ZWARTE PIET EN ZIJN VELE MISVERSTANDEN

oktober 25, 2013 at 10:18 am 9 reacties

Zwarte Piet_NEW

 

door Lucas Catherine

 


Open brief aan Verene Shepherd, vijand van Zwarte Piet

Geachte Mevrouw Verene Shepherd, UNO-specialiste en presentatrice van een historisch programma op de Jamaicaanse Radio. Mag ik u de geschiedenis van Zwarte Piet en Sinterklaas vertellen. Hun verhaal gaat veel verder terug dan u denkt, dan de kolonisatie en wortelt in ons voor-christelijk Keltisch en Germaans geloof. De Sint startte zijn carrière namelijk als Germaanse god.

Deze oorlogsgod Wodan reed door de lucht op zijn paard, met een rode mantel en zwaaiend met zijn speer. Hij is overgegaan in Sint-Maarten, ook al een krijger, want afgebeeld als Romeins legioensoldaat, met vrijwel dezelfde attributen als zijn voorganger: een witte schimmel, een rode mantel en een zwaard ter vervanging van de speer. Hij brengt nog op sommige plaatsen de kinderen op 11 november geschenken terwijl hij rijdt door de lucht en over de daken. Later wordt hij verdrongen op 6 december, door Sinterklaas, die er andere Wodan-attributen bijneemt: de ring (Draupnir) en het boek waarin alles opgeschreven staat (het Runenboek van Wodan).

Beiden zijn vergezeld van een Zwarte Piet. Oorspronkelijk was dit geen knecht, maar een tegenhanger van de hemelgod, namelijk een onderaardse geest, een nikker of nekker. Dat is geen neger. Het woord komt van de préindogermaanse stam *n-k- waar ook ons woord nacht van is afgeleid en betekent donker. Zo’n geest kwam uit de onderwereld naar boven via water –denk aan de plaatsnaam Nekkerspoel: vijver waarin een nekker huist. Het onderaardse werd geregeerd door de godin Helle – de latere christelijke hel is naar haar genoemd – zij was ook zwart en overleeft als Zwarte Lieve-Vrouw. Onderaardse geesten werden bij de Kelten bruin of bruinzwart gekleurd.

Wie braaf was werd beloond door de hemelgeest, wie stout was kreeg een vermaning van de onderaardse geest. Binnen de oude mythologie was dit: rechtstreeks naar het Walhalla in de hemel gaan, of onder de aarde naar Helle om herboren te worden en zo een tweede kans te krijgen.

 

Later, in de Sinterklaas-versie werd dit een knecht en ging hij gekleed als Moorse jongen. Dat moet zo in de zestiende eeuw zijn geweest en toen kwam Klaas ook uit Spanje, per boot en niet meer uit de lucht. We waren toen één land met Spanje en kenden de Moren (Morisco’s, Moslims) daar als onderdrukte groep. Hier wordt Zwarte Piet dus een bruine Arabier.

Spanje werd ook symbool voor overdaad en rijkdom, denk maar aan de goudschat van de Inca’s die in Antwerpen aankwam om daarna in het paleis van Keizer Karel op de Brusselse Koudenberg te worden ten toongesteld. Vandaar dat de Sint nu toekomt per boot uit Spanje in de twee grootste havens van de Nederlanden waar al die schatten uit Spaans Amerika arriveerden .

Wanneer in de zeventiende eeuw Sinterklaas naar Nieuw Amsterdam/ New York verhuist wordt hij Santa Claus en Spanje heeft toen zijn glorietijd wel gehad. Onder invloed van de Scandinavische immigranten daar rijdt hij gewoon weer door de lucht, maar nu op een arreslee zoals de skandinavisch-finse hemelgod Ukko (letterlijk Oude Man).

Kludde de Watergeest

Kludde de Watergeest

Kent u als historica en UNO-specialiste dit verhaal? Neen? Mag ik U daarom een compromis voorstellen: we zouden terug kunnen keren naar de oerversie en van Piet opnieuw een Nekker maken, en om zeker te zijn dat men die niet verwart met nigger/neger zouden we hem een nieuwe naam kunnen geven. Die van een andere Keltische watergeest die overleeft in de folklore van de dorpen langs de Schelde, de Dender en zelfs langs de Zenne, namelijk Kludde. Klaas en Kludde, het bekt nog ook.

 

Ik vind trouwens, met alle respect mevrouw, als u absoluut wil doorzetten dat u dan ook het kaartspel Zwarte Pieten moet laten verbieden. Dat is nu eens duidelijk een afspiegeling van de kolonisatie. Wie in het spel met de Zwarte Piet blijft zitten is de grote verliezer. En is dat niet wat tijdens de kolonisatie gebeurde: de blanken gingen met alle goede kaarten/grondstoffen lopen en de lokale bevolking werd letterlijk en figuurlijk de Zwarte Piet.

 

 

Lucas Catherine

Aanhanger van Sinte Maarten en van Kludde.

Vrouw en kind van Zwarte Piet wachten, zoals elk jaar, in spanning de veilige terugkeer af van hun man en vader...

Vrouw en kind van Zwarte Piet wachten, zoals elk jaar, in spanning de veilige terugkeer af van hun man en vader…


Entry filed under: Afrika, boeken, Ekonomie, Europa, godsdienst, Media, Nederland, Satire. Tags: , , .

STRAATHONDEN VAN ISTAMBOEL (2) A WORLD WITHOUT LOU

9 reacties Add your own

  • 1. borcobbaut  |  oktober 25, 2013 om 11:00 am

    Een goed uitgelegde geschiedenis van het ontstaan van de Zwarte Piet. Net zoals ik zullen velen de ware oorsprong van Zwarte Piet niet kennen. Hopelijk zijn er genoeg mensen die dit artikel lezen om het te weten te komen.🙂

    Klaas en Kludde, ja het klinkt inderdaad niet slecht. Het is vooral jammer dat er zo onnozel gedaan wordt over een kinderfeest. De kinderen zouden geshockeerd zijn als Zwarte Piet er niet meer bij is.
    Daarom zeg ik, net zoals Dominee Grendaat het zo mooi verwoordt, “Hou nou toch eens op!”

    Beantwoorden
  • 2. Leo Van Beirs  |  oktober 25, 2013 om 11:28 am

    Ik heb mijn dochters enkele jaren mogen begeleiden in het Sinterklaasverhaal, ik heb daarna vele jaren dienst gedaan als helper van Klaas in enkele scholen. Ik heb de wonderlijke ogen gezien van de kinderen die de speelse streken van Zwarte Piet bekijken die de saaie, brave maar kijvende Klaas vergezelt. Nooit heb ik iets racistisch gezien of ondervonden in de wijze waarop in boeken, op televisie of in kranten of grootwarenhuizen het verhaal wordt verteld. De eenvoudige verklaring van het zwart door het roet van de schoorstenen volstaat steeds voor kinderen om het vreemde te overwinnen, waarna het voor hen duidelijk wordt dat het personage van Zwarte Piet helemaal aan hun kant staat. Alle historische uitleg mag dan waar zijn, de twee figuren, Klaas en Piet zijn verbonden zoals de gekleurde en de witte clown, de ene ernstig, de andere speels maar daarom niet dommer, integendeel.

    Aan dit volksgebruik zijn -mijns inziens- enige prachtige verborgen zijden. Tot de jaren van meer verstand gekomen, vrij vlug dus, als je vriendjes al eens zeggen “dat doen je ouders zelf”, valt die betovering weg, en is het duidelijker nog dat je ouders je belangenloos steunen, en zelfs bereid zijn de verdienste aan je verwennerij op een fabelfiguur over te dragen. En voor de meer doordenkende kinderen kan er ook duidelijk worden dat niet alles wat je voorgehouden wordt te geloven, zelfs al is het met veel vertoon en ritueel, noodzakelijkerwijze waar is… Maar dat kan een -niet zo vrome- wens zijn van mij.

    Moge Verene Shepherd tot goede inzichten komen en haar werklust gebruiken tegen werkelijke misbruiken en achterstelling…

    Beantwoorden
  • 3. Luk Kennis  |  oktober 25, 2013 om 12:07 pm

    Si no é vero é bene trovato! Maar vriend Jef heeft het zo grondig geanalyseerd dat het alleen maar vero kan zijn.
    Die tuttebel van de VN heeft ondertussen haar staart ingetrokken en dat is maar goed ook want een ding is zeker : die trees krijgt zelfs geen halve pepernoot meer van de SInt!

    Beantwoorden
  • 4. jef lambrecht  |  oktober 25, 2013 om 1:12 pm

    Een scheet in het netzakje van Zwarte Piet

    Beantwoorden
    • 5. jefc  |  oktober 25, 2013 om 1:59 pm

      Een netzakje? Ken ik niet, Jef. Bij een zak-netje zou ik me nog iets kunnen voorstellen. In de jaren 50 placht mijn moeder een haar-netje te dragen voor het slapen gaan, tenminste als ze pas naar de coiffeuse was geweest.

      Beantwoorden
      • 6. Lucas Catherine  |  oktober 25, 2013 om 2:31 pm

        Een netzak is Brabants voor wat ook wel eens een kabbas of boodschappentas wordt genoemd.

  • 7. Gericke  |  oktober 26, 2013 om 1:20 pm

    Nadat ik Verene Shefperd had zien spreken kwam die bij mij niet zo geweldig snugger over. Ik denk niet dat ze daarom dit verhaal begrijpt, zoals ze wel meer simpele zaken niet begrepen heeft. Er zijn ergere toestanden op de wereld zoals nog steeds slavernij, uitbuiting, kinderarbeid, honger en ziekte. De verdeling van de rijkdommen op de wereld is allerbelabberst. Er steken duizenden “zwarte pieten” het water over omdat bij hun thuis nooit sinterklaas komt, op zoek naar een beetje eten en een betere toekomst voot hun kinderen. En dan is het niet zie ginds komt de stoomboot maar hoor je op het nieuws weeral honderden verdronken. Dat lijkt mij nu eens een echte zaak voor de VN.

    Beantwoorden
  • 8. frank schlömer  |  oktober 26, 2013 om 7:52 pm

    Heel mooi stukje over de bisschop van Myra in Lycië. Als die VN-mevrouw met haar niet onaardige UNO-wedde op 6 december eens hele netzakken vool cadeautjes zou kopen voor kindjes, bij voorkeur ook zwartjes, dan zou ze ook echt eens iets nuttigs gedaan hebben. Ze kunnen in het riante gebouw in New York daar misschien alvast een werkgroep voor oprichten.

    Frank Schlömer

    Beantwoorden
  • 9. Herr kryptocommunist  |  oktober 28, 2013 om 12:04 pm

    Het stuk zou sterker zijn mochten er wat meer referenties in gegeven worden. Dit stuk van van de KNAW bijvoorbeeld situeert de opkomst van de Zwarte Piet veel later, pas rond 1820. Ook stelt het stuk dat de verwijzing naar Spanje veel later, begin 19de eeuw is toegevoegd:
    http://www.meertens.knaw.nl/cms/nl/nieuws-agenda/nieuws-overzicht/202-nieuws-2013/144371-faq-zwarte-piet

    Ik zeg niet dat Lucas Catherine’s verhaal fout is, maar het is minder gedocumenteerd en kan dus niet onmiddellijk nagegaan worden.

    Bovendien is het doel van Zwarte Piet Is Racisme niet om Zwarte Piet af te schaffen, enkel om hen te ontdoen van de racistische connotaties, die wel geworteld is in de koloniale traditie en de geschiedenis van slavernij: de blackface, de ministrel traditie, de rode lippen en het kroeshaar, het soort koeter-Surinaams dat ze tot voor kort brabbelden. Sint mag helpers hebben, het moeten alleen geen racistische karikaturen.

    En het argument dat er belangrijkere zaken in de wereld zijn is een dooddoener. Zo kan je elke contestatie van een cultureel fenomeen wegredeneren en hadden we nu nog asbakken in de vorm van een Afrikaanse dienaar.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.204 andere volgers


%d bloggers op de volgende wijze: