PROTEA, SUIKERBOSSIE VOOR DE WITMENS

december 15, 2013 at 8:46 am 2 reacties

?????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????

door Jef Coeck

Zuid-Afrika mét Apartheid, dat heeft altijd geklikt voor de Vlaamse intellectueel. De banden tussen Vlaanderen en het toenmalige Zuid-Afrika waren dan ook stevig en ver uitgedeind. In 1978 werden ze onthuld door Maurice Mthombeni, Jef Coeck, Paul Goossens en Walter De Bock, in hun gezamenlijke boek ‘Suikerbossie’ (met cover van GAL). Suikerbossie is de populaire naam voor de Kaapse bloem Protea. De bindingen, open en verdoken, werden blootgelegd, althans een deel ervan. Want de drukinkt was nog niet droog of er stonden alweer nieuwe investeerders uit Vlaanderen op de mat in Pretoria. De namen van de meeste politici, captains of industry, journalisten, schrijvers, instellingen en bedrijven zijn intussen veranderd of verdwenen. Toch heeft het zin – nu Mandela goed en wel begraven is – nog even te herinneren aan wie van hieruit zoal meegeholpen hebben om hem eerst jaren in de gevangenis te begraven. Het zou in 1978 nog twaalf jaar duren voor hij vrijkwam. (jc)

————————

Eind 1977 werd België in zijn democratisch fatsoen aangetast door de oprichting van PROTEA, een zogeheten contactclub van prominente politici, ambtnearen, journalisten en ondernemers die meer begrip wilden kweken voor de Apartheid. In de buurlanden kon met tegelijkertijd een sterke ant-Apartheidsstroming waarnemen. Logisch, want door de opstand in Soweto (1976) waren de onmenselijke aspecten van het Zuidafrikaanse systeem nogmaals belicht. Steve Biko was vermoord. President Vorster had het verzet – en de pers – de nek trachten om te draaien.

Soweto in opstand 1976

Soweto in opstand 1976


Maar, alleen in België bleken deze gebeurtenissen de sympathie voor het schrikbewind in Pretoria nog te vergroten, althans bij een deel van de bevolking. Dat kan verwondering wekken, maar voor wie zich de moeite neemt enkele decennia Belgische geschiedenis na te vlooien komt het allemaal niet uit de lucht vallen.
(…)

De ledenlijst van Protea is niet zomaar terug te voeren tot openlijk extreem-rechtse groepen. Ook grote zogenaamd kulturele en a-politieke organisaties hebben er hun afgevaardigden. Daarbij moet worden opgemerkt dat de meeste van de reeds genoemde verenigingen zich eveneens als a-politiek bestempelen.
Het Ijzerbedevaartcomité kon onmogelijk op het Protea-appél ontbreken. Het is present, met André Demedts van de gelijknamige Prijs, Anton Van Wilderode en Willem Melis. Ook Jozef Coenen, voorzitter van het Ijzerbedevaartcomité en ex-gouwleider van het VNV, is lid. Het is natuurlijk fout de jaarlijkse Ijzerbedevaart als een zuiver fascistische aangelegenheid te bestempelen, maar laten we afspreken dat het opvalt dat extreem-rechtse groepen er elke keer goed vertegenwoordigd zijn. In 1977 waren dat nog: VMO, Were Di, Voorpost-NAG, Wolfsangel, Solidaristische Beweging, Viking Jeugd Vlaanderen, KKVHV, St.-Maertensfonds, Alternatief, evenals Duitse, Britse, Oostenrijkse en Nederlandse fascisten, plus de Ku Klux Klan. De groet uit Suid-Afrika en het spelen van het Suidafrikaanse volkslied behoren tot de vaste programma-onderdelen op dit rendez-vous der ware Vlamingen. In dezelfde sfeer wortelt het Algemeen Nederlands Zangverbond (ANZ) en zijn voorzitter Valeer Portier. Idem voor Jozef Van Overstraeten (bekroond met de André Demedtsprijs) voorzitter van de Vlaamse Toeristenbond en de Vlaamse Automobilistenbond ((VTB-VAB).  Deze vereniging pleegt geregeld een bal te organiseren, uit louter vriendschap met Zuid-Afrika. Meestal heeft het bal een motto bv. ‘Vrolikheid in vakansieland Suid-Afrika’.

Het katholieke Davidsfonds, de grootste kulturele organisatie van het land (70.000 leden) is een belangrijke promotor van de Vlaams-Suidafrikaanse Vriendschap. Voorzitter Clem De Ridder was eerst lid van Protea, maar zag zich tot zijn spijt verplicht dit lidmaatschap op te zeggen onder druk van een gedeelte van het bestuur. Talloos zijn de boeken, platen en bijeenkomsten van het Davidsfonds – vaak in samenwerking met de Zuidafrikaanse ambassade – waarin gedweept wordt met de kolonisten aan de Kaap.
Nie minder dan 38 stichtende Protea-ers zijn ook lid van de Orde van den Prince. Dit is een van de belangrijkste service- en managersclub die ons land rijk is. Met de Prins wordt Willem van Oranje bedoeld, de promotor van de Verenigde 17 Provinciën. Deze Orde is dan ook van zuiver Dietse signatuur, met afdelingen in Nederland, Kinsjasa en Bujumbura.  Ze zegt van zichzelf dat ze pluralistisch is en de mens centraal stelt, maar wie is en doet dat tegenwoordig niet? In België zou ze beschikken over 1300 leden, gespreid over een 60-tal afdelingen, gemiddeld 21 à 22 per afdeling. Daaruit kan al worden opgemaakt dat ze elitair is, alleen toegankelijk voor beter gesitueerden die zich bezig houden met onze moederspraak en de Nederlandse stam. De Prins van Oranje, bijgenaamd De Zwijger, wordt door heel wat extreem-rechtse groepen aanbeden wegens zijn vermeende streven naar een soort Belgisch-Hollands federalisme avant la lettre. Het is een idee dat vierhonderd jaar geleden ongetwijfeld aktueel was.

protea 3
De voorzitter van PROTEA is André Vlerick, katholiek politicus, oud-minister, bestuurder van de VUM (De Standaard) en professor aan de Gentse universiteit. Hij is ook ondervoorzitter van de Kredietbank, de concentratie van ‘Vlaams’ kapitaal. Geen wonder dat deze bank enkele jaren geleden in vijf Belgische steden een propaganda-tentoonstelling over Zuid-Afrika organiseerde, onder auspiciën van de Zuidafrikaanse ambassadeur. Geen wonder dat ook nog andere leden van het Kredietbankbestuur in Protea worden aangetroffen: Jean Teyssen, André Monteyne, Maurits van Lerberghe. In een gesprek met ’t Pallieterke maakt Vlerick ongewild duidelijk wat voor soort objectieve informatie van Protea verwacht mag worden: ‘Zuid-Afrika is op de goede weg. (…) Wij hebben helemaal geen reden om dit land de les te lezen. (…) De Boeren hebben in het verleden al vaak bewezen dat ze moedig waren.  Ze hebben een prachtige geschiedenis die me altijd ontroerd heeft. (…) Het is typisch dat Zuid-Afrika niet vermeld wordt op de lijst van landen waar er volgens Amnesty International gefolterd wordt.’
Pech voor Vlerick, want zijn woorden waren nauwelijks koud of Amnesty International startte een wereldwijde campagne tegen het systeem van de politieke gevangenen in Zuid-Afrika. Het was echter geen reden voor de professor om zijn mening te herzien, laat staan zijn voorzitterschap van Protea op te geven. Overigens laat Vlerick zich in zijn oordeel nooit hinderen door de feiten. Toen hij de bovenstaande uitspraken deed waren er al achttien Zuidafrikaanse pacifistische organisaties en kranten door Vorster verboden. Zegt de voorzitter: ‘Ik kan bezwaarlijk van hieruit gaan oordelen over deze dingen. Naar verluidt zouden ze hebben opgeroepen tot moord en doodslag.’
De voorzitter van een vereniging die brede informatie over Zuid-Afrika wil verstrekken, kan dus niet oordelen over deze dingen, omdat hij blijkbaar over onvoldoende informatie beschikt uit het land zelf.
Niettemin suggereert Vlerick dat verenigingen als het Christelijk Instituut van dominee Beyers-Naudée zouden hebben opgeroepen tot moord en doodslag. Dat is meer dan een verdachtmaking, dat is laster. Alleen al daarom zou ieder die zich in dit land katholiek noemt, de uitlatingen van de heer Vlerick ten strengste moeten afkeuren, want laster, dat mag toch niet van de paus?

De voorzitter blijkt dus op zijn minst slecht ingelicht te zijn over Zuid-Afrika. Bovendien is hij een racist. Hij ontzegt mensen op grond van hun huidskleur het recht er een ander oordeel dan het zijne op na te houden. Citaat uit hetzelfde interview: ‘Als zwarte kan Young (de Amerikaanse UNO-ambassadeur die namens president Carter met Vorster c.s. onderhandelt/red.) onmogelijk genuanceerd denken over Zuid-Afrika, hij kan onmogelijk een genuanceerde oplossing voorstaan.’
In sommige van onze buurlanden zou een dergelijke uitspraak van een zich christelijk en democraat noemende oud-minister heel wat stof doen opwaaien. Niet zo in België. Een en ander geeft wel goed de sfeer aan waarin de hele PROTEA-bedoening zich wentelt: een sfeer van hypocriete en selectieve verontwaardiging met racistische inslag. Een sfeer van profijt ook, zoals uit volgende hoofdstukken zal blijken.
(…)

Vakantieland Soweto zonder opstand

Vakantieland Soweto zonder opstand

De Zuidafrikaanse televisie (Uitsaai Korporasie -SAUK) kon in 1976 slechts van de grond komen met de doorgevoerde steun van de BRT. Dit hoeft geen verwondering te wekken. De Directeur-Generaal van de BRT, Paul Vandenbussche, staat vanouds bekend als een vriend van de Boeren. Het is een publiek geheim dat hij enkele jaren geleden de Belgische ambassadeurspost in Pretoria ambieerde. Het feest ging niet door omdat Vandenbussche jammerlijk zakte voor het diplomatiek toegangsexamen, zo gaat het verhaal. Hoe het ook zij, Vandenbussche wekt sterk de indruk de informatie over Zuid-Afrika in radio en televisie te willen manipuleren.
Nadat Jan Van Nuffelen een indringende en kritische reportage over het land van de Apartheid had gemaakt, voelde de direkteur-generaal zich genoopt om dit werkstuk  tegenover de redaktie af te keuren, zij het dan dat hij niet de moed opbracht om het in het publiek te doen.  Hij ging dus blijkbaar stilzwijgend akkoord met de Zuidafrikaanse ambassade in Brussel die over dit onderwerp schreef: ‘Een mislukte reportage. Zelden heeft men een film over Zuid-Afrika gemaakt die zo eenzijdig negatief was. Alles was slecht!’
Allicht vond de ambassade de film slecht, het was immers de eerste keer dat op de Vlaamse buis tegenstanders van de Apartheid uitvoerig aan het woord werden gelaten. Zuid-Afrika telt toch meer tegen- dan voorstanders van de Apartheid? Maar dat bleek niet de opvatting van de heer Vandenbussche. Daar zond hij bij wijze van Wiedergutmachung Walter Geerts uit. Deze in Congo geboren star-reporter vol begrip voor zwarte mensen, begaf zich voorjaar 1976 naar Zuid-Afrika, belast met de opdracht om niet minder dan twee reportages te maken. Hij filmde uitvoerig Soweto: leuke huisjes, veel groen, de meeste zwarten hebben er een auto voor de deur en een zwembad in de tuin. Niets aan de hand dus.
Nauwelijks was deze vriendelijke reportage uitgezonden echter, of de omstandigheden keerden zich tegen Geerts. Soweto bleek toen een plek te zijn met veel doden (waarschijnlijk verdronken in hun zwembad, zo luidde toen een inside-joke bij de BRT), in de fik gestoken auto’s, diverse soorten van ellende.

Hendrik Verwoerd postzegel

Hendrik Verwoerd postzegel


In Soweto begon een ontwikkeling die twee jaar later al niet meer te remmen is. Dat was Geerts niet opgevallen, maar als objectieve reporter kan je toch onmogelijk alle meningen peilen? Zelfs de Bond van Radio- en Televisiejournalisten, een vereniging die doorgaans niet zeer happig is om collega’s aan de schandpaal te spijkeren, distancieerde zich uitdrukkelijk van het product van Geerts. Waarna de om zijn flair vaak bekroonde journalist uit de belangstelling verdween en lid werd van PROTEA.

Nog andere BRT-prominenten hebben zich in de loop der jaren uitgesloofd  om de blanken aan de Kaap ter wille te zijn. Televisiedirecteur Jozef Coolsaet ging de vorderingen van de SAUK ter plaatse toejuichen. Het stoort hem blijkbaar niet dat de Zuidafrikaanse televisie een vrijwel exclusief blanke aangelegenheid is. Overigens gaat Coolsaet zo ver om de Apartheid een ‘politiek van gescheiden ontwikkeling’ te noemen, daarmee het eufemisme gebruikend dat door Pretoria werd uitgevonden. Eerder al was de socialistische radiodirecteur Marcel Coole zonder scrupules in een Belgisch-Zuidafrikaanse jury gaan zitten, ter beoordeling van een gezamenlijke luisterspelwedstrijd. De voorzitter van BRT’s Raad van Beheer Adriaan Verhulst, is een der talrijke vooraanstaande Vlamingen die zich in de loop der jaren hebben laten strikken om in het kader van het Kultureel Akkoord het land van de Apartheid te gaan bewonderen. Hij is in goed gezelschap: André Demedts, Paul Rock, André Vlerick,Herman Vos, Clem De Ridder. Ook nog: Marc Galle, voormalig taalman van de BRT en thans socialistisch parlementslid (en later minister/jc) en Karel Jonckheere, ex-letterkundig adviseur van Nationale Opvoeding en gewezen chef van de Dienst Verspreiding van de Nederlandse letteren in het buitenland. Deze cultuurfilosoof laat zich geregeld voor de wagen van de Zuidafrikaanse propaganda spannen.  (jc)

———————————————————————————
*Walter De Bock, Jef Coeck, Paul Goossens, Maurice Mthombeni – Suikerbossie, België en Zuidelijk Afrika – Manteau, Brussel/Amsterdam, 1978
(alleen nog antiquarisch te verkrijgen, ook via Ebay)

Dit zijn maar enkele uittreksels over de culturele samenwerking tussen vooral (maar niet uitsluitend) Vlaanderen en de Apartheid. Andere hoofdstukken zijn gewijd aan ekonomische, sociale en militaire onderwerpen. Diamant bv., en gouddelving. Ook de tabakswinning in de toen nog blanke kolonie Rhodesië, het latere Zimbabwe, komt aan bod. Een dubieuze rol werd destijds gespeeld door onze minister van Cultuur, mevr. Rika De Backer. Ondanks de druk van alle zijden hield de christelijke politica veel te lang het Cultureel Akkoord België-Zuid-Afrika aan. Maar bijna iedereen aan het bewind in deze periode, had boter op het hoofd. En toen Mandela in 1990 vrijkwam stonden de meesten van hen te juichen, alsof zij niet medeplichtig waren aan zijn jarenlange opsluiting.

Wellicht dachten enkelen van hen zelfs nog als de voormalige Zuidafrikaanse president Hendrik Verwoerd, de architekt van de Apartheid, die bij de veroordeling van Mandela in 1963 het volgende zei:

Protea txt Verwoerd 6

Met dank aan Lucas Catherine

Entry filed under: Afrika, boeken, Geschiedenis, oorlog, Politiek Belgie, Samenleving. Tags: , , , , , .

MANDELA EN HET ANC Quasi-Kerstverhaal: ALBRECHT DÜRER IN BRUSSEL

2 reacties Add your own

  • 1. Johan Depoortere  |  december 15, 2013 om 9:22 pm

    LEES OOK DIT:

    The Mandela Barbie

    Friday, December 13, 2013
    I can’t take it anymore. All week, I’ve watched Nelson Mandela reduced to a Barbie doll. From Fox News to the Bush family, the politicians and media mavens who body-blocked the anti-Apartheid Movement and were happy to keep Mandela behind bars, now get to dress his image up in any silly outfit they choose.
    It’s more nauseating than hypocrisy and ignorance. The Mandela Barbie (CONTINUED BELOW)

    tells us in a squeaky little doll voice, not his own, that apartheid is now “defeated” – to quote the ridiculous headline in the Times.
    Poor Mandela. When he’s not a doll, he’s a statue. He joins Martin Luther King as another bronzed monument whose use is to serve a new version of racism, Apartheid 2.0, worsening both in South Africa – and in the USA.
    The ruling class creates commemorative dolls and statues of revolutionary leaders as a way to tell us their cause is won, so go home. For example, just six months ago, the US Supreme Court overturned the key parts of the Voting Rights Act, Dr. King’s greatest accomplishment, on the specious claim that, “Blatantly discriminatory evasions are rare,” and Jim Crow voting practices are now “eradicated.”

    “Eradicated?” On what planet? The latest move by Florida Republicans to purge 181,000 voters of color – like the stench from the shantytowns of Cape Town – makes clear that neither Jim Crow nor Apartheid have been defeated. They’re just in temporary retreat.

    Nevertheless, our betters in the USA and Europe have declared that King slew segregation, Mandela defeated apartheid; and therefore, the new victims of racial injustice should just shut the f$#! up and stop whining.

    http://www.gregpalast.com/the-mandela-barbie/

    Beantwoorden
  • 2. janvaneisdenmaasmechelen  |  december 16, 2013 om 12:10 pm

    enkele (bij)gedachten naar aanleiding van het artikel van jef coeck:

    -mandela wordt nu doodgeknuffeld door vooraanstaande staatslui & politici die mandela en de anti-apartheid ‘moeilijk’ vonden (en vinden?).

    -leden van de blanke elite die de apartheid in stand hielden zijn -met medeneming van hun(?) vermogen- verdwenen uit zuid-afrika naar australië, nieuw zeeland, de verenigde staten enz.

    -de nu bijna vergeten amsterdamse zangeres/cabaretière jasperina de jong had ‘thuisland’ in haar repertoire (1980, tekst: ivo de wijs, muziek: joop stokkermans) waarin ze stelde dat de blanke boeren ‘met hun geld en hun ideeën’ hier niet eens zouden opvallen, dit in tegenstelling tot ‘zwarte surinamers’ (http://muzikum.eu/nl/123-904-59116/jasperina-de-jong/thuisland-songtekst.html).

    -mij vallen steeds meer parallellen op tussen de (strijd tegen) apartheid in ‘suid-afrika’ in het bijzonder en zuidelijk afrika in het algemeen, en de (akties tegen) hegemonie van israël jegens de palestijnen in het bijzonder en de moslim-wereld in het algemeen.

    -check-points van het israëlische leger op de west bank werden -tijdens mijn bezoek aan het ‘heilig land’- wel eens bemand door jonge joodse soldaten afkomstig uit zuid-afrika, die een mondje afrikaans kenden. dat schiep een band: als nederlandstalige kreeg ik van hen een ‘voorkeursbehandeling’ en kon zo zonder veel moeite ‘passeren’.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.204 andere volgers


%d bloggers op de volgende wijze: