Vlaanderen Vlaams?

juli 11, 2016 at 3:41 pm 7 reacties

4386489
Vlaams Minister van Wonen Liesbeth Homans vindt bereidheid om Nederlands te leren niet langer voldoende om een sociale woning te huren. Voortaan zal de (kandidaat-)huurder moeten aantonen dat hij of zij de taal machtig is zo niet zwaait er mogelijk een boete tot 5000 Euro. De wachtlijsten voor sociale woningen zijn lang. Een vreemde manier dus van de Vlaamse regering om de crisis in de sector op te lossen. De vraag is of de nieuwe eis de grondwettelijke toets doorstaat – maar los daarvan kun je je ook afvragen hoe deze maatregel te rijmen valt met het streven naar de “inclusieve samenleving” die de Vlaamse ministers zo hoog in het vaandel beweren te dragen en waaraan bij rituelen als de 11-juliviering met overgave lippendienst wordt bewezen. Linguïst Jan Blommaert wees drie jaar geleden in een artikel in Knack al op de kwalijke gevolgen van wat toen nog een voornemen was maar nu dus realiteit dreigt te worden. Lees hieronder hoe Blommaert de slogan ‘In Vlaanderen Vlaams” fileert en aantoont hoe die in werkelijkheid de ongelijkheid en onrechtvaardigheid in de Vlaamse samenleving organiseert.

Johan Depoortere

Vlaanderen Vlaams: Een Onrechtvaardige Samenleving

2014-03-16_vlaams-zangfeest-32

Door Jan Blommaert

In Vlaanderen Vlaams – deze slogan doet het weer goed. In Antwerpen hanteert het nieuwe bestuur het Nederlands als een kroonjuweel in haar welzijnsbeleid, incluis het beleid rond sociale huisvesting; de gratis tolkendiensten worden er afgeschaft. En Minister Bourgeois geeft De Wever en Homans een duwtje in de rug door te overwegen het vereiste taalniveau voor nieuwkomers in de sociale sector op te trekken van A1 tot A2. (1)

Gevraagd om uitleg trekt men de kaart van de vermoorde onschuld. “Het is toch vanzelfsprekend dat men enkel aan deze samenleving kan deel nemen wanneer men de taal spreekt”, “of:  “is dat teveel gevraagd misschien?” Het argument heeft immers iets vanzelfsprekends: juist, ja, we kunnen zaken doen met mekaar wanneer we elkaar verstaan. Dus wie kan daar nu tegen zijn?

Het antwoord is: taalkundigen zoals ik. Mensen die er hun beroep van hebben gemaakt de complexe verhoudingen tussen taal en samenleving te begrijpen en in kaart te brengen, schudden het hoofd, en wel om uiteenlopende redenen.

Een, maar al bij al minder belangrijk: de door de EU bepaalde taalniveau’s (A1, A2 enzovoort) zijn abstracties die niets te maken hebben met de realiteit van communicatie. Concreet: er is geen enkele reden waarom iemand met een lager competentieniveau geen heldere en afdoende communicatie kan hebben met iemand met een hoger taalniveau. Meer nog: dit is de regel en niet de uitzondering, want ‘het’ Nederlands is even goed een fictie.

cf3d0306faa2266e33a34c260481c990-schoolbord

Intussen beantwoordt het aanbod aan cursussen Nederlands helemaal niet aan de vraag.

In realiteit zijn er honderden afzonderlijke stukjes Nederlands, en elk van ons beheerst er een aantal zeer goed, een aantal minder, en een aantal niet. Weinig doorsnee Vlamingen zijn in staat een notariële akte te schrijven, bijvoorbeeld, wat een van de redenen is waarom die doorsnee Vlamingen behoorlijk wat geld moeten neertellen voor de taal-diensten van de notaris. Taal-ongelijkheid is de regel, ook in gemeenschappen die zichzelf als ‘eentalig’ beschouwen.

Twee, en veel belangrijker, is de evolutie van de samenleving, de tendens die we zien in de werkelijkheid. Globalisering heeft een tweezijdige ‘superdiversiteit’ geschapen, en dit proces holt aan grote snelheid vooruit. Aan de ene kant worden samenlevingen zoals de onze steeds diverser omwille van veranderende patronen van migratie, hetgeen onwaarschijnlijke dimensies van meertaligheid schept, en niet alleen meer in de grote steden. Anderzijds zijn ook de Vlaamse inboorlingen veel actiever en mobieler, en wordt de doorsnee Vlaamse leefwereld door-en-door transnationaal en dus meertalig. Zap een uurtje doorheen het televisie-aanbod en je weet waarover het gaat.

Het merkwaardige aan deze superdiversiteit is dat ze in de regel bijzonder weinig acute communicatieproblemen stelt. Mensen – doorsnee mensen – zijn immers meertalig, en ze ontwikkelen verkeerstalen die hen door complexe communicatiesituaties gidsen. Engels is een voor de hand liggend voorbeeld, maar men onderschat de cruciale rol van een soort straat-Nederlands als verkeerstaal in superdiverse stadswijken. Het geroep over ‘meer Nederlands’ gaat aan die realiteit voorbij.

00295

“In Vlaanderen Vlaams!” Wie kan daar tegen zijn?

De algemene tendens is dus een tendens naar meertaligheid, niet naar eentaligheid, en gegeven de manier waarop globalisatieprocessen werken is daar simpelweg niets aan te doen. Dat is overigens de reden waarom onze onderwijsminister, in koor met de EU, het belang van meertaligheid voor Vlaamse burgers telkens weer onderstreept. Het is ook de reden waarom academici aan Vlaamse universiteiten nu een taaltoets Engels moeten afleggen.

Die realiteit van meertaligheid verhoudt zich dus slecht tot een ideologie van eentaligheid. Het is eenvoudigweg niet juist dat men “alleen maar aan onze kan samenleving kan deelnemen” indien men Nederlands (en enkel Nederlands) spreekt. Men kan enkel aan onze samenleving deelnemen indien men verschillende talen spreekt. En die keuze van talen, de talen die men met z’n familie, vrienden en collega’s spreekt, is geen zaak voor de overheid. Het is een zaak die bepaald wordt door sociale processen, en beleid heeft daar nauwelijks een greep op.

En hier komt een derde reden. Indien men dit beleid tracht door te drukken, dan wordt het een vorm van discriminatie, een obstakel voor “deelname aan onze samenleving”, geen middel daartoe. Het optrekken van het vereiste taalniveau van A1 naar A2, bijvoorbeeld, zal geen enkel effect hebben op de echte communicatie tussen mensen. Als men bij A1 de indruk heeft van gebrekkig of houterig Nederlands, dan zal dat niet verdwijnen bij A2.

Deze ingreep lost dan ook geen enkel probleem op, maar ze schept wel een nieuw probleem: taal wordt een instrument waarmee men ongewenste doelgroepen het “deelnemen aan onze samenleving” steeds moeilijker maakt. Het effect zal voorspelbaar zijn: het wordt moeilijker om toegang te krijgen tot de welzijnsvoorzieningen van de overheid. Minder mensen zullen aanspraak kunnen maken op sociale woningen, uitkeringen, specifieke vormen van ondersteuning in het dagelijks leven.

En dit gebeurt niet omdat er in realiteit slechte communicatie heerst – dat onderzoek naar de feitelijke toestand doet men immers niet, men kent de feitelijke toestand simpelweg niet en lijkt er geen belangstelling voor te hebben. Het gebeurt omdat men zichzelf een samenleving heeft aangepraat die, in weerwil van de realiteit, eentalig zou moeten zijn. Of meer precies: een samenleving waarin wijzelf voor alles heel erg meertalig zijn en moeten zijn, terwijl we van anderen eisen dat ze een eentalig taalregime aannemen.

Zoiets heet: een onrechtvaardige samenleving.

(1) Het Vlaams parlement heeft op 30 mei 2013 het decreet over de hervorming van de integratie- en inburgeringssector goedgekeurd. Voortaan moeten inburgeraars die een inburgeringsattest willen behalen, slagen voor een examen Nederlands als tweede taal (NT2) op niveau A2 van het Europees referentiekader JD

spuwen

 

Entry filed under: België, Politiek Belgie, Samenleving, Taal. Tags: , , , , , , , , .

ELIE WIESEL EN DE HOLOCAUSTINDUSTRIE MATHILDE EST REVENUE

7 reacties Add your own

  • 1. Marie-Pascale Guilliams  |  juli 12, 2016 om 1:36 pm

    Mevrouw Homans maakt gewoon deel uit van de partij NVA, waarvan de meeste kopstukken generatiegenoten zijn, die even bekrompen en gesloten zijn als zij zelf. Waarschijnlijk zijn ze nog door hun ouders begiftigd geworden wegens opgelopen frustraties van de twee wereldoorlogen in het begin van de 19 de eeuw.
    (De broer Bruno De Wever van BDW, toont echter aan dat men in diezelfde context, verzoening kan zoeken en een warm hart kan dragen om voor een solidaire samenleving te kiezen).

    Als je de NVA kopstukken ziet, zien ze er allen verbitterd en rancuneus uit. Zij wensen hun gif te laten insijpelen bij de Vlamingen. Maar vele en vooral jonge Vlamingen zien hun toekomst globaal en gebruiken al sinds lang de voertaal Engels. Ze zIen zover alle grenzen heen, zijn open van geest en wensen bruggen te bouwen in de plaats van haat. Gelukkig voelen zij zich niet thuis in deze partij.

    De NVA haat de Franstaligen , geeft niet graag geld uit aan vreemdelingen en discrimineert ze , is vooral gesteund door de Vlaamse ondernemingen (die bijzondere fiscale voordelen daar tegenover krijgen in Engelstalige gebieden!), waardoor er ook maar weinig geld overschiet voor investeringen en voor zwakkeren.
    Ook de vakbonden en mondige burgers worden geïntimideerd.

    Het doet me allemaal wat denken aan het willen herhalen van het fascisme, het instaleren van een dictatuur.

    Maar Mevrouw Homans is nu eenmaal verplicht om solidair te zijn met Europa om een aantal oorlogsvluchtelingen op te nemen. Dat houdt in dat ze feitelijk zonder voorwaarden deze mensen van een degelijk onderdak moet voorzien, hen hier leert om te communiceren en te begeleiden naar werk en hiervoor het nodige geld investeert.

    Het is in het belang van ons land en van de vreemdelingen. Het is ook een grondrecht voor iedere mens. Discriminatie van gelijk welke mens is verboden in dit land. Een gezonde ethiek houdt ook in dat men de kwetsbare mens van de meest elementaire behoeften voorziet.

    M.P. Guilliams

    Beantwoorden
  • 2. Henk Coopman  |  juli 12, 2016 om 3:38 pm

    Ik ben eventueel akkoord met deze kritiek op taalverplichting, maar blijf geloven in het nut van een eenheidstaal en van incentives daarvoor. Ofschoon de ultieme democratie een ideaal blijft, is het ontbreken van communicatieproblemen of het hebben van een verkeerstaal nog niet hetzelfde als democratische participatie. En omdat ik in het democratisch ideaal geloof, weiger ik het enkel beroep doen op de “taaldienst” van (gespecialiseerde, technocratische) volksvertegenwoordigers.
    Ik sta achter Philippe Van Parijs’ notie van het taalimperialisme (in België het imperialisme van het Frans) en vind daarom elke relativering van het belang van het Nederlands hier des te gevaarlijker.
    Nog een citaat van Paul Scheffer: “In Vlaanderen, Wallonië en België is de uitnodiging tot integratie en het idee van een gedeeld burgerschap moeilijker dan in Nederland.” (http://www.knack.be/nieuws/belgie/mark-elchardus-jan-jambon-had-gewoon-gelijk/article-longread-699321.html)

    Beantwoorden
  • 3. Luk Kennis  |  juli 13, 2016 om 9:02 am

    Antwerpen telt 167 verschillende nationaliteiten.
    Het is dan maar logisch dat er een Lingua Franca is waarrond de samenleving zich kan opbouwen.
    En wat kan deze Lingua Franca dan beter zijn dan Nederlands liefst sappig Antwerps gekruid?
    Wat meertaligheid daar komt bij doen is mij een raadsel.
    Ik vind de maatregel van Mevr. Homans dan ook prima.
    Dat Blommaert dit afkraakt is nogal wiedes: linkse journalisten kraken systematisch alles af dat ook maar een beetje uit rechtse hoek komt. Ze zijn daarop geprogrammeerd…

    Beantwoorden
    • 4. Johan Depoortere  |  juli 14, 2016 om 7:08 am

      Beste Luk,

      Wat raar dat een volbloedliberaal staat te juichen bij een dwangmaatregel.

      Dat sociale huurders verplicht worden te slagen in een taalexamen op straffe van boetes tot 5000 euro vind je dus prima.

      Vrijheid blijheid maar niet voor wie de pech heeft onderaan de sociale ladder te bengelen.

      Zou de Saudische investeerder die een dubieuze fabriek wil optrekken aan de Schelde ook verplicht worden de Lingua Franca te leren in ruil voor belastings- en andere voordelen?

      Beantwoorden
  • 5. Henk Coopman  |  juli 14, 2016 om 10:25 am

    Het is in elk geval een debat waard. Het kan niet zijn dat de maatregel alleen maar slecht is omdat hij van N-VA komt.
    Er zijn zoveel plichten waar ik nu vanaf wil, ofschoon die historisch nuttig waren: de stemplicht bijv., en gedeeltelijk zelfs de leerplicht.
    En niet alle ideeën van Dalrymple zijn slecht omdat BDW ze aanhangt.
    Integendeel, de “Blue Labour” herbronner Maurice Glasman meent bijv. ook dat de “pechvogels” juist discipline nodig hebben om te emanciperen…

    Beantwoorden
    • 6. Marie-Pascale Guilliams  |  juli 17, 2016 om 8:12 am

      geachte heer,

      feitelijk wens ik het u toe om ook eens “een pechvogel” te zijn!

      ik denk dat u dan maar zult beseffen hoe dankbaar u zult zijn omdat iemand u op dat moment zal helpen.

      Ik denk dat u ook dan maar zult beseffen dat op die momenten discipline u heel hard zal treffen!

      Met alle achting,

      MP Guilliams

      Beantwoorden
  • 7. Jacqueline goossens  |  juli 22, 2016 om 3:44 pm

    Dank Jan en Johan. Ik bekijk het debat met New Yorkse ogen. Een van de meest succesvolle initiatieven van de stadsoverheid is de introductie van de 311 hotline geweest (gelanceerd onder Bloomberg). New Yorkers kunnen 7 dagen op 7 terecht op dit nummer met alle mogelijke vragen over stadsdiensten (ook sociale woningen) in de taal van hun keuze. De stad heeft contracten met tolken over heel het land. Zo heb ik indertijd het systeem uitgetest door een Nederlandstalige tolk te vragen. Ik werd verbonden met een vrouw die Nederlands sprak met een licht West-Vlaams accent. Ze woonde in Texas.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.204 andere volgers


%d bloggers op de volgende wijze: