OBAMA’S POOR COUNTRY

november 9, 2012 at 12:43 pm 2 reacties

Street Art/ foto: Jerome de Perlinghi

door Björn Soenens

Tussen de middag alleen Doritos of een hotdog kunnen eten, waardoor je je al gammel voelt terwijl je werkdag nog maar halverwege is. Wonen in je auto of je busje. Dat is Amerikaanse armoede: hard werken en toch arm zijn.

Harde cijfers: volgens de OESO is ruim zeventien procent van de Amerikanen arm. Van alle OESO-landen staat Amerika op plaats 31 van de 34 lidstaten. Alleen Mexico, Chili en Israël tellen binnen de OESO meer armen dan de VS. Vandaag de dag telt Amerika meer dan twee keer zo veel extreem armen als tien jaar geleden. Vier miljoen Amerikanen moeten overleven van minder dan twee dollar per dag. Amerika, derdewereldland?

Hard pezen en toch arm

Voor miljoenen Amerikaanse families is de grote crisis een dagelijkse harde pijn. Een op de vier Amerikaanse gezinnen krijgt te maken met banenverlies. Vijftien miljoen Amerikanen hebben geen betaald werk meer. Maar er is meer: veel werknemers met een baan krijgen noodgedwongen enkele dagen per maand vrijaf – onbetaald – en verliezen op die manier tot 450 dollar inkomen per maand. Het is een leven van loonstrookje naar loonstrookje, en dat loon is meestal minder aan het worden, door de daling van de uurlonen en het aantal gewerkte uren. Veel mensen zoeken niet eens meer naar werk, waardoor ze van de radar verdwijnen. Voormalig president Clinton schrijft in Back to Work (vertaald als Aan het werk, 2012) hoe hartverscheurend het is om te zien dat zo veel mensen verstrikt zittenin een web van gedwongen nietsdoen, zware schulden en knagende zelftwijfel.

Recessieporno

Bryan Lawlor uit Virginia is 34 en piloot. Hij heeft de helft van zijn loon moeten inleveren (35.000 dollars) om dezelfde baan (nog steeds fulltime) te mogen blijven doen. Tammy Linville is 29 en is in de zomer haar baan als administratief medewerker verloren. Ze heeft psychologische hulp nodig, kan het zwarte gat niet aan. Haar man heeft een deeltijdbaan als fabrieksarbeider bij Ford. Ze moeten geld opzij leggen om luiers te kunnen kopen voor hun twee kleine kinderen. De Amerikaanse droom is voor deze mensen wel heel ver weg.

Elke dag staan de Amerikaanse media bol van zulke verhalen. Recession porn wordt dit nieuwe journalistieke genre wel genoemd. Wij Europeanen zouden massaal de straat opgaan of een mars naar de hoofdstad houden. Onze assertieve vakbonden zouden het nooit accepteren. Dat er bij ons zoiets bestaat als economische werkloosheid om werktijdverkorting om de zwaarste schokken op te vangen, daar kunnen Amerikanen alleen maar van dromen. Koppeling van de lonen aan de index (van het levensonderhoud), daar heeft Amerika nog nooit van gehoord.

Amerika is een land van freelancers geworden: niet langer een baan voor het leven, maar tijdelijke banen, opdrachten voor een bepaalde duur. Amerika krijgt een hele nieuwe klasse van permanente freelancers: permalancers. Het gaat in totaal om zo’n 42 miljoen Amerikanen die op zelfstandige basis tijdelijk hun diensten aanbieden, zonder ziekteverzekering van de werkgever, zonder pensioenplan. Ze hoppen van project naar project, zonder enige zekerheid voor de toekomst. Als ze hun werk verliezen, kunnen ze ook geen aanspraak maken op een werkloosheidsuitkering.

Er zijn minstens acht miljoen nieuwe banen nodig om terug te keren naar het werkgelegenheidsniveau van voor de grote crisis, in december 2007. Beterschap op komst? It ain’t happening, schrijft opinieredacteur van The New York Times Bob Herbert in oktober 2009. Het wordt eerst nog erger voor het verbetert. Veel van de verloren banen – in de bouw, de bankwereld en de naar het buitenland verhuisde productie- en dienstensector – zijn voorgoed weg. Ja, begin 2012 verliest de economie geen banen meer: het eerste goede nieuws in jaren. Maar sommige banen keren nooit meer terug.

Recent onderzoek geeft aan dat tot een kwart van alle Amerikaanse banen kan worden uitbesteed naar andere landen. Volgens de gerenommeerde econoom Nouriel Roubini verliest een almaar groter deel van de actieve bevolking – vooral onzichtbaar op de radar van de officiële statistieken – op die manier alle hoop om nog een goede baan te vinden, terwijl de werkloosheidsgraad langer hoog zal blijven dan bij vorige recessies. Miljoenen zwakke en arme consumenten kunnen hun hypotheek, creditcards, autolening, studiefinanciering en andere kredieten niet meer aflossen. Elke dag is de crisis voelbaar. Broodje kopen op het werk: vergeet het. Voortaan eigen boterhammetjes mee van thuis. Naar de supermarkt: voortaan gewapend met een kar vol kortingsbonnen. Danslessen van de puberdochter: jammer maar helaas. Honden- en kattenbrokken: helaas, hond en poes moeten voortaan op dieet. Naar de kapper: voortaan om het half jaar. Zo is het leven voor miljoenen Amerikanen, die tot op het bot moeten om de eindjes aan elkaar te knopen. Overal gaat de knip erop. ‘Everybody needs a haircut’, zegt Obama. Amerika verarmt zienderogen. In 1973 verdiende de modale Amerikaan vierduizend dollar meer dan nu. De huidige generatie heeft het slechter dan die van vader en moeder. Dat is erg on-Amerikaans. De droom vervliegt. (bs)

Dit is een extract uit het nieuwe boek
* Björn Soenens, Amerika, Een biografie van dromen en bedrog, 431 blz., Lannoo, 2012

Soenens heeft zich, als chef buitenland van de VRT-nieuwsdienst, gespecialiseerd in Amerika. Hij lijkt wel door het land bezeten, ook al omdat hij er nogal wat familie heeft en er heel vaak geweest is. Zijn boek puilt uit van de informatie, behalve weetjes van alledag ook over de geschiedenis, geografie, economie en sociologie van het land. Een namenregister vergemakkelijkt opzoekwerk.
Leuk is dat Soenens zowat alle films, boeken en tv-series over en uit Amerika blijkt te kennen, ze gezien of gelezen heeft en die kennis is vaak illustratief voor wie dan mee is.

Stilistisch is het boek geen Nobelprijs maar dat hoeft ook niet. De auteur schrijft een directe bijna simplistische ‘radiotaal’, die het voordeel van de ondubbelzinnigheid heeft. En als er al eens wat herhalingen in voorkomen is dat ook niet erg: pedagogische herhalingen zijn een nuttige methode van journalisten en onderwijzers, ze steunen ons geheugen.
De indeling in korte hoofdstukjes met tussentitels kan sommige lezers storen, maar ik vind het handig al was het maar om te weten waar ik gebleven was.
Dit is in elk geval een schat aan informatie, in tijden dat Amerika ons meer dan ooit bezighoudt. (jc)

Entry filed under: boeken, Samenleving, VS. Tags: , , , , .

MOET HET BESTE NOG KOMEN? EN TOEN WAS DE OORLOG GEDAAN

2 reacties Add your own

  • 1. Johan Depoortere  |  november 9, 2012 om 6:02 pm

    Everybody needs a haircut. Hoe zou het toch komen dat Barack Obama in de verkiezingscampagne het woord “armoede” nauwelijks heeft uitgesproken. Mooi verhaal van Björn, mooie reportages ook in het journaal, maar achteraf moet je als kijker de indruk hebben gehad dat armoede in Amerika een natuurramp is, een soort Sandy. Zou de neoliberale politiek van Bush, Reagan, Clinton én Obama er dan niets mee te maken hebben?

    Beantwoorden
  • 2. tomasronse  |  november 11, 2012 om 8:59 am

    Geeft Soenens bronnen voor zijn informatie? Dan zou ik graag de bron weten voor zijn bewering dat “Vier miljoen Amerikanen moeten overleven van minder dan twee dollar per dag.” Het lijkt me namelijk onmogelijk om te overleven in de VS met dat bedrag. Ook dat er 42 miljoen permalancers zonder ziekteverzekering zouden zijn, lijkt me overdreven aangezien het totaal aantal onverzekerden nauwelijks hoger ligt. Ik heb het hele boek niet gelezen maar dit fragment geeft een wat eenzijdig beeld en zoals Johan opmerkte, zegt niets over wat die verarming veroorzaakt.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.205 andere volgers


%d bloggers op de volgende wijze: