EEN HISTORICUS MET EEN BIERPROBLEEM

mei 11, 2015 at 9:23 am 4 reacties

Bier 2 Camelbier_NEW

door Lucas Catherine

Ik denk dat ik dood ga. Op zich is dit natuurlijk een dooddoener. Alle mensen sterven. Dat wist mijn lievelingsfilosoof Al Ma’arri (ca 1000) al: Mozes predikte en stierf. Jezus stierf. En ook Muhammad, ondanks zijn vijf gebeden daags. Gisteren en vandaag zijn eender,nog altijd sterven de mensen. En Al Ma’arri stierf zelfs tweemaal. In februari 2013 werd zijn kop af gekapt, of althans werd zijn standbeeld in zijn Syrische geboorteplek onthoofd door geflipte fundi’s.
Maar toch ik heb een voorteken. Ik heb altijd dorst. Niet naar de eeuwigheid, maar naar bier. En dat voorteken ken ik uit de geschiedenis. Voor de Protestanten in de zestiende eeuw in Brussel werden onthoofd of levend verbrand hadden ze steeds verschrikkelijke dorst. Ik citeer een historicus van toen: “Daags voor hij geëxecuteerd zou worden, gingen we naar boven om hem een laatste vaarwel te zeggen. We troffen een wat neerslachtig man aan, die – je zou het nauwelijks geloven – gekweld werd door een ongelooflijke dorst. Men zegt dat mensen die op het punt staan te sterven door een ondraaglijke dorst worden gekweld, misschien omdat door het intensieve denken aan de dood en het daarbij komende wegkwijnen van de levensgeesten ten gevolge van het niet te bevatten verdriet, het lichaam langzaam wegkwijnt.” U begrijpt mijn bezorgdheid over mijn verschrikkelijke dorst. Nu denk ik niet intensief aan de dood, maar wel aan de plekken waar ik intensief van bier heb genoten. Mijn eerste Tsing Tao bier in het Shanghai van de Culturele Revolutie. Nu zal je zeggen, elk Chinees restaurant in België serveert dat. Jawel nu, maar toen. En ik weet het is eigenlijk een slechte ‘Duitse’ pils, maar toch, het water van Tsing Tao is erg biezonder. Zeggen de Chinezen en mijn herinnering. Of waar is de tijd toen ik in Khartoum woonde en op het terras van Moghrain, dat is waar Witte en Blauwe Nijl samenvloeien Camel Beer kon drinken.

Bier 1 Bier1798
En ik spaar u de Big Five van Tanzania. Voor toeristen gaat dat over groot wild, voor Dar es Salaamers en mij over Tusker, Safari en drie andere biermerken.

Bier 3biertanza 002
Genoeg eigen herinneringen, dat is historie. Maar als historicus stoot ik ook telkens weer op bier. Voor mijn nieuw boek ‘Jihad en Kolonisatie’ begin ik bij de bezetting van Egypte door Napoleon. En wat constateer ik: zijn leger had niet genoeg aan alleen maar de wijn van de lokale kopten. Er zaten ook niet-Franse bierdrinkers in. En die konden hun bier niet missen – ik begrijp ze ten volle, beter trouwens dan het opzet van heel die Egyptische Expeditie – . Probleem was dat ze in Egypte geen hop konden vinden. De Académiciens van de Expeditie werden aan het werk gezet, maar konden het probleem niet oplossen. Een Belg wel, want wat lees ik in n° 100 van Le Courier d’Egypte, 12 Pluviose IX (1 januari 1801), volgende annonce: “L’Armée est prévenue que la brasserie du citoyen Vandevelde, établie au vieux Kaire, est en activité. Le prix de la bière est fixée à 9 medins la pinte. » Citoyen Vandevelde was een Brusselaar en wij kennen al minstens sinds de zestiende eeuw een biersoort zonder hop. In Brussel heette ze toen cuete en in het Westvlaams keyte (dit is trouwens nog altijd de merknaam van een Oostends bier, dat zij oorspronkelijk ook dronken tijdens hun Spaanse belegering). Het was een schraal biertje, het enige dat tijdens het beleg van de Brusselse Republiek in 1585 in de stad nog te krijgen was. “En was maer oft waeter waer, al omdat’t graen soe dier was, omdat sy het mout verbacken souden in platte koude coeken voer de aerm lieden”, schrijft een Brussels historicus van toen. En hoe werd het verkocht? de cuete een halfve stuever e quaerte. Een quaerte, letterlijk een kwart, een inhoudsmaat van 3/4 kroes (een kroes = 1,40 l.), dat is circa 1 l. En dat brengt mij op een ander probleem. Inhoudsmaten van toen. Nu moeten we gewoon kiezen tussen een fluit (10cl), een glas (25cl) of een echte pint (33cl). Maar toen ging het dus om quaerte en andere rare inhoudsmaten. De grootste die ik in verband met bier heb teruggevonden is een aam, te weten drie sister. En een sister dat is een vat van een halve hectoliter van nu. En die naam kende ik als Brusselaar al lang, we hebben hier een Sistervat straat. En het rare is toen de stad in 1863 de straat met de helft heeft verlengd kreeg dat verlengde de naam Hectoliterstraat. Twee keer een sister is dus een hectoliter. Toen kenden onze gemeenteambtenaren nog hun geschiedenis.
Bier 4 Sistervat

Maar bier leverde mij een nieuw probleem op. Waar een mens al niet aan denkt als hij groten dorst heeft. Wanneer kregen we bier in flessen? Wel, het eerste bier dat niet langer in kruiken, quaerten of zelfs sisters werd verkocht was de Geuze. En ik ga u niet vermoeien door u alle mogelijke vergezochte en onjuiste etymologieën voor geuze op te dissen. Daarvoor gaat Sven Gatz hier een biermuseum oprichtten, niet in de Sistervatstraat, maar in de Beuzze. Dat gebeurde dus toen Brussel de champagne leerde kennen en drinken. Dat was rond 1830, om onze onafhankelijkheid van den Hollander te vieren zeggen kwade tongen. In Nederland zelf zal men champagne pas twintig jaar later leren drinken. En wij gingen die lege champagneflessen recupereren en verkochten daarin Lambiek-bier in kleine hoeveelheden. En die lambiek begon in de flessen te hergisten, en dat werd Geuze. Daardoor kunnen wij ook lezen in de krant ‘L’indépendance belge’ van 18 oktober 1844 over de uitvoer van Belgisch bier naar het Oosten. ‘200 flessen gueuse-lambick werden bij een Brussels brouwer aangekocht en naar Constantinopel gestuurd voor rekening van sultan Abdul Medjid’. Een halve eeuw na Napoleon stonden wij weer in het Ottomaanse Rijk, dit maal niet met cuete maar met geuze.
Tot hier mijn verhaal over mijn groten dorst. En mijn vrouw die over mijn schouder meeleest reageert sarcastisch. “Je biersyndroom is geen voorteken dat je gaat sterven, maar een heel duidelijk teken dat je alcoholieker bent.” En zoals we allemaal weten, God bestaat niet, dus zal zij wel de Waarheid vertellen.

Entry filed under: Afrika, Azie, Ekonomie, Europa, Geschiedenis, Samenleving. Tags: , , , .

AL LANG BRANDT DE LAMP IN LAMPEDUSA Het resultaat van vijf jaar bezuinigen: duizenden doden

4 reacties Add your own

  • 1. Johan Depoortere  |  mei 11, 2015 om 1:56 pm

    Schitterend, Lucas!

    Beantwoorden
  • 2. Henk Coopman  |  mei 16, 2015 om 5:50 pm

    Feiten, feiten..
    Ik houd niet van Geuze, noch Lambiek, per slot van rekening verkocht in door de met de Napoleontisten collaborerende Brusselaars gerecupereerde champagneflessen. Franstalige Brusselaars die eerder Napoleons kolonisatie ondersteunden met hun hop(e)loze biertje.
    Anderzijds wil ik die kolonisatie wel wat relativeren, bijvoorbeeld met Brague: Europa was een onvriendelijke olifant in de porseleinwinkel… maar het was wel een olifant. Jammer genoeg bracht dit met zich mee dat Jihadisten ZICHZELF minderwaardig begonnen te beschouwen, zoals marxist Zizek stelt.
    Gelukkig kunnen ze een voorbeeld nemen aan Al Ma’arri, een denker uit de christelijke Tanukh-stam, die 200 jaar voor zijn geboorte aan de Islam onderworpen werd. Tijdens een bezoek aan een christelijk klooster (aan zijn roots dus) kwam hij in contact met de Griekse filosofie en werd hij terecht scepticus. Nog tijdens de elfde eeuw stichtten de Tanukh de Druzen-gemeenschap..
    Feiten, feiten..

    Beantwoorden
    • 3. jefc  |  mei 17, 2015 om 8:40 am

      Bij het onderwerp blijven is de allereerste verdienste….

      Beantwoorden
  • 4. Lucas Catherine  |  mei 17, 2015 om 2:40 pm

    Komkom tutuut hoho, zoals ze in het Arabisch zeggen. De grote invloed die al Ma’ari onderging was die van de hindoe filosofie, zelfs in zijn etensgewoonten.
    Iedereen in het Midden-Oosten, niet alleen zijn voorvaderen, waren voor de islam christelijk, en daarvoor joods. En ik denk niet dat al Ma’ari het zou geapprecieerd hebben als volgens u ‘zijn christelijke roots’, de latere Kruisvaarders zich in zijn geboortestad al Ma’ar al Numan aan kannibalisme hebben overgegeven. Komt niet uit een Arabische bron, maar uit de kroniek van Albert van Aken.
    En nog iets, Brussel was toen de geuze op de markt kwam nog niet franstalig. Alleen het hof. Onder andere dat van Willem van Oranje dat tussen 1815 en 1830 het nu uitgestorven “Haguois” sprak: Frans met Haags haar op.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.204 andere volgers


%d bloggers op de volgende wijze: