DE OOGKLEPPEN VAN AUSCHWITZ EN VAN DE MEDIA

januari 29, 2015 at 10:25 am 3 reacties

Auschwitz

door Gie van den Berghe

Valt er iets te leren uit de Holocaust? Het woord betekent ‘totaal brandoffer’ (gebracht aan god), een slachtofferterm, op zich al een ontkenning. De historische daderterm is Endlösung: eindoplossing van het Joodse probleem. Joden werden voor, tijdens en na het nazitijdperk in veel landen als een probleem gezien. Toen de nazi’s ‘hun’ Joden kwijt wilden, besloten een tachtigtal beschaafde naties in juni 1938 hun grenzen potdicht te houden (conferentie van Evian). In november volgde in Duitsland een eerste pogrom, de Reichskristallnacht. Zo’n dertigduizend Joden werden in concentratiekampen opgesloten om het buitenland alsnog onder druk te zetten. Toen dat niet lukte werden zo goed als alle Joden vrijgelaten om later naar getto’s overgebracht te worden, wachtplaatsen richting Siberië, eens Rusland veroverd.
Kun je, zoals de conservator van Kazerne Dossin en de minister van onderwijs stellen (in ‘De erfenis van Auschwitz’ opiniestuk Herman Van Goethem in DS van 26.1.15) iets leren uit Auschwitz, uit dit absolute dieptepunt? De uitroeiing van – in chronologische volgorde – gehandicapten, Poolse intelligentsia, communistische commissarissen, Joden, Roma en Sinti, is zo onmenselijk, zo onvoorstelbaar, dat inleving in de daderrol uitgesloten is. Vrijwel iedereen leeft zich onmiddellijk en alleen in slachtoffers in. Einde lering, want niet de slachtoffers, maar de daders hebben alle ellende veroorzaakt.
Gebruik geen schrikbeelden die het inzicht belemmeren dat u en ik, gegeven bepaalde omstandigheden, tot dingen in staat zijn waarvan we hier en nu gruwelen. Tal van experimenten tonen aan dat mensen in niet bepaald ongewone situaties bereid zijn medemensen ernstig pijn te doen (Stanley Milgram, Philip Zimbardo, Christopher Browning). Overigens zijn wij als overmatig consumerende westerlingen sowieso mededader aan de ellende in derde en vierde wereld.
Welke lering werd uit de Endlösung getrokken? Zionistische Joden beschouwden tijdens en na de oorlog de Hurban (ramp) die het Europese Jodendom overkwam als hét bewijs van hun zionistisch gelijk: Joden moeten een thuisland hebben. Wat de Joodse Natie zeventig jaar na het einde van de Jodenuitroeiing heeft geleerd en hoe dat tot uiting komt in haar concentratiekamppolitiek in Gaza, is niet bepaald hoopgevend.

Een waardenoorlog, dixit Van Goethem

‘Auschwitz’ en ‘Holocaust’ leiden ook de aandacht af van misdaden tegen de menselijkheid die wij westerlingen tijdens en na WO-II hebben gepleegd. Te beginnen met het wegkijken van de discriminatie, het leed van en de moord op de Joden.
Ook verdrongen is het feit dat de politieke tegenstanders van de nazi’s (communisten, socialisten…) als eersten de concentratiekampen bevolkten. Door hun uitschakeling konden discriminatie en uitsluiting volop doorgaan. De Duitsers, ook de zeer velen die niet geïndoctrineerd waren, keken weg en profiteerden van vrijgekomen functies en postjes. Bitter weinigen protesteerden, ook niet toen Joden en anderen richting Poolse getto’s, werk- en concentratiekampen verdwenen. Bij de uiteindelijke uitroeiing (vanaf tweede helft 1941) maakte men gebruikt van kennis en technieken opgedaan bij het vergassen van gehandicapten, een programma waaraan artsen massaal en enthousiast hadden meegewerkt.
Ook verdwenen in de schaduw van de ‘Holocaust’ is dat de Britten vanaf 1942 tot het einde van de oorlog Duitse steden plat bombardeerden om zoveel mogelijk Duitse burgers te demoraliseren. De tapijtbombardementen legden zo’n 80 grote steden plat terwijl niet één toevoerlijn richting getto of uitroeiingskamp werd geviseerd.
Ook de deal die de geallieerden in februari 1945 met de Sovjets sloten (Jaltaconferentie, Krim) is uit zicht verdwenen. Al wie voor de oorlog Rus was moest teruggestuurd worden naar de Sovjet-Unie, of hij/zij dat nu wilde of niet, desnoods met geweld. Ook de Russische soldaten die met de Wehrmacht tegen het communisme hadden gestreden en zo goed als zeker in de Goelag zouden belanden. 2,3 tot 3 miljoen Russen werden teruggestuurd.
Ook verdwenen uit de collectieve herinnering zijn de zowat 13 miljoen Volksduitsers die na de oorlog brutaal uit hun vestigingsgebieden werden verdreven, onder meer uit Tsjecho-Slowakije, Silezië en Oost-Pruisen waar ze eeuwenlang vredig geleefd hadden.
Wil je uit al deze gruwel lessen trekken dan moet je veel verder en breder in de tijd terug. Beginnen bij de Verlichting, want die heeft behalve de mensenrechten ook de onstuitbare maakbaarheids- en vooruitgangsideologie op de agenda geplaatst. Bevrijd van de godsidee, kon de mens zelf schepper worden. Wereld én mens verbeteren. Lichamelijk of geestelijk afwijkende mensen mochten zich niet voortplanten, moesten geïsoleerd worden en van zodra mogelijk gesteriliseerd.

Polarisering

Niet polariseren, schrijft Van Goethem. Maar hoe kun je blind blijven voor het feit dat Fort Europa ook nu zijn grenzen sluit voor wanhopige asielzoekers en bootvluchtelingen, de ogen sluit voor de onnoemelijke ellende in landen waar geen olie te boren valt, en hoe wij consumenten wegkijken van de almaar breder gapende kloof tussen hen en ons? Dan nog volhouden dat de (bij vergelijking geringe) terreur waaraan westerlingen blootstaan alleen maar aan indoctrinatie te wijten is, is een zoveelste vorm van wegkijken en ontkenning.
Maak jongeren maatschappijkritischer, toon en bestudeer ongelijkheid, mensonwaardigheid en onrechtvaardigheid hier en nu en hoe die in stand gehouden worden. Indoctrineer jongeren niet tot producent en consument, maar onderwijs ze met het oog op een (iets) betere wereld, nu voor iedereen.

Gedeeltelijk gepubliceerd in De Standaard, 29.1.2015
Dit opiniestuk kon ondanks voorafgaandelijk overleg met De Standaard volgens de redactie niet zomaar, ongecensureerd in de krant. Ze wilden een en ander bijschaven, aanvankelijk zonder de uitgesproken bedoeling de veranderde versie aan me voor te leggen. Na mijn protest hiertegen kreeg ik een verdraaide versie onder ogen, zo verdraaid dat mijn stuk een kritiek leek op de Verlichting en de vooruitgang. Na nogmaals protesteren verscheen het dan uiteindelijk toch, zij het met weglating van het grootste deel van de eerste alinea, namelijk dat velen in veel landen toen joden als een probleem zagen. Bij het opiniestuk vermeldde men weliswaar dat ik ethicus en historicus ben, maar gastprofessor UGent (sinds meer dan tien jaar) liet men weg en ook mijn verzoek naar De mens voorbij te verwijzen (waarin ik thema’s uitwerk die in dit opiniestuk aan bod komen) werd niet ingewilligd. Daarentegen noemde men me, opnieuw zonder enig overleg, ‘publicist’, iets dat ik na te veel van dit soort negatieve ervaringen met de media beslist niet meer ben, noch wil zijn. Als redactie aan andermans opinie sleutelen, ja diens opinie verdraaien – vrijheid van meningsuiting is dat niet.

Auschwitz 3

Entry filed under: Europa, Geschiedenis, Media, oorlog. Tags: , , , , , .

TIMBUKTU RENAISSANCE VAN GOGH IN BRUSSEL

3 reacties Add your own

  • 1. Dr. Jean Blanquart  |  januari 29, 2015 om 12:20 pm

    klopt niet helemaal: holocaust was etymologisch eerst “dierlijk brandoffer’; vandaar dat enkele overlevenden van de kampen in de VSA een vegan organisatie oprichtten en de Nobelprijswinnaar Isaac Singer duidelijk stelde dat wat wij vandaag de dieren aandoen, een eeuwige Treblinka is! Tweede feit dat niet klopt: de uitroeiing was gebaseerd op het systeem van de slachthuisindustrie (sic) uit Chicago! vandaar dat we als mensheid maar één kant opkunnen: veganisme want geen enkel dier, mens of niet, mag nog zo behandeld worden!

    Beantwoorden
  • 2. Jean-Claude Ahn  |  februari 1, 2015 om 10:57 pm

    De enige goede benaming voor de deportatie en de achtervolging van de Joden is endlösung. Holocaust is inderdaad een religieuse term die brandoffer betekent. Het ging daar zeker niet om wel om vergelding tegen de uitbreing van de oorlog en de bondgenootschap die Amerika aanging met Sovjet Unie en Groot-Brittanië. Stellen dat alleen Duitsers of Nazis verantwoordelijk zijn voor de ondergang van de Joden in Europa is ook verkeerd want alle bezette naties hebben meegewerkt aan de deportatie, ook wisten ze niet precies wat met de Joden zou gebeuren en de landen van de vrije wereld vertikken met hand en tand om Joden op te vangen. Iedereen kampte met een economishce crisis, toen al.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.204 andere volgers


%d bloggers op de volgende wijze: