TOOTS 90: HULDE AAN EEN MAN EN ZIJN INSTRUMENT

april 28, 2012 at 10:45 am Plaats een reactie

door Salon van Sisyphus

Zondag 29 april is Jean ‘Toots’ baron Thielemans, wereldmuzikant en -burger, 90 jaar. Hij weze van harte gefeliciteerd. Niet enkel met zijn verjaardag maar vooral met de vele productieve jaren die daaraan vooraf zijn gegaan, in de oprechte hoop dat er nog vele zullen volgen. Brussel en New York vormen zijn ‘fiefs’ maar hij is van alle plaatsen, van alle markten en van alle muziek- en mensengenres thuis.

JAM OF CONCERT?

Het moet 2006 of 2007 geweest zijn. Toots was vier – of vijfentachtig en beleefde een van zijn grote triomfen in Carnegie Hall, New York. Concert met de jazzlegende Herbie Hancock , de Braziliaanse guitarist, componist en performer Oscar Castro Neves en een keure aan Braziliaanse en Amerikaanze muzikanten. Geweldig applaus, encores en enthousiaste reacties van het publiek bij het verlaten van de zaal. Eerder had ik Toots in een intiemere setting kunnen meemaken tijdens een concert met pianist Kenny Werner in een grote muziekzaak in New York. Maar het mooiste moment was de repititie voor het grote Carnegie concert in een achterafzaaltje ergens in een wat vervallen industriële buurt aan de Westside. De grote muzikanten in een informele sfeer: Toots, Castro Neves, Hancock – vrienden onder elkaar die spontaan aan het jammen gaan. Muzikale tradities die elkaar moeiteloos vinden en harmonieus samenvloeien. Aan de piano de afstammeling van slaven die de blues in het bloed heeft, Castro Neves van de Bossa Nova en alle Braziliaanse tradities, en het ketje uit de Marollen die al die muzikale stromingen opzuigt en op zijn heel eigen manier gestalte geeft. Maar wat zo aanstekelijk werkte was hun overduidelijke jongensachtige plezier in samen muziek maken. Toots nam even de guitaar ter hand, maar vond dat hij het instrument niet meer beheerste als vroeger, vóór een lichte beroerte hem een deel van zijn vingervaardigheid had gekost. Maar swingen deed het alleszins. De twee kanten van de artiest: het losse improviseren en spelenderwijs samen heerlijke klanken produceren – en toch de discipline die resulteert in dat prachtige concert diezelfde avond in één van de beroemdste zalen ter wereld.
Toots, nog vele jaren! (Johan Depoortere)

HIER GEEN NEGERMUZIEK

Op zondag 27 februari zong Bart De Wever uit volle borst ‘Kempenland aan de Dietsche kroon’, een Vlaamse compositie uit 1941, de glorietijd van De Vlag, met zijn geestverwanten op het jaarlijkse Zangfeest in het Sportpaleis van Antwerpen.  En op het televisiejournaal.  Hij was een kind nog en treft dus geen schuld voor wat ik op de editie van 23 april 1978 als jong journalist van dichtbij zag.  Amper was Toots Thielemans beginnen spelen of vanuit de zaal stormde NSV-militant  Edwin Truyens op het podium met de kreet ‘geen negermuziek op ons zangfeest!’.  Onder toejuichingen van het publiek verscheurde hij de partituur en joeg hij de volksvreemde muzikant op de vlucht.  Ik bewaar aan die niet zo inclusieve identiteitsbeleving nog enkele racistische geschriften. Tot het volkseigen behoort ook zijn geheugen.
(Jef Lambrecht)

BLUES IN THE CLOSET

Toots heeft altijd deel uitgemaakt van mijn verlanglijstje. Wie mij een cadeautje wil geven voor mijn verjaardag kon/kan risicoloos aan komen dragen met zijn jongste CD. Ik ben geen collectioneur in de echte zin, maar van Bluesette bv. heb ik een diverse keuze aan versies. En één van zijn beste nummers blijf ik ‘Blues in the Closet’vinden – in combinatie met het trio van de betreurde pianiste/zangeres Shirley Horn.
Ik koester graag de illusie dat ik mee aan de basis van dit nummer heb gelegen. Dat ging zo. In januari 1980 zat ik op het vliegtuig van Hong-Kong naar Brussel. Kort na het opstijgen, je kent dat wel, rent iedereen naar de Lavatory. Ook ik kon niet langer wachten – hoewel er al een behoorlijk lange rij stond aan te schuiven. Rien à faire. Ik riep in gedachten ‘el ultimo’ maar niets was minder waar. Het volk stroomde nog toe, zag ik mij omdraaiend. Wat zag ik nog? De kleine besnorde achter me was dat niet…? Het was ‘m. Ik had hem nooit ontmoet maar kon een ‘hey Toots’ niet onderdrukken.
Hij reageerde zoals het een grote star betaamt: vlot, ongegeneerd, uitermate vriendelijk en spraakzaam, gewoon zichzelf. Hij kwam van een vermoeiende toernee in Japan, verheugd om nog eens ‘Vloms’ te kunnen praten, ging over Brussel terug naar NY en dan, ik geloof LA. Het Japanse publiek, zei hij, was meegevallen maar weinig vertrouwd met jazz, hij trad ‘finalement’ liever op in België of Amerika. Of hij dat reizen niet beu werd, vroeg ik. ‘Dat hoort erbij, ik zit in mijn zetel en slaap of luister of maak muziek in gedachte.’
Toen was ik aan de beurt voor het plassen en vroeg of hij voor wilde gaan? ‘Och nee jong, bij u is ’t ook hoog water, ’t is uwen toer hé, merci.’ Ik haastte mij. Toen ik de vouwdeur weer opende was hij verdwenen, waarschijnlijk doende in een belendend kamertje. Ik heb hem op die vlucht niet meer teruggezien, er nog wel vaak aan gedacht telkens ik hem op tv zag. En telkens ik Blues in the Closet hoor. De poëzie van de ontlasting.
Ik beeld mij in dat hij later dat nummer heeft geschreven en opgenomen, geïnspireerd door dat kortstondige moment in volle vlucht. Ik weet dat het niet waar is. Blues in the Closet  dateert uit de jaren vijftig, is geschreven en voor het eerst opgenomen door Oscar Pettiford.
Maar iedereen mag toch zijn onschadelijke illusies koesteren? Dit is er een van mezelf.
En het is waar, het woord ‘closet’is in het Engels niet noodzakelijk een Water Closet. Illusie twee? So what? Na twee maten van Toots’ muziek bestaat alleen die nog.
Hello black ass, congratulations. (Jef Coeck)

 

Double-bass transcriptie van Blues in the Closet


Entry filed under: Europa, Samenleving, VS. Tags: , , , , , , .

HET HART VAN DE DEMOCRATIE DE OORSPRONG VAN 1 MEI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.205 andere volgers


%d bloggers op de volgende wijze: