KUIFJE IN KOERDISTAN (2)

november 30, 2012 at 6:58 am Plaats een reactie

Door Marijn Sillis

2.
“LEVEN EN LATEN LEVEN IS HIER HET DEVIES”

Terwijl Gerda de rol van plaatselijke knuffelbeer vervult, kan ik het steeds beter vinden met Salar en zijn neef en vriend Omar, beiden dertigers. Salar is na zijn passage in Duitsland – hij ziet dat verhaal liever niet gepubliceerd – werkloos, Omar is politieagent. Wie werk heeft in Koerdistan, klinkt het, is een rijk man. In de privé-sector verdien je zo’n vijfhonderd dollar per maand, als je voor de staat werkt minstens duizend. En élke Koerd ontvangt er per maand een dosis levensmiddelen gratis bovenop, van rijst en olie tot water. Een mooi huis kost tachtigduizend euro, sigaretten staan op amper tachtig cent per pakje, aan het tankstation betaal je veertig tot vijftig cent voor een liter benzine. En belastingen, die bestaan hier nog niet.

Omar:  “Met mijn 1.300 dollar per maand – exclusief bonussen voor feestdagen – verdien ik veel. Te veel zelfs; de helft zou al volstaan. Maar goed, we zijn een rijk land, we mogen ervan profiteren. Of dat kan blijven duren? Waarom niet?»

Ik kom het allemaal te weten bij nacht, in de bergen. Niet voor het laatst tijdens mijn verblijf word ik er uitgenodigd om bier te drinken. Dan rijden we naar ‘een satanisch dorp’ – Salar en Omar noemen de bewoners duivelaanbidders, in werkelijkheid zijn het jezidi-gelovigen –  om Tuborg of Efes in te slaan.

Salar koopt bier

Salar koopt bier

Ver weg van vaders en nonkels slurpen we alcohol met uitzicht op de prachtig verlichte stad. Pas als Omar in het donker wijst, merk ik het op: rondom ons zitten tientallen twintigers en dertigers in de buurt van hun auto’s flesjes bier te hijsen.

Salar: «Het is een publiek geheim dat hier in de bergen bier wordt gedronken. Iedereen weet het maar niemand praat erover. Het is vooral de jongere generatie natuurlijk: de ouderen zweren alcohol nog steeds af.”

En terwijl links en rechts anonieme flesjes bier klingelen, geven de twee ook toe dat ze veel whisky drinken. En dat ze niet bidden, en amper naar de moskee gaan. Maar dat ze zich wel moslim voelen.

Omar: «Zijn wij slechtere moslims omdat we bier drinken? Neen, toch? Wij hangen dezelfde waarden aan als onze ouders. We verhandelen ook geen bier, we drinken het alleen op (glimlacht).”

Verboden voor moslims

In het dorp waar Salar en Omar bier insloegen, heb ik al jezidi’s gezien — aanhangers van een typisch Koerdische religie die elementen uit verschillende overtuigingen combineert. Er zijn ook christenen in de Koerdische Autonome Regio. Ik ben nieuwsgierig naar dat religieuze lappendeken, en Salar introduceert me bij de katholieke Toma Hormiz Yago en diens familie. Zijn beste vrienden zijn (soenitische) moslims, en hij heeft geen probleem om met hen samen te leven. Maar: in zijn dorp mogen alleen christenen hun domicilie hebben.

Saleh en Toma

Saleh en Toma

Toma: «Er zijn dorpen voor moslims, dorpen voor christenen, en dorpen voor jezidi’s: zo heeft de overheid het geregeld. In de stad kan het, alle gelovigen die door elkaar wonen – maar de stad is dan ook groter dan de dorpjes.»

In Lalish, het bedevaartsoord voor de jezidi’s, vertelt Said, zowat de plaatselijke pastoor, me hetzelfde. Bebaarde mannen borstelen een ganse dag hun tempels schoon, lopen op blote voeten door de straten en mogen onder geen beding op dorpels stappen: tijdens de rit naar Lalish heeft Salar al de nodige mopjes gemaakt over de gelovigen en zelf beseffen ze ook dat ze de risee van Koerdistan zijn.

 Said:  «We merken dat anderen met ons spotten, maar dat trekken we ons niet aan. Temeer omdat ze ons niet lastig vallen. Leven en laten leven: dat is hier, in het westen van Koerdistan, het devies.»

Maar wijst die religieuze apartheid niet op onverdraagzaamheid?

 Toma: « Dat de religieuzen in aparte gemeenschapjes ondergebracht zijn, is het werk van de huidige president, Massoud Barzani. Hij nodigde niet-moslims die door Saddam vervolgd werden uit om naar Koerdistan te komen. Hij gaf hen grond, een plek waar ze veilig konden leven. Voor ons is het de normaalste zaak van de wereld. En eerlijk gezegd, ik heb er ook mijn voordeel mee gedaan. Ik had al grond in Koerdistan, maar kon in dit dorp gratis eigendom verwerven. Ik heb mijn grond verkocht en heb nu drie huizen en evenveel auto’s. Mij hoor je niet klagen dat we in aparte christendorpjes wonen: ik ben er rijk van geworden.»

Het trouwfeest

Het feest begint

Het feest begint

Voor Gerda breekt halverwege de trip het hoogtepunt aan: het huwelijk van Herish. Saleh heeft me met een big smile zijn Peshmerga-kostuumpje aangetrokken. Ik draag een groen-beige pofbroek, een vestje in dezelfde kleur en een wit hemd. Mijn blaas wordt tegen mijn ruggengraat gedrukt middels een meterslange, strak rond mijn middel geknoopte sjaal.

In haar ouderlijk huis krijgt Beri, de bruid, geluksbrengers op haar jurk gespeld door haar nabije familie.

Jamil en Beri

Jamil en Beri

Bruidegom Herish en zijn kozijn Omar

Bruidegom Herish (rechts) en zijn kozijn Omar

Een paar uur later wordt het jonge paar naar het ouderlijk huis van Herish gebracht. In het kleine tuintje is zo’n tweehonderd man samengepropt. Herish is nu officieel de echtgenoot van zijn nichtje. Ik probeer me daar geen vragen bij te stellen, al lijkt zijn wederhelft wel opvallend goed op zijn moeder. Tactvolle navraag leert me dat zowat alle koppeltjes op het feest neven en nichten zijn.

Jonge meisjes wapperen met sjaaltjes, en speciaal aangevoerde boxen voorzien de hele voorstad van traditionele muziek. Ondertussen word ik druk gefotografeerd terwijl ik mijn pinken in die van anderen haak – God weet wie die mensen zijn maar dat ze me een amusant figuur vinden, staat vast. In een cirkel sta ik samen met zowat de helft van de gasten op z’n Koerdisch te dansen: bij de eenvoudigste dansen kan ik net volgen, op andere momenten struikel ik over m’n slungelige benen. Terwijl het huwelijkspaar in een versierde zithoek toekijkt en de vrouwelijke gasten een dotje henna aan hun pink wrijven, zweet ik als een jonge kaas in een Finse sauna. Als om middernacht de muziek plots uitgaat en de massa verbrokkelt, kan ik een vreugdedansje niet onderdrukken. Niet dat het niet plezierig was, maar ik kreeg dat verdomde Peshmerga-pak niet uit en ik moest de ganse avond pipi doen.

trouw 2 cropped klein

WORDT VERVOLGD

Entry filed under: godsdienst, Midden Oosten, oorlog. Tags: , , , .

KUIFJE IN KOERDISTAN (1) KUIFJE IN KOERDISTAN (3)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.288 andere volgers


%d bloggers liken dit: