OVER STEVE: DE OMBUD EN DE PROF

april 10, 2015 at 2:23 pm 1 reactie

urn 2

Met de familienamen erbij moet dit perfect te volgen zijn: Stevaert, Van den Berghe, Naegels

7 april
mail aan Tom Naegels, Ombudsman van De Standaard
Beste Tom Naegels,

In reactie op uw vandaag in de krant mooi verwoorde mening dat ‘de’ media de dood van Steve Stevaert op gereserveerde wijze hebben belicht, stuur ik u even een opiniestuk dat ik vorige zaterdag naar de opiniebladzijden van DS stuurde, opiniestuk dat zo te zien niet gepubliceerd zal worden.
[zie voor dat stuk van Tom Naegels: http://www.standaard.be/cnt/dmf20150406_01617158%5D

Mijn tekst ging zaterdag ook als voer voor discussie naar ‘mijn’ studenten (masters moraalwetenschap die op mijn en hun initiatief heel wat ethische en maatschappelijke thema’s uitdiepen). Vermoedelijk door de vakantieperiode kwamen er nog toe maar enkele reacties, maar iedereen vindt dat ‘de’ media te sensatiegericht gerapporteerd hebben en dat doorgaans ook zijn. Niet om de prof naar mond te praten want uit ondervinding weten ze dat dat niet hoeft.

Ik stuur u dit in vertrouwen, als ombudsman. Misschien heeft u er toch iets aan. Aangehecht mijn opiniestuk.

Vriendelijke groet,

Gie van den Berghe
***

9 april
mail van Tom Naegels
Geachte heer Van Den Berghe,

Bedankt voor uw mail.

Misschien toch een aantal antwoorden op concrete vragen die u in uw tekst stelt. Dat de vrouw die de klacht indiende niét, en Steve Stevaert wél bij naam werd genoemd, heeft een dubbele reden. Allereerst is het wettelijk verboden om de identiteit vrij te geven van slachtoffers van seksuele misdrijven. (Artikel 378Bis van het strafwetboek). Dat geldt ook voor mensen die voorlopig enkel klacht hebben ingediend, en dus officieel, juridisch nog geen slachtoffer zijn. Ten tweede wordt er zowel in de rechtspraak als in de journalistieke deontologie een duidelijk onderscheid gemaakt tussen publieke figuren en gewone burgers. Publieke figuren (zowel in de betekenis van “beroemdheden” als in de betekenis van “mensen met een publieke verantwoordelijkheid”, Stevaert was beide) hebben weliswaar net als iedereen recht op privacy, recht op bescherming van hun goede naam edm, maar moeten niettemin accepteren dat zij, meer dan anderen, bloot staan aan kritiek, en dat als ze in opspraak komen hun naam genoemd kan worden, als het maatschappelijk belang dat vraagt. Over dat laatste begrip kan natuurlijk eindeloos gediscussieerd worden, je kan het zo restrictief definiëren dat uiteindelijk niets er nog onder valt, maar voor mij is het helder dat als een voormalig partijvoorzitter, voormalig minister en voormalig gouverneur, ooit de populairste politicus van Vlaanderen, betrokken is in een gerechtelijk onderzoek en vervolgens uit het leven stapt, het maatschappelijk belang vraagt dat hij geïdentificeerd wordt.

Daarmee is ook uw andere vraag beantwoord: zou dit verhaal dezelfde aandacht hebben gekregen indien het om een anoniem iemand ging? Nee, natuurlijk niet, maar dat is ook maar logisch. Journalistiek werkt met het onderscheid tussen publieke figuren en andere.

Ik denk dat u een selectieve lezing maakt van de berichtgeving, als u zegt dat die unaniem en onvoorwaardelijk partij heeft getrokken voor de vrouw die de klacht indiende.

En dat het om een zelfmoord ging, is bevestigd door het parket. Men mag ervan uitgaan dat dat een officiële bron is die een dergelijke mededeling niet lichtzinnig de wereld in stuurt. En bij mijn weten is het perfect mogelijk om, zelfs als men kan zwemmen, te verdrinken in een snelstromend kanaal. Waarom Stevaert voor die methode gekozen heeft, is dan weer een vraag die ik niet kan, of hoef te beantwoorden.

En natuurlijk vinden uw studenten dat ‘de’ media sensatiegericht zijn. Dat is de default mening over de journalistiek. Zelf word ik er vaak nogal moedeloos van hoe lichtzinnig er met dat oordeel wordt gesmeten, zonder veel interesse in de methode die door die media is gevolgd, de normen die journalisten zich daarbij hebben gesteld, en de functie die die berichtgeving heeft in de cultuur. Het *kan*, dat media soms sensationeel te werk gaan – en als dat gebeurt, dan moet dat worden veroordeeld. Maar als het een routine-oordeel wordt, dat altijd wordt uitgesproken, ongeacht de feiten, dan is het ook maar wat het is.

Zeer hartelijk,

Tom Naegels
Ombudsman De Standaard
***

10 april mail aan Tom Naegels
Beste Tom Naegels,
Dank voor uw reactie op mijn opiniestuk dat niet in De Standaard werd gepubliceerd.

Reactie schrijf ik, want geen antwoord, behalve zeer selectief.
Het maatschappelijk belang was op geen enkele manier gediend met het uitbrengen van het feit dat een vrouw Steven Stevaert beschuldigde van een verkrachting na drie jaar stilzwijgen daarover. Dat de media ervoor kozen dat toch uit te brengen, zonder vooraf na te gaan of en zo ja welke bewijzen er waren van Stevaerts schuld, noem ik niet alleen sensatiezucht maar ook een vorm van smaad en zoals helaas gebleken is ook een riskant zetje richting wanhoopsdaad (‘zelfmoord’ mag overigens uit ons vocabularium geschrapt worden, een mens kan zichzelf niet vermoorden, alleen doden – in de term zelfmoord schuilt nog altijd de van oorsprong katholieke afkeuring van die laatste wilsdaad).
Uw argumentatie met betrekking tot de anonimiteit van vermoedelijke slachtoffers van een seksueel misdrijf loopt mank. Als eerste punt heeft u het over de wetgeving dienaangaande, zonder die kritisch in vraag te stellen, je zou bijvoorbeeld de keuze van anonimiteit aan het vermeende slachtoffer kunnen overlaten. Ook onkritisch, toch voor de media en een ombudsman, is het niet publiekelijk opwerpen van de vraag of mensen die beschuldigd worden van een seksueel misdrijf, vermoedelijke daders dus, niet even veel recht hebben op anonimiteit, ook als ze een publieke figuur zijn. En daar kom ik bij het mank lopen van het beschermen van de anonimiteit van het vermeende slachtoffer. Want als tweede punt voert u namelijk aan dat Stevaert en andere publieke figuren géén recht hebben op anonimiteit. Neem me niet kwalijk maar beschuldigd worden, drie jaar na de beweerde feiten, van seksueel misbruik, lijkt me voor de vermoedelijke dader even schaamtevol of zelfs schaamtevoller dan voor het slachtoffer, zeker als hij/zij een publieke figuur is. Dat u en de media dat minstens impliciet anders (of niet) zien, heeft mijns inziens ook te maken met een maatschappij die nog altijd op soms merkwaardige, dubbelzinnige tot hypocriete manieren kampt met haar normen inzake seksualiteit en hoe die onder druk van veranderende maatschappelijke aandachtspunten (zoals groter belang van het kind, individuele rechten, vrouwenrechten…) eveneens veranderen, een verandering die niet automatisch verbetering impliceert..
Vreemd ook vind ik uw gebruik van ‘in opspraak komen’. Dat is in dit en in veel andere gevallen toch juist wat de media gedaan hebben en doen? Stevaert was beschuldigd door één vrouw, een aantal magistraten heeft die beschuldiging gevolgd en onderzocht (en dat vermoedelijk iets grondiger gedaan dan zou gebeuren als de vermoedelijke dader Jan Met de Pet was – iets waarover discussie mogelijk is en waar ik ook niet helemaal uit ben). Maar dan wordt er gelekt en dan moeten ‘de’ media beslissen, liefst deontologisch, of ze uitbrengen dat een publieke figuur beschuldigd is
In mijn ogen hadden de media pas over deze zaak mogen berichten toen Stevaert verdwenen was of, ander moment, dood werd teruggevonden. In uw reactie wordt die uiteindelijke zelfdoding aangevoerd als één van de redenen voor de media om meteen aandacht te besteden aan het feit dat Stevaert beschuldigd werd…!
Ik volg de media en ook De Standaard niet zo nauwgezet als u uit hoofde van uw beroep moet doen; er is zoveel andere en zoveel betrouwbaarder lectuur dan kranten en weekbladen! Ik volg de media, zoals veel van mijn collega’s en waarschijnlijk ook studenten, via andere kanalen zoals Gopress en alleen als zulks zin heeft, nodig is. Voor zo ver ik heb kunnen lezen werd de vrouw die Stevaert beschuldigde wel degelijk voortdurend slachtoffer genoemd, terwijl ze tot nader order iemand was die beweerde slachtoffer te zijn, iemand die een gekende publieke figuur beschuldigde.
Overigens wierp ik in mijn opiniestuk alleen een aantal vragen op (ook wat dat het al dan niet kunnen zwemmen betreft) die volgens mij door de media niet gesteld werden (en waarop u ook nu niet antwoordt, noch op de vragen zelf, noch op de vraag waarom ze niet gesteld werden). Dat ze niet gesteld werden (en mijn inderhaast geschreven reeksje vragen is natuurlijk niet limitatief) wijst erop en bewijst volgens mij dat veel media in dergelijke zaken inderdaad sensatiebelust zijn.
In herhaal ‘in dergelijke zaken’.
Dat studenten, masters moraalwetenschap, zeer intelligente en zeer kritische mensen, er alleen een default mening over de media zouden op nahouden is en een al te makkelijke, zelfrechtvaardigende verdachtmaking.
Als bijvoorbeeld een publieke figuur van een seksueel misdrijf wordt beschuldigd, dan nog zou een krant als bijv. De Standaard dat in een klein berichtje op de zoveelste bladzijde kunnen brengen en benadrukken dat het enkel en alleen om een beschuldiging gaat die volgens één of enkele magistraten voldoende grond van waarheid bevatten om deze publieke figuur door te verwijzen. Een krant zou zich dan alle vragen die ik nu opgeworpen heb, plus vele andere, kunnen stellen. Zeker ook de vraag waarom andere media wel zoveel aandacht besteden aan deze zaak en of dat deontologisch in orde is. Ook de vraag of een krant geen halt zou mogen of moeten toeroepen aan de overdreven aandacht die ze besteden aan futiliteiten over politici en andere publieke persoonlijkheden, aan het wederzijds gebruik van media en politici; zeg maar over de, of die maatschappelijke functie van een krant of de media.
Dat, beste Tom Naegels, de maatschappelijke functie van de media, daar zijn studenten moraalwetenschap (de enige waarover ik kan oordelen) mee bezig, mee begaan.
Daarom stel ik het soort vragen die niet in de krant mogen komen (ook niet in De Morgen, Het Laatste Nieuws) en presenteer ik die tegelijkertijd ook aan studenten.

Waarschijnlijk stuur ik mijn reactie op uw schrijven ook naar die studenten of bespreek ik dat tijdens een van mijn colleges. Vanzelfsprekend zou ik ook graag uw reactie aan de studenten voorleggen (op een intern discussieplatform, Minerva), maar dat doe ik even vanzelfsprekend alleen als u me daar toelating toe verleent.

Vriendelijke groet,

Gie van den Berghe
***

mail van Tom Naegels
Geachte heer Van Den Berghe,

Het staat u vrij mijn antwoord publiek te maken, aan uw studenten of elders. Ik wil er zelfs met uw studenten over in debat komen gaan, als hen dat interesseert.

Hartelijk,

Tom Naegels

Urn 0

Entry filed under: Uncategorized. Tags: .

HEERLIJK HELDER, OOK OVER DISCRIMINATIE WANNEER IS HET ROKJESDAG?

1 reactie Add your own

  • 1. J. Moerman  |  april 13, 2015 om 8:50 am

    Ik weet niet waar die studenten zich bevinden, maar als Naegels komt wil ik er graag bij zijn..🙂

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.204 andere volgers


%d bloggers op de volgende wijze: