DE OORSPRONG VAN 1 MEI

april 30, 2012 at 9:25 pm 6 reacties

Rosa Luxemburg spreekt een menigte toe in 1907

door Rosa Luxemburg

Het goede idee om een proletarische actiedag in te voeren als een middel om de 8-urendag af te dwingen ontstond in Australië. Daar organiseerden de arbeiders in 1856 een algemene 24-urenstaking met meetings en een betoging voor de 8-urendag. De dag van die acties was 21 april 1856. Eerst dachten de Australische arbeiders om dit eenmalig te doen in 1856. Maar de actiedag had zo’n sterk effect op de arbeiders dat het hen deed opleven en leidde tot nieuwe agitatie waardoor beslist werd om de actiedag ieder jaar te herhalen.

Wat kon de arbeiders meer moed geven en meer geloof vestigen in hun eigen sterkte dan een massale werkonderbreking waartoe ze zelf het initiatief genomen hadden? Wat kon de eeuwige slaven in de fabrieken en werkplaatsen meer moed geven dan het samenbrengen van de eigen troepen? Zo groeide het idee van een proletarische actiedag en begon het ook naar andere landen uit te breiden.

De eersten die het voorbeeld van de Australische arbeiders volgden, waren de Amerikanen. Zij besloten een algemene werkonderbreking te organiseren op 1 mei 1886. Op die dag gingen 200.000 arbeiders in staking om de 8-urendag te eisen. Later werd het door politierepressie en juridische problemen moeilijk om een betoging van deze omvang te organiseren. Maar in 1888 werd de oproep bevestigd en werd besloten een grote betoging te organiseren op 1 mei 1890.

Intussen was de arbeidersbeweging in Europa numeriek enorm versterkt en ook beter georganiseerd. Een krachtige uitdrukking daarvan werd gegeven door het Internationale Arbeiderscongres in 1889. Op dit congres waren er 400 afgevaardigden en werd besloten om de eis van een 8-urendag centraal te stellen. Hierop stelde een afgevaardigde van de Franse vakbonden, de arbeider Lavigne uit Bordeaux, voor om deze eis in alle landen naar voren te brengen met algemene werkonderbrekingen. De afgevaardigde van de Amerikaanse arbeiders wees op de beslissing van zijn kameraden om te staken op 1 mei 1890, waarop het congres die datum aannam om overal acties te voeren.

Ook nu werd er — zoals 30 jaar eerder in Australië — gedacht aan een eenmalige betoging. Het Congres besliste dat de arbeiders in alle landen samen zouden betogen op 1 mei 1890 voor de eis van een 8-urendag. Niemand sprak van een herhaling van deze actie in de daaropvolgende jaren. Natuurlijk kon niemand de impact van dit idee voorspellen en de snelheid waarmee het werd overgenomen door de arbeidersklasse in verschillende landen. Het volstond echter om 1 mei één keer te vieren opdat iedereen zou begrijpen en aanvoelen dat het een jaarlijkse traditie moest worden […].

Op 1 mei werd de invoering van een 8-urendag geëist. Maar zelfs toen dit doel bereikt werd, bleef de internationale actiedag behouden. Zolang de strijd van de arbeiders tegen de burgerij en tegen de heersende klasse blijft duren, zolang niet alle eisen ingewilligd worden, zullen we op 1 mei ieder jaar opnieuw onze eisen naar voren brengen. En als er zich betere tijden aanbieden, als de arbeidersklasse wereldwijd haar bevrijding heeft afgedwongen, zal het wellicht 1 mei vieren ter herdenking van de bittere strijd en het vele lijden in het verleden.

Deze tekst van Rosa Luxemburg dateert uit 1894, te vinden op het Marxistisch Internet Arcief
http://www.marxists.org/nederlands/index.htm

Rosa Luxemburg (1871-1919) was een Pools-Duitse socialiste, filosofe en politica. Samen met Karl Liebknecht richtte zij de Spartakusbond op, die de wieg vormde van de latere Communistische Partij in Duitsland. Toch botsten haar ideeën met die van de grote leiders zoals Lenin. Door niet weinigen wordt zij als een grondlegster van de sociaal-democratie beschouwd.  Zij werd haar leven lang vervolgd om haar ideeën, belandde in de gevangenis en werd in 1919 vermoord door Duitse uiterst-rechtse milities.
In Accumulatie van het Kapitaal kwam ze tot de conclusie dat een steeds grotere concentratie van kapitaal in handen van een steeds kleinere groep mensen, onvermijdelijk tot de ondergang leidt. De keuze is: Socialisme of Barbarij. (jc)

Entry filed under: Ekonomie, Europa, links. Tags: , .

TOOTS 90: HULDE AAN EEN MAN EN ZIJN INSTRUMENT FIJN ADRESJE IN PARIJS

6 reacties Add your own

  • 1. Peter Van de Ven  |  mei 1, 2012 om 7:46 am

    1 Mei is een Keltische feestdag die het begin van de zomer aanduidde. Een seizoensfeest dus, voor het politiek weggekaapt werd.

    Het zou beter zijn deze dag opnieuw zo te benaderen.

    Beantwoorden
  • 2. URL  |  mei 4, 2012 om 12:44 am

    Have read a couple of of the articles on your web site now, and I truly like your style of blogging. I added it to my favorites blog web site list and will probably be checking back soon. 123679

    Beantwoorden
  • 3. Tom Ronse  |  mei 29, 2012 om 5:23 am

    Jef,
    Ik ben blij dat je iets van Rosa Luxemburg publiceert, een intrigerende figuur die ik enorm bewonder. Maar in je korte samenvatting van haar leven maak je enkele fouten. Zo is het onzin om haar als een “grondlegster van de sociaal-democratie” te beschouwen. De sociaal-democratie bestond al lang voor zij op de proppen kwam en zij brak ermee –ze was een overtuigde kommuniste. Ze was een boegbeeld van de kommunistische opstand in Duitsland (1918-1919) tegen de pro-kapitalistische sociaal-democratische regering. Het was de sociaal-democratische president Friedrich Ebert die de opdracht gaf om haar te vermoorden. Omdat ze een echte kommuniste was, lag ze ook in de clinch met Lenin wiens opvattingen over revolutie als een soort staatsgreep gevolgd door partijdiktatuur zij verwierp. Zij vertrouwde in de collectieve verbeelding van het proletariaat als revolutionaire kracht. Haar standpunten werden dan ook vaak beschimpt als zijnde ‘utopisch’ of ‘anarchistisch’. Ze staan dichter bij die van pakweg de Indignados en Occupyers dan bij die van de leninisten of sociaal-demokraten.
    Wat haar boek “De accumulatie van kapitaal” betreft, ik vermoed dat jij dat niet hebt gelezen. Ik wel. Het is heel interessant, vooral in zijn beschrijvingen van de exploitatie van niet-kapitalistische gebieden door het kapitaal. Haar uitgangspunt was dat het belang daarvan voor de accumulatie van het kapitaal door Marx en latere Marxisten schromelijk onderschat werd. Ze had een punt. Maar de hypothese die ze ontwikkelde –dat die accumulatie afhankelijk is van niet-kapitalistische markten en tot stilstand zou komen als die markten verdwijnen- is zowel theoretisch als empirisch aanwijsbaar fout. Ik wil echter niet het kind met het badwater weggooien. Luxemburg had gelijk dat het metabolisme tussen hoog-onwikkelde economieen en hun laag- of niet-kapitalistische omgeving een cruciale factor is om de geschiedenis van het kapitalisme te begrijpen. Ze had ook gelijk dat het kapitalisme gedoemd is tot overproductie en krisis. Ze had ook gelijk in haar conclusie die je correct citeert: “socialisme of barbarij”. Dar is meer waar dan ooit.
    Tom

    Beantwoorden
    • 4. jefc  |  mei 30, 2012 om 1:29 pm

      Dank je wel, Tom, dat je nu ook al voor me léést, denkt en bewondert. Vooral dat laatste. Bewondering ken ik niet. Het hoogste wat een mens voor een mens kan opbrengen is, lijkt mij, waardering gekoppeld aan respect. Bewondering, zegt men, leidt tot blindheid.
      Je bewijst het metterdaad. Je stelt Rosa Luxemburg – die ik zeer waardeer en respecteer – voor als een monoliet, een eenzijdige geest, wier ideeën heel haar leven lang dezelfde zijn gebleven. Maar zij evolueerde, paste zich aan, herzag en herdacht haar eigen denkwerk, deed aan zelfkritiek. Dat is het kenmerk van de groten.
      Nee, ze was geen sociaaldemocrate – wat een vreselijk woord, nietwaar? Dat eenzijdige begrip was haar te eng, net als ‘anarchistisch’ of ‘communistisch’ haar te eng was, net als ‘Occupyer’ of ‘Indignado’ haar dat vermoedelijk vandaag zouden zijn.
      Toch was ze mede-oprichtster van de Sociaaldemocratische Partij van Polen en Litouwen. En toen ze naar Duitsland verhuisde werd ze jarenlang een vooraanstaand lid van de SPD, de Sozialdemokratische Partei Deutschlands. Ze keerde zich pas voorgoed van de sociaaldemocratie af, toen de leden van de Tweede Internationale in hun respectieve landen, niet enkel in Duitsland, de oorlogskredieten goedkeurden. Zo kwam het tot de Eerste Wereldoorlog, waarin socialisten vochten met socialisten, jeugd met jeugd, iedereen met iedereen. Ideeën werden ‘verkogeld’ en dat was inderdaad niet hààr schuld.
      Als je toch nog niet alles van haar gelezen mocht hebben, hierbij een nuttige link:
      http://www.marxists.org/nederlands/luxemburg/index.htm
      (met verschuldigde dank aan Adrien Verlee)

      Beantwoorden
  • 5. tomasronse  |  juli 8, 2012 om 5:18 am

    Het is niet omdat ik lees, denk en bewonder dat ik dat in jouw plaats doe. Je moet het zelf doen. Maar tot dat laatste ben je niet meer in staat want in jouw woordenboek is bewondering blijkbaar ook al politiek incorrect. Alleen droge waardering en respect zonder emotie zijn toegelaten. Verliefd worden mag ook niet meer zeker? Want dat is eigenlijk ook bewondering. Triestig toch die drang om zelfs de meest elementaire menselijke gevoelens te willen censureren. Bewondering leidt tot blindheid, zegt “men”? Weer een bewijs dat we wat “men zegt” beter met een korrel zout nemen. “Men” is (more often than not) een idioot.
    Ik schreef geen bio van RL, ik wou enkel enkele pertinente onjuistheden in jouw stukje corrigeren. Jij betwist die kritiek niet maar op basis van mijn twee paragrafen beschuldig je me dat ik haar als een monoliet voorstel. Dat is oneerlijk. Er is niets in wat ik schreef dat dit suggereert. Ik ben het met je eens dat ze evolueerde, haar eigen denkwerk herzag en herdacht, aan zelfkritiek deed. Maar het is juist die evolutie die haar deed breken met de sociaal-democratie. Het is niet het woord ‘sociaal-democratie’ dat vreselijk is –wel de inhoud. Een fundamenteel kenmerk van de sociaal-democratie is dat de verdediging van ’s lands belang op de eerste plaats komt. Zelfs als miljoenen werkende mensen daarvoor moeten sterven. RL begreep, zoals je zelf schrijft, dat ‘socialisme of barbarij’ de enige opties zijn die we hebben. Ze zag en begreep hoe het gedachtengoed en de materiele belangen van de sociaal-democratische partijen steeds meer vervlochten werden met die van hun respectievelijke nationale kapitalen. Ze realiseerde zich dat de sociaal-democratische partijen de ultieme verdedigers van hun nationaal kapitaal worden als het alle credibiliteit heeft verloren. Dat was het geval in Duitsland 1918. Geen wonder dat RL in opdracht van sociaal-democraten werd vermoord.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.204 andere volgers


%d bloggers op de volgende wijze: