NUIT DEBOUT: OPSTAND VAN DE JEUGD ZONDER TOEKOMST.

mei 12, 2016 at 1:03 pm 5 reacties

parijs 2016-2563

Sterft gij oude vormen en gedachten”

“Nuit Debout is onbeduidend” toeterde Mia Doornaert, de heraut van het neoconservatisme in Vlaanderen, en dat is op zich al reden genoeg om aandacht aan het fenomeen te schenken. Eerder had de barones immers met dezelfde stelligheid de verkiezing van Jeremy Corbin aan het hoofd van Labour en het succes van Bernie Sanders in de Verenigde Staten naar de marginaliteit verwezen. Ook en vooral in de Franse media heeft Nuit Debout sloten inkt doen vloeien: een nieuwe lente in de sociale beweging of een zoveelste tot mislukken gedoemd experiment van directe democratie?

De parlementaire democratie verkeert in crisis, het traditionele partijensysteem is niet in staat een antwoord te formuleren op hedendaagse problemen als – om maar enkele te noemen – de toenemende ongelijkheid, klimaatcrisis, oorlog en vluchtelingenproblematiek, de dreigende teloorgang van privacy en individuele vrijheden door de machtsconcentratie in de handen van technologiebedrijven als Google en Facebook. Links staat onder druk van extreem rechts dat met een populistische retoriek de traditionele basis weet te verleiden. Marine Le Pen bezorgt radicaal rechts een sympathiek masker, in de Verenigde Staten is Donald Trump de rattenvanger die de terechte woede van een verdwijnende middenklasse politiek verzilvert.parijs 2016-2584Aan de basis ontspringen alternatieven voor de totaal onmachtige of gecorrumpeerde sociaaldemocratische en communistische partijen van weleer: Occupy Wall Street in de Verenigde Staten, de Spaanse Indignados, de Piratenpartij van Birgitta Jonsdottir in Ijsland, de Diem25-beweging van Janis Varoufakis en dichter bij huis wellicht Hart boven Hard. Nuit Debout begon op 31 maart met de bezetting van de Place de la République in hartje Parijs na een manifestatie tegen het wetsvoorstel El Khomri dat de arbeidsmarkt wil hervormen en was onder andere geïnspireerd door de film Merci Patron van François Ruffin. Intussen heeft de beweging zich tot andere steden – ook buiten Frankrijk – uitgebreid. parijs 2016-2525

parijs 2016-2453Elke avond komen honderden samen om in comités of in Algemene Vergadering te discussiëren over uiteenlopende thema’s, samen te vatten als hun “Projet de Société.” Er zijn geen leiders, althans niet in het openbaar en de organisatoren – wie dat zijn is ook niet duidelijk – proberen een mate van discipline te handhaven. Resoluties worden met unanimiteit aangenomen. Met behulp van de stopwatch wordt de spreektijd streng in de hand gehouden en dat zorgt meer dan eens voor ontevredenheid en oplopende ruzies.

4904274_6_fd95_alain-finkielkraut-a-la-nuit-debout-le_e439cded859fa4c2c33eaaf48fd10993

Alain Finkielkraut

Een incident met de conservatieve filosoof en publicist Alain Finkielkraut werd dagenlang breed uitgesmeerd in de Franse media. Op amateurbeelden is te zien hoe Finkielkraut door een groep deelnemers aan de Nuit Debout wordt uitgejouwd en van de Place wordt verdreven. De filosoof is zelf niet zuinig met de scheldwoorden: “fascistes” bijt hij ze toe en tegen een vrouw: “pauvre conne.” Er zou ook in de richting van Finkielkraut gespuugd zijn, maar of de filosoof een fluim in het gezicht kreeg is op de beelden niet te zien. ”Nuit Debout heeft niets te betekenen” zei hij achteraf: “tout le monde s’ en fout de Nuit Debout” en nog: “Nuit Debout is een beweging waar ‘zichzelf met zichzelf discussieert,” een thema dat gretig wordt overgenomen in de rechtse media1. Of het incident is uitgelokt door een paar heethoofden op het plein of door meester-provocateur Finkielkraut zelve, het maakt duidelijk dat Nuit Debout geen vrijblijvend discussieforum is, maar wel degelijk een grassrootsbeweging van links.

parijs 2016-2463

parijs 2016-2474Dat vooral jongeren en studenten het voortouw nemen hoeft niet te verbazen. Zij zijn de eerste slachtoffers van de crisis en de bezuinigingspolitiek. Het is de opstand van de “precaire generatie” zegt Geoffrey Pleyers, een socioloog aan de Université Catholique de Louvain. In 2012 leven 23,3% van de Franse jongeren tussen 18 en 24 in armoede, vergeleken met 2002 een toename van bijna 6%. 23,4 % van de 15 tot 24-jarigen is werkloos. Jongeren zijn er door de “flexibiliteit” op de arbeidsmarkt en de groeiende inkomensongelijkheid relatief sterker op achteruit gegaan dan andere leeftijdsgroepen.

parijs 2016-2535 parijs 2016-2483Zoals alle experimenten met open democratie worstelt ook Nuit Debout met de spanning tussen spontaneïteit en structuur. Moet de beweging uitmonden in een politieke partij naar het voorbeeld van Podemos, een uitloper van de Indignados? Het debat woedt in alle hevigheid. Na felle discussies aan beide kanten konden aan de vooravond van 1 mei vakbondsleiders als Philippe Martinez van de CGT het woord nemen op de tribune van Nuit Debout. Maar de grote vraag blijft of Nuit Debout ook op het niveau van de ondernemingen zal weten aan te slaan en zich te verspreiden naar kleinere en middelgrote steden in Frankrijk en de rest van Europa.parijs 2016-2503

Nuit Debout is vooralsnog een discussieforum en protestbeweging tegen de nieuwe arbeidswet, maar weigert andere concrete eisen te stellen en die op de politieke agenda te plaatsen. Laat dat nu juist de zwakte zijn waar Occupy Wall Street aan ten onder is gegaan. Dat schrijft Thomas Frank, de auteur van de bestseller “What’s The Matter With Kansas.” Occupy Wall Street is verdwenen zonder veel sporen na te laten in tegenstelling tot de Tea Party die er het rechtse spiegelbeeld van was en in ongeveer dezelfde periode vijf jaar geleden de voorpagina’s haalde. De Tea Party vond via de Republikeinse Partij en dank zij het rechtse Fox News de weg naar het Congres. Occupy Wall Street verzette zich terecht tegen politieke recuperatie maar verzandde, aldus Frank, in een steriele “participatiecultus.

Occupy Wall Street 2011

Occupy Wall Street 2011

Occupy Wall Street 2011

Occupy Wall Street 2011

Occupy Wall Street 2011

Occupy Wall Street 2011

Thomas Frank schreef zijn kritiek op de beweging één jaar na de bezetting van Zuccottipark in Manhattan. We zijn vier jaar verder en je kunt geredelijk aannemen dat veel van de oudstrijders van die actie terug te vinden zijn op de verkiezingsbijeenkomsten van Bernie Sanders. Sanders heeft veel van zijn aantrekkingskracht bij jongeren te danken aan zijn verkiezingsbelofte om hoger onderwijs betaalbaar te maken. Eén van de thema’s van de Occupybeweging ging net daarover: de angsten van studenten en jonge afgestudeerden die tegen een loodzware schuldenlast aankijken door de torenhoge leningen die ze zijn aangegaan om hun studies te betalen. Of Nuit Debout de weg op gaat van de Amerikaanse voorganger of van het Spaanse voorbeeld en een politieke factor wordt om rekening mee te houden blijft koffiedik kijken. Maar het is in ieder geval te vroeg om de beweging als onbeduidend af te schrijven.

Johan Depoortere

12 mei 2016

1Meteen is ook duidelijk waar Doornaert haar mosterd haaldeparijs 2016-2625

Entry filed under: Europa, Frankrijk, links, Samenleving, VS. Tags: , , , , , , , , , , , .

HOE GEEL NEW YORK INSPIREERDE TUYMANS TOONT ZIJN MISPRIJZEN

5 reacties Add your own

  • 1. René  |  mei 13, 2016 om 10:42 am

    Goed zo Johan!
    Where to invade next geeft ook hoop in de zin dat er op veel plaatsen meer rechtvaardige initiatieven zijn maar welke krachten maken dat een Occupy Wallstreet (pijnloos voor het systeem?) uitdoven ?
    Fijn dat je Mia er van langs geeft!
    mvg
    René Hendrix

    Beantwoorden
  • 2. Henk Coopman  |  mei 13, 2016 om 1:10 pm

    Wat zou Nuit Debout eigenlijk moeten voorstellen (behalve wat te zien is op deze mooie kiekjes)?
    Het voorbeeld van Sanders betreft één idee waarmee Clinton MISSCHIEN iets mee zal moeten doen. Het voorbeeld van Podemos zit momenteel vast in het moeras van de Spaanse politiek.
    Doornaert bevestigde wat ik zag in het grimmige Parijs: slogans die men ook bij het FN vindt. (Ik heb de indruk dat Nuit Debout Paris een elitaire reactie is op de Je Suis Charlie-manifestaties, die door Olivier Todd als neo-katholiek verketterd werden… Zelf houd ik anderzijds ook niet van het Belgische Tous Ensemble, maar dan niet omwille van het emo-gehalte, maar domweg vanwege die domme Belgische vlaggen…)
    Daarom trok ik naar het warmere Nice. Ik ontmoette er “citoyen-théoricien” en militant Moretti, die 3 valkuilen zag voor Nuit Debout. Behalve “inaction” en complotdenken, is er ten derde: “le «révisionnisme de gauche» : l’idée que tout ce qu’il nous faut c’est revenir purement et simplement au grand génie qu’est Marx (« qui a été travesti et caricaturé »). Ce « catharo-marxisme » (c’est-à-dire un marxisme purifié) est crétinisant (il est incapable d’expliquer plein d’aspects de notre réalité), il infantilise (puisqu’il pousse à réciter par cœur un catéchisme politique et berce de promesses opaques) et il est infamant (il nous livre à la critique facile – et justifiée ! – par les néo-libéraux, de n’être au fond que des rétrogrades nostalgiques du marxisme dogmatique et du stalinisme étouffant).”
    De link (over de rechtse verleiding) naar Grenzeloos bevestigt deze derde valkuil: de linkse oude vormen en gedachten zijn blijkbaar niet dood te krijgen. Terwijl de arbeid aan het verdwijnen is streeft links naar betere arbeidsvoorwaarden, terwijl het consumptiekapitalisme voortwoekert verdedigt links de koopkracht, .. Links populisme dus .. En dat terwijl er nog zoveel WERK ligt!

    Beantwoorden
  • 3. Henk Coopman  |  mei 16, 2016 om 4:51 am

    De Franse journalist-activist-regisseur François Ruffin over Nuit Debout: ‘Een mode-effect. De mensen hebben behoefte om iets te doen.’
    Het idee van een trend sluit aan bij de kritiek dat de ‘nuit-deboutistes’ vooral hoogopgeleide blanke, jonge mensen zijn. Dat gebrek aan diversiteit klaagde Ruffin eerder al aan.
    Dat er weinig concreets voortkomt uit Nuit Debout is nog zo’n heikel punt, geeft hij toe.

    (http://www.tijd.be/nieuws/archief/Het_militante_linkse_discours_is_vaak_slaapverwekkend.9766374-1615.art?highlight=ruffin)

    Beantwoorden
    • 4. Johan Depoortere  |  mei 16, 2016 om 8:22 am

      Ruffin zegt ook: “Zelfs al sterft het uit, dan mogen we dit achteraf niet als mislukt verklaren. We hebben zaadjes geplant. En het heeft concrete effecten gehad: de Franse president François Hollande sprak zich uit tegen TTIP, het Trans- Atlantisch Vrijhandels- en Investeringsverdrag. En voor jongeren onder de 25 wordt meer geld uitgetrokken. Kortom, we hebben Hollande toch meer naar links doen kijken.’

      Beantwoorden
  • 5. Henk Coopman  |  mei 16, 2016 om 12:56 pm

    Volledig akkoord.
    Maar ik zie in Nuit Debout “niet meer dan” een alternatieve MANIFESTATIE, die inderdaad effect kan hebben, en voor Thomas Decreus in “Een paradijs waait uit de storm” zelfs de enige echte democratie vormt.
    Doch het echte denk- en/of doe-werk moet elders gebeuren.
    De tussenkomst van “citoyen” Alessio Moretti op Nuit Debout Nice was trouwens een smeekbede om de medewerking van Franse intellectuelen als Badiou, Jorion, Lordon, enz…
    “Klassiek links” ligt volkomen op apegapen en heeft de neiging om in plaats van recht te krabbelen telkens weer te HOPEN.
    En dan herinner ik die zin: “Hoop is de manke vleugelslag.”
    (Maar van wie is dat citaat nu weer? Handke?)

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.288 andere volgers


%d bloggers liken dit: