‘DE KERN VAN ONS CYNISME:

juni 2, 2015 at 8:32 am 2 reacties

boot 2

door prof. Ignaas Devisch
dagelijks aanspoelende lijken maken ons geen flikker uit’

‘Het wordt hoog tijd dat de visionaire en humane principes waarop de Europese Unie is gefundeerd in realiteit worden omgezet, schrijft filosoof Ignaas Devisch over de aanhoudende vluchtelingenstroom naar Europa.

Het is zaterdagmorgen en ik lees dat dat er op de Middellandse Zee in totaal zo’n 4.200 vluchtelingen zijn gered. Er werden op verschillende boten in totaal ook 17 lijken aangetroffen. Op 1 dag! Het bericht staat niet eens bovenaan de online nieuwssites. Het woord ‘breaking’ wordt blijkbaar vooral gebruikt wanneer K3 aankondigt ermee op te houden, en dan toch weer niet echt.
De lijken vallen elke dag en de vluchtelingstroom houdt aan. Mensen over heel de wereld slaan op de vlucht voor hun leven. Steeds meer. Elke dag weer. We weten vanwaar ze komen. Terwijl de aangrenzende landen worden overspoeld en de levensomstandigheden in de vluchtelingenkampen verschrikkelijk zijn, kijken we toe. Terwijl miljoenen in nood zijn, aanvaarden sommige EU landen noodgedwongen een paar duizend vluchtelingen. Omdat ze aanspoelen of ergens in zee zijn opgepikt.
De kern van ons cynisme: dagelijks aanspoelende lijken maken ons geen flikker uit.
Mensen die vluchten om te overleven worden gedwongen gevaarlijke wegen te zoeken naar een veilig onderkomen in de Europese Unie. Ondertussen blijven de lichamen van verdronken vluchtelingen aanspoelen op de kusten van de Middellandse Zee. Elke dag weer. Soms veel, soms weinig. Geven we om de mensen die sterven op hun zoektocht naar veiligheid ? Of zijn we het een beetje beu geworden? Zoals er donatievermoeidheid blijkt te bestaan, zo ook empathievermoeidheid? Smaakt de koffie te slecht door erover te moeten nadenken op zaterdagochtend? Misschien. Ik mag het hopen.

Ook wij waren ooit vluchtelingen

Onze houding is cynisch. Wij staan nu op het droge, maar dat is ooit anders geweest. De meeste landen hebben nu eenmaal een geschiedenis van armoede en conflict. Ook wij hebben voorouders die hun huizen moesten verlaten of die arriveerden op vreemde kusten. Zij kennen de nood die veroorzaakt wordt door te moeten verhuizen. Andere delen van de wereld hebben ons verwelkomd toen onze voorouders op de vlucht sloegen.
Nochtans, we lopen te koop met onze hoogdravende waarden. In het Verdrag van de Europese Unie staat te lezen: ‘De Unie is gefundeerd in de waarden van respect voor menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en respect voor mensenrechten’. Ik geloof sterk in die principes waarop de EU gefundeerd werd, maar ze moeten worden omgezet in daden of ze zijn waardeloos. In plaats van de engagementen van het verdrag na te leven, wordt er prikkeldraad opgetrokken rond onze EU grenzen. Ons ‘respect voor menselijke waardigheid’ lijkt dus alleen van toepassing op diegenen binnen de omheining. En dan nog.
Misschien moet het volgende besef wel even tot ons doordringen: enkel de omstandigheden maken van de ene mens een vluchteling en van de ander een voldragen EU-burger. We maken allen deel uit van dezelfde mensheid als diegenen die plots vluchtelingen worden. Goed wetende dat voor velen die laatste zin te ‘melig’ zal klinken, is dat de kern van ons cynisme: het lijkt ons werkelijk geen flikker uit te maken dat er dagelijks lijken aanspoelen of ergens in zee ronddobberen.
Niet alleen als EU-burger raakt me dit. Ik schrijf dit stuk ook omdat ik deel uitmaak van een groep onderzoekers die zich met steun van de EU verenigd hebben in het COST Actieproject rond ethische kwesties in rampen (http://disasterbioethics.eu). We werken rond ethische vragen in rampensituaties. Als onderzoekers en EU-burgers geloven we dat het huidige antwoord van de EU op de wereldwijde vluchtelingencrisis de menselijke waardigheid schaadt. Het wordt hoog tijd dat de visionaire en humane principes waarop de Europese Unie is gefundeerd, in realiteit worden omgezet. Zoniet kan dat verdrag beter worden gedumpt, maar dan liefst niet in zee. Daar ligt al zoveel ellende begraven.

Prof. Dr. Ignaas Devisch (filosoof, Universiteit Gent/Arteveldehogeschool)
boot

Entry filed under: Afrika, Azie, Ekonomie, Europa, Media. Tags: , , .

Let op je woorden: Een kleine handleiding voor de tegenkracht LEO DELCROIX MUNT HET WOORD ‘RECIDIVIST’

2 reacties Add your own

  • 1. Johan Depoortere  |  juni 2, 2015 om 8:53 am

    DE VERBIJSTERENDE ONWIL VAN EUROPA OM MENSEN IN NOOD TE HELPEN

    Focus op de mensen, niet op de boten
    02 JUNI 2015 | Meinie Nicolai
    Een maand lang werkte Meinie Nicolai mee op de boot van Artsen Zonder Grenzen die vluchtelingen in nood opspoorde en in veiligheid bracht. Ze zag er schrijnende toestanden en kan er niet bij dat de Europese Unie de blik afwendt van het menselijke leed en haar pijlen richt op de (boten van de) smokkelaars.

    Mail Print Corrigeer Reacties
    Europa verklaart de oorlog aan mensensmokkelaars, maar houdt intussen wel de eigen grenzen potdicht.
    Europa verklaart de oorlog aan mensensmokkelaars, maar houdt intussen wel de eigen grenzen potdicht. Ikram N’Gadi/epa
    Wie? Voorzitter Artsen Zonder Grenzen België.

    Wat? Niet de smokkelaars zijn het probleem in de bootvluchtelingenkwestie, wel Europa, dat hermetisch zijn grenzen afsluit en mensen die het noodlot ontvluchten geen alternatief aanbiedt.

    In een recordtempo is de Europese Unie trots overeengekomen om met een zeemachtmissie smokkelaars aan te pakken die mensen per boot van Libië naar Europa brengen, over de Middellandse Zee. ‘We hebben jullie steun nodig om levens te redden’, hield Federica Mogherini, het hoofd van het buitenlands beleid van de EU, een pleidooi voor de Veiligheidsraad.

    Het voorstel om boten bedoeld voor vluchtelingen te laten zinken om levens te redden, is te zot voor woorden. Ik heb net één maand doorgebracht op de zoek- en reddingsboot die Artsen Zonder Grenzen heeft ingezet op de Middellandse Zee om mensen te helpen die de EU wenst te negeren. Want de EU was snel om eensgezind de oorlog te verklaren aan de smokkelaars, maar legt geen politieke wil aan de dag om even snel alternatieven voor deze gevaarlijke zeeroute voor te stellen.

    De ‘bootvluchtelingen’ worden door de Europese beleidsmakers opgedeeld in twee categorieën. De ene komt meer in aanmerking dan de andere om internationale bescherming te genieten. Aan de ene kant heb je de mensen die een oorlog ontvluchten, zoals in Syrië of Somalië. Hun huizen werden vernietigd of hun gemeenschap aangevallen. Zij komen in aanmerking voor een soort legale status als ze in Europa geraken en worden dan ‘vluchteling’ genoemd. Mensen die geen oorlog ontvluchten, maar een economisch kerkhof, zoals in Bangladesh of Gambia, en die hier geld willen verdienen om naar huis te sturen, maken minder kans op bijstand en krijgen het label ‘illegale migrant’.

    Gespleten logica

    Maar wat ook de reden, de beslissing was nooit gemakkelijk en de tocht niet simpel. Beide groepen maken gebruik van dezelfde smokkelnetwerken als laatste redmiddel. De beslissing om de reis naar Libië – een land in oorlog! – te maken en nadien je leven op het spel te zetten op een overvolle boot – zoals de 20 meter lange vissersboot die we onlangs redden met 487 mensen aan boord – wordt niet licht genomen.

    In Europa bestaat duidelijk geen politieke wil om bescherming en bijstand te bieden aan mensen in nood voor de kusten van Europa. De Europese staten hebben er voor gekozen om te focussen op de boten en niet op de mensen die erin zitten.

    In mei 2015 lanceerde Artsen Zonder Grenzen zelf een zoek- en reddingsoperatie in de Middellandse Zee omdat bij de Europese staten de wil ontbrak. Artsen Zonder Grenzen riep deze staten op hun verantwoordelijkheid te nemen om hun zoek- en reddingscapaciteit uit te breiden en veilige alternatieven te bieden om Europa te bereiken. Gebaseerd op onze ervaring van de voorbije weken – we hebben duizenden mensen in nood op zee gered – kunnen we de gespleten logica om militaire operaties te lanceren tegen smokkelaars en het tegelijk na te laten om legale alternatieven te voorzien alleen maar veroordelen. Het komt erop neer dat duizenden mensen in een levensbedreigende situatie worden achtergelaten in Libië. Libië is niet alleen een land in oorlog, maar het is er ook voor organisaties zoals Artsen Zonder Grenzen zeer moeilijk geworden om er humanitaire hulp te bieden.

    Smokkelaars als symptoom

    We horen verschrikkelijke verhalen van onze patiënten over wat ze allemaal ondergaan tijdens hun tocht naar Europa. De mensen aan wie ik medische zorgen verleende nadat ze gered waren, waren de woestijn doorgestoken. Hun tocht had meer dan twee maanden geduurd, in overvolle vrachtwagens, en ze waren slecht behandeld. Een vrouw die acht maanden zwanger was, werd op een vissersbootje geduwd en was op haar buik gevallen. Gelukkig leefde de baby nog. Een andere vrouw die met haar vier kinderen vluchtte, verloor twee vingers tijdens de tocht.

    De meeste van de geredde mannen hadden huidirritaties door de slechte hygiëne in de plaatsen waar ze werden vastgehouden in Libië. Vaak in gevangenissen met amper voedsel en water, mishandeld, geslagen en verkracht. In de plaats van veiligheid te vinden, worden deze mensen door de Europese politiek gedwongen hun nachtmerrie steeds opnieuw te beleven.

    De wrede ironie is dat Europa de oorlog verklaard heeft aan smokkelnetwerken die het gevolg zijn van de beslissing van de Europese staten om hun grenzen te sluiten. De smokkelaars zijn het symptoom, het gebrek aan veilige en legale kanalen het probleem. Mensenlevens worden op het spel gezet om de muren te versterken rond staten die claimen een cultuur van mensenrechten uit te dragen. De politiek van Europa zou er in de eerste plaats op gericht moeten zijn te begrijpen waarom deze verguisde smokkelnetwerken bestaan en wat kan worden gedaan om veilige alternatieven te voorzien.

    Beantwoorden
  • 2. Frank Roels  |  juni 2, 2015 om 1:44 pm

    Natuurlijk is de verontwaardiging van Ignaas en Johan terecht en lovenswaardig. Ze zijn niet de enigen, zie https://vermeylenfonds.wordpress.com/2015/05/05/holocaust-der-boten/#comments
    Maar wie is verantwoordelijk? “WIJ” schrijft Ignaas meermaals. Wie zijn dat, “wij”? We moeten man en paard noemen. Onze Belgische minister heet Theo Francken, die van buitenlandse zaken is Didier Reynders. Meer dan de helft van de Vlaamse kiezers wil geen Syriërs, Afrikanen, Arabieren, mannen met baarden en vrouwen met hoofddoek, enz in hun achtertuin. Zelfs bekende moralisten zeggen: “we kunnen niet iedereen binnenlaten, onze welvaartsstaat…!”. Twee partijen, VB en NVA, zijn groot geworden door hun discours tegen migratie en “illegalen”, en ze hebben ook de andere partijen een beleid doen uitstippelen tegen “de vreemden”, opgejut door de commerciële media (behalve als het gaat over ster-voetballers). Zowat allen hebben in het parlement de bombardementen door de Belgische luchtmacht goedgekeurd die mee aan de basis liggen van de miljoenenstroom vluchtelingen. Al jaren steunen de media de burgeroorlog tegen de regering-Assad, maar niet de slachtoffers en vluchtelingen.
    Het buitenlands beleid van de rijke westerse (christelijke) landen is al generaties lang gekenmerkt door oorlog en uitbuiting, zie bvb. blz 10 e v : http://issuu.com/reyger/docs/degeus_mei_2015

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.204 andere volgers


%d bloggers op de volgende wijze: