DE HOOFDSTAD VAN HET ARMENHUIS

mei 21, 2012 at 11:10 am 1 reactie

De financiële crisis slaat in Griekenland keihard toe en dat is zichtbaar in de straten van Athene. De ‘grexit’ – de al dan niet gedwongen uittrede uit de eurozone – doemt op aan de horizon en verhoogt de vertwijfeling. Nu moeten de Grieken half volgende maand ook nog eens naar de stembus. Alweer zoveel geld over de balk gegooid, terwijl de groep die aangewezen is op voedselbedeling van dag tot dag groeit. En dat in een land dat in de 21ste eeuw lid is van de rijke club Europese Unie.

reportage uit Athene
door Frank Schlömer

De overgangsregering van technocraten moet Griekenland naar de noodzakelijk geworden nieuwe verkiezingen leiden en die stembusslag zou op zijn beurt Hellas uit de politieke impasse moeten halen. Maar de twijfel is groot, de onzekerheid en de angst voor de toekomst nog groter en de Athener toont hoegenaamd geen belangstelling voor de komende verkiezingen. Hij beschouwt die alleen maar als het volgende bedrijf in de klassieke tragedie die het moderne Griekenland vandaag beleeft. De affiches van 6 mei hangen er nog, half gescheurd en afgeregend, de nieuwe van 17 juni moeten nog geplakt worden. Schatbewaarders van de politieke partijen mogen nog eens in de beurs tasten en tenminste de drukkers doen er een zaak aan.

De man in de straat toont geen belangstelling voor de sukkels die toch al pamfletten staan uit te delen. Stoepen zijn bezaaid met de foto van politici, mensen stappen er achteloos overheen. Yannis Modaal kunnen die verkiezingen gestolen worden, hij probeert momenteel vooral te overleven. ‘Elpida’ – hoop – is een woord dat vaak opduikt in gesprekken over de toekomst, maar op dit ogenblik is de gemoedsgesteldheid eerder wanhoop. En die is te zien op de gezichten van de mensen in de straten en op de pleinen van de hoofdstad.

SYNTAGMA

Het prestigieuze hotel Megali Britannia ligt nog wel steeds op het chique Syntagma-plein, maar het moest al vaker mensen in zijn lobby toelaten die door traangas waren gepakt. Syntagma, het bruisende vierkant van weleer, bekend om zijn uitnodigende terrasjes, is dit jaar al vaker een slagveld geweest tussen politie en betogers en dat blijft hangen in het geheugen van de mensen. Voor het parlement aan de overkant van het plein zijn de wachters – de ‘evzones’ in hun kousenbroek, rokje en pompon op hun houten schoenen – weer gaan paraderen voor de toeristen, maar in de buurt staat discreet een politiemacht. Elk moment kan het weer ontploffen en vliegen stenen en traangas door de lucht.

Manis (33), een afgestudeerde maar werkloze architect, weet wel wat hij met het roze gebouw zou doen. “Al onze politici moeten aan de gevel van dat parlement worden opgehangen.” Hij zegt het mij op een van die terrassen van Syntagma, waar een Griek nu twee uur met één koffietje zit, in tegenstelling tot nog niet zo lang geleden.

Manis wil wel met mij spreken (“omdat je Griekse kranten leest”), maar eigenlijk wil hij liever gerust gelaten worden. “Iedereen van ons die drie woorden Engels spreekt wordt voortdurend aangeklampt om uit te leggen hoe erg het allemaal wel is en we zijn dat zo stilaan beu. Maar jà het is erg om in land zonder toekomst te leven, waar de jeugd geen vooruitzichten heeft en gepensioneerden in de rij staan om een warme maaltijd te krijgen. Dit land wordt niet tot de Derde Wereld gerekend, maar we zijn er snel op weg naartoe. Met dank aan onze eigen corrupte politici die zich jarenlang hebben verrijkt en met dank aan onszelf die dat hebben toegelaten.”

In de straten rond het centrale plein sluiten eigenaars hun winkels omdat ze geen klanten meer over de vloer krijgen. Voor het bankgebouw, dat bij een van de gewelddadige betogingen in brand werd gestoken, liggen verwelkte bloemen. Overal bedelaars met plasticbekers, géén uit Bosnië aangevoerde zoals in Brussel, maar Grieken. Daklozen op stukken karton onder een afdak of op banken in de parkjes.

Een eind verder in de Plaka, een uitgaansbuurt met veel turisttraps, zijn de eetterrassen half leeg omdat de toeristen het laten afweten. Aan het Akropolismuseum staat geen file, om dezelfde reden. Honden lopen door de straten van het stadscentrum: door hun baasjes achtergelaten omdat de zak hondenbrokken er niet meer af kan. Mensen stappen hele afstanden te voet om het metroticketje uit te sparen en de krant wordt doorgegeven aan de buurman die ze niet meer kan kopen.

De lotjesverkopers van de nationale loterij geraken hun potentieel gelukbrengende biljetten niet kwijt en straatmuzikanten krijgen van de Grieken zo goed als niets meer. Vaak zijn ze – het zijn dikwijls zigeuners uit de Balkan-buurlanen – al blij dat ze niet door kaalkoppen van straat worden geranseld.
Die buurlanden, vooral dan Bulgarije en Roemenië, voorzagen Griekenland vroeger van goedkope arbeidskrachten, maar die ‘gastarbeiders’ zijn nu steeds minder welkom. Grieken doen weer meer en meer zelf het werk waar ze tot voor kort hun neus voor ophaalden, kwestie van toch iets van inkomen te hebben.
Die omringende landen worden voor de Grieken stilaan een obesessie, omdat ze vooral niet willen afzakken tot het niveau van zeg maar Bulgarije en Roemenië. En toch zal hen dat volgens Yannis Stournaras (55) niet bespaard blijven. Hij was de man die Griekenland in opdracht van de PASOK-regering en na slepende onderhandelingen de euro-zone heeft binnengeleid. Stournaras is de meest bekende onafhankelijke economist van het land en hij zei onlangs nog in de Duitse krant ‘Süddeutsche Zeitung’: “Als Griekenland naar de drachme terugkeert zullen de mensen de banken bestormen, niemand zal aan die banken nog kapitaal geven en ze zullen over de kop gaan. De staat zal geen geld meer hebben en gepensioneerden zullen hun pensioen niet meer krijgen. (…) De inflatie zal pijlsnel omhoog gaan, firma’s en winkels gaan failliet. De corruptie zal explosieve vormen aannemen, net als de werkloosheid. Griekenland zal een soort Albanië worden, maar niet het Albanië van vandaag, maar het Albanië onder het communisme.”

Er ligt afval in de straten van Athene, niet alleen omdat de ruimdiensten weer eens actie voeren tegen de opgedrongen harde besparingskoers, maar omdat je Grieken kan zien die vuilniszakken open scheuren op zoek naar iets bruikbaars of eetbaars en de stadsdiensten dan weigeren de rommel op de stoepen mee te nemen.

Het vorige nummer van ‘Der Spiegel’ is aan de kiosken te koop, maar de omslagpagina is er af gescheurd. ‘Akropolis Adieu’ stond op de cover en het was de titel van een artikel over de actuele miserie in Griekenland. Voordien was het ooit de titel van een bijzonder populair lied van Mireille Mathieu, maar nu was het de goede raad aan de Grieken om toch maar uit de euro-zone te stappen.

OMONIA

De Grieken gaan weer meer naar de markt, waar traditioneel toch alles wat goedkoper is dan in de winkel. De tractor is terug opgedoken in het verkeersbeeld van Athene. Het zijn boeren die van de buiten hun producten – groeten, fruit, olijven, fetakaas – zelf naar de hoofdstad komen brengen om ze rechtstreeks aan de consument te verkopen. Ze schakelen de tussenhandel uit, wat daar dan weer voor nachtmerries over de toekomst zorgt. Vissers smijten overschot van hun vangst niet meer naar de meeuwen, maar delen ze uit op straat. De ruilhandel heeft in delen van het platteland opnieuw zijn intrede gedaan. Geld dient voor de Griek vooral om weggehaald te worden van zijn rekening en thuis te bewaren. Banken worden even hard gehaat als de Griekse politie.

Het is zielig om zien, maar in de armere wijken van de hoofdstad houden de orthodoxe kerk en de stedelijke overheid voedselbedelingen en de rijen worden steeds langer. Het stadsbestuur laat in bepaalde scholen warme maaltijden aan kinderen uitdelen, hoewel het snoeimes vooral ook in de sector onderwijs is geplant. De organisatie ‘To chamogelo tou paidiou’ (De glimlach van een kind) krijgt steeds meer hulpaanvragen van wanhopige ouders.

Het heeft niet lang geduurd of de neofascistische partij ‘Chrysi Avgi’ (Gouden Dageraad) is daar op gesprongen en is ook voedsel beginnen uit te delen, zij het alléén aan Grieken. Immigranten, illegaal of niet, worden weggejaagd en dat ‘wegjagen’ is zeer letterlijk te begrijpen.
De historica Eleni Nikolaidou heeft een kookboek (‘Hongerrecepten’) geschreven dat de Griek leert hoe hij goedkoop eten op tafel krijgt. Haar vroegere boeken over Aysschulos, Archimedes en de veldslag van Marathon hebben nooit het grote publiek bereikt, nu heeft ze een bestseller.

Op een goede kilometer van Syntagma ligt het vroeger levendige Omonia-plein waar een aantal grote straten op uitkomt. Vooral ’s avonds is het daar nu een dode bedoening omdat het te gevaarlijk is. Knokploegen van Grieks extreem-rechts maken daar jacht op migranten en bijna niemand durft er na zonsondergang zijn huis nog uit. Het Menandrou-straatje waar ze hun koopwaar, die vaak tussen schip en wal vandaan kwam, aan de man brachten is door de politie opgekuist. Talrijke huizen staan te koop, maar zullen uiteraard geen koper vinden.

Plekken zoals het Viktoria-plein of het Attiki-plein zijn echte no go-zones geworden waar de zwaar bewapende politie zich alleen in groep durft vertonen. Nu het regent, koude wind waait en grijze wolken boven de stad hangen is het allemaal nog veel tiester. Zelfs de zon heeft de Grieken verlaten. (fs)

Deze reportage verscheen eerst in De Morgen.

Entry filed under: Ekonomie, Europa, Media, Samenleving. Tags: , , , , , .

WILL YOU STILL NEED ME, WILL YOU STILL FEED ME…* ‘WEGWEZEN’ IS HET DEVIES VAN GRIEKSE JONGEREN

1 reactie Add your own

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.205 andere volgers


%d bloggers op de volgende wijze: