BERLIJNSE MUREN

september 12, 2013 at 10:01 pm Plaats een reactie

Berlijn 1 klein

Tom Ronse

(klik op de beelden om ze groter te zien)

Zoals Johan heb ik deze zomer Berlijn bezocht. Salonbezoekers hebben zijn verslag HIER gelezen.

‘Wie Berlijn bezoekt wordt met geschiedenis om de oren geslagen’, schreef Johan. Mijn oren gloeien er nog van. Er is wellicht geen andere grootstad die zo gebrandmerkt is door de tragedies van de 20ste eeuw. De Nazi’s en de Stasi’s hebben er overal hun sporen nagelaten.  In de straat waar we logeerden (in de wijk Schöneberg) stond een reusachtige bunker, gebouwd door Russische dwangarbeiders in 1944-45.  De luidsprekers dateren nog uit de koude oorlogstijd, toen de bunker een atoomschuilkelder was met plaats voor meer dan 4800 mensen.

Berlijn 27 klein

Na de oorlog wilden de Amerikanen de ‘betonblotz’ opblazen maar dat bleek onmogelijk zonder al te veel randschade te veroorzaken. En randschade was er toen al genoeg.  Dus werd er maar rond gebouwd. Sociale flats. Aan de vele satellietantennes merk je dat er vooral immigranten wonen.

Berlijn 27 b klein     berlijn 27 c klein Zo is het nieuwe Berlijn rond het oude gegroeid. Gelukkig tracht men niet alle sporen van de gruwels die de stad heeft beleefd uit te wissen. Integendeel: het bulkt er van de  gedenkplaatsen aan de misdaden van het Derde Rijk en de DDR, al ergerde ik me soms als de contextualisering ervan weer eens gereduceerd werd tot een lofzang op het democratische kapitalisme.

Dat het nieuwe Berlijn een populaire toeristische bestemming is geworden verbaast me niet. Het is een aangename stad met levendige wijken, veel groen (mede dankzij de verwoesting die de oorlog  achterliet), een boeiende internationale mix aan bevolking, veel jonge mensen. Een post-industriële stad waar heel wat broeit op sociaal en cultureel vlak. Na een bezoek van een week heb ik niet het gevoel dat ik Berlijn ken.  Wat ik op die korte tijd het meest heb gezien zijn muren. Daar gaat deze bijdrage over.

Eerst en vooral: “de muur” die de stad in twee scheurde. Tot in New York staan er nu stukken van. In Berlijn moet je naar buitenwijken zoals Pankow gaan om de muur te zien zoals ze er ooit uitzag. In het centrum is ze grotendeels verdwenen. Hier en daar staan er nog stukken zoals hier bij de Potzdammerplatz waar het om een of andere reden de gewoonte is geworden om kauwgom op vast te plakken.

Berlijn 2 kleinLangs het museum van de  “Topographie des Terrors”, gevestigd op de plaats waar de SS en de Gestapo hun hoofdkwartieren hadden, staat nog een stuk muur zoals die er uitzag toen ze in 1989 werd doorbroken.

Berlijn 3 klein

Achter de muur, in het voormalige Oost-Berlijn, wordt er aan een snel tempo gebouwd en gerenoveerd.

Berlijn 4 klein

Even buiten het centrum, aan de oever van de Spree, is er een 1,3 km-lang stuk muur waarop kunstschilders uit heel de wereld in 1990 hun gang mochten gaan. De “East Side Gallery”, zoals dit stuk muur heet, omvat 105 fresco’s, intussen flink overwoekerd door grafitti’s, en is daarmee “de grootste openlucht-galerij ter wereld”.

Berlijn 5 klein

Berlijn 6 klein

Deze kleine Trabant die door de muur komt gevlamd vind ik wel leuk. De grafitti storen me niet, integendeel. Vaak voegen ze leven en intrige toe aan wat anders een banaal beeld zou zijn. Zoals in dit icoon:

Berlijn 13 klein

Om plaats te sparen zal ik andere voorbeelden van de East Side Gallery wat kleiner afdrukken. Zoals gezegd, klik erop om ze groter te zien.

Berlijn 7 klein  Berlijn 8 klein   Berlijn 10 klein  Berlijn 9 klein

Sommige kunstenaars gaan de New Age-toer op, andere hebben een politieke boodschap.

  Berlijn 12 klein   Berlijn 11 klein  

(vertaling: “Wie wilt dat de wereld blijft zoals hij is, wilt dat de wereld niet blijft”)

De achterkant van de East Side Gallery, en een parallel stuk muur, zijn volgekladderd door getalenteerde en vooral minder getalenteerde grafitti-artiesten.  In maart werd, ondanks groot protest, zo’n vijf meter van de muur verwijderd om plaats te maken voor de bouw van luxe-appartementen.

Berlijn 14 klein

Ook in de rest van de stad zie je op vele plaatsen muurschilderingen. Zoals op dit basketballplein:

Berlijn 16 klein

En op deze hotelmuur:

Berlijn 15 klein

Een fragment van dit reusachtig werk:

Berlijn 15  detail klein

In dit werk herkennen we de onmiskenbare stijl van de Gentse street-artist ROA.

Berlijn 22 klein

In Berlijn hebben de street-artists een grote keuze aan interessante muren. Niet in het minst in Oost-Berlijn, waar veel mensen na de val van de muur wegtrokken.  Ook het (meer geleidelijke) vertrek van de industrie uit de stad heeft vele lege gebouwen achtergelaten waarop grafittisten hun ding kunnen doen.

Berlijn 24 klein

Vele van die gebouwen worden hertimmerd tot luxe-flatgebouwen. Andere werden gekraakt en worden nog steeds bezet door krakers. De eigenaars van die gebouwen verzoenden zich met de situatie omdat ze van de stad een subsidie kregen. Wat niet zo slecht bekeken was. Zo reduceerde de stad sociale conflicten en dakloosheid. Maar Berlijn kampt met een schuldenlast van ruim 63 miljard euro –meer dan vijf keer zoveel als in 1990- en de subsidies gingen voor de bijl. Intussen blijft de potentiële marktwaarde van vele gekraakte gebouwen stijgen, vooral als ze centraal gelegen zijn. Het is een recept voor conflict. De krakers hebben zich georganiseerd en bijten van zich af.  Een voorbeeld van zo’n goed georganiseerde krakersgemeenschap troffen we aan in de Köpenicher Strasse. Je duwt er een houten poortje open en je staat plots in een decor dat weggeplukt lijkt uit een of andere post-apocalyptische film. Natuurlijk zijn de muren hier ook volgekladderd.

Berlijn 25 klein

Bij wijze van contrast: dit is de glazen wand van het technologie-museum, waarachter tientallen beelden van mannen en vrouwen aan onzichtbare draden hingen te bengelen. De weerspiegelde blauwe hemel en donkere bomen verhoogden het Magritte-effect.

Berlijn 26 klein

magritte combo

Natuurlijk is er veel banaal spuitwerk maar toch is de modale kwaliteit vrij hoog in Berlijn. Je vindt er meesterwerken op onverwachte plaatsen.

Berlijn 17 klein   Berlijn 18 klein   Berlijn 18 b klein  Berlijn 18 c klein   Berlijn 19 klein   Berlijn 20 klein

De spuitbuskleuren zijn vaak erg fel. Maar in de mooiste werken is er juist heel weinig kleur gebruikt. Dit portret, op de Potzdammerallee, is gemaakt door een stuk muur te bezetten en dan bezetsel weg te kappen.

Berlijn 21 klein

In de werken die me het meest getroffen hebben was de muur geen lege canvas. De muur werd deel van het kunstwerk zoals het kunstwerk deel van de muur werd.

Berlijn 29 klein

Berlijn 28 klein

Berlijn 23 klein

In mijn mooiste foto van een Berlijnse muur heeft de kunstenaar besloten om niet in te grijpen. Wat ook een kunst is.

Berlijn 30 klein

Entry filed under: Europa, Kunst. Tags: , , , , , .

ALS ZELFS DE TV NIETS WEET TE BAKKEN VAN DE MONARCHIE: LEVE DUS DE REPUBLIEK A crazy Idea

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.205 andere volgers


%d bloggers op de volgende wijze: