Nieuw New Yorks museum focust op onafgewerkte kunst

april 1, 2016 at 3:53 am Plaats een reactie

Anton Raphael Mengs.Portrait of Mariana de Silva y Sarmiento, duquesa de Huescar (1775)

Anton Raphael Mengs.Portrait of Mariana de Silva y Sarmiento, duquesa de Huescar (1775)

door Tom Ronse

Het was dé culturele gebeurtenis van het jaar in New York: vorige vrijdag opende een nieuw museum zijn deuren. De kunsttempel is een filiaal van the Metropolitan, Amerika’s grootste museum.  Maar in tegenstelling tot het moederbedrijf  zal de “Met Breuer” zich toespitsen op moderne en hedendaagse kunst. Toch wil het uit de enorme collectie van the Met putten om de link te leggen tussen oud en nieuw. De openingstentoonstelling is een staalkaart: “Unfinished: Thoughts Left Visible” omvat 197 onafgewerkte kunstwerken, van de Renaissance tot vandaag.

Vorig jaar verhuisde het Whitney museum naar een nieuw gebouw, ontworpen door Renzo Piano, aan de voet van het populaire High Line park. The Metropolitan nam van de gelegenheid gebruik om het oude gebouw van de Whitney voor acht jaar in pacht te nemen. Dat iconische, nogal bruut ogende gebouw, ontworpen door Bauhaus-architect Marcel Breuer naar wie het nieuwe museum genoemd is, ligt op wandelafstand van het grote Met-museum op Fifth Avenue. Een ticket geeft toegang tot beide musea en tot “’the Cloisters’, het Met-museum van middeleeuwse kunst.

De Met Breuer_(foto:Ed Lederman)

De Met Breuer_(foto:Ed Lederman)

Heeft dit nieuwe museum wel zin, vragen sommige critici zich af. Met het MoMA, de Whitney, the New Museum of Contemporary Art, PS1, de Guggenheim en grote galerijen die vaak museale expo’s organiseren, heeft New York al een enorm aanbod van moderne en hedendaagse kunst.  Maar naar het schijnt kan een serieus museum vandaag niet overleven zonder hedendaagse kunst. De belangstelling van verzamelaars en het grote publiek voor kunst van vandaag is nooit zo groot geweest. Er is een intense concurrentie tussen de musea om dat publiek te lokken. Tot voor kort deed de Met daar niet aan mee, ondanks haar doelstelling om kunst van alle tijden te tonen. Met de Met Breuer wil het megamuseum haar muf imago van opslagplaats van oude kunst afschudden. Maar wat kan het toevoegen aan een aanbod dat al zo groot is? Zegt Sheena Wagstaff, de directeur van de Met Breuer: “Voor het eerst zul je in staat zijn om 5000 jaren menselijke creativiteit te penetreren vanuit het portaal van vandaag.”  De collectie van de Met bestaat uit ruim 2 miljoen kunstwerken, waaronder 12000 moderne en hedendaagse. Daaruit zal het nieuwe museum putten om op een unieke wijze kunst van vroeger en nu met elkaar in verband te brengen.

Jan van Eyck. Sint Barbara (1437)

Jan van Eyck. Sint Barbara (1437)

Dat opzet is alvast grotendeels geslaagd in de inaugurale expo.  De tentoonstelling is spectaculair en dat kon moeilijk anders met zoveel meesterwerken van bijna alle supersterren van de westerse schilderkunst, van Van Eyck en Michelangelo tot Richter en Tuymans.  Het enige wat die werken gemeen hebben is dat ze onafgewerkt bleven. Het idee kwam naar verluidt van de schilder Cy Twombly die het kort voor zijn dood in 2011 aan de Met voorstelde. Zijn laatste werken maken deel uit van de show. De chronologisch georganiseerde expo omvat ruwweg twee categorieen: kunst die accidenteel onafgewerkt bleef en werken die intentioneel niet werden afgemaakt. Maar de grens tussen beiden is niet altijd duidelijk. Het oudste werk in de tentoonstelling, Jan Van Eycks portret van Sint Barbara (uit het Antwerpse museum van Schone Kunsten) is daar een voorbeeld van. Was Van Eyck van plan om het paneel volledig te schilderen maar had hij het te druk met andere opdrachten? Of besloot hij te stoppen omdat het werk perfect was zoals het was, met alleen enkele suggesties van kleur? We zullen het nooit weten. “Achter elk werk zit een verhaal”, zegt Wagstaff. Maar, zoals de muurteksten toegeven, vaak kennen we het verhaal niet. Dat levert mysteries op zoals Anton Mengs portret van een hertogin (zie de afbeelding bovenaan dit stuk),waarop alles mooi afgewerkt is behalve het gezicht en een schoothondje, waarvan we enkel de kontoeren zien. Het surrealistisch ogende doek is 240 jaar oud maar zou vandaag geschilderd kunnen zijn. Maar waarom het er zo uitziet, weten we niet.

Vincent van Gogh.  Straat in Auvers-sur-Oise(1890)

Vincent van Gogh. Straat in Auvers-sur-Oise(1890)

Soms is het duidelijk.  Dood is vaak de reden. Zo zien we de werken die op de ezels stonden van Bassano, El Greco, Van Gogh en Lucian Freud toen hun kaars werd uitgeblazen.

El Greco's laatste: Visioen van Sint Jan (ca. 1609–14)

El Greco’s laatste: Visioen van Sint Jan (ca. 1609–14)

Soms is een breuk met de opdrachtgevers de reden. Rubens’ onafgewerkte weergave van een slagveld, een trekpleister uit het Rubenshuis, is daarvan een voorbeeld. Er staat een soldaat op met drie armen. Dat kon Rubens niet schelen. Hij stopte toen de betaling uitbleef. Net daardoor oogt het werk modern.

Peter Paul Rubens.  Henri IV in de slag van Ivry (ca. 1630 )

Peter Paul Rubens. Henri IV in de slag van Ivry (ca. 1630 )

Een boeiend aspect van “Unfinished” is ook dat je door werken in hun onaffe staat te zien de methoden en technieken van de schilders ontdekt.

Adolph von Menzel: altaar in een barokke kerk (ca. 1880–1890)

Adolph von Menzel: altaar in een barokke kerk (ca. 1880–1890)

Al in de Renaissance  gebruikte men de term “Non finito” voor werken die de kunstenaar als af beschouwde ook al leken ze onaf. Leonardo Da Vinci was een habituele beoefenaar van het genre. Maar bij de oudere werken domineren de ‘accidenteel’ onafgewerkten. Naarmate we dichter bij vandaag komen, nemen de intentioneel onafgewerkten de overhand.  Zoals de catalogus opmerkt, de westerse schilderkunst evolueerde meer en meer van “high polish” naar “unfinishedness”.

Da Vinci: Hoofd van een vrouw (ca.1500–1505)

Da Vinci: Hoofd van een vrouw (ca.1500–1505)

Andy Warhols “Do It Yourself (Violin)” uit 1962 is een mooi voorbeeld van die trend. Het is gebaseerd op een “painting by numbers”, toen populair bij amateuristen. Warhol heeft, zoals Van Eyck, slechts enkele kleuren ingevuld; de rest is een vraag naar de toeschouwer.

Warhol_Do It Yourself (Violin)

Andy Warhol: Do It Yourself (Violin) (1962)

Die open-eindigheid en vraag naar participatie typeert veel kunst vandaag. En het is ook wat the Met lijkt na te streven met dit nieuwe museum: om niet meer aanzien te worden als een plaats waar kunst belandt om te sterven maar als een verhaal dat voortleeft, ‘unfinished’.

 

De tentoonstelling loopt tot 4 september. Meer info: metmuseum.org

Rembrandt Joodse bruid  (1635)

Rembrandt Joodse bruid (1635)

 

Entry filed under: Kunst, VS. Tags: , , .

BRUSSEL 23 MAART 2016 – Een impressie NEW YORK PLANT 10.000 GRATIS INTERNET STRAAT-KIOSKEN

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.316 andere volgers


%d bloggers liken dit: