Archief beheerder

HET VERSCHIL TUSSEN CORRUPTIE EN PERCEPTIE

Daniël Termont

Daniël Termont

 

door Jef Coeck

De Gentse burgemeester Daniël Termont komt niet uit een socialistisch nest, wat niet betekent dat hij geen socialist kan zijn. Vanaf zijn 14de is hij bij de ‘roden’ ingetrokken, jongerenbeweging, mutualiteit, buurthuis De Vuist, dan voorzitter SP-afdeling Mariakerke. Gemeenteraadslid, Bond Moyson. En in 1995 volstijds schepen in Gent, voor haven en economie. Sinds 2007 burgemeester en mandataris in meerdere energiebedrijven. En, niet vergeten, bestuurslid van de ‘Buffalo’s’ (voetbalclub AA Gent).

In 2012 voerde hij – tegen de zin van zijn partijbestuurders – een kartellijst SP.A-Groen aan en behaalde de absolute meerderheid met meer dan 44.000 stemmen, een Gents record. In 2014 werd hij verkozen tot tweede van de drie beste burgemeesters ter wereld. Hoe dat berekend wordt is mij een raadsel, feit is dat zijn populariteit steeds groeiend was en dat hij van het middeleeuwse Gent een moderne stad wist te maken, zonder veel vernietiging van erfgoed. Geen kleine prestatie voor een man die begon als ‘burgemeester van de Gentse feesten’ en wiens aanvankelijke reputatie gebaseerd was op populisme. Dat laatste blijkt dus niet te kloppen, Hij is niet enkel in perceptie populair, hij heeft gemeenschapsdaden verricht waar voorgangers niet aan toe kwamen. Gent is nu een moderne, levendige stad, die toch haar verleden in ere houdt.

Voor het op een hagiografie gaat lijken, komen we tot de essentie van dit verhaal. Het faillissement van een relatief kleine bank, Optima genaamd, heft de allure van een’affaire’ gekregen. Er zou gesjoemeld zijn, met handen in kassa’s gegraaid, tot het faillissement onafwendbaar leek. De BBI (Bijzondere Belastinginspectie) heeft opdracht gekregen alles tot op het bot uit te spitten. In het parlement is een onderzoekscommissie opgericht. De Gentse oppositie, in de

Bracke

Bracke

persoon van voormalig journalist Siegfried Bracke ijvert om Termont weg te krijgen, zodat hijzelf burgemeester kan worden. Zover is het nog lang niet. Termont was half en half bevriend met de eigenaar van de bank, Jeroen Piqueur, tot voor kort een man achter de schermen, een van de 1% rijken die zich ongenaakbaar wanen. Er bestaan foto’s van de twee, die samen het glas heffen. Dat is niet verboden. Evenmin is het een vergrijp dit te doen op een boot – die niet eens het dure luxe-yacht van Piqueur bleek te zijn. Er zijn ook geen aanwijzingen van omkoping of wat dies zij, in het voordeel van Termont.

   Jeroen Piqueur


Jeroen Piqueur

Het merkwaardige is dat burgemeester Termont zich openlijk excuseert omdat zijn naam genoemd was in de affaire. De wijze ouderling van de partij, Louis Tobback, verwoordt het zo: ‘Daniël heeft dat heel ongelukkig aangepakt. Hij heeft zich willen verontschuldigen voor iets wat hij niet heeft gedaan. Het roemruchte ‘et alors’ van François Mitterand (zijn reactie op berichten dat hij een buitenechtelijk kind had/red.)was hier op zijn plaats geweest.’ En nog: ‘Of je met iemand als Piqueur omgaat moet je zelf weten. Ik heb de indruk dat ik hem al op een kilometer afstand kan ruiken.’

Crombez

Crombez

Er bestaan ook foto’s van SP.A-voorzitter John Crombez met bankier Piqueur. Behalve die foto’s – niet verboden – kan in deze context geen enkel bezwarend feit tegen Crombez worden ingebracht. Zo’n foto is helemaal geen smoking gun, hooguit wat fletse rook. Dat is voor de ‘sociale’ media voldoende om het populaire spreekwoord boven te halen: waar rook is, is vuur.

Tijdens een emotionele gemeenteraadszitting eiste alleen het Vlaams Belang het ontslag van Termont. Zelfs de N-VA deed dat niet. De burgemeester smeekte de oppositie officieel klacht in te dienen. ‘Dan kan ik tenminste voor de rechtbank bewijzen dat ik niets misdaan heb.’
En nog: ‘Ik zeg u met de hand op het hart dat ik nooit aan foefelarij heb deelgenomen. Netwerken is onze kracht in de stad. Als Gent niet meer mag spreken met ondernemers, zal Gent niet de ontwikkeling kennen die het de afgelopen twintig jaar kende.’

Overeengekomen werd om binnen de gemeenteraad een openbare onderzoekscommissie ad-hoc op te richten. De eerste bijeenkomst moet plaats hebben nog voor de  Gentse Feesten – (15-24 juli). Of het allemaal zo feestelijk zal worden als door sommigen wordt gehoopt, is twijfelachtig. Het feestgedruis is nu al lang voorbij, maar waar niets van wordt vernomen is de onderzoekscommissie.

Luc Van den Bossche

Luc Van den Bossche

Er zijn nog een paar andere ‘big shots’ in the running. Met name: voormalig (?) SP.a-lid Luc Van den Bossche en Open VLD’er Geert Versnick. En natuurlijk bankier Piqueur zelve.
Opvallend is de fin-de-carrière van voormalig socialistisch icoon en minister Luc Van den Bossche, ex-CEO van BIAC (de maatschappij die de luchthaven van Zaventem uitbaat) en sinds begin 2015 voorzitter van de raad van bestuur van de Optima-vastgoedafdeling. Van den Bossche wist al lang dat de nu in faling verklaarde Optima-bank in slechte papieren zat, maar stapte pas voor een paar weken op omwille van de rijkelijke ontslagvergoeding. Hij wordt daarmee hét icoon van het Vlaamse kaviaarsocialisme, gekenmerkt door een niets ontziende honger naar macht, status en materieel gewin. Het gezicht en de lichaamstaal spreken boekdelen. Maar men moet dit historisch terugkoppelen: het nihilisme van dit soort figuren komt voort uit een complete verloochening van idealen, die zijn wortels al heeft in het hedonisme (‘vrijheid-blijheid’) van de mei 68-generatie en het gekoesterde waanidee dat je de revolutie voorbereidt door je zakken te vullen.

Versnick

Versnick

Geert Versnick, een gerateerd liberaal politicus,thans provincieraadslid, maakt zich voor de partij verdienstelijk door de vuile klussen op te knappen. Twee maanden voor Optima Bank kapseisde, ging topman Piqueur nog bij de provincie Oost-Vlaanderen hengelen naar 10 miljoen euro. Aan tafel zat ook liberaal Geert Versnick, gedeputeerde én… bestuurder bij Optima Group. “Dit krijg je niet uitgelegd”, klinkt het zelfs binnen Open Vld. Dit wordt dus ook een fin-de-carrière. Of erger.

Intussen vernemen we dat niet enkel Optima Bank zich kapot gesjoemeld heeft, maar ook de moederholding Optima Group lijkt een vogel voor de kat. Haar boekjaar vertoont een verlies van 30,5 miljoen euro. En volgens de revisor Ernst & Young is de put nog veel dieper, zij hebben de jaarrekening vlakweg afgekeurd. Hoofdoorzaak is natuurlijk het faillissement van Optima Bank, waarvan de Group voor 98 procent aandeelhouder is.
Grote baas, tot voor kort nog een grote onbekende Piqueur, zou wel ’s achter de tralies kunnen verdwijnen.

Ben benieuwd na welke Gentse Feesten de onderzoekscommissie klaar zal zijn met haar werk. Intussen krijgen de verdachten ruimschoots de tijd om met middelen die zij alleen kennen een nieuwe ‘onschuld’ op te bouwen, in alle betekenissen van het woord.

OP 7

augustus 11, 2016 at 12:38 pm 11 reacties

TOPCONFERENTIE

 

bb1

door Walter Zinzen

 

Een toekomstvisioen. We schrijven 2020. In Washington heeft een top- conferentie plaats. Ze wordt door twee grote staatslieden voorgezeten : de Amerikaanse president Donald Trump en zijn goede vriend en bondgenoot Vladimir Poetin. De sancties tegen Rusland zijn afgeschaft.

Poetin wordt nu geëerd als een groot en sterk leider. De manier waarop hij de Krim bij Rusland heeft ingelijfd wordt allerwegen bewonderd , al helemaal door de deelnemers aan de conferentie. Onder hen : de president van Frankrijk Marine Le Pen , de Duitse bondskanselier Frauke Petry, de Nederlandse premier Geert Wilders, zijn Britse collega Nigel Farage, de Oostenrijkse president Norbert Hofer en de Hongaarse premier Orban. Onder de genodigden bevinden zich ook de Israëlische premier Netanyanu en de Turkse president Erdogan. Ietwat achteraf, een beetje verlegen in dit indrukwekkende gezelschap , heeft de eerste president van de jonge onafhankelijke republiek Vlaanderen, Bart De Wever, plaats genomen.

Wat al deze lieden bindt is dat ze democratisch verkozen zijn , vaak met indrukwekkende cijfers. Ze hebben een gemeenschappelijk verleden en een gemeenschappelijke toekomst : die van het nationalisme. De Europese Unie is uit elkaar gevallen, de Europese Verklaring voor de Rechten van de mens en de Conventie van Genève voor vluchtelingen zijn afgeschaft. Nu komt het erop aan te leren van elkaars prestaties.

Zo werden de Israëlische en Hongaarse premiers uitgenodigd vanwege hun expertise in het bouwen van muren . President Trump is al met het bouwen van zo’n muur op de grens met Mexico begonnen maar wil graag goede raad horen van zijn meer ervaren collega’s. Ook president De Wever spitst zijn oren. De taalgrens is  een staatsgrens geworden en nu de Europese Unie heeft opgehouden te bestaan vindt hij een strenge controle uiterst noodzakelijk. Een muur bouwen op de grens tussen Vlaams en Waals Brabant en rond Brussel lijkt hem wel wat. Zo kan de migratiestroom vanuit de voormalige hoofdstad naar Vilvoorde en Zaventem worden stop gezet. Maar het is toch vooral president Erdogan die de show steelt. De conferentiegangers hangen aan zijn lippen. Want wat ze hier echt verenigt is natuurlijk de strijd tegen het terrorisme. Erdogan mag dan een moslim zijn maar de manier waarop hij alle echte en vermoedelijke terroristen onschadelijk heeft gemaakt dwingt groot respect af. Vooral omdat hij in één keer ook het virus van zijn politieke tegenstanders heeft uitgeroeid. Dat willen zijn toehoorders ook : als echte democraten hun macht bestendigen, met de steun van het volk uiteraard. Vrije meningsuiting is ook voor hen een groot goed, vanzelfsprekend. Maar wie een andere mening heeft dan die van de machthebbers is subversief , sympathiseert allicht met terroristen en moet daarom hard worden aangepakt. Dat hebben in het vrije Vlaanderen alvast de heren Dyab Abu Jahjah en Youssef Kobo mogen ondervinden. Waar Dyab in 2016 nog ongehinderd zijn staatsgevaarlijke praatjes op televisie kon verkondigen, zit hij nu een gevangenisstraf van 10 jaar uit, net zoals Kobo. Beiden hadden het bestaansrecht van de staat Israël in twijfel getrokken en hun voorkeur uitgesproken voor een staat waar Joden, moslims, christenen en atheïsten harmonisch zouden samenleven. Dat kan natuurlijk niet. Het kordate Vlaamse optreden leverde president De Wever dan ook een wel gemeend complimentje op van premier Netanyanu.  Maar ook andere lessen van Erdogan kenden veel bijval. De deelnemers aan de top spraken af dat ze hun administraties, het onderwijs, het leger, de politie, het gerecht en, waarom ook niet, het bedrijfsleven zouden zuiveren van alle vreemd gespuis. Al wie niet kon bewijzen te passen in de joods-christelijke, respectievelijk orthodoxe

tradities moest ontslagen en zo nodig opgesloten of gedeporteerd worden. Vooral moslims dus. Zo had Erdogan het nu ook wel niet bedoeld , maar hij begreep de intentie wel.

En zo werd de democratie op democratische wijze de nek omgewrongen.

 

Hier eindigt het visioen plots. Het was maar een droom en dromen zijn bedrog. Zou het? Zou het werkelijk?

bb3

 

 

augustus 4, 2016 at 8:38 am 2 reacties

WHY IS HILLARY HATED SO MUCH?

160722_POL_Hillary-Clinton_jpg_CROP_promo-xlarge2

by Jef Coeck

Op de democratische conventie in Philadelphia, waar Hillary Clinton zal worden aangewezen als presidentskandidaat van de democraten, werd Bernie Sanders uitgejouwd. Hij had zijn aanhang namelijk opgeroepen om voor Hillary te stemmen. De Sanderisten hadden maandenlang zich uit de naad gewerkt om hun kandidaat, Bernie, op het voorplan te brengen – tegen mevrouw Clinton. Dat Sanders zelf nu nederig knielt voor de toekomstige president (hopen we desondanks) dat werd hem niet vergeven.

Hillary, mevrouw Bill Clinton, wordt al decennia lang gehaat door een groot deel van de bevolking. Er zijn talloze artikels en boeken over geschreven. We gaan hier niet aan psychoanalyse doen. Wie er meer wil over weten leze de nieuwste SLATE, de kritische on-line publicatie. De auteur is de bekende schrijfster Michelle Goldberg.

Om u toch een eerste indruk te geven publiceren we hieronder de betekenisvolle tekeningen bij het stuk. http://www.slate.com/?wpisrc=newsletter

160722_POL_Hillary-Denny01_jpg_CROP_promovar-mediumlarge
160722_POL_Hillary-Margo_jpg_CROP_promovar-mediumlarge
160722_POL_Hillary-Mindy_jpg_CROP_promovar-mediumlarge
160722_POL_Hillary-Uday_jpg_CROP_promovar-mediumlarge
160725_POL_Hillary-Marcella2_jpg_CROP_promovar-mediumlarge

juli 26, 2016 at 10:13 am Een reactie plaatsen

MATHILDE EST REVENUE

NF 1 FullSizeRender
Viering Nationale Feestdag

door Pietje Brel Wittevrongel

N F 2 Piet en Mathilde

sexier dan ooit maar de kunstenaar waakt: ze zal er geen been over breken/ 21.07.16

juli 22, 2016 at 9:47 am Een reactie plaatsen

ZEEP & SANSEVERIA’S

 

D31_0038, 22-08-2003, 09:14,  8C, 2766x4318 (719+1586), 88%, afficheextraza, 1/120 s, R61.0, G42.2, B59.5

 

door Lucas Catherine

 
In de goeie ouwe tijd toen het werkvolk in huis nog geen kraantjes met warm water ter beschikking had, zelfs geen badkuip, werd ik iedere zaterdag gewassen in de waskuip waarin mijn moeder ook het linnen waste. Zowel het ondergoed als ikzelf werden gewassen met zunlicht zeep, onze Brabantse uitspraak van Sunlightsoap.

En die zeep kwam uit de Kongo, of toch de palmolie waarmee ze werd gemaakt. Ze was een van de producten van Baron Zeep. Zo werd in Brussel en omstreken Lord Lever (ja, de man achter het huidige Unilever) genoemd. Later werd dit een scheldwoord voor een ‘nouveaux riche’ die op slinkse manier stinkend rijk is geworden. Hij was indertijd zijn carrière begonnen in de kleine Noordengelse havenstad Sunlight, die hij zelf stichtte (bij Liverpool). Zijn fortuin maakte hij echter in de Kongo en wel dankzij ondermeer socialistenleider Emile Vandervelde die in hem een ideale paternalistische kapitalist zag. Vandervelde, groot criticus van de plundertechnieken van Leopold II verklaarde dan ook in het parlement “De dag dat Mister Lever in Kongo zal zijn, zal het een groot voordeel zijn voor de inboorlingen.” Volgens hem paste Lever perfect in zijn theorie van ‘socialistische kolonisatie’.

Zijn fortuin maakte Lever met de Huileries du Congo belge en de Raffinerie du Congo belge. En de socialisten werden beloond met een zitje in de raad van bestuur, met name de politicus Louis Bertrand, een van de stichters in 1885 van de Belgische Werkliedenpartij. De Gentse Luc Van den Bossche heeft dus een illustere voorganger als het om zetelen in geldgraaiende raden van bestuur gaat. Het werd blijkbaar een partijtraditie. Arme John Crombez!
Lord Lever en zijn bedrijven kregen grote stukken van Kongo toegewezen

Lev 2

En de Zeepbaron kreeg zelfs zijn eigen stad, Leverville (nu Lusanga). Sociaal kon je zijn kolonisatie niet noemen. Hele bevolkingen werden verplaatst naar zijn arbeidskampen. De sterftecijfers liepen daar heel hoog op en zieken moesten gewoon oprotten. Het zou tot een grote opstand leiden van de Pende, het volk rond Leverville. Die waren zo woest dat zij de lokale verantwoordelijke Maximilien Balot eerst vermoordden, dan zijn lijk in stukken sneden en uitdeelden aan de verschillende Pende-leiders.

Lev 3

 

De Raffineries du Congo belge had zijn fabriek in Baasrode aan de Schelde waar de palmolie rechtstreeks uit Kongo arriveerde.

Haar hoofdkwartier was net als dit van de Huileries en de Savonnerie en nog enkele andere firma’s van de Baron Zeep in het Brusselse Lever House. Dat hoofdkwartier werd in 1922 ingericht en bestaat nog altijd. Van buiten zie je niets dat naar Kongo verwijst. Maar zodra je in de hall komt denk je dat je in het Museum van Tervuren bent.

 Lev 4

Dezelfde vloer, de zelfde marmer tegen de muren, dezelfde nissen met beelden van Kongolezen. Bij nader toekijken merk je dat alle beelden Pende voorstellen die palmnoten oogsten.

 

 

Niet alleen is het verhaal achter de rijkdom van Lord Unilever vergeten, niemand heeft bij mijn weten ooit over dit mini-Africamuseum geschreven.

Lev 5

Tot hier het verhaal van de meest winstgevende oliehoudende plant uit Kongo, de palmnoot.

Maar ook een Kongolese vetplant werd wereldberoemd, dan toch in België.

In 1893 startte broeder Justin Gillet in Kisantu een plantentuin. Bedoeling was om zoveel mogelijk planten uit Kongo in een tuin te verzamelen. Een door iedereen nu gekende plant, waarvan niemand zich nog de Kongolese origine herinnert zal zo België bereiken na een reis via de Jardin Colonial van Leopold II in Laken en de Brusselse Plantentuin, de Sanseveria. In 2011 organiseerde de Plantentuin van Meise nog een workshop volledig gewijd aan de Sanseveria.

In Kongo worden de vezels van de bladeren gebruikt om te weven. Een bepaalde soort Sanseveria levert zelfs een sap dat gebruikt werd in gifpijltjes.

Zijn massale verspreiding is echter het werk van ‘onze’ missionarissen. Die hadden geen geld. Wanneer ze overkwamen naar België was dit om te bedelen voor de missies. Officieel arm, konden zij zich geen mooie kado’s uit Kongo veroorloven voor vrienden en familie. En daar bracht de Sanseveria redding. De plant kan het weken zonder water stellen en kon dus makkelijk de reis met de Kongoboot overleven. Een ideaal geschenk. En daardoor ging hij onze raamkozijnen, café’s en parochiezalen veroveren. Het werd een typische Belgische plant waar de Nederlanders meewarig om lachen. Het weze indertijd het Simplistisch Verbond op TV of de carnavalschlager in Breda:

Mijn sanseveria staat voor het raam
En als ik binnen kom dan gaat tie staan
Het is een plantje van een meter hoog
Maar met carnaval dan staat hij altijd droog

 

Lev 6 Sanseveria

 

Van Lucas Catherine verschijnt bij uitgeverij EPO dit najaar: Kongo, een voorgeschiedenis.

 

juni 23, 2016 at 3:08 pm 3 reacties

VAN SCHOOLPRENTEN EN ANDERE LEUGENACHTIGE ZAKEN

L 1 Vadsige_Koningen

door Lucas Catherine

Wie mij kent weet dat ik nooit een officieel verhaal over iets geloof. Dit komt niet door het lezen van Karl Marx of zo, maar door Meester Meskens in mijn lagere school. Nu was Meester Meskens een zeer goede onderwijzer. Als hij het metriekstelsel moest uitleggen dan nam hij een holle kubieke gietijzeren liter – zijn vader was de smid van het dorp daar bij ons in het Pajottenland -, deed daar water in. Liet ons dan opmerken dat dit ook een kubieke decimeter werd genoemd en dat het water, op zijn weegschaal juist een kilogram woog. Een verband dat zelfs aan Napoleon nooit was uitgelegd toen die het decimaal stelsel bij ons introduceerde.
Anders was het wanneer hij zich moest behelpen met door het ministerie ter beschikking gestelde schoolplaten. Vergeet schoolradio en schooltelevisie laat staan internet. Het enige visueel materiaal dat wij te zien kregen waren gekleurde  schoolplaten, opgerold op twee stokken en naar gelang het leerplan vorderde werden die aan de wanden van onze klas opgehangen.

Ik heb er later een paar opgekocht en nu recent er het stof afgeschud. Zij hebben de autoriteit van Meester Meskens ondergraven en van mij een ongelovige Thomas gemaakt. De plaat die daar verantwoordelijk voor is ging over De Vadsige Koningen – Les Rois Fainéants. Dat waren de laatste Merovingische koningen. Ze werkten niet, dat lieten ze over aan hun hofmeiers en genoten verder van wat in de negentiende eeuw Le Droit à la Paresse zal worden genoemd. Daarbij installeerden ze een bed op een ossenkar en reisden zo hun koninkrijk af, een soort Wagons-Lits avant la lettre.

Mijn ideaal. Rijk zijn en niets doen. Rentenieren! En dan kwam Meester Meskens vertellen dat zo iets compleet fout was! Hoe kwam hij er bij! Dan vond ik dat mijn vader, ongeschoold werkman het beter wist. Zijn devies was: Ik moet het werk niet hebben, als ik maar de pree trek en ook nog: Ik heb niets tegen werken, wel tegen werken voor een baas.

En die schoolplaten behandelden heel onze Belgische geschiedenis maar zaten wel heel vaak fout.

 

L 2 lippdebru2

Zo heb ik “Heldendood van Sergeant De Bruyne”. De man die zijn collega Lippens niet in de steek wou laten tijdens de grote Congo-oorlog tegen de Zanzibari-Arabieren (1892). Pas veel later kwam ik te weten dat het hier niet zo zeer om militaire heldenmoed ging, maar om liefde onder mannen. Het woord homo moest toen nog worden uitgevonden. In Brussel spraken we trouwens in mijn jeugd dan ook niet over homo’s, maar over ‘a joenkmannen’ (oude jonkmannen).

 

L 3 eerstespoorweg

En dan is er de prent: “De eerste spoorweg in België” waarop verstomde heren en boeren naar de eerste trein Brussel-Mechelen staarden. Met zo’n prent identificeerde ik mij direct, want mijn grootvader was ‘gestationeerd’ in De Groen Dreef, vanwaar ooit die eerste trein is vertrokken en wij woonden in een ‘roethuis’ (spoorwoning?) waarvan de deur rechtstreeks uitgaf op het perron. Ik heb dus de stoomtrein al gekend van toen ik nog kleiner was dan de wielen van zo’n locomotief.
Stoomtreinen stonden symbool voor Vooruitgang, net als stoomboten en ja, er waren eerst ook zelfs stoomauto’s, maar die reden enkel in de Congo. Het is dankzij de stoom dat het begrip snelheid zo belangrijk werd. Alles ging vlugger en alles moest er voor wijken. De treinen kregen rails en de boten kregen kanalen. Het bekendste was natuurlijk het Suez-kanaal (1869). En die Vooruitgangsmythe is ooit het best in beeld gebracht, niet door een schoolplaat, maar door een foto van het duo Lehnert &Landrock de grootmeesters van de koloniale fotografie.

 

L 4 stoom_NEW

Je ziet het kanaal met daarop een grote stoomboot. Op de dijk ernaast raast een auto en parallel met het kanaal loopt een spoorweg met daarop een stoomtrein.

Alles fake. Kijk maar naar de rook. Bij de boot waait die naar voor, bij de trein naar achter. Fotoshop bestond nog niet, maar fotomontage natuurlijk wel.

En dat allemaal om ons te doen geloven dat de Vooruitgang nooit zal stilstaan.

mei 31, 2016 at 9:00 am 4 reacties

WIT-ZWART FOTOGRAFIE IN KONGO

K 1 AquaBuls_NEW

door Lucas Catherine
 

Een mens houdt nogal wat brol bij en het mooie is, dat als je het lang genoeg bijhoudt het antiek wordt, of toch minstens vintage.
Zo heb ik enkele fotocamera’s teruggevonden tijdens een reshuffle van dingen die nu te oud zijn om nog weg te gooien. Met eentje, een echte Kodak heb ik zelf mijn eerste foto’s gemaakt. Het is zo een zwarte doos met als objectief een stukje  geslepen glas dat toen voor een lens doorging. Het filmrolletje was nog gedeeltelijk in papier.
En toeval bestaat niet, maar ik was net het reisboek van onze Brusselse burgemeester Charles Buls (1881-1899) in Congo aan het lezen, uit de tijd dat Congo nog Kongo was. ‘Croquis Congolais’ (1899). Zoals alle flaminganten toen schreef hij het liefst in het Frans. Hij had zo’n Kodak mee. Dat concludeer ik tenminste uit dit fragment: “Iets verder duiken twee Zwarte Eva’s op. Ze zijn nog onberoerd door de beschaving en reageren niet wanneer ik mijn Kodak op hen richt…”

 

K 2 Kodak1898

 

Dat kon dus dankzij Kodak. De fotografie had net een grote sprong gemaakt. In 1888 bracht George Eastman de eerste camera met rolfilm voor het grote publiek op de markt met de slogan: “You press the button, we do the rest!”. Of in de versie van De Nieuwe Snaar, honderd jaar later:

“Ja zo’n prachtstuk voor m’n lens

is mijn allergrootste wens

‘k hoef alleen maar goed te mikken

in de hoop dat het zou klikken.”

De camera kreeg de naam KODAK. Je kon hier honderd snapshots mee maken, dan was de filmrol op. Je stuurde dan je camera met film naar Eastman-Kodak en je kreeg je foto’s afgedrukt terug en een nieuwe camera met een nieuwe film. In 1891 volgde dan de eerste echte  losse rolfilm.

Charles Buls had dus zo’n Kodak van het allerlaatste model mee. Tien jaar eerder was dit nog niet mogelijk. Toen werkte men nog op glasplaten. Ze hadden een lange belichtingstijd nodig. De camera moest onbeweeglijk op een statief staan en ze moesten dadelijk ontwikkeld en gefixeerd worden.

 

K 3 Stanleyglas_NEW

 

De glasplaat is gebroken en in het glas is het onderschrift gegrift, zoals toen gebruikelijk was.

 

Dit kon men nog niet reproduceren in boeken. Stanley zal dan ook zijn boeken illustreren met gravures naar zijn foto’s. Het had zo zijn voordeel voor deze sensatiejournalist, ingehuurd door Leopold II om bij een groot publiek zijn kolonisatie te promoten. Hij kon daarmee zijn verhaal nog sensationeler maken, zoals met deze gravure over hoe hij omging met zijn eigen mensen.

 K 4 StanleySchiet_NEW

Ook Jerôme Becker die Karema, de eerste Belgische kolonie in Afrika had bestuurd kende dit technisch probleem toen hij in 1887 zijn boek uitgaf: La Vie en Afrique. Becker had nochtans een fotocamera en 200 glasplaten mee genomen, net als de producten voor ontwikkeling en fixering. Zijn boek is echter niet met foto’s geïllustreerd maar met tekeningen naar zijn foto’s.
In 1897 bij de Koloniale tentoonstelling in Tervuren kon dit al wel. In het begeleidend boek “L’Etat Indépendant du Congo à l’Exposition de Bruxelles” staan al enkele foto’s, maar sterk geposeerde en vooral tekeningen naar foto’s. De foto’s die Stanley twintig jaar voor Buls in Kongo maakte, trekken dan ook op niets. Dit is een van de betere:

 

K 5 Stanleyrivier_NEW

 

Een alternatief middel voor de eerste toeristen was dan ook de waterverftekening. Buls zal de twee technieken toepassen. Zijn aquarel van de stroom spreekt dan ook meer aan: zie de illustratie bovenaan dit stuk.

 

Die foto’s waren in zwart-wit, maar inhoudelijk eerder wit over zwart. Ze vertellen veel over hoe de witten over de zwarten dachten. Erg stereotiep. Neem deze – onscherp want niet op glasplaat maar met een rolfilm Kodak genomen – foto van Charles Buls: Les Eves Noires:

 


K 6 Eva's 001

De foto is dan wel flou, het stereotype is  haarscherp. Om nogmaals De Nieuwe Snaar te citeren:

“Want de angst voor het cliché

levert nooit een goed idee

Dat is het drama

In de fotografie.”

 

En het veranderde niet met de komst van de kleurfilm. Integendeel, de stereotypen werden nog groter. Ik ben het dan ook grondig oneens met Simon & Garfunkel toen die zongen: “Mama don’t take my Kodachrome away. Makes you think all the world’s a sunny day, oh yeah!”
Stereotypen in kleur zijn nog gevaarlijker dan die in zwart-wit. Doe ze weg, zoals De Nieuwe Snaar zingt:

“Als ik in mijn donkere kamer
Al die foto’s overzie
Zoek ik dikwijls naar een hamer…”

En, sorry aan De Nieuwe Snaar voor deze niet zo ortodoxe interpretatie van hun liedje.

mei 22, 2016 at 4:41 pm 2 reacties

Oudere berichten


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.118 andere volgers


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 1.118 andere volgers