREMATIE VAN DE FINANCIËLE MARKTEN

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.204 andere volgers


%d bloggers op de volgende wijze: