HEEFT HET PAPIEREN BOEK NOG EEN TOEKOMST? (8)

juli 25, 2016 at 3:01 am 2 reacties

library russia prikol.ru

door Tom Ronse

Dit is de achtste aflevering in de serie die maar niet wil sterven.

Ze begon in december 2011. De laatste afleveringen gingen niet meer over de vraag in de titel maar over de impact van de informatie-technologie op de literatuur en over de nieuwe expressievormen die ze doet ontstaan. De laatste bijdrage ging over Twitter-literatuur.

Op de vraag in de titel kwam ik na deel 5 niet meer terug. In deel 6  schreef ik: “In de vorige afleveringen kwamen we tot de conclusie dat het papieren boek niet zal verdwijnen maar wel marginaler zal worden.”

 

read-321

Maar klopt dat wel?

In het laatste jaar is de verkoop van e-books achteruit gegaan en die van het papieren boek gestegen. Voorspellingen dat het alsmaar groter visuele aanbod er toe zou leiden dat er steeds minder boeken gelezen zouden worden, zijn voorlopig niet bevestigd. Integendeel, er wordt meer gelezen dan ooit en de overgrote meerderheid van de lezers verkiest boeken van papier. En een van hen ben ik.

Iexoa

De cijfers die in de pers geciteerd worden gaan vooral over de grootste markt, de Amerikaanse. In België stijgt de verkoop van e-books nog wel maar het aandeel van het digitale boek in de totale markt bedraagt amper 3 procent.  “Dat percentage zal nog wel blijven stijgen”,verwacht Jef Maes van Boek.be. “Maar van een scenario waarbij de verkoop van digitale boeken groter wordt dan die van papieren exemplaren is geen sprake meer. We gaan er nu van uit dat het aandeel van e-books zal stabiliseren rond de 10 procent”. (De Morgen, 26/09/2015)

Toch een paar caveats bij die vaststelling. Tot vorig jaar ging de verkoop van e-books in stijgende lijn, vooral omdat ze veel goedkoper waren dan hun papieren versies. Wat begrijpelijk is, aangezien de reproductie- en transportkosten van digitale producten minuscuul zijn. Maar dan slaagden de uitgeverijen, aangevoerd door Hachette,  er in om van de verdelers af te dwingen dat de prijzen van e-books door de uitgevers zouden worden bepaald. Het gevolg was dat die prijzen omhoog schoten en de verkoop navenant daalde. Dit werd voorgesteld als “een normalisering van de boekenmarkt”. Maar in feite is het protectionisme, bescherming van een oudere productievorm tegen een nieuwe, omdat de uitgevers met deze laatste blijkbaar minder winst kunnen maken.

Zolang de uitgevers hun greep op de verdeling van e-books kunnen handhaven, zal de opmars van de digitale boekvorm afgeremd blijven.  De vraag is hoe lang ze dat kunnen.  Dat brengt me naar mijn tweede caveat. De daling van de verkoop van e-books betekent niet dat er minder digitaal gelezen wordt, zelfs niet dat er minder digitale boeken worden gelezen. Een groot deel daarvan wordt niet verkocht maar circuleert zonder betaalportalen op het web. Dat is wellicht de grote vrees van de uitgevers: dat de kostenloze reproductie van electronische informatie ertoe zal leiden dat er met het product “boek” geen winst meer kan worden gemaakt.

books

 

Op ietwat langere termijn is die vrees gewettigd. Het aanbod van digitale producten die geen handelswaar zijn –die niet door verkoop circuleren – groeit razendsnel.  Het omvat meestal kortere teksten maar ook  boeken circuleren steeds meer electronisch.  Voor boeken waarvan het copyright is verjaard is dat uiteraard geen probleem, men kan die gratis legaal downloaden op websites als www.Gutenberg.org . Nieuwere boeken worden gepirateerd, zij het in mindere mate dan muziek en films. De strijd tegen internet-piraten is een gevecht tegen de bierkaai.  (1) De bierkaai in casu is de structuur van het internet zelf die de controle over informatieverspreiding zeer moeilijk maakt.

Maar er zijn ook steeds meer boeken die enkel langs het internet verspreid worden. Alleen als ze daar buitengewone aandacht krijgen worden ze gecommercialiseerd; worden ze papieren en digitale handelswaren.  Maar dat overkomt slechts een kleine minderheid.  Onvermijdelijk wordt een steeds groter deel van de informatie enkel electronisch en niet op papier verspreid.  In die zin zijn de berichten over de achteruitgang van e-books misleidend.  Bovendien houden ze geen rekening, wat de Amerikaanse cijfers betreft, met de e-books uitgegeven door kleinere onafhankelijke uitgeverijen die niet aangesloten zijn bij de Association of American Publishers.  En het zijn net deze die veel e-books uitgeven. Er circuleren veel meer boeklange teksten dan deze die door de gevestigde uitgeverijen verspreid worden.Boeken die misschien anders geschreven en gestructureerd zouden zijn als ze geconcipieerd waren als papieren boeken.  Wetenschappelijke boeken, politieke boeken, romans. Over deze laatste expressievorm, de digitale roman, wil ik het in de volgende aflevering hebben.

readin312879

VOETNOOT

(1) Wordt die uitdrukking nog gebruikt? Ik heb ze meermaals gebezigd zonder te weten wat er ooit op de bierkaai gebeurde. Dus heb ik het even gegoogled. Wikipedia zegt:

“De bierkaai was de kaai in Amsterdam waar de vaten met bier aankwamen en de sjouwers werkten die de zware vaten met bier laadden en losten. De Bierkade was een deel van de Oudezijds Voorburgwal, gelegen bij de Oude Kerk. De bewoners van dit deel van Amsterdam stonden bekend als onoverwinnelijke vechtersbazen. Daarvan is het spreekwoordelijke vechten tegen de bierkaai afgeleid: je inzetten voor een hopeloze zaak.”

Zo hebben we toch iets bijgeleerd vandaag.

 

Entry filed under: boeken, literatuur, Media. Tags: , .

MATHILDE EST REVENUE WHY IS HILLARY HATED SO MUCH?

2 reacties Add your own

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.329 andere volgers


%d bloggers liken dit: