KABILA OF KABILA Deel 2

augustus 10, 2018 at 8:11 pm 1 reactie

Dat de Congolese president Joseph Kabila op de valreep heeft beslist geen kandidaat te zijn in de al vaak uitgestelde presidentsverkiezingen zou volgens de New York Times te maken kunnen hebben met Amerikaanse druk. De krant verwijst naar de Britse Financial Times die schrijft dat de regering Trump dreigt met financiële sancties als Kabila zich aan de macht zou vastklampen. Vorig jaar al kondigde het Amerikaanse  Treasury Department (Ministerie van Financiën) sancties aan tegen generaal François Olenga, één van de hoogste militairen in Kabila’s kring en in december vorig jaar trof hetzelfde lot Dan Gertler, een Israëlische zakenman (1,2 miljard dollar waard volgens Forbes) en vertrouweling van de president.

Verkiezingen dus zonder Kabila maar of dat voor de Congolezen veel zal veranderen is meer dan twijfelachtig schrijft Walter Zinzen in deze bijdrage.

Johan Depoortere

CONGO: EN NU?

Door Walter Zinzen

Nu er officieel een “dauphin” is voor president Kabila is de kans weer een beetje groter dat er op 23 december écht verkiezingen gaan gehouden worden. Maar nu al staat vast dat die verkiezingen niet eerlijk zullen verlopen, al was het maar omdat de grootste kanshebber om ze te winnen niet kan meedoen.

Moïse Katumbi

Het gaat om Moïse Katumbi, de populaire ex-gouverneur van de mijnprovincie Katanga. Na een ballingschap van twee jaar in België wou hij terugkeren naar Congo om er zijn kandidatuur in te dienen. Maar toen hij vanuit buurland Zambia Congo wou binnen rijden werd de grenspost gesloten. Daardoor werd ook de export van grondstoffen onmogelijk. Volgens ingewijden kwam dat de Congolese staat op een verlies van 20 miljoen dollar per dag te staan. Bij schermutselingen tussen “ordetroepen” en aanhangers van Katumbi, die hem wilden verwelkomen, vielen vijf doden en zestien gewonden. Want zo gaat dat in het Congo van Kabila : op tegenstrevers wordt met scherp geschoten. En dat was ook het geval toen de “dauphin,”  Emmanuel Ramazani, minister van Binnenlandse Zaken was.

De vraag rijst nu of Jean-Pierre Bemba, die na zijn verlies bij de verkiezingen in 2006, een gewapend conflict met Kabila-troepen uitvocht in de straten van Kinshasa, wel zal kunnen meedoen. Het zou best kunnen dat het Grondwettelijk Hof – volgepropt met Kabila-papegaaien – zijn kandidatuur als “onwettig” zal afwijzen. Ook Bemba is populair, zeker in Kinshasa, waar iedere politicus die tegen Kabila is, op handen wordt gedragen.

Fundamenteler nog om aan de waarachtigheid van verkiezingen te twijfelen is de onveiligheid die in heel wat streken heerst. In de bijna twee jaren dat Kabila ongrondwettelijk geregeerd heeft (vanaf eind 2016) zijn chaos en terreur onrustwekkend toegenomen. In het Oosten heerst die onveiligheid al meer dan 20 jaar en Kabila is er niet in geslaagd (of heeft niet gewild) de tientallen milities, die er opereren, te ontwapenen of zijn eigen leger tot fatsoenlijk gedrag tegenover de bevolking aan te manen.

Ingewijde waarnemers maken gewag van een vergadering met de chef van één van de veiligheidsdiensten een tweetal jaren geleden. Die chef zou daar aangekondigd hebben dat hij een aantal streken zou destabiliseren. Bedoeling : ervoor zorgen dat de mensen andere zorgen hebben dan verkiezingen, die maar niet komen. De eerste streek was de provincie Tanganyika, het vroegere Noord-Katanga. Daar leven al sinds mensenheugenis Twa (een pygmeeënvolk) en Baluba vreedzaam samen.

Jaynet Kabila. Radio Okapi/ Ph. John Bompengo

Tot Jaynet Kabila (1), de tweelingzus van Joseph, zich ermee moeide. Volgens betrouwbare getuigen heeft ze de Twa bewapend en opdracht gegeven Baluba te doden. Een vergelijkbaar scenario speelt zich af in West-Kasai, dat eveneens op het lijstje van de veiligheidschef stond. Daar zaait de militie van een traditionele chef dood en vernieling. Het Kabila-leger treedt er met ongeëvenaarde wreedheid op, niet alleen tegen de militie, maar vooral tegen de burgerbevolking. Gevolg: duizenden slachtoffers en vier miljoen vluchtelingen. In Beni, Noord-Kivu, eveneens genoemd, zijn het dan weer zogenaamde islamisten, die de bevolking terroriseren. Maar zelfs het falende Congolese gerecht heeft vastgesteld dat de moordenaars in feite opgeleid en getraind worden in legerkampen. Voeg daarbij dat duizenden gedetineerden gelijktijdig konden ontsnappen uit gevangenissen in Kinshasa, Goma en Kisangani. Ze zijn letterlijk verdwenen in de brousse, waar ze, zo denkt iedere Congolees, opgevangen werden door één van de vele gewapende bendes.

Hoe je in al die gebieden verkiezingen in peis en vree kunt organiseren is een raadsel. Wel zijn de mogelijkheden tot fraude legio.

Emmanuel Ramazani, de kroonprins

In die omstandigheden is het niet moeilijk te voorspellen hoe de nieuwe president zal heten : Emmanuel Ramazani. Hij hoeft zelfs geen handpop te zijn van de toekomstige gewezen president. Hij is gepokt en gemazeld in het Kabila-kamp. En zal hij meer doen dan de stoel warm houden? In het nieuwe parlement zal het vol zitten met Kabilisten (dankzij de fraude). Die keuren dan een wijziging van de grondwet goed, waardoor de president verkozen wordt door het parlement. En Kabila jubelend terugkeert. Ook is het mogelijk de verkiezingen toch nog te annuleren en het huidige parlement de grondwet te laten veranderen. Te gek voor woorden? Dat heb ik ook lang gedacht. Maar het scenario blijft rond zingen.

Er is echter nog een ander scenario mogelijk. Dat het Congolese volk, of delen ervan, het schaamteloze bedrog niet meer pikt en in opstand komt. Waardoor de Kabilistische repressie pas echt op volle toeren gaat draaien. Het doet er dan niet eens meer toe wie er in naam president is.

Eén waarheid blijft evenwel overeind: voorspellingen over Congo hebben al 60 jaar de eigenschap onjuist te zijn. Een magere troost, dat wel.

Een versie van dit artikel verscheen eerder in De Standaard van 10 augustus 2018

  1. Over Jaynet en haar rol in het zakenimperium van de Kabila’s zie: https://www.bloomberg.com/news/features/2016-12-15/with-his-family-fortune-at-stake-congo-president-kabila-digs-in
Advertenties

Entry filed under: Afrika, Congo. Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , .

TEKENS LANGS DE WEG LINKS, RECHTS, TRUMP, VOORUIT!

1 reactie Add your own

  • 1. Johan Depoortere  |  augustus 11, 2018 om 6:49 pm

    Speelde Amerikaanse druk een rol bij de beslissing van Kabila om geen kandidaat te zijn bij de verkiezingen? Walter Zinzen meent van niet en wel hierom:

    1. De sanctielijst van zowel de EU als van de VS is groter dan de namen die je noemt. De verschillen zijn klein. Dan Getler staat er niet op bij de EU, wel op die van de VS. Hij is daar de laatste in een indrukwekkende rij. De nieuwe president staat er dan weer alleen op bij de EU. Maar voor het overige zijn de twee lijsten erg gelijk lopend.

    2. Indruk hebben die sancties niet gemaakt. België – dat er terecht van wordt verdacht de EU-lijst te hebben opgesteld – heeft het ondervonden : Belgisch consulaat in Lubumbashi dicht, Schengenhuis in Kinshasa dicht, Congolees consulaat in Antwerpen dicht, Brussels Airlines beperkt in zijn vluchten naar Kin. Ook de relatie met de VS is erg gespannen. Kabila heeft zelfs nog niet zo lang geleden geweigerd Nikky Haley te ontvangen.
    Eerder was een Amerikaans diplomaat bij zijn landing op N’djili onthaald op een scheldpartij. Dat Kabila nu zou toegegeven hebben onder Amerikaanse druk is erg onwaarschijnlijk. De rol van het Westen in Congo is uitgespeeld. Alle bemoeienissen worden als neo-koloniaal en imperialistisch weg gezet.

    3. Internationale druk is er natuurlijk wel degelijk geweest. Maar volgens mij heeft Kris Berwouts gelijk : het zijn andere Afrikaanse staatshoofden en vooral de president van Angola geweest die een beslissende rol hebben gespeeld. Angola, Uganda en zeker ook Rwanda hebben een hekel aan Kabila omdat zijn beleid van terreur en chaos de hele regio van de Grote Meren dreigt te destabiliseren. Angola bijv. heeft al duizenden Congolese vluchtelingen moeten opvangen. De lokale Franckens zien die niet graag komen. En was het toeval dat Ramaphosa het eerste buitenlandse staatshoofd is dat Kabila is komen feliciteren met zijn beslissing? Zuid-Afrika is een machtige economische bondgenoot , die kan Kabila niet voor het hoofd stoten. En Ramaphosa heeft tenslotte ervaring met het afzetten van corrupte presidenten.

    4. Laten we tenslotte de nieuwste speler op het Congolese toneel niet vergeten : Rusland. Ook Poetin is verlekkerd op de Congolese bodemschatten. Men heeft het altijd over de Chinezen maar die moeien zich niet met de binnenlandse Congolese politiek. Poetin daarentegen lijkt ook hier een kans te ruiken om de rol van het Westen over te nemen. Ik heb al analyses gelezen die ervan uitgaan dat de machtswissel Kabila – Ramazani geïnspireerd is op die tussen Poetin en Medvedev… Zeggen dat Lumumba vermoord is omdat hij de Sovjet-Unie had binnen gehaald. Het zal Kabila niet overkomen, althans niet vanwege zijn sympathie voor Vladimir.

    Zoals de Congolezen zelf altijd zeggen : “C’est compliqué”.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.547 andere volgers


%d bloggers liken dit: