HARDE KEUZES VOOR NEW YORKERS NA SANDY

februari 19, 2013 at 7:42 am Plaats een reactie

Een betoging enkele weken geleden in New Dorp Beach, Staten Island NY

Een betoging enkele weken geleden in New Dorp Beach, Staten Island NY

Tom Ronse

Andere natuurrampen in de VS eisten meer doden maar geen enkele had een impact op zoveel mensen als ‘Superstorm’ Sandy. De orkaan teisterde het dichstbevolkte deel van het land, de oostkust van Virginia tot Massasuchetts. Hij trof rijk en arm en velen daar tussen in. Vandaag, bijna vier maanden na de ramp, is de reconstructie volop aan de gang. Met gemengde resultaten. Sommige buurten ogen weer normaal, in andere is het nog miserie troef. Duizenden woningen hebben nog steeds geen electriciteit. Sommige mensen herstellen hun huizen zo snel mogelijk in hun oude staat, andere zetten hun woningen op stelten. Of dat zal volstaan tegen de volgende superstorm, is een open vraag.

De vergadering in de tent. Scott, in grijs trainingspak.

De vergadering in de tent. Scott, in grijs trainingspak.

“New York zal geen tweede New Orleans worden!” Met die uitsmijter besluit Scott McGrath, een forsgebouwde Staten Islander, zijn poging om lotgenoten moed in te spreken. Hij wordt beloond met fel applaus. Het is begin februari en we zijn op een buurtvergadering in New Dorp Beach, niet ver van de plaats die als het ‘ground zero’ van Sandy’s bezoek aan de big apple wordt beschouwd. Je hoeft maar naar buiten te kijken om huizen te zien die lijken alsof een reus erop getrapt heeft.  Zoals de naam suggereert, was New Dorp ooit een Hollands dorpje. Nu woont er een diverse verzameling van immigranten uit allerlei landen –Rusland op de eerste plaats- en Staten Islanders met Italiaanse en Ierse namen.  Het is vooral die laatste groep die op de vergadering is vertegenwoordigd. Onder hen zijn er politieagenten en brandweermannen, traditionele beroepen voor Ierse en Italiaanse Staten Islanders. Honderden van hen kwamen om in 9/11. Scott verwees ernaar in zijn speech. “We zullen dit te boven komen”, zei hij passioneel, “net zoals we 9/11 zijn te boven gekomen. Buren helpen hier buren.We take care of our own!”

Scott hoefde geen uitleg te geven bij zijn verwijzing naar New Orleans.  Iedereen hier weet dat die stad, 7 jaar nadat orkaan Katrina er passeerde, nog altijd hele wijken heeft die er nog even verwoest uitzien. En dat een aanzienlijk deel van de bevolking er noodgedwongen moest vertrekken en dat de misdaad er de spuigaten uitloopt. New Orleans doet verwoede pogingen om voor te wenden dat alles normaal is om toeristen te lokken. Maar een electrische panne tijdens de “Superbowl” en een bloedige schietpartij die de Mardi Gras-fuivers in Bourbon Street deed uiteenstuiven, illustreerden nog onlangs dat er niets ‘easy’ is in de stad die de bijnaam ‘the big easy’ draagt.

Het zicht vanuit de tent

Het zicht vanuit de tent

Even leek het erop dat de vergadering niet zou doorgaan. Er was gisteren weer een felle storm die de tent waarin de meeting gepland was omverblaasde. Maar dat euvel werd hersteld en de grote tent zit nokvol. De vergadering is belegd door het buurtcomité dat werd opgericht na de storm. Ze gaat door in een tentenkamp, gebouwd door vrijwilligers van ‘Occupy Sandy’ met de hulp van een lokale bikers club. Het kamp omvat een gratis winkel van kleren, eten en schoonmaakgerief, een gratis restaurant, slaapplaatsen voor vrijwilligers en houtvuren  om zich bij op te warmen. Dat alles van stroom voorzien door een grote brommende generator, op een stukje parkland met een pad door een met rommel bezaaid moeras naar het strand. “The Tents” fungeren als buurtcentrum van New Dorp Beach. Toen de stad het in december wou sluiten kwam er zoveel protest dat de autoriteiten terugkrabbelden.

“We take care of our own”, het wordt nog eens herhaald. ‘Self-reliance’ staat hoog in Staten Islands vaandel geschreven. Het stadsdeel stemde in 1993 voor afscheiding van New York (wat niet werd ingewilligd) en stuurt steevast een Republikein naar het Congres die pleit voor ‘smaller government’. De ironie is dat het nu meer dan ooit nood heeft aan hulp van buitenaf.

Die hulp was beter georganiseerd dan ooit, zegt Mike Byrne,de coordinator voor de staat New York van FEMA, de federale noodhulp. Op een persbriefing in midtown Manhattan pocht hij over de snelheid waarmee de hulpactie op gang kwam. Het astronomisch aantal maaltijden en waterflessen dat verdeeld werd, de 500 ambulances die werden aangevoerd, de efficiente evacuatie van de ziekenhuizen… “We hebben ook cash –hulp gegeven aan meer dan een kwart miljoen gezinnen, in New York alleen al, om de eerste noden te stelpen”, vertelt Byrne. “We financieren ‘rapid repair crews’ (teams van elektriciens en loodgieters, aangeworven door de stad om de eerste herstellingen te verrichten) en zijn volop betrokken in het herstel van infrastructuur zoals wegen, metrotunnels en waterzuiveringsinstallaties.”

Toch regende het klachten van mensen die zich in de steek gelaten voelden. “Wekenlang hebben we hier geen enkele hulpverlener gezien”, vertelt Debbie Tiamfook, een oudere zwarte dame in Canarsie, een van Brooklyns overstroomde wijken. Zoals in vele andere wijken vormden bewoners van Canarsie hun eigen buurtcomité om elkaar te helpen.

In vele gevallen was het niet de overheid maar vrijwilligers-organisaties die in de bres sprongen. “Zonder hen hadden we het niet gekund”, geeft Byrne toe. “Ruim 500 van die groepen waren actief in de getroffen zone. Wat zij gedaan hebben en nog steeds doen, zoals het verwijderen van giftige schimmels uit huizen die overstroomd waren, was van cruciaal belang.” Een van de meest geprezen groepen is Occupy Sandy, opgericht door activisten van de Occupy Wall Street-beweging die in de ramp een gelegenheid zagen om hun ideeen over solidariteit in de praktijk te brengen. Ze bouwden een efficient netwerk van hulpposten uit in Brooklyn, Queens en Staten Island. Ze zijn er nog steeds, terwijl vele andere hulpgroepen al vertrokken zijn. “Mutual Aid, not Charity” (wederzijdse hulp, geen liefdadigheid) is hun slogan. De Occupy-ers willen niet alleen helpen maar ook de zelf-organisatie van de bewoners stimuleren.

Het hoofdkwartier van Occupy Sandy in Midland Beach, Staten Island

Het hoofdkwartier van Occupy Sandy in Midland Beach, Staten Island

De kustgebieden van de drie zwaarst getroffen staten –New Jersey, New York en Connecticut- zijn heel verschillend en het herstel verloopt er ook verschillend. De kust van New Jersey is een van de populairste toeristische trekpleisters van het land. De reconstructie laat er niet op zich wachten. In modieuze badplaatsen als Belmar (waar Kim Clijsters een villa heeft) was men al bezig met het heraanleggen van duinen en strandmuren nog voor er in sommige NewYorkse wijken hulp was opgedaagd. Alles moet er weer piekfijn uitzien voor het toeristisch seizoen begint. Ook de kusten van Connecticut en Long Island zijn toeristisch belangrijk en bovendien de woonplaats van vele miljonairs. Daar gaat het ook goed vooruit.

Daar tussen ligt New York city. De Rockaways (Queens) is heel gemengd. De noordkant van dit eiland is door de stad jarenlang gebruikt als een menselijke vuilnisbak. Er zijn halfweghuizen en opvangcentra  voor daklozen en mentale patienten,  handig ver weg van het centrum.  De zuidkant is welvarender. Geen rijke villawijk maar een bescheiden huis kostte er voor de storm toch een slordige 5 miljoen dollar. Nu nog de helft. Deze buurt werd het zwaarst van al getroffen door de storm.  Behalve de vloedgolf was er ook een brand die 126 huizen vernietigde.  Het is er nog steeds een puinhoop.

Daaronder liggen de waterkanten van Brooklyn. De populaire badplaats Coney Island,oude havenwijken zoals Red Hook die na lang verval aantrekkelijke woonbuurten werden, de Russische wijk Brighton Beach, armere stukken zoals Canarsie.  Die wijk is zo plat als een tafel en bezat geen enkele defensie tegen overstromingen. Hetzelfde is waar voor de meeste buurten aan de oostkust van Staten Island. Vele huizen staan er onder het zeeniveau, zonder duinen, dijken of strandmuren als bescherming.

“We waren zo goed mogelijk voorbereid”, zegt Fema-coordinator Byrne, “Maar niemand kon voorzien dat het zo erg zou worden.”  Wetenschappers beseften echter wel degelijk hoe kwetsbaar New York was. Researchers van de College of Staten Island berekenden welke straten onder water zouden komen te staan tijdens een grote storm; hun voorspelling klopte bijna tot op het huis.

Staten Island is al geruime tijd het snelst groeiende stadsdeel van New York. Sedert 1964, toen de Verrazano-brug het eiland verbond met Brooklyn, is de bevolking verdubbeld tot een half miljoen. Boerderijen, scheepswerven en fabriekjes maakten plaats voor uniforme ‘townhouses’ die door hun relatief goedkope prijs gretig aftrek vonden.  Er wordt wel eens gezegd dat er in Staten Island slechts één partij is: de vastgoed-partij. Het zijn de vastgoedmakelaars en bouwbedrijven die de locale economie aanzwengelen en de verkiezingskas van de locale politici spijzen. Deze laatsten hebben over de jaren heen hun broodheren bedankt door een oogje dicht te knijpen voor overtredingen van de bouwcode.  In het laatste decennium versnelde de bouwwoede nog. De vastgoedbubbel zwol en men zwaaide met rommelhypotheken om zoveel mogelijk haastig in elkaar geflanste prefab-huizen te verpatsen. Maar er was steeds minder plaats dus begonnen de bouwheren natuurgebieden op te slokken, waaronder moerasgebieden die als spons fungeerden tijdens overstromingen.

De moerassen werden volgebouwd. Dat druisde in tegen de zone-regels van de staat New York maar geen haan die er om kraaide. De kopers waren vaak immigranten die in de wolken waren. Een betaalbaar huis, vlak bij het strand: hun American dream werd werkelijkheid. Ze beseften niet dat hun droomhuis op een levensgevaarlijke plaats stond.

Een huis uit Kissam Avenue, verdwaald in het moeras

Een huis uit Kissam Avenue, verdwaald in het moeras

Kissam Avenue in Oakwood Beach is een van die nieuwe straten door het moeras naar het strand. Vandaag is het een hallucinante plek. De meeste huizen zijn er weggevaagd, van sommige zie je de nok uitsteken ergens midden in het moeras. Van veel huizen rest er slechts een fundering en een trap naar een niet meer bestaande voordeur. De trappen hebben de bijnaam ’Stairways to heaven’ gekregen. Geraamtes en andere Halloween-versieringen tussen de brokken (de storm sloeg toe de nacht voor Halloween) verhogen nog het surrealistisch gehalte.

Eind januari keurde het Congres, na veel tegenstribbelen door de Republikeinen, een pakket van 51 miljard dollar voor het herstel goed. Andrew Cuomo, de gouverneur van de staat New York, wil 400 miljoen daarvan gebruiken om huizen in het overstromingsgebied op te kopen aan pre-storm prijzen. Die huizen zouden afgebroken worden om plaats te maken voor sportvelden, parken en natuurgebied.

Op plaatsen als Oakwood Beach zijn veel bewoners blij met dit plan. Ze hebben doodsangst gezweet tijdens de storm en willen het nooit meer meemaken. Maar op de buurtvergadering in de tent in New Dorp Beach heeft men er geen oren naar. Scott verdenkt de gouverneur ervan dat hij de bescheiden woonwijken bij de stranden weg wil om plaats te maken voor luxeflats. “Die brengen meer op”, zegt hij, “it’s all economics.”  “Wie wil er weg?”, vraagt zijn vrouw Nicole die de vergadering leidt. Niemand steekt zijn hand op.

Maar het alternatief is niet mals. Fema heeft zopas een nieuwe overstromingszonekaart uitgevaardigd. Het is op basis van die kaart dat de premies van de verzekering tegen overstromingschade worden bepaald. De nieuwe kaart heeft voor gevolg dat die premies binnen 2 jaar onbetaalbaar duur zullen worden, tenzij de eigenaars de leefruimten van hun huizen hoger bouwen zodat het water er niet aankan. Naar gelang de plaats zouden ze 1 tot 4 meter hoger moeten gaan leven. Fema raadt hen aan hun huizen op pilaren te zetten zodat het water eronder door kan. In New Dorp Beach zijn al sommigen daarmee begonnen. Een grote hijskraan heft het huis op, pilaren worden in de grond gestampt, er komt een platform op waarop het huis wordt neergezet. Het toont hoe licht die huizen gebouwd zijn. Sommige waren oorspronkelijk bungalows voor in de zomer.

Goedkoop is zo’n verhoging niet. “Het kost 10 000 dollar per voet en ik moet 10 voet verhogen”, zegt Scott. “Maar als ik het niet doe moet ik meer dan 9000 dollar per jaar aan de verzekering afstaan.”  Voor diegenen die niet het geld hebben om te verhogen en ook niet om dure premies te betalen blijft er nog het voorstel van Cuomo. Maar het budget dat daarvoor voorzien werd, volstaat slechts om duizend huizen op te kopen, terwijl er in Staten Island alleen al 19 000 huizen in de overstromingszone liggen.

Fema heeft financiele hulp beloofd voor het verhogen van huizen. New York krijgt dus misschien een serie dorpen op stelten langs haar kust.  Intussen blijft het onduidelijk wat er zal gedaan worden om de stad beter te beschermen tegen grote stormen. De wetenschappelijke consensus is dat de frequentie daarvan zal toenemen.  Er wordt gepraat over stormvloedkeringen naar het voorbeeld van de Nederlandse Deltawerken maar in de haalbaarheid daarvan lijkt niemand te geloven. Er is geen plan, er is zelfs geen intense publieke discussie. De nieuwe Fema-kaart dwingt de bewoners alvast om iets te doen. Maar “eigenlijk is ze vrij conservatief”, legt Fema-baas Byrne uit, “We houden geen rekening met toekomstige klimaatsverandering”. Is dat niet een beetje zoals generaals die zich voorbereiden op de vorige oorlog?, vraag ik hem. Hij stelt me gerust: “We gebruiken de beste computermodellen die er voorhanden zijn.”

stairway to heaven 1   stairway to heaven 2 stairway to heaven 3   stairway to heaven 4

Stairways to Heaven (klik om ze groter te zien).

Entry filed under: Ekonomie, Milieu, VS. Tags: , , , , , .

SYRIË, HUGO CLAUS EN EEN ONTHOOFDING ITALIAANSE VERKIEZINGEN: HOE GEKKER HOE LIEVER?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.334 andere volgers


%d bloggers liken dit: