Archief beheerder

“BE VERY VERY NERVOUS”*

* Dixit Trump, 10 augustus

Photoshop montage Eric Wayne

 

Door Tom Ronse

Er is geen gevaar dat er spoedig een oorlog zal uitbreken tussen de VS en Noord-Korea (tenzij per ongeluk, een mogelijkheid die niet helemaal kan uitgesloten worden). Maar het feit zelf dat de leiders van deze landen openlijk dreigen met het gebruik van kernwapens, met “total warfare” en zelfs met de vernietiging van een heel volk, is veelbetekenend.

Van het Noord-Koreaanse regime zijn we die hysterische toon gewoon. Het verbergt zijn zwakheid al sinds jaar en dag achter stoere krijglustige taal. Maar dat het ons niet verbaast als de leiders van de VS over de mogelijkheid van de totale vernieting van een land spreken, is alarmerend. Niet dat iedereen de furieuze woorden van Trump en zijn defensieminister goed gekozen vond maar er was geen massale globale verontwaardiging over de pure waanzin van dit scenario.

Een oorlog met kernwapens is vandaag onwaarschijnlijk maar de “war of words” met Noord-Korea dient om ons in te enten tegen het idee dat zo’n oorlog onvoorstelbaar is. De bevolking leert te wennen aan het idee dat het nodig kan zijn voor “het nationaal belang” en dat zij die zich er tegen verzetten “bleeding hearts” en landsverraders zijn.

Zoals een schooljongersruzie zal het conflict de-escaleren. Maar het zal niet verdwijnen.

De positie van het Noord-Koreaanse regime is in essentie defensief. Het zoekt zijn territorium of zijn markten niet uit te breiden maar het wilt de macht die het heeft in handen houden. Die macht berust in de eerste plaats op terreur, op de militarisering van de maatschappij, op de isolatie van de bevolking van de buitenwereld. Maar daarop niet alleen. Nationalistische trots en de David-tegen-Goliath-mythe spelen een belangrijke bindende rol. Om die in stand te houden, moet het Noord-Koreaanse regime in de David-positie blijven en dus de Goliath (de VS) blijven uitdagen. De raket-testen hebben dus een dubbele functie: de bevolking iets geven om toe te juichen en Washington waarschuwen dat Noord-Korea geen Irak is. Van deze twee was de eerste misschien wel de belangrijkste.

Er werden zware economische sancties tegen Noord-Korea afgekondigd. Zoals gewoonlijk zullen die de armen armer maken terwijl de rijken er geen ongemak van zullen ondervinden. Het regime is bereid om een derde van zijn export-inkomsten te verliezen (als het in praktijk zoveel blijkt, wat me zou verbazen) om de David-mythe in stand te houden. En aan de andere kant van de oceaan houdt dat de symbiotische mythe in stand van de knettergekke dictator die ons wil vernietigen, wat onze regeerders het recht geeft “to do whatever it takes” om ons te beschermen. Kim Jong-un heeft een buitenlandse vijand nodig maar Trump ook, om de expansie van de militaire uitgaven te verrechtvaardigen en de aandacht af te leiden van de leegheid van zijn kiesbeloften.

cartoon door Matt Wuerker

Het spektakel zal dus voortgaan maar zal het enkel een spektakel blijven? Het wordt steeds moeilijker om de noodzaak om winst te maken –waartoe elk bedrijf, elk land gedwongen wordt- te verzoenen met de noden van de mensheid. Steeds meer mensen worden in de globale automatiserende economie “overbodig”; nutteloos voor het kapitaal, een kost in plaats van een bron van winst. Er is ook steeds meer aanleiding om economische concurrentie te doen escaleren naar militaire concurrentie. Kanonnenvlees genoeg. Er komt een dynamiek op gang die “het onvoorstelbare” voorstelbaar maakt, die de vernietiging van het milieu en massamoord op burgers een logische, rationele  keuze maakt. De oorzaak daarvan gaat veel dieper dan de mentale conditie of de beleidskeuzes van de politici die nu aan de macht zijn (voor wie alles op Trump steekt: Hillary Clinton beloofde tijdens de kiescampagne “de totale vernietiging van Iran” als dat land Israel zou aanvallen). Niet de waanzin van Kim en Trump is het probleem maar de waanzin van het systeem waarvan zij exponenten zijn. De mensvijandige logica van dat systeem moet in vraag gesteld en opzij geschoven worden om te voorkomen dat deze “wars of words” massale vernietigingsoorlogen worden.

Iets nieuw moet verbeeld worden.

augustus 13, 2017 at 5:43 am 2 reacties

CHOMSKY VALT AAN

 

Noam Chomsky

 

Door Tom Ronse

“Wie regeert de wereld?” is de originele titel van het pas door EPO uitgegeven boek “De Chomsky papers”. Het antwoord op die vraag is minder evident dan pakweg twintig jaar geleden. De VS is nog altijd de dominante supermacht maar die macht is in verval, meent Chomsky. Net daardoor wordt ze volgens hem nog gevaarlijker. De “Doomsday Clock” staat op drie voor twaalf”, waarschuwt hij.

Noam Chomsky is een fenomeen. Hij staat bekend als de vader van de moderne linguistiek en een pionier van de cognitieve wetenschap. Daarnaast  was en is hij een politieke activist en auteur van een hondertal boeken en nog veel meer artikels. Kritiek op de Amerikaanse buitenlandse politiek en media is zijn hoofdthema. Hij wordt veel gelezen, wereldwijd. Door de enen wordt hij op de handen gedragen, door anderen verguisd. The Observer noemde hem “the world’s greatest public intellectual”, Der Spiegel “de ayatollah van de anti-Amerikaanse haat”.

De star quality van de auteur is vermoedelijk de reden waarom EPO de titel van het boek veranderde in “De Chomsky papers” (eerder gaf EPO al “De essentiële Chomsky” en drie andere Chomsky-boeken uit). Het  boek is een verzameling van eerder gepubliceerde essays, waarvan het oudste dateert van 1966. Helaas heeft de auteur geen poging ondernomen om lang geleden geschreven essays te actualiseren of om de herhalingen die in hoofdstuk na hoofdstuk opduiken te schrappen.

Het boek verscheen in het Engels in 2016. EPO’s versie bevat een nawoord, geschreven na de verkiezing van Trump. Chomsky verwacht uiteraard dat die het nog veel erger zal maken.  De feiten geven hem gelijk.  Trump lijkt vastbesloten om de opwarming van de planeet te versnellen, de bewapeningsuitgaven drastisch te verhogen, de belastingen van de rijksten te verlagen en te besparen op de rug van de armen, de ouderen en de zieken. Wat dat laatste betreft, krijgt hij nog wat tegenwind maar de noodzaak om nog meer uit te geven om Amerika’s militaire suprematie te handhaven wordt in het Congres niet in vraag gesteld. De bereidheid van de bevolking om de nodige offers daartoe te aanvaarden steunt op een brede aanvaarding van de premisse dat de Amerikaanse militaire macht een noodzakelijke en goedaardige rol speelt in de wereld. De wijsheid van een militaire interventie mag betwijfeld worden maar niet de goede bedoelingen.  Het is die mythe die Chomsky onderuit schopt.

Zo contrasteert hij de bewering dat de Amerikaanse buitenlandse politiek zich tot doel stelt om vrijheid en democratie te verspreiden met vele voorbeelden die net het omgekeerde tonen.  Washington steunt een democratisering als dat de belangen van het Amerikaanse kapitaal dient, zo toont hij aan, maar als dat niet het geval is aarzelt ze niet om verkozen regeringen omver te werpen en dictators te steunen. Verkiezingen worden geprezen maar als een bevolking “verkeerd” kiest, zoals de Palestijnen in Gaza, dan wordt ze daarvoor gestraft.

Terwijl hij de vele Amerikaanse militaire interventies overloopt, fileert Chomsky de hypocrisie van de propaganda die ze begeleidde. Achter de humanitaire slogans schuilt vaak een kille onverschilligheid voor de gruwelijke gevolgen voor de burgerbevolking. Hij hekelt de verloedering van het woord “terrorisme”, dat nu in heel de wereld gebruikt wordt om de acties van vijanden te beschrijven maar niet die van bondgenoten.  Washington gaf het voorbeeld toen het de bomaanval op de kazerne van de Amerikaanse mariniers in Beiroet in 1983 terrorisme noemde maar de slachtpartij die kort daarvoor met steun van Israel plaatsgreep in Sabra en Shatila niet. Nochtans was het doelwit in het eerste geval militair en in het tweede de burgerbevolking. De vervaging van dat onderscheid is gevaarlijk omdat ze aanslagen op burgerbevolking even legitiem maakt als acties tegen militaire tegenstanders.

Over selectieve verontwaardiging  heeft Chomsky een heel hoofdstuk.  De wijze waarop gebeurtenissen worden voorgesteld in de media vormen en misvormen onze kijk op de wereld. Ook onze eigen mainstream media laten zich vaak leiden door de selectieve woede van Washington. Chomsky geeft daar treffende voorbeelden van.

Te simpel

Chomsky wil een globaal portret schilderen maar slaagt daar niet echt in. Door zijn grotendeelse focus op het Midden-Oosten, Europa en Rusland en Oost-Azië, blijft de rest van de wereld buiten zijn gezichtsveld.

Voor hem lijkt er maar één imperialistisch land te bestaan. De VS is de enige boosdoener, de rest zijn handlangers of slachtoffers. De misdaden van anderen blijven buiten zijn gezichtsveld.

Volgens Chomsky wordt het wereldgebeuren gedreven door politici. Hij ziet enkel Washington, in dienst van een superrijke, hebzuchtige elite. De onderliggende omwentelingen in de economie en samenleving blijven buiten zijn gezichtsveld. De schaalvergroting van de economie, de IT-revolutie en vele andere ingrijpende veranderingen spelen geen rol in zijn verhaal.

Ingewikkeld maakt hij het niet. De globalisering reduceert hij tot “de bewuste, zelfgekozen ondermijning van eigen krachten” (van de VS). De eindeloze crisis van het Midden-Oosten is de schuld van het Sykes-Picot akkoord (1916) dat  artificiële grenzen creërde, plus Amerikaans imperialisme, en daarmee is de kous af.  Chomsky’s analyse blijft oppervlakkig.  Hij ontmaskert “the good guys”, ze blijken “the bad guys”. De rollen zijn omgekeerd. De “baddest” van al is de Republikeinse partij, “de gevaarlijkste organisatie uit de wereldgeschiedenis”, want ze “heeft zich tot doel gesteld zo snel mogelijk elke vorm van georganiseerd menselijk leven op aarde te vernietigen.”

Dit boek is een aanklacht, een polemiek. Maar een diepgravende analyse van de oorzaken van de huidige ellende is het niet en evenmin biedt het een perspectief om eruit te geraken. Toch is het het lezen waard. Chomsky wrijft het zand uit onze ogen, dat er door propaganda is ingestrooid.

 

Noam Chomsky, De Chomsky papers, EPO, € 24.95

 

(Dit stuk verscheen woensdag in De Morgen)

 

juli 7, 2017 at 3:31 am Plaats een reactie

DE LUXE VAN NIET LEVEND VERBRAND TE WORDEN

Een demonstratie van Grenfell-bewoners aan Kensington Hall (gemeentehuis) liep, zoals dat heet, “uit de hand” (wiens hand dat is, wordt er nooit bij gezegd).

Een Britse vriend zei me dat de brand in Grenfell Tower een diepere indruk heeft gemaakt op de bevolking dan de recente terroristische aanslagen. Hoe meer erover bekend raakt, hoe duidelijker het wordt dat de veiligheid van de bewoners bewust verwaarloosd werd om kosten te sparen of winst te maken, wat op hetzelfde neerkomt. De tegenstelling tussen Londens glanzende luxetorens en de behuizing van haar minder begoeden steekt de ogen uit. De tegenstelling tussen de klassen komt in focus. Nooit hoorde je het woord “arbeidersklasse” zo vaak op tv als in de voorbije vijf dagen, schrijft een Londense blogger.

Een fragment uit zijn of haar artikel:

This has been the longest week ever for many. The agony of the aftermath of the Grenfell Tower fire continues. So many lives lost and so many people still unaccounted for. We are all still in mourning.

We are still making sense of this crime in the City that we love and that is being destroyed and socially cleansed faster and faster. Every day we come across new injustices, new indignities, new outrages. Many, like this one, have been committed in the name of regeneration, a process steeped in everyday violence against us. Regeneration has long been publicly unmasked as a massive act of social engineering where profit is the central machine that drives us out. Homes become investments. People get ‘decanted‘. People get Compulsorily Purchased. No longer are we welcome in the communities we have all had a hand in growing. Our communities are airbrushed away in architect’s plans. The other side of the story is disinvestment, our estates breaking down from a planned lack of care and funds. We are stigmatised here there and everywhere. We are told we are shit. We often live in shit – mould, damp, overcrowding. We are felt to be surplus to the remaking of the City as one massive cash machine that dispenses profit making unaffordable homes be they luxury towers or shared ownership apartment blocks. And if much needed refurbishment is done, the imperative of covering and making housing pretty for the area around it leads to criminal decisions, such as using cheaper flammable cladding.

It’s tragic that the fire, the terror and the deaths at Grenfell Tower have had to be the final potent symbol of all that has been brought down on our heads in the last 30+ years. It’s like everything has been exposed now – the greed behind gentrification and the greed behind cutting corners when maintaining or refurbishing, on materials and fire safety equipment. It’s as everyone has been saying this week – they don’t care about us! Well, if they don’t care about us then it’s only up to us to come together and overthrow the rotten system at heart.

The Problem is Not Towers, It’s the Greedy Bastards!

The liberal chatterers in the press or TV wants us to be silent and wait for ‘the findings‘. The Tory media counter attacks that our anger is ‘a lynch mob‘ and that we should calm down. They want us to be silent and believe what phoney urban planners (like Create Streets) say so that the blame is shifted onto things and technicalities: obsolete buildings, faulty construction, ‘complex’ outsourcing. ‘The problem is tower blocks’ say many, including Mayor of London Sadiq Kahn: “It may well be the defining outcome of this tragedy that the worst mistakes of the 1960s and 1970s are systematically torn down.”

By the mistakes of the 1960s and 1970s, he doesn’t mean the three 42-stories high residential towers of the Barbican, nor the now luxury refurbished Balfron Tower, but those that are still our council estates. Tower blocks do not seem a problem as long as those living in them are not poor, nor as long as millions of profit can be made on – (often) – public land like at Heygate or Aylesbury Estates.

Since 2007 in London have been built at least 20 luxury flat towers taller than 29 floors, 10 of which have over 35 floors. There are tens and tens of high-rise luxury residential towers under construction across the city, 10 of which will be taller than 50 floors. Not only this, but high rise towers such as the Skyline at Woodberry Down in Hackney (31 floors, 2016) replaced the low and medium rise council housing estate by the same name. So let’s not be fooled: tower blocks are not to be blamed. High-rise living is not to be blamed. The blocking of the two alternative exits of the Grenfell tower is to be blamed, not the height of the building. Bad maintenance and murderous refurbishment are to be blamed, not the 24 floors.

Het volledige artikel vind u HIER.

(TR)

juni 26, 2017 at 4:59 pm 1 reactie

HOWARD ZINN BLIJFT ACTUEEL

OOK IN HET TRUMP-TIJDPERK

Howard Zinn, enkele jaren voor zijn dood in 2010

 

Tom Ronse

Het gebeurt maar heel zelden dat van een boek over geschiedenis meer dan twee miljoen exemplaren verkocht worden. Howard Zinn presteerde het met zijn “People’s History of the Unites States”. De klassieker die in 1980 verscheen en later aangevuld werd, gaat nog steeds vlot over de toonbank.  De verkiezing van Donald Trump zorgde voor een nieuwe verkoopstijging. Men kijkt naar het verleden om het heden te begrijpen. Voor EPO is het dus een goed moment om Zinns magnum opus in het nederlands heruit te geven.

 

In EPO’s uitgave is het boek getiteld: “Geschiedenis van het Amerikaanse volk”, wat me een slechte vertaling lijkt. Nog afgezien van het feit dat Amerika en de VS niet hetzelfde zijn, tenzij men de rest van het continent als de achtertuin van Washington beschouwt, lijkt de term “het Amerikaanse volk” hier misplaatst. Want Zinn benadrukt juist dat het “het Amerikaanse volk” met gemeenschappelijke nationale belangen niet bestaat, dat het “een verzonnen identiteit” is, dat de rode draad doorheen de geschiedenis van zijn land een radikale tegenstelling van belangen is, tussen de rijken en hun staat en de rest die wordt uitgebuit en tegen elkaar opgezet. Termen als “het Amerikaanse volk”, “We, the people”, dienen om dat te verdoezelen.

Wat Zinn met zijn “People’s History” beoogde was geschiedschrijving van onderuit. Vanuit het standpunt van de gewone mensen, de slaven, het werkvolk, de soldaten, de huisvrouwen, de pachters, in plaats van de presidenten, diplomaten en generaals centraal te stellen. Zoals bv. LP Boon deed in zijn Geuzenboek.

Zinn was niet de eerste die de gevestigde geschiedschrijving op de helling zette. Hij putte gretig uit het werk van anderen. Maar hij leverde wel een indrukwekkende synthetische prestatie door zoveel research samen te brengen in een meeslepend, vijf eeuwen omvattend verhaal.

 

Partijdig

Natuurlijk kwamen er bakken kritiek. Men verweet Zinn dat hij bevooroordeeld was, niet objectief, eenzijdig, partijdig. In zijn nawoord replikeert Zinn dat objectieve geschiedschrijving niet bestaat. “Ik begreep al snel dat een historicus (net als een journalist of iedereen die een verhaal vertelt) gedwongen was om uit een oneindig aantal feiten te kiezen. Wat vermelden? Wat niet? Ik be­sefte dat het antwoord op die vragen onvermijdelijk, bewust of onbewust, de interesses van de historicus zou weerspiegelen (…) Achter elk feit dat wordt aangehaald schuilt een oor­deel. Het oordeel dat zich achter die keuze verschuilt, is dat het aange­haalde feit belangrijk is en dat andere feiten die onvermeld blijven niet belangrijk zijn.”

Zinn geeft grif toe dat hij partijdig is; dat zijn visie gekleurd werd door zijn eigen ervaringen. Hij  groeide op in een immigrantengezin van arbeiders in  New York,  werk­te drie jaar op een scheepswerf en deed zijn militaire dienst bij de VS-luchtmacht tijdens  WO II. Daarna studeerde hij geschiedenis. Terwijl hij doceerde aan universiteiten in Atlanta en Boston was hij actief betrokken in de beweging voor zwarte burgerrechten en het protest tegen de oorlog in Vietnam.  Vanuit die ervaringen koos hij voor een geschiedschrijving “van onderuit” die resoluut partij kiest voor de onderdrukten. Over de kritiek daarop schrijft hij: “Ik lig daar niet wakker van: de verpletterende berg geschie­denisboeken die de andere keuze maakten, kan echt wel wat tegengewicht gebruiken.”

Zinns voornaamste kritiek op de “ortho­doxe geschiedschrijving” is dat ze de geschiedenis beschrijft als het werk van “grote mannen”: de “Founding Fathers” die de republiek stichtten, Lincoln die de slaven bevrijdde, FDR die de depressie en de nazi’s overwon, enzovoort.  Heldenverering die de burgers leert te vertrouwen in een “redder in nood” om hun problemen op te lossen, die burgerschap reduceert tot “om de vier jaar in een stemhokje een redder kiezen”. Dat idee van “redder in nood” zit volgens Zinn “ver­ankerd in de hele VS-cultuur. Men leert ons bewondering aan voor vedetten, leiders en experts in zowat alle domeinen.” Maar toch vooral in de politiek. De kiescampagne van Donald Trump was er gebaseerd op.

Ondanks de kritiek wordt Zinns “People’s History”  vandaag gebruikt als studieboek  in tal van Amerikaanse scholen en universiteiten.  Van rechterzijde worden nog steeds pogingen ondernomen om dat te verbieden. In Arkansas werd nog dit jaar daartoe een wetsvoorstel ingediend. Het werd niet goedgekeurd en leverde het boek nog wat extra-publiciteit op.

 

Spannende films

Geen verrassingen wat de teneur van Zinns verhaal betreft.  Sinds Columbus in 1492 voet aan wal zette in wat voor hem de nieuwe wereld was tot vandaag, was en is winsthonger de drijfveer voor de ontwikkeling van wat nu de USA is. Racisme, nationalisme,  imperialisme, oorlogszucht waren en zijn er onvermijdelijke bijproducten van. Maar er is ook het vaak verzwegen verzet van “the ordinary people”,  die in hun strijd om te overleven de kiemen dragen voor een nieuwe, menslievende maatschappij.

De grote lijnen zijn bekend maar dat betekent niet dat het verhaal vervelend is. Voorspelbaarheid is niet altijd een hinderpaal voor de lezer. Neem nu Stefan Hertmans’ terecht bejubeld boek “Oorlog en terpentijn”: Je weet op voorhand dat het hoofdpersonage gruwels zal doorstaan in de fabriek en aan het front. Wat het verhaal onweerstaanbaar maakt, zijn de details die het tot leven brengen. Details die een empathische band weven die de lezer niet loslaat .

Ook Zinn slaagt daarin, vooral in de eerste twee derden van zijn omvangrijk boek. Die bevatten genoeg materiaal voor een hele rits spannende films.  Al in het eerste hoofdstuk, over de komst van de Europeanen, belanden we in een griezelfilm die je haar doet rechtstaan. Maar het is ook een aangrijpend drama, waarin een mooie, egalitaire beschaving meedogenloos wordt verpletterd door tomeloze bezitsdrang. Zoals gezegd, het zijn de details die verbijsteren en ontroeren.  De orthodoxe geschiedschrijving herleidde de geschiedenis van de VS volgens Zinn tot een geschiedenis van blanke mannen. Zinn daarentegen besteedt grote aandacht aan de rol van de oorspronkelijke bewoners (indianen), van de (als slaven geimporteerde) zwarten, van vrouwen en immigranten.

Maar ook over het leven van de blanke kolonisten in de 17de en 18de eeuw vertelt hij boeiend. Al in het prille begin stond de winst centraal. Jamestown, de eerste kolonie, verging haast door hongersnood –om te overleven in een harde winter, aten de mensen letterlijk stront en lijken-  omdat men liever winstgevende tabak kweekte dan levensmiddelen. Het was de periode waarin de Engelse landbouw op kapitalistische leest werd herschoeid, waardoor massa’s mensen hun bestaansmiddelen verloren. Velen van hen werden naar noord-Amerika verscheept als “contractwerkers”. In EPO’s vertaling worden die vaak “bedienden” of “dienstboden” genoemd maar dat is enigszins misleidend. Feitelijk waren het tijdelijke slaven.  Acht of negen jaar lang konden hun meesters hen behandelen en mishandelen naar goeddunken; daarna kregen ze een kleine som en konden ze pachter worden op het land dat de machtigen hadden ingepalmd. Zo onstond een blank proletariaat dat het niet zoveel beter had dan de zwarte slaven. Blanke en zwarte armen leefden en werkten samen. Volgens Zinn was de nachtmerrie van de elite dat de drie onderdrukte categorieen –de blanke proleten, de zwarte slaven en de indianen- samen in opstand zouden komen.  De verstandhouding tussen die groepen was vaak goed; er was geen natuurlijk racisme. Dus moest het gekweekt worden. Een kloof van raciaal misprijzen was nodig  om ze uiteen te houden.  Interraciaal contact werd illegaal, onzindelijk en zondig.

Racisme als dominante ideologie verhief ook de arme blanken boven de anders gekleurden. Het gaf hen iets om trots op te zijn.  Hun verzet tegen de afschaffing van de slavernij en later tegen gelijke rechten voor zwarten, kwam voort uit de angst om zelf onderaan de sociale ladder te belanden, met niemand die het nog slechter had. Politici hebben die angst handig uitgebuit, zoals Zinn illustreert. Hun argumenten doen vaak denken aan deze die Trump gebruikte in zijn kiescampagne.

Andrew Jackson

Een sprekend voorbeeld van zo’n politicus was Andrew Jackson die president werd rond de tijd dat België onafhankelijk werd. Zijn portret prijkt nog steeds op de briefjes van 20 dollar. Net als Trump was Jackson schatrijk (hij bezat honderden slaven) en werd hij verkozen door zich voor te doen als de anti-politicus, de man van het volk die Washington eens zou schoonmaken. Net als Trump was hij gul met beloften die hij niet kon of wou inlossen. Net als Trump gebruikte hij rassenhaat (in zijn geval gericht tegen de indianen) als verdeel-en heerstechniek. Zinns relaas over hoe Jackson de indianen beloog en bedroog, vermoordde en verjoeg, is hartbrekend.

 

De legendarische Wobblies

Een ander verhaal dat een film waard is, gaat over de in 1905 gestichte vakbond IWW (Industrial Workers of the World). Vakbond is eigenlijk niet het juiste woord want de IWW verweet de andere vakbonden dat ze de arbeiders per vak verdeelden. De ‘Wobblies”, zoals IWW-ers genoemd werden, waren voor één grote, zelfs wereldwijde arbeidersbond.  Ze waren anti-nationalistisch, anti-racistisch, anti-sexistisch  en vooral anti-kapitalistisch. Stakingen waren voor hen slechts “oefeningen” voor de finale omverwerping van het kapitalisme. Het was een vakbond zonder bureaucratie maar met kleurrijke leiders als Joe Hill en ”Big Bill” Haywood. Het was een tijd van harde klasseconflicten. Van alle groepen was de IWW de meest strijdbare. Ze werd dan ook meedogenloos vervolgd. De Wobblies kregen spreekverbod, hoewel de grondwet het recht op vrije meningsuiting garandeert. Dat verbod lapten ze aan hun laars wat tot massale arrestaties leidde. In Fresno puilde de gevangenis uit. In hun cellen zongen de Wobblies strijdliederen en gaven ze, door de tralies, toespraken voor het toegestroomde publiek. Toen ze weigerden daarmee op te houden, werd de brandweer ingezet. “Krachtige waterstralen werden op de gevangenen gericht, maar die gebruikten hun matras als schild. De rust keerde pas weer toen het ijskoude water in de cellen op kniehoogte stond.”

 

De Wobblies zongen graag. Ze hadden vele strijdliedjes. Sommige, zoals Joe Hills “Rebel Girl” werden later in het nederlands vertaald door Vuile Mong en zijn Vieze Gasten. In 1912 speelde de IWW een cruciale rol in een staking in Lawrence die zich uitbreidde naar alle textielfabrieken van die stad. Toen de eigenaars de stakers probeerden uit te hongeren, organiseerde de IWW “kinderkonvooien”: de kinderen van de stakers werden ondergebracht bij sympathisanten in Boston en New York. Dat werd verboden, zogezegd om de kinderen te beschermen. Toen de IWW toch een nieuw konvooi organiseerde werd het in het treinstation door de politie uiteengeranseld, kinderen inbegrepen.

Pas tijdens de tweede wereldoorlog slaagde de overheid erin om de IWW, die tegen de oorlog gekant was, te isoleren.  Op basis van valse beschuldigingen werden de leiders tot lange celstraffen veroordeeld. De IWW bestaat nog steeds maar haar glorietijd is al lang voorbij.

 

Minutieus portret

Dit zijn slechts enkele voorbeelden van de vele menselijke verhalen die dit boek bevolken. Maar naarmate we dichter bij het heden komen, verliest het relaas spankracht. Vooral in de later toegevoegde hoofdstukken, over de periode  1980-2005, vergeet Zinn een beetje zijn leitmotiv:  hij heeft het vooral over de politici in Washington; de stemmen van het gewone volk komen veel minder aan bod. Als overzicht van de recente periode valt er bovendien wat op aan te merken. Elk Washington-schandaal wordt uitgeplozen maar belangrijke aspecten, zoals de digitale revolutie en de rol van de “war on drugs” als instrument om raciale verdeling te zaaien, ontsnappen aan Zinns aandacht.

Toch is dit boek een aanrader.  Zoals David Van Reybroucks “Congo” schildert het een minutieus portret van een land dat inzicht verschaft in de gebeurtenissen van vandaag. Zo helpt Zinns analyse van de specifieke historische vormen die racisme en nationalisme  in de VS namen, begrijpen hoe een man als Trump er president kon worden. Ook illustreert zijn boek duidelijk dat  het nu zo druk besproken “Fake News” (nepnieuws om de politieke situatie te beinvloeden) allerminst een nieuw fenomeen is.

De EPO-uitgave bevat een interessant voorwoord van oud-VRT journalist en Salon-medewerker Johan Depoortere. De vertaling kan ik niet zonder meer prijzen. Ze is vlot leesbaar maar de vertaler veroorloofde zich te veel vrijheid.  Het is beter, uit respect voor de auteur, om dichter bij de originele tekst te blijven. De vertaler spande zich ook in om elke gedichtje of songfragment (en er zijn heel wat) in rijmend nederlands om te zetten (zelfs als het niet rijmt in het engels). Was dat nodig?  Het is meestal erg goed gedaan maar de noodzaak om het te doen rijmen dwingt soms tot kunstgrepen die ons ver van het origineel verwijderen. En er zijn fouten. De “secretary of State” is niet de minister van Binnenlandse Zaken. East St. Louis is niet “het oosten van St. Louis” maar een aparte stad. Ook is het moeilijk te begrijpen hoe, in een heruitgave, nog heel wat typfouten en mank vertaalde zinnen overeind blijven. Valt het geen redacteur op dat bv. de eerste zin van hoofdstuk 11, “1877 kondigde de 19de eeuw al aan”, onzinnig is?  Had er nu nog de 20ste eeuw gestaan. In de oorspronkelijke tekst staat: “In het jaar 1877 werden de signalen gegeven voor de rest van de eeuw” (mijn letterlijke vertaling).

Maar dat zijn schoonheidsfoutjes die de leesbaarheid van dit boek niet wezenlijk ondergraven.

(Een versie van dit artikel verscheen deze week in de boekenbijlage van De Morgen)

 

 

 

mei 27, 2017 at 5:36 am Plaats een reactie

DE ONZICHTBAREN

 

Tom Ronse

Je kunt het glas als halfvol of halfleeg beschouwen: Marine Le Pen verloor maar ze haalde haast twee keer zoveel stemmen als haar pa, de vorige kandidaat van het Front die de tweede ronde haalde. En voor wie won Macron, die in de media steevast een “politieke nieuwkomer” wordt genoemd, alsof zijn rol in de regering van Hollande niet politiek was? De verkiezing was hoe dan ook een nederlaag, wie er ook won.

Edouard Louis is een schrijver die opgroeide in een noord-frans dorp, in een gezin dat in diepe armoede belandde nadat de vader door een arbeidsongeval werkonbekwaam werd. Hij verwerkte zijn jeugdervaringen in een roman maar kreeg van zijn uitgever te horen dat het boek onpubliceerbaar was omdat het een armoede beschreef die in Frankrijk al meer dan een eeuw lang niet meer bestond; het verhaal was ongeloofwaardig. Woede en wanhoop voelde hij toen hij die email las.

Zijn arme vader voelde ook veel woede en wanhoop en en die maakten van hem een verwoede supporter van het Front National. Hij volgde zelfs zijn oudste zonen in het stemhokje om zeker te maken dat ze voor het FN stemden. Wat in hun dorp geen probleem was. Louis schreef een essay voor the New York Times, getiteld: “Why my father votes for Le Pen”. Stof tot nadenken. Hieronder een uitgebreid uitreksel:

 

What those elections really meant for my father was a chance to fight his sense of invisibility. My father understood, long before I did, that in the minds of the bourgeoisie — people like the publisher who would turn down my book a few years later — our existence didn’t count and wasn’t real.

My father had felt abandoned by the political left since the 1980s, when it began adopting the language and thinking of the free market. Across Europe, left-wing parties no longer spoke of social class, injustice and poverty, of suffering, pain and exhaustion. They talked about modernization, growth and harmony in diversity, about communication, social dialogue and calming tensions.

My father understood that this technocratic vocabulary was meant to shut up workers and spread neoliberalism. The left wasn’t fighting for the working class, against the laws of the marketplace; it was trying to manage the lives of the working class from within those laws. The unions had undergone the same transformation: My grandfather was a union man. My father was not.

When he was watching TV and a socialist or a union representative appeared on the screen, my father would complain, “Whatever — left, right, now, they’re all the same.” That “whatever” distilled all of his disappointment in those who, in his mind, should have been standing up for him but weren’t.
By contrast, the National Front railed against poor working conditions and unemployment, laying all the blame on immigration or the European Union. In the absence of any attempt by the left to discuss his suffering, my father latched on to the false explanations offered by the far right. Unlike the ruling class, he didn’t have the privilege of voting for a political program. Voting, for him, was a desperate attempt to exist in the eyes of others.

He and I almost never speak. Our lives have grown too far apart, and whenever we try to talk on the phone, we are reduced to silence by the pain of having become strangers to each other. Usually we hang up after a minute or two, embarrassed that neither of us can think of anything to say.
But even if I can’t ask him directly, I’m confident he is still voting for the National Front. In his village, Marine Le Pen came out way ahead in the first round of the election.

Today, writers, journalists and liberals bear the weight of responsibility for the future. To persuade my family not to vote for Marine Le Pen, it’s not enough to show that she is racist and dangerous: Everyone knows that already. It’s not enough to fight against hate or against her. We have to fight for the powerless, for a language that gives a place to the most invisible people — people like my father.

De vollledige tekst vind u HIER.

mei 8, 2017 at 7:32 am 3 reacties

EEN MEISJE ZONDER VREES

 

door Jacqueline Goossens

Er zijn meer dan duizend standbeelden in New York. Het bekendste is natuurlijk het Statue of Liberty maar dat staat op een eilandje in de baai. Het populairste beeld in de stad zelf is “the charging bull” (de chargerende stier) in Bowling Green, het oudste parkje van de stad, vlak bij Wall Street.  Toeristen zijn er dol op maar ook financiële makelaars wrijven wel eens over de blinkende ballen van het beest wat naar het schijnt geluk brengt op de beurs.

Het beeld symboliseert de vitaliteit van Wall Street. Het werd ontworpen door de Italiaanse kunstenaar Arturo Di Modica die in 1987 in het holst van de nacht, kort nadat de beurs een zware klap had gekregen, het 3,5 ton-wegende gevaarte voor het beursgebouw liet neerzetten. Hij had daarvoor geen toestemming gevraagd en de stier werd dan ook prompt verwijderd. Maar in de korte tijd dat het beest er stond, was het al erg geliefd geworden. Op vraag van velen besloot de stad de stier van stal te halen en in Bowling Green te installeren.

Sinds 7 maart heeft de stier gezelschap: een bronzen meisje van een jaar op tien staart hem uitdagend aan, vuistjes in de heupen.  Ook deze nieuwe aanwinst is een mega-sukses. “Fearless Girl” (“het onbevreesde meisje”) is ontworpen door Kristen Visbal en betaald door State Street Global Advisors, een financiële firma die dank zij de massale aandacht voor het beeldje een buitengewone reclamestunt scoort.

Voor dit beeld was wel toestemming gevraagd maar slechts voor enkele dagen. Het is intussen echter zo populair geworden dat de burgemeester beloofd heeft dat het minstens een jaar mag blijven.

Wie daar niet blij mee is, is Arturo Di Modica, de maker van de stier. Hij wil het meisje onmiddellijk weg en heeft alvast advocaten onder de arm genomen.  Hij heeft niets tegen het beeld op zich.  Volgens de firma die Fearless Girl bestelde, symboliseert het kind “the power of women in leadership” en dat vindt  Di Modica best. Maar door ze oog in oog te zetten met de stier, verandert de betekenis van zijn beeld.  “Ze valt de stier aan”, pruilt Di Modica, “ze beledigt mijn werk.” De stier, zo beweert hij, symboliseert “vrijheid, vrede, kracht, macht en liefde” en door dat meisje gaat die boodschap nu verloren.

Kracht en macht, okee maar vrede en liefde? Met de beste wil ter wereld zie ik die niet in dit bronzen monster. Doe niet kinderachtig Arturo. Als je een beeld maakt voor een openbare plaats moet je verdragen dat er reactie op komt. Het had erger gekund: een matador met een zwaard bijvoorbeeld, of een zakenvrouw in maatpak. Het eerste zou van je beeld kitsj hebben gemaakt, het tweede een karikatuur. Nee, het kleine meisje is perfect. Omdat ze tegenover de woeste kracht van de stier zo kwetsbaar lijkt. Dat maakt haar vastberadenheid  zo indrukwekkend. De juxtapositie doet een dramatische spanning ontstaan waarin de som meer is dan de twee delen. En daar zou ook Di Modica blij mee moeten zijn.

Twee meisjes zonder vrees. Het meisje rechts is Hannah Oosterlynck die met haar ouders en broer met mij op tocht ging.

april 17, 2017 at 4:03 am 1 reactie

Digitale literatuur: DE TOEKOMST OOGT GRIJS (in vijftig tinten)

Door Tom Ronse

Dit is de negende aflevering in een serie getiteld:  “Heeft het papieren boek nog een toekomst?”  (klik HIER  om de vorige aflevering te lezen) Opnieuw buig ik me over de vraag hoe de IT (informatie-technologie)-revolutie de literatuur verandert.

In de zesde aflevering van deze serie citeerde ik de Britse schrijver China Miéville:  “We naderen niet alleen een tijdperk waarin niemand die dat niet wil voor een boek zal moeten betalen maar ook een waarin de digitale beschikbaarheid van de tekst de relatie tussen lezer, schrijver en boek zal veranderen”.

Tegelijk constateerde hij dat de klassieke literatuurvormen –de roman, het korte verhaal, het gedicht, het theater- of filmscript-  tot nu toe in het digitale tijdperk goed stand houden. “Taai als kakkerlakken”, noemde hij ze. Wat is er dan volgens Miéville wel veranderd?

Hij benadrukte  twee dingen. Ten eerste, het electronische boek is nooit af. Het gedrukte boek is af als het verschijnt, alleen als het herdrukt wordt kunnen er wijzigingen in worden aangebracht, wat zelden gebeurt in literaire werken. In digitale teksten is dat veel gemakkelijker. Indien de auteur zelf er niet toe verleid wordt om aan zijn werk te blijven schaven, dan grijpen anderen de mogelijkheid “to shove their hands into a book and grub about in its innards, add to and subtract from it, and pass it on” .

Ten tweede, en daarmee samenhangend: de electronische literatuur wordt collectiever, meer interactief. Volgens Miéville was de literatuur altijd al collectiever en interactiever dan algemeen wordt voorgesteld –auteurs beinvloeden elkaar net als muzikanten en wetenschappers en zelfs de genieen onder ons staan op de schouders van anderen- maar het internet, die grote echokamer, versterkt die kenmerken.

Iedereen die een tekst op een blog of een website plaatst, weet dat hij of zij er wellicht niet rijk van zal worden. Toch houdt dat besef miljoenen niet tegen om literatuur te produceren. Misschien koesteren ze een fantasie waarin ze ondekt worden, zoals elke basketter droomt van de NBA. Maar eigenlijk weten ze beter. Toch schrijven ze, niet om te verkopen maar om weg te geven. Om te communiceren. Ze schrijven collectief. Er ontstaat een cultuur van geven en nemen die haaks staat op de klassieke rolpatronen, ook die van de literatuurproductie.

Nu is het zo dat de meest suksesvolle roman van de 21ste eeuw tot nu toe –zowel in gedrukte als in electronische vorm-  die twee veranderingen perfect belichaamt. Ik heb het over de trilologie “Fifty Shades of Grey” (“Vijftig Tinten Grijs”). De verfilming van het tweede deel is net uit, ik vermoed dat het net als zijn voorganger geen groot sukses zal worden: de films vullen te veel in, laten niet genoeg ruimte voor de fantasie. Maar in boekvorm was 50 Shades een kaskraker zonder weerga. Een die oorspronkelijk  een “blovel” was ( een roman (novel) die verschijnt in afleveringen op een blog) , gebaseerd op een eerder verschenen roman (en film-serie), ontstaan in de collectieve, interactieve, broeierige cyberspace van FanFiction.net,  de grootste literaire webstek op aarde.

 

Fan Fiction

Fan fiction is ouder dan het internet zelf. In de late jaren 1960 onstond een subcultuur van “fanzines” (magazines  by and for fans) waarin fans van bv. de tv-serie Star Trek verhalen publiceerden gebaseerd op de personages uit hun geliefkoosde show. Toen het worldwide web op gang kwam, kende het genre een explosieve groei. Vandaag zijn er tientallen fan-fiction webforums, niet alleen in het Engels maar ook in het Russisch, Japans, Mandarijns, Portugees enz. Het meest populaire is FanFiction.net, gesticht in 1998 (1). Er zijn al miljoenen verhalen op gepubliceerd, in dertig talen, allemaal gebaseerd op de personages van bekende films, tv-series, romans, strips en zelfs videospelen. De site heeft 2, 2 miljoen geregistreerde gebruikers, waarvan 80 % vrouwen. Veel van die bezoekers zijn geen passieve consumenten. Indien ze zelf geen verhalen bedenken, geven ze feedback.  In de fan-fiction community is de online discussie van een verhaal even belangrijk als het verhaal zelf.

De site is ingedeeld in 9 categorieen. In de categorie “Boeken” is de inspiratie  voor de lawine van varianten verrassend breed.  Zelfs “animal Farm” is goed voor 120 verhalen en Steinbecks “Of Mice and Men” telt er 239. De kampioen is Harry Potter met ruim 797 000 fan fictions.  Op de tweede plaats staat Twilight, met 218 000 bijdragen, kortweg “TwiFics” genaamd.

Twilight is een serie boeken,geschreven door neofiet Stephenie Meyer, waarvan verscheidene verfilmd werden. De hoofdpersonages zijn een goedhartige vampier en een verliefd schoolmeisje. Vele TwiFics vullen de boeken aan, ontwikkelen subplots, geven het verhaal een andere wending dan in de boeken of films. Er zijn ook duizenden TwiFics die geklasseerd zijn als “AU” (“Alternate Universe”)  om aan te geven dat die verhalen substantieel verschillen van Meyers romans.  Edward de vampier is bv. een chirurg of een kat en Bella is geen schoolmeisje maar een kokkin of een soldaat. Er zijn kinderen, auto-ongelukken, scheidingen en veel sexuele suggestie. Expliciete sexscenes zijn verboden in Fan-Fiction.net. Daarvoor kan men terecht bij Adult-fanfiction.org .

Erika Leonard, de Britse schrijfster van “Vijftig Tinten Grijs”, publiceerde vanaf 2009 haar boek, toen nog getiteld Master of the Universe, als een AU TwiFic op FanFiction.net. Zoals de meeste andere Fanfiction-auteurs, plaatste ze haar werk in afleveringen. Op elke aflevering kreeg ze tonnen reacties. Master of the Universe kreeg meer dan 37 000 besprekingen op FanFiction.net. Die feedback toonde de auteur wat populair was en wat niet en hielp zo het verloop van het verhaal bepalen.

In haar Twific maakt Leonard komaf met de bovenatuurlijke verhaallijn in Twilight en wordt de impliciete sex expliciet.  Weg met de weerwolven en vampieren. In plaats van een vampier is Edward een schatrijke kapitalist. Met de vampier heeft hij een duister geheim gemeen. Hij drinkt wel geen bloed maar hij is dol op folteren. Voor Bella, nu een studente, blijft de uitdaging dezelfde: sluw al de obstakels overwinnen die de verovering van haar liefdesobject in de weg staan.

Vanwege de expliciete sex werd Leonard gedwongen om haar feuilleton op Fanfiction.net stop te zetten. Ze verhuisde naar haar persoonlijke webstek en vele lezeressen volgden haar. In  2011 herwerkte ze de serie die online was verschenen. De titel veranderde, ze nam een andere schuilnaam (E.L. James) en alle sporen die naar Twilight verwezen werden uitgewist. Ze contacteerde een uitgeverij en dan ging het heel snel. In de VS alleen al gingen er in de eerste zes weken meer dan 10 miljoen exemplaren over de toonbank. “Fifty Shades of Grey” veroverde de wereld. En dat zonder grote publiciteitscampagne, zonder Oprah Winfrey’s aanbeveling, zonder lovende kritieken in de gevestigde media. Puur door mond-aan-mond-reclame. Door de steun van de cyberspace community die Leonard online had verworven.

Men kan in het sukses van “Fifty Shades of Grey” en andere boeken die in cyberspace onstonden een democratische machtsverschuiving zien:  het oordeel van de anonieme lezers, het publiek dat communiceert via de “sociale media” wordt belangrijker; de invloed  van de gevestigde culturele scheidsrechters – de uitgeverijen en hun redacteurs, de literaire agenten, de literatuurcritici- vermindert.

Erbarmelijk proza

Maar wat betekent die democratisering voor de kwaliteit van de literatuur?  Die culturele scheidsrechters zijn er niet voor niets: zij zijn de sluiswachters die voorkomen dat we verdrinken in een literaire zondvloed.  Die zondvloed  overspoelt cyberspace maar ook daar is er een voortdurend selectieproces. Het wordt echter rechtstreeks gedreven door de smaak en verlangens van de lezeressen en lezers en die verschillen wel eens van de normen van literaire critici. Deze laatsten negeren meestal de literatuur die in cyberspace geproduceerd wordt. Digitale romans die doorbreken in de gedrukte boek-markt worden doorgaans in de pan gehakt.

Dat was ook het lot van Fifty Shades of Grey. De critici waren unaniem: dit is een rotboek. Tandenknarsend aanschouwden ze  het fenomenale sukses. In Newsweek concludeerde schrijfster Katie Roiphe :  “what’s most alarming about the Fifty Shades of Grey phenomena, what gives it its true edge of desperation, and end-of-the-world ambiance, is that millions of otherwise intelligent women are willing to tolerate prose on this level.”

 

Vol goede moed begon ik er aan, vastbesloten om me niet te laten leiden door vooroordelen. Ik wou weten wat zoveel lezeressen begeesterde. De trilologie telt ruim 1500 pagina’s maar na vierhonderd pagina’s kon ik niet meer. Overdosis.

Ik moest de critici gelijk geven:  dit boek is ongelooflijk slecht geschreven; de plot is voorspelbaar en de personages zijn dat ook, de stijl is vlot maar schools, doorspekt met formules als “mijn innerlijke godin deed een vreugdedansje”, de humor is schaars en flauw, de clichés zijn overvloedig en zo kan ik nog een tijdje doorgaan.

En toch…

Als Erika Leonard haar boek schreef om een literair meesterwerk te schrijven, dan is ze grandioos mislukt. Als het haar bedoeling was om haar fantasie met miljoenen anderen te delen en en passant schatrijk en wereldberoemd te worden, dan is ze grandioos geslaagd.

Wat als alles wat 50 Shades in literaire kringen een onding maakt precies datgene is wat de fans van deze romans verwachten? De simpele stijl, de herkenbare cliché’s, de voorspelbaarheid, de formules, de zekerheid van een happy end en zelfs het ontbreken van sfeerschepping en psychologische uitdieping zijn voor de consumenten van 50 Shades geen gebreken.

Elke dag gaan miljoenen mensen naar kerken, moskeeen, synagoges en andere tempels. Niet om verrast te worden maar om zich in te leven in de rituelen, in de vertrouwde cliché’s en formules, in de zekerheid van een happy end. Het belang van rituelen – de troost en het gevoel van verbondenheid die ze geven- kan nauwelijks overschat worden. Zich onderdompelen in een boek als 50 Shades is een rituele belevenis.

Porno

Dat heeft het gemeen met pornografie, een genre dat, zowel in woord als in beeld, op het web weliger tiert dan alle andere.  Geen generatie was zo gefascineerd door seks als de onze. Ofwel was die fascinatie er altijd en heeft het internet ze bevrijd. Nochtans is er ook vandaag nog, ondanks de onmiskenbaar grote invloed van sexueel verlangen en gedrag op het menselijk leven in al zijn aspecten, verbazend weinig literaire en academische uitdieping van dit onderwerp. Wat wel een enorme expansie kent, is de consumptie van rituele seks. Ook porno consumeren is een rituele ervaring. Je inleven in vertrouwde cliché’s en formules die je leiden naar een happy end…

Op het web kan men tal van literaire porno-forums vinden. Een voorbeeld is Literotica.com , dat meer dan een miljoen geregistreerde gebruikers heeft en ruim 4,5 miljoen bezoekers per maand krijgt. Men kan er honderden duizenden erotische verhalen, gedichten en romans lezen. De kortverhalen en novelles domineren. Net als op FanFiction.net zijn er interactieve literaire experimenten zoals de  “ketting-verhalen” waarin verschillende auteurs elk een hoofdstuk schrijven.  Sommige auteurs publiceren hele boeken, hoofdstuk per hoofdstuk zoals Erika Leonard deed op FanFiction.net.  Behalve literatuur biedt Literotica ook discussieforums, chat rooms, web cams, strips, films, zoekertjes etc. Er zijn wedstrijden rond thema’s, wie het meest stemmen haalt wint. Er zijn jaarlijkse awards en gedrukte “Best of Literotica”-bloemlezingen.  De literatuur is ingedeeld in 32 categorieen, naar gelang de sexuele voorkeur. De alfabetische lijst begint met ‘anal’ (zeer populair tegenwoordig, iemand moet eens uitzoeken hoe dat komt), ‘BDSM’, ‘Celebrities and Fan Fiction’. .. Alles mag, behalve pedofilie en bestialiteit (uitgezonderd met fantasiebeesten zoals draken en eenhoorns).

Twee derden van de auteurs op Literotica zijn mannen. Uit het onderzoek van de Britse psycholoog Mark Allen Thornton blijkt dat vooral vrouwen ouder dan 40 afhaken. Oudere mannen blijven erotische fantasieen bedenken maar hun thema’s veranderen. (2)  Vrouwen zijn niet minder geinteresseerd in erotische literatuur maar dan van een andere soort.

Erotica (of porno, de grens tussen beiden is zoals beauty, in the eye of the beholder)  is zeker de dominante vorm van literatuur in cyberspace als men fan fiction meerekent.

Volgens neuroloog Ogi Ogas is FanFiction.net de populairste erotische site voor vrouwen ter wereld, ondanks het verbod op expliciete seks. Wat de meeste vrouwen opwindt is nu eenmaal iets anders dan wat de meeste mannen begeestert.  Ogas analyseerde samen met zijn collega Sai Gaddam een miljard web searches.  Een van hun conclusies was dat steeds meer vrouwen in heel de wereld erotische literatuur zoeken. Maar in plaats van expliciete scenes willen ze romantische liefde. Een kwart tot een derde van de vrouwen lust wel onomfloerste seks maar dat zijn volgens Ogas vrouwen met een meer dan gemiddeld libido:  “Our data suggest that these women probably have a higher sex drive than other women and that they are more socially aggressive and more comfortable taking risks.”

Voor de meeste vrouwen is het niet zo simpel omdat hun brein niet zo simpel is als dat van mannen, volgens Ogas. “The female cortex contains a highly developed system for finding and scrutinizing a prospective partner (…) Using its investigative skills, the female brain evaluates all available evidence regarding a potential mate’s social, emotional and physical qualities to make an all-important decision: Is he Mr. Right or Mr. Wrong?”  Het is die fact-finding mission die de fysieke en psychologische opwinding harmonieus verenigt in het vrouwelijke brein, aldus Ogas.

Het is de bron van de “vrouwelijke intuitie”. “This feminine intuition is designed to solve a woman’s unique challenge of determining whether a man is committed, kind and capable of protecting a family.” En het verklaart volgens Ogas waarom de fan-fiction sites zo interactief zijn, waarom de populaire verhalen er zo druk bediscussieerd worden.  Terwijl mannen porno meestal alleen consumeren zijn de vrouwelijke erotische sites een collectieve bedoening. Want een van de voornaamste onderzoekstechnieken in de vrouwelijke fact-finding mission is het inwinnen van informatie van anderen. Wat ook de reden zou zijn waarom vrouwen meer geinteresseerd zijn in roddel over celebrities.

Wat er ook van zij, de enorme vrouwelijke belangstelling voor verhalen over romantische liefde, waarin de heldin gaandeweg het innerlijke karakter van haar liefdesobject  ontdekt, alle obstakels overwint en  en hem uiteindelijk voor altijd voor zich wint, staat buiten kijf. Het is de voornaamste oorzaak voor de boom in e-books en ook in gedrukte boekvorm overklast dit genre alle andere.

Maar er is natuurlijk nog meer literatuur op het web dan fan-fiction en andere erotica. Meer daarover in de volgende aflevering van deze serie.

 

————————————————

(1) Andere zeer populaire fan fiction sites zijn onder meer Archive of our own en Wattpad.

 

(2)  Zie Thorntons website. Thornton doorkamde 300,000 verhalen op Literotica, geschreven door zo’n 65 000 auteurs, om uit te vissen welke erotische thema’s welke bevolkingsgroepen fascineren. Hij zocht ook uit welke erotische woorden het meest gebruikt worden op Literotica. De top-negen: 1. Cock 2. Mom (!) 3. Pussy  4. Master  5. Mouth  6. Mother  7. Wife  8. Asshole  9. Mistress. Mij verbaast vooral de prominentie van het incest-thema (2 en 6). Had Freud dan toch gelijk?

maart 25, 2017 at 8:51 pm 1 reactie

Oudere berichten


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.315 andere volgers