HEBBEN WE NU ALLES GEHAD OVER DE GROOTE OORLOG?

oktober 23, 2014 at 9:50 am 4 reacties

De Commune

De Commune

 

door Jef Coeck

 

Veel toch. Films, musicals, tv-series, herdenkingen, meters boeken van wisselende kwaliteit. En weten we nu alles over dit onderwerp? Nee, dus. Er verschijnen bv. nog altijd historische werken die klemtonen leggen waar andere schrijvers overheen keken.

Volgens de Belgische historicus die zijn leven lang in Canada doceerde Jacques R. Pauwels was WO I het product van de 19de eeuw. Ze wordt doorgaans beschouwd als de ‘lange’ eeuw. Ze eindigde niet enkel in 1919, maar is volgens deze theorie ook vroeg begonnen, nl. in 1789, met de Franse Revolutie. Daarop volgden met enige regelmaat andere politieke en militaire conflicten: de Franse en Belgische revoluties van 1830, de opstanden van 1848 in diverse Europese steden, de Frans-Pruisische oorlog in 1870 met aansluitend de Commune van Parijs, Dat waren stuk voor stuk ook sociale conflicten. Het kan dus niet anders of ook de Groote Oorlog 1914-1919 (Verdrag van Versailles), was een klassenstrijd. Daarom noemt de historicus dit conflict de Groote Klassenoorlog.
JP 2

De Eerste Wereldoorlog was dus zeker niet: een louter politiek en militair gebeuren, een tragisch ‘ongeval’ van de geschiedenis, een vorm van onbegrijpelijke ‘menselijke waanzin’. Dit was een oorlog binnen de oorlog, vol berekening en hebzucht. Het ging niet enkel om een strijd van Fransen tegen de Duitsers, maar ook van Fransen tegen Fransen, en Duitsers tegen Duitsers. Een bepaalde klasse van Fransen, Duitsers en Britten ging de confrontatie aan met een heel andere klasse van Fransen, Duitsers en Britten.

De Groote Oorlog was een verticale oorlog, tussen landen en bondgenootschappen. Maar het was in elk land ook een horizontale oorlog, tussen de bovenklasse en de onderklasse. Ons is geleerd dat het een gewapend conflict tussen naties was, verder niets. De waarheid is dat de Groote Oorlog gewild en uitgelokt was door een Europese elite die gevormd werd door een symbiose van de grootgrondbezittende adel en de haute bourgeoisie, die vooral bestond uit industriëlen en bankiers.

Oorlog als bevrijding

Het kapitalisme ontwikkelde zich steeds sneller. Een verschijningsvorm of op zijn minst een bijverschijnsel ervan was het imperialisme. De essentiële functie van het imperialisme was het door oorlog veroveren of direct controleren van gebieden waar belangrijke grondstoffen te vinden waren. Die gebieden moesten dienen als afzetmarkten en de inwoners ervan als goedkope arbeidskrachten. Daardoor werden aanzienlijk hogere winsten mogelijk. De kosten, verbonden aan de imperialistische oorlogen werden gedragen door de staat. Zo werkt het ook vandaag nog, in Irak, Afghanistan… De regel is: privatisering van de winsten, socialisering van de kosten. ‘Het kapitalisme draagt de oorlog in zich zoals de wolk het onweer in zich draagt’, verklaarde de Franse socialistische leider Jean Jaurès in 1895. Enkele jaren later werd hij vermoord door een Franse nationalist.
JP 4

De socialistische partijen, die steeds meer afgleden naar het reformisme (evolutie i.p.v. revolutie) en naar de sociaal-democratie, keuren zowat overal de oorlogskredieten goed. Ook de kerken bleken geen morele of andere bezwaren te hebben tegen een winstgevend oorlogje. Niet alleen de katholieke kerk maar ook de anglicaanse in Groot-Brittanië, de lutherse in Duitsland en de ortodoxe in Rusland – dachten dat zij uit een grote oorlog groot voordeel konden halen. Het spreekt vanzelf dat hun gelovigen die in zo’n oorlog sneuvelden, recht naar de hemel gingen. Waar is het verschil met het jihadisme van de huidige islamisten? Allemaal zeggen ze in hun eigen taal: Gott mit Uns (Hitler).

De Brits-Amerikaanse historicus Adam Hochschild verwoordt het aldus: ‘De komst van de oorlog werd algemeen aangevoeld als een bevrijding en een opluchting… Net als een onweer maakte het een einde aan de spanning van de verwachtingen en het bracht opnieuw frisse lucht… Na eindeloos wachten openden nu de gordijnen en kon een groot en opwindend historisch drama aanvangen, een drama waarin de toeschouwers tezelfdertijd acteurs zouden zijn.’ (Hochschild, To End all Wars: a Story of Loyalty and Rebellion 1914-1918, Boston/New York, 2011).
JP 5

In de Tweede Wereldoorlog ging het net zo. Alleen, met nog meer middelen, mensen en verliezen. Het was echter niet bij ‘de overgrote meerderheid van het volk’, zoals Hitler geloofde, dat de opluchting en vreugde groot waren. Dat was wel het geval bij de adel en de haute bourgeoisie en bij een deel van de kleine burgerij, waartoe Hitler zelf behoorde. De oorlog die uitgebroken was, was de door hen gewilde oorlog waarmee ze het democratiseringsproces wilden terugschroeven, het socialisme overwinnen en het risico op revolutie definitief elimineren.

En ook dit was tegelijk een verticale en horizontale oorlog: tussen landen en in elk land tussen klassen. De bovenklasse bestond uit de adel en de haute bourgeoisie, de onderklasse werd (wordt) gevormd door de kleinburgerlijke en de proletarische massa. De laatsten waren de ‘classes dangereuses’, de dreigende massa die opgestookt door de socialisten al sinds tientallen jaren onrustig waren en via het democratiseringsproces al te veel vooruitgang hadden geboekt. De elite beschouwde de verlossende oorlog als een strijd tegen democratie, revolutie, internationalisme en pacifisme.

En de derde?

Slechts in één land was de socialistische (communistische) revolutie gelukt, met vooruitzicht op democratie en pacifisme: Rusland, a.k. de Sovjet-Unie. Voor de relatief hoge graad van welvaart en democratie die West-Europa na 1945 bereikte, aldus Pauwels, moeten we dus vooral Lenin en Stalin dankbaar zijn, ook al wordt dit duo door westerse historici en media als on- en antidemocratisch afgeschilderd. Toch is het ook zo dat die hervormingen er niet zouden zijn gekomen als de arbeiders en andere proletariërs in West-Europa zelf niet via stakingen en demonstraties enorme druk op de elite hadden uitgeoefend en de elite op die manier tot grote toegevingen hadden gedwongen.

Ondanks de opdoffer waarmee de Tweede Wereldoorlog eindigde voor de elite, ontketende zij al een nieuwe klassenoorlog voor die van 1939-1945 goed en wel ten einde was: de Koude Oorlog. Net als de twee wereldoorlogen was ook deze Koude Oorlog naast een verticale oorlog tussen landen (en blokken van landen: Navo en Warschaupact) een horizontale oorlog tussen klassen. Voor de door Washington aangevoerde elite ging het in die oorlog zeker niet alleen om een overwinning op een land, maar eerder om een overwinning op een systeem, namelijk het socialistische systeem zoals dat in de Sovjet-Unie na 1917 was opgebouwd.
JP  3

Samenvattende conclusie van historicus Jacques Pauwels: ‘De vrede die in Versailles officieel verklaard werd, manifesteerde zich slechts als een wapenstilstand. Het was een wapenstilstand die gedoemd was om vroeg of laat af te lopen en opnieuw in krijgsverrichtingen en een officiële oorlog te hervallen. In 1939 was het zover en brak een nieuwe Groote Oorlog uit.
Geschiedkundigen zoals Arno Mayer hebben daarom gesproken van de ‘Dertigjarige Oorlog’ van de 20ste eeuw, gevoerd van 1914 tot 1945, met tussendoor een ‘wapenstilstand’, een ‘twintigjarig bestand’ van 1919 tot 1939.’

Een voor de hand liggende vraag,: wanneer de volgende oorlog? Van zodra de A-B-C-krachten zich aanzienlijk voelen verzwakken. ABC staat voor Adel/Bourgeoisie/Christendom. Het blijven dezelfde krachten, maar ze vertonen zich nu onder wat andere verschijningsvormen. 1 procent rijken, 49 procent die rijk willen worden, en 50 procent die het nooit zullen zijn – omdat ze verpletterd worden door het systeem. Want laten we ons geen illusies maken: na het einde van de Koude Oorlog is de horizontale (klassen-)oorlog gewoon doorgegaan. Als die onhoudbaar wordt, komt er ook een nieuwe verticale oorlog. De laatste? Een armaggeddon als uitsmijter?

Terror drones

Terror drones

*Jacques R. Pauwels, De Groote Klassenoorlog 1914-1918, EPO, Berchem, 2014

Entry filed under: boeken, Ekonomie, Europa, Media, oorlog, Politiek Belgie. Tags: , , , , .

IT’S THE ECONOMY, STUPID DE STADSDICHTER VAN DE REPUBLIEK BRUSSEL

4 reacties Add your own

  • 1. desmarc1  |  oktober 24, 2014 om 8:49 am

    Dit artikel, en vooral onderstaande passage gaat wel heel kort door de bocht : “Slechts in één land was de socialistische (communistische) revolutie gelukt, met vooruitzicht op democratie en pacifisme: Rusland, a.k. de Sovjet-Unie. Voor de relatief hoge graad van welvaart en democratie die West-Europa na 1945 bereikte, aldus Pauwels, moeten we dus vooral Lenin en Stalin dankbaar zijn, ook al wordt dit duo door westerse historici en media als on- en antidemocratisch afgeschilderd”.. Nou moe, Rusland, Sovjet-unie heeft nooit uitzicht op democratie en pacifisme geboden dacht ik ; net zomin als het kapitalisme. Lenin was al lang door in 1945 en Stalin, tja was dat niet die man van de Goelag, massale deportaties, ergo moorden op hele volkeren ???
    De verdienste van harde strijd en ontvoogding na WO I in wat we nu het Westen noemen, was toch niet het effect dat de elite beoogd had? WO I was juist een breuk met het oude regime van de 19e eeuw, en na WO II werd die breuk nog groter. Natuurlijk werden we toen niet wakker in de ideale wereld. Consumentisme, ongelijkheid, vernietiging van ons eigen ecosysteem en meer en meer ‘formele’ democratie (en minder echte democratie) zijn ons deel geworden. Maar één groot voordeel hebben we nu wel : wie het wil weten, weet het en kan kiezen voor verandering. Aan ons allen om daar zelf iets aan te doen. En ja het zal moeilijk zijn, niet zozeer omdat we van hogerhand tegengewerkt worden (wat gebeurt natuurlijk), maar vooral omdat nog te veel mensen berusten/zich-laten-meedrijven. Pas wanneer er voldoende mensen veranderen van onder uit zal de elite bijdraaien en eieren voor haar geld kiezen. Dan komen we weer in een nieuwe stroomversnelling (die ook wel weer haar nadelen zal hebben, twijfel daar niet aan)… laat ons hopen dat de gewone mensen er kunnen voor zorgen dat dit geleidelijk verloopt en niet via een ‘breuk’ (lees: oorlog(en)… hoewel.. zijn die niet overal bezig op deze aardkloot (Syrië, Irak, Afghanistan, Congo, Libië, delen van Oost-Afrika….)

    Beantwoorden
    • 2. jefc  |  oktober 25, 2014 om 12:01 pm

      Het kan nog korter. U zelf lijkt met zekerheid te weten dat de hh. Lenin en Stalin hun revolutie gestart zijn met de bedoeling het volk te onderdrukken. Dat denk ik nl. niet. Wel, dat het nadien uit de hand gelopen is. Nog een korte bocht: U noemt nergens Trotsky, toch ook een van de founding fathers. T. gaf bevel om te schieten op de opstandige matrozen van Krojnstadt, die zich bekloegen – zoals u? – dat de bolsjevistische leiding zich niet hield aan haar eigen principes van het radensocialisme.
      En nog wat bochtenwerk. Stalin was een dictator, wreed, nietsontziend, etc. maar hij heeft de geallieerden flink geholpen (met 20 miljoen Russische slachtoffers) om WOII te winnen. En dit is geen kleine verdienste – tenzij u van oordeel bent dat hij zijn afspraak met Hitler had moeten houden? De hele geschiedenis is bochtenwerk. De rechte lijn bestaat alleen, en dan nog theoretisch, in de wiskunde

      Beantwoorden
  • 3. desmarc1  |  november 12, 2014 om 12:46 pm

    beste,
    uw commentaar verandert eigenlijk niets aan mijn opmerkingen ten gronde. Trosky was deel van hun systeem tot ie in ongenade viel, Stalin vocht tegen Hitler niet voor het Westen maar om zijn eigen vel te redden (lees Hitlers doelstelling in Mein Kampf en zijn redevoeringen : vernietigen van het boljevisme/communisme en Lebensraum in het Oosten!). Hoe weet u dat Lenin en Stalin die intentie van onderdrukking niet hadden eigenlijk? Ergens in hun geschriften geboekstaafd of is dat een opinie van u?
    En inderdaad is de geschiedenis bochtenwerk dat heel wat ‘bocht’ heeft nagelaten, niet in het minst bij de mensen zelf, in de relaties tussen landen en regimes… waar we nu nog altijd de gevolgen van dragen. De mens is een raar beest hé

    Beantwoorden
    • 4. jefc  |  november 12, 2014 om 3:08 pm

      Mijn commentaar verandert niets aan uw commentaar, die niets aan mijn commentaar verandert…. Dat de geschiedenis bochtenwerk is en de mens een ‘raar beest’. Daar doen we het voor. Maar dat is geen geschiedenis meer, het is een geloof. Daar had ik het niet willen over hebben. Ik geloof niet in geloven.

      Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.204 andere volgers


%d bloggers op de volgende wijze: