N I E U W S S P R A A K III

maart 12, 2016 at 1:02 pm 2 reacties

nssp

door Jef Coeck


antimisbruikbepaling
Bv. Gas-boetes. Verbod door een overheid, ter beteugeling van een misbruik. Er zijn ook pro-misbruikbepalingen maar die heten dan: gaten in de wet. Of achterpoortjes.

baaltaal
‘Ik heb er genoeg van!’ en de duizenden varianten daarop, elke dag weer op tv. Door geïnterviewden, debaters, en vooral door gewone kijkers thuis.

bankwarenhuis
De impliciete staatsgarantie die vroeger voor gewone depositobanken gold, slaat nu op een soort bankwarenhuizen die alles doen, inclusief grote risico’s nemen. (John Vandaele)

besparing
Bij de aanmaak van de staatsbegroting wordt de discussie vaak vertroebeld door ideologische verschillen die semantisch gecamoufleerd worden. ‘Besparingen of nieuwe inkomsten?’ Versta: minder subsidies en overheidspersoneel, of nieuwe inkomsten? Anders gezegd: ontslagen of nieuwe belastingen? Het eerste is wat de liberalen willen, het tweede de socialisten. De realiteit is veel ingewikkelder, omdat de termen te vaag zijn (gehouden). Als men overheidspersoneel ontslaat, betekent dat toch automatisch nieuwe inkomsten? Maar ook nieuwe uitgaven, want stijgende werkloosheid. En als men nieuwe belastingen heft, zal een aantal bedrijven failliet gaan met gevolg: stijgende werkloosheid. De term ‘besparing’ is dus niet hanteerbeer bij begrotingsdebatten zonder een handboek vol voetnoten. Die leiden dan weer tot uitstel en nieuwe verliezen voor de staat.

bevrijdingsnationalisme
Bij het proces van dekolonisering, in de jaren 50-60 van de vorige eeuw, maakten landen zich vrij van hun doorgaans Westerse kolonisator. Dit ging vaak gepaard met opstoten van nationalisme, of althans iets wat er op leek. Alles wat uit eigen land kwam of erin ging was goed, alles daarbuiten slecht. Het bestaat nog. Neem de Koerden. Of de Taliban.

bunkermentaliteit
Een vorm van politiek bedrog. Meermaals gebruikt voor de Israëlische premier Netanyahu, die voortdurend zegt vrede met de Palestijnen te willen en tegelijk alles doet om ze te boycotten, te verdrijven of uit te roeien. Hij verschanst zich in het eigen gelijk. De man (‘Bibi’) ziet er ook uit als een bunker.

containerwoord of –begrip
Je neemt wat letters bij elkaar die lijken een woord te vormen dat begrijpelijk is. Zonder nadenken nemen we aan de betekenis ervan te kennen. Maar als je er andere betekenissen aan geeft, klopt het ook. Alsof betekenissen afval zijn, die je in een container gooit, die ze bijhoudt tot ze vanzelf verdwijnen of verrotten.

cruciaal
Bijzonder zwaarwichtig. Zoals het kruis van Jezus? Als iets cruciaal is moeten we op straf van doodzonde geloven dat het betrokken voorwerp/onderwerp met bijzondere eerbied behandeld dient te worden door de persoon die het woord gebruikt. Journalisten zijn er dol op.

demotie
Sommigen pleiten ervoor: werknemers minder betalen naarmate ze ouder worden (en dus minder presteren?) Kost meer dan het oplevert, vinden Nederlandse professoren. (de Volkskrant). Demotie gaat vaak gepaard met emotie.

deweverisering
‘Vlaanderen is aan het deweveriseren’, vinden de Franstalige commentatoren Francis Van de Woestijne (La Libre Belgique) en Béatrice Delvaux (Le Soir). ‘De Wever is een icoon geworden in Vlaanderen. Een afscheiding van Abbé Pierre, van Moeder Theresa, van Ghandi, van Aung San Suu Kyi, van Nelson Mandela: l’intouchable’ (La Libre) ‘Er is geen oppositie meer tegen de N-VA’. (uit De Standaard)

disfunctioneel gezin
eufemisme voor ‘ontwricht’ gezin. Wat eigenlijk fout is, want disfunctioneel betekent volgens het woordenboek ‘ontwrichtend’ – wat ook kan, natuurlijk. Toegepast op onze zes regeringen klopt het in alle opzichten.

donatie
gift, schenking, bv. aan de Koninklijke Schenking (niet zeggen: Koninklijke Donatie)

doorbraak
Voorbeeld van een containerbegrip. We zien de lettertjes, ze zijn simpel en we denken ze te begrijpen. Bij nader inzien weten we niet wat ze inhouden. In de jaren 50 was Doorbraak een publicatie van de Vlaamse Volksbeweging. In de jaren 80: een streefdoel van de SP en haar nieuwe voorzitter Van Miert. Nu: een crypto-propagandaorgaan van de NVA. Wijlen Johan Anthierens placht hiervoor consequent het woord ‘doorbraaksel’ te gebruiken.

dotatie
financieel faveurtje voor lid van het Koningshuis/ of voor een politieke partij

down-to-earth
Wordt in Ned. teksten wel gebruikt in de betekenis van ‘laagbijdegronds’, wat fout is. Het betekent: nuchter, zonder franje, geen kapsones. Louis Tobback is down-to-earth, niet omdat hij zo klein van gestalte is maar omdat hij doorgaans onverbloemd zegt wat hij meent.

exitgesprek
Gesprek tussen de leiding en één of meer leden van een groep, vereniging of partij, over het verlaten van de groep. Een van de langdurigste exitgesprekken was, voor zover bekend, dat van senator Rik Torfs met het bestuur van zijn partij CD&V. Tenzij het pure semantiek was.

marktlimieten
Professor-econoom Paul De Grauwe schreef De Limieten van de Markt. Zijn basisstelling is dat als de markt aan zichzelf wordt overgelaten, ze onvoldoende goed het algemeen belang dient en dat niet iedereen een billijk deel van de economische welvaart krijgt. Dat kan de democratische steun voor een markteconomie ondermijnen, waardoor die steun op termijn zelfs kan verdwijnen. Een markt die niet beteugeld wordt leidt, leidt niet tot economische groei maar tot groeiende ongelijkheid en verliest zo haar democratische backing. Er zijn politici die vinden dat de markt zichzelf reguleert en dus geen enkele beperking verdraagt. We hebben de jongste jaren al gezien tot welke rampen dat leidt. Naar gevreesd moet worden hebben we het laatste nog niet gezien.

semantiek
In de taalkunde betekent het: de leer van de betekenis van woorden. In het dagelijkse vooral politieke taalgebruik is het een eufemisme voor ‘gezwets, onzin,. Semantische discussies zijn dagelijks voorhanden op de televisie, vaak in zogenaamd informatieve programma’s. De discussie over confederalisme is tot op heden puur semantisch. Die over de begroting ook. Semantiek hangt vaak aaneen met leugens.

(wordt vervolgd)

Entry filed under: Media, Politiek Belgie, Taal. Tags: .

EEN DURE VOGEL VAN DYCK HERLEEFT IN NEW YORK

2 reacties Add your own

  • 1. Frank Roels  |  maart 12, 2016 om 9:14 pm

    Woordenschat is inderdaad cruciaal in het manipuleren van de publieke opinie. Maar de toelichting hier klopt niet steeds. “En als men nieuwe belastingen heft, zal een aantal bedrijven failliet gaan met gevolg: stijgende werkloosheid”. Dit is een slogan van bedrijfsbelangen; maar foutief. Immers, belastingen op vennootschapswinst worden berekend op de winst (na aftrek van alle kosten en investeringen); ze kunnen dus nooit tot faillissement leiden. Indien bvb de aanslagvoet 34% is, blijft nog steeds 66% van de winst over, om uit te strooien voor de aandeelhouders, of in reserve te houden. De echte discussie gaat over een reële aanslagvoet van bvb 10 %, dankzij export van winst naar belastingsparadijzen; of de wettelijk vastgelegde aanslag van 33,99%. De werkloosheid die we al jaren kennen, is het gevolg van weinig aanwervingen en ontslagen door de private sector. Die kijkt naar de afzet (verkoop), en die slabakt door de stagnatie en daling van de koopkracht (indexsprong…). Indien de overheden arbeidsplaatsen zouden scheppen (in de sociale woningbouw, onderwijs, zorgsector, cultuur…) zou de koopkracht stijgen, leidend tot productiestijging in de private sectoren en aanwervingen.

    Beantwoorden
  • 2. Marie-Pascale  |  maart 14, 2016 om 5:06 pm

    Nog een woordje toe te voegen aan de lijst

    BELASTINGPARADIJS: is een paradijs voor “geld” afkomstig van rijke, weinig scrupuleuze mensen, waar hun “heilige geld” geparkeerd wordt om minder of geen belastingen te betalen.

    Het gat in de begroting wordt hierdoor altijd maar vergroot, onder het toe zIend oog van de verantwoordelijke Minister van financien.

    Maar een gat moet opgevuld worden op arbeid, op de sociale solidaire zekerheid.. Het woord “solidariteit” kennen ze niet meer..

    Zo verblind door de zonnestralen op hun geld, zijn er velen, dat ze de mensen zonder dak niet meer zien…

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.205 andere volgers


%d bloggers op de volgende wijze: