AMERIKAANS FASCISME

March 4, 2020 at 11:23 am Leave a comment

Door Johan Depoortere

Wie dacht dat het Amerikaanse democratische systeem met zijn “checks and balances” en zijn stevige apolitieke bureaucratie een “ongelukje” als Trump wel zou overleven moet zich bedenken. In een long read in The Atlantic toont George Packer (1) glashelder aan hoe Trump die instellingen sinds zijn verkiezing systematisch corrumpeert. Apolitieke ambtenaren bij  departementen als Justitie en Buitenlandse zaken worden vervangen door aanhangers en bewonderaars van de president. Wie zich tegen Trump keert – of wie ook maar de schijn wekt niet volgzaam te zijn – wordt verwijderd. De wraak van Trump tegen al wie tegen hem getuigde in het impeachmentproces was onverbiddelijk. Een minster van justitie die op de eerste rij stond in de verkiezingscampagne die Trump aan de macht bracht wordt vervangen door een nog volgzamer figuur. Wie op post bleef in de hoop de meubelen te redden en met het vooruitzicht dat er na vier jaar een einde zou komen aan het Trumptijdperk moet nu rekening houden met een verlenging. De vraag is of de Amerikaanse democratische instellingen nog eens vier jaar met het oranje monster zullen overleven.

Is het overdreven om van een Amerikaanse variant van het fascisme te spreken? In “The plot against America” schetste Philip Roth een bloedstollend beeld van hoe Amerika er had uitgezien als de antisemiet en nazisympathisant Charles Lindbergh president was geworden. Fictie natuurlijk, maar de wand die fictie van realiteit scheidt is flinterdun. Niet alleen de slogan “America First” die Trump van Lindbergh heeft geleend, maar de voortdurende jacht op minderheden, het opsluiten van kinderen in instellingen die nauwelijks van concentratiekampen verschillen, het demoniseren van tegenstanders en buitenlanders, het vergoelijken – er waren “fijne mensen” bij – van neonazis en jodenhaters, het misprijzen voor feiten en wetenschap: het is allemaal gemeengoed geworden in het Witte Huis van Donald Trump.

“Fijne mensen” cc-foto: Anthony Cryder, Charlottesville 2017.

In dat verband is het goed te bedenken dat fascistische regimes niet van de ene dag op de andere het licht zien. Stefan Zweig, één van de scherpste waarnemers van de ontwikkelingen in de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw beschreef hoe de meest extreme maatregelen van de fascisten geleidelijk tot stand kwamen. 

“Want het nationaalsocialisme hoedde er zich in zijn gewetenloze misleidingstechniek wel voor zijn doeleinden in al hun radicaliteit te laten zien voordat het de wereld gehard had. Dus oefenden ze hun methode voorzichtig: steeds een kleine dosis en na die dosis een kleine pauze. Steeds maar een enkele pil en dan een ogenblik afwachten of die niet te sterk was geweest, of het geweten van de wereld deze dosis nog kon verdragen.” (2)

Stefan Zweig

Stefan Zweig

De beslissing om de Europese Joden uit te roeien kwam er pas in 1942, negen jaar nadat Hitler aan de macht was gekomen (al was de systematische moord op Joden het jaar daarvóór al begonnen na de nazi-aanval op de Sovjetunie.) Een hele reeks pesterijen en discriminerende wetten was eraan vooraf gegaan.

Zweig schrijft nog: “En omdat het Europese geweten – tot schade en schande van onze beschaving – ijverig zijn onverschilligheid toonde omdat die gewelddadigheden zich immers over de grens afspeelden, werden de doses steeds sterker, tot tenslotte heel Europa eraan ten onder ging.”

Het zijn, zo valt te vrezen, profetische woorden, van toepassing zowel op de Europese “vluchtelingencrisis” als op het onderuit halen van de democratie in de Amerika. 

4 maart 2020

  1. THE PRESIDENT IS WINNING HIS WAR ON AMERICAN INSTITUTIONS, How Trump is destroying the civil service and bending the government to his will. George Packer is auteur van onder andere:   The Unwinding: An Inner History of the New America.
  2. Stefan Zweig: DE WERELD VAN GISTEREN Rainbow, Amsterdam

Entry filed under: antisemitisme, Extreemrechts, fascisme, VS. Tags: , , , , , .

EUROPA MOET ZICH SCHAMEN CORONA EN HET MILIEU

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Categories

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 1,701 other followers


%d bloggers like this: