ZEG, DIE SPLITSING, KOMT DAAR NOG WAT VAN?

februari 3, 2014 at 2:07 pm 1 reactie

Relativity

door Jef Coeck

Waarom is België, na welhaast een eeuw van onverdroten inspanning, nog altijd niet uiteengevallen en zal het dat behalve bij natuur- of andere grote rampen ook nooit doen? De Brits-Amerikaanse historicus Tony Judt (1948-2010) wijdde er in zijn bekende standaardwerk ‘Na de oorlog’ vele bladzijden aan. België lag hem nauw aan het hart en hij kende het vrij goed. Zijn vader was geboren in Antwerpen en hijzelf bezocht geregeld familie en vrienden in ons land. Judts argumentatie luidt als volgt.

‘Er zijn drie factoren die een rol spelen in de onwaarschijnlijke overleving van België en meer in het algemeen van alle staten in West-Europa. Ten eerste verloor de separatistische zaak in de loop van de generaties en door invoering van allerlei constitutionele hervormingen aan kracht. De oude communautaire ‘zuilen’, hiërarchisch georganiseerde sociale en politieke netwerken die de plaats innamen van de staat, waren al steeds minder belangrijk aan het worden. Een jongere generatie Belgen bleek veel minder vatbaar voor verleidingen op basis van sektarische voorkeur, ook al kregen oudere politici dat maar heel langzaam door.

‘De terugloop van het praktiseren van religieuze gebruiken, de beschikbaarheid van hoger onderwijs en de trek van het platteland naar de steden leidden ertoe dat de traditionele partijen minder greep op de samenleving kregen. Dat was om voor de hand liggende redenen extra waar voor de ‘nieuwe’ Belgen, de honderdduizenden  tweede- en derdegeneraties-immigranten uit Italië, Joegoslavië, Turkije, Marokko en Algerije. Net als de nieuwe Basken hadden die mensen heel eigen zorgen en weinig belangstelling voor de stoffige doelstellingen van ouder wordende separatisten. In de loop van de jaren negentig lieten opiniepeilingen steeds weer zien dat de meeste mensen, zelfs in Vlaanderen, hun eigen zorgen belangrijker vonden dan de regionale kwesties en de taalstrijd.

‘Ten tweede was België rijk. Het goed zichtbare verschil tussen België en andere minder fortuinlijke delen van Europa waar nationalisten er wel in slaagden gemeenschapsgevoeligheden te exploiteren is, dat verreweg de meeste inwoners van het moderne België een vredig leven in materiële welstand leiden. Het lang leeft in vrede – misschien niet helemaal met zichzelf, maar wel met de rest van de wereld – en dezelfde welvaart die het ‘Vlaamse wonder’ voortbracht verminderde ook de politiek van het taalkundige ressentiment. Deze waarneming is met evenveel kracht van toepassing op Catalonië en zelfs op delen van Schotland, waar de extreme voorstanders van de zaak voor nationale onafhankelijkheid hun argumenten steeds weer onderuitgehaald zagen worden door de ontwapenende invloed van een nog niet eerder gekende welvaart.

‘De derde reden voor de overleving van België, en ook van andere intern verdeelde natiestaten, had minder vandoen met economie dan met geografie, hoe nauw die twee ook met elkaar verbonden zijn. Dat Vlaanderen of Schotland uiteindelijk op comfortabele wijze deel van België of het Verenigd Koninkrijk kon blijven uitmaken, kwam niet doordat de intensiteit van het nationale sentiment er minder was dan die welke in de voormalige communistische landen de kop weer had opgestoken. Integendeel,  het verlangen naar zelfbestuur was in bijvoorbeeld Catalonië  voelbaar sterker dan in Bohemen en de kloof die de Vlamingen van de Walen scheidde aanzienlijk breder dan die tussen de Tsjechen en de Slowaken, en zelfs dan die tussen de Serviërs en de Kroaten. Het verschil was dat de staten van West-Europa niet langer losstaande nationale eenheden met een absoluut monopolie op het gezag over hun inwoners waren. Ze waren ook – en werden steeds meer – onderdeel van iets groters.
Het formele mechanisme van de overgang naar een volledige Europese Unie werd in werking gezet…’

EN NU?

Op een paar details na blijft Judts analyse, die hij neerschreef in 2005, volledig valabel. Het is waar, er zijn de afgelopen 7-8 jaar wat onvoorziene dingen gebeurd . Maar die verminderen niet de kracht van de argumentatie, in sommige gevallen is het tegendeel waar.

Judt heeft geen rekening gehouden met de bankencrisis – in de wereld en in België – die in 2005 niet te voorspellen was. Maar. Punt twee, de rijkdom van België is er genendeels door aangetast. Men zou zelfs kunnen zeggen dat de algemene welstand in sommige West-Europese landen, waaronder België, is toegenomen. Dat ook de armoede in relatieve (maar veel kleinere mate) is toegenomen, ligt aan het beleid. Of beter: het gebrek daaraan. De crisis heeft bovendien als ‘collateral damage’ een nuttig effect: studenten, professoren, politici en journalisten hebben zich aan het rekenen gezet en uitgeknobbeld dat de splitsing van België een onbekende maar grote som geld zal kosten aan alle inwoners. Dat maant tot voorzichtigheid annex vertraging. Het is geen toeval dat de N-VA geen datum wil plakken, zelfs niet bij benadering, voor de door haar begeerde ‘souvereine staat Vlaanderen’.

Judt heeft ook niet voorzien dat één Vlaamse nationalistische partij electoraal een grote sprong voorwaarts heeft gemaakt – terwijl een andere zwaar gedecimeerd is. Het blijft ten volle waar dat ‘de separatistische zaak aan kracht heeft verloren’ – hoewel sommigen trachten ons van het tegendeel te overtuigen. De grote thema’s bij de aanstaande verkiezingen van mei, zullen de werkgelegenheid, de pensioenen en de zorg in het algemeen zijn. Niet de Vlaamse onafhankelijkheid. Zelfs niet het lot van de monarchie.

Op haar voorbije driedaags congres heeft de N-VA laten zien waar het haar om te doen is: tijdwinst. Zij wil tijd winnen tot de publieke opinie, moegetergd door de eindeloze herhaling van het gebrek aan argumenten, uiteindelijk zal zeggen: vooruit dan maar. Confederalisme? Onafhankelijkheid? Vlaanderen Grootmacht? ‘Kom maar en hou op met dat gezeur.’
Kortom, la guerre d’usure, de uitputtingsslag. Anders gezegd: de Pyrrhusoverwinning.

Daarom is de titel van De Morgen vandaag volkomen juist: ‘De Wever vreest dat zijn kerk leeg zal lopen als hij zijn ware bedoelingen onthult.’ Die ware bedoelingen werden al eens onthuld bij de fameuze regeringsvorming van 500+ dagen. Na de verkiezingen van 25 mei, als de N-VA niet op tram 3 kan springen, zal het geen 500 dagen maar 5 jaar duren voor er nog eens een kansje komt om de theorie van Tony Judt te verbrijzelen. Maar ik durf er mijn pekzwarte ziel op verwedden dat dat niet zal gebeuren.

Bloemen verwelken, scheepjes vergaan,
Maar België blijft eeuwig bestaan
– of althans langer dan de N-VA.

*Tony Judt, Na de oorlog, Een geschiedenis van Europa sinds 1945, uitgeverij Contact, 2006

Entry filed under: boeken, Geschiedenis, Media, Politiek Belgie, Samenleving. Tags: , , , , .

NEDERLAND’S BITTERE ERFENIS OBAMACARE, HERE I COME!

1 reactie Add your own

  • 1. Henry Snail  |  februari 3, 2014 om 9:02 pm

    Eigenlijk toont u aan dat Belgicisme centennationalisme is.
    U bent wel dapperder dan bijv. filosoof Decreus, die wel mogelijkheden ziet in een links nationalisme, maar in Vlaanderen alleen niet “op dit moment”. U ontkent tenminste ook de bestaansreden van het Schotse en het Catalaanse nationalisme. Spijtig dat u geen Catalaans schrijft: dat zou pas moedig zijn.
    Uw sterkste argument lijkt me de EU. Wat vond u dan van het dubbelinterview met Geert Mak en Thierry Baudet? Ik weet niet meer wie van beide (de linkse of de rechtse… voor wie dat belangrijk is…) – terecht! – suggereerde dat de voorstelling van de EU als een voldongen feit getuigt van conservatief fatalisme…
    Uiteindelijk geeft ook u geen argumenten pro België, daarvoor moet men uw tekst deconstrueren.
    Daarom ben ik Abou Jahjah dankbaar voor zijn laatste column. Die moet men niet deconstrueren; hij zegt tenminste waarop het staat: België is een multicultureel experiment en moet daarom blijven bestaan. Geweldig toch dat men dat alleen maar van “de ander” kan vernemen, niet?

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.205 andere volgers


%d bloggers op de volgende wijze: