Posts filed under ‘verkiezingen VS’

SERIEUS, AMERIKA?

Cartoon door David Rowe

Cartoon door David Rowe

calvin-post-trump

Tom Ronse

Ik zit nog wel met enkele vragen na deze verkiezingen. Zoals: waarom speelt Trump op het einde van zijn meetings altijd “You can’t always get what you want”, ondanks Mick Jaggers verzoek om daarmee op te houden? Is dat ironie of sarcasme? En: is de nieuwe president een psychopaat of is hij een sociopaat?

Net als Brexit toont zijn verkiezing dat de ontevredenheid en angst van een groot deel van de bevolking de laatste jaren enorm is toegenomen.  Daar zijn goede redenen voor: door de onstuitbare opmars van de automatisering en de harde concurrentie op de globale arbeidsmarkt zijn steeds meer mensen onzeker of ze morgen nog een baan zullen hebben, de kloof tussen rijk en arm groeit, de armoede en oorlogen jagen miljoenen op de vlucht, de klimaatrampen worden erger…en het zal er niet op verbeteren. Volgens een recente studie zal de armoede in de VS in de komende jaren fel toenemen.  Zie: http://www.cbsnews.com/news/80-percent-of-us-adults-face-near-poverty-unemployment-survey-finds/2/ 

Je zou denken dat dit een vruchtbare voedingsbodem zou zijn voor links. Maar het is rechts die de verbeelding van de massa verovert. Rechts, vermomd als anti-elitair. Trump noemde zijn campagne “een opstand tegen de elite”.  Dat hijzelf tot de elite behoort is geen bezwaar,  integendeel, zo kent hij “het systeem beter dan wie dan ook”, zoals hij zelf zegt. Belangrijker is wat hij zegt en hoe hij het zegt.  Het straffe aan deze verkiezingen is dat al de gebreken van de winnaar (zijn gebrek aan politieke ervaring, zijn beperkte kennis, zijn lompheid, zijn agressiviteit, zijn hoogmoed, zijn sexisme en racisme, zijn ijskoude relatie met de leiders van zijn eigen partij en ik kan zo nog wel een tijdje doorgaan) in zijn voordeel werkten. Hij won omdat een niet-politiek correcte anti-politicus voor velen meer vertrouwen inboezemt dan een product van het Washington establishment, gesteund door Wall Street, de vakbonden, de meeste media, etc.

Ook links Amerika steunde Clinton, Bernie Sanders op kop. Grotendeels uit afkeer voor Trump. Toch is het merkwaardig om linksen zoveel enthousiasme aan de dag te zien leggen voor de kandidaat van Wall Street. Sommigen zelfs klakkeloos de propaganda weergalmend dat, in tegenstelling tot wat Trump beweerde, Amerika het nog nooit zo goed had, wat hen nog meer vervreemt van hen die iets anders ervaarden.

collage: Leone Ermer

collage: Leone Ermer

De triomf van Trump zaait paniek ter linkerzijde. “Binnen een jaar is Amerika een smeulende puinhoop”, “het zal geen half jaar duren voor hij een oorlog ontketent” en andere sombere voorspellingen zijn niet uit de lucht.  Even bedaren mag wel.

Trump heeft veel beloofd. Hij gaat de goede jobs, vast werk voor een fatsoenlijk loon, terugbrengen.  Niet alleen in de metropolissen van de East en West Coast, waar de economie relatief goed draait maar ook in het uitgestrekte gebied tussen in, waar de vooruitzichten donkerder zijn.  Hij zal dat doen door de ongedocumenteerde immigranten te deporteren, een muur aan de Mexicaanse grens te bouwen, belangrijke handelsverdragen te schrappen. Een wansmakelijk recept, inderdaad. Maar zal de soep zo heet worden verorberd als ze tijdens zijn campagne werd opgediend?

De president van Amerika is een machtig man maar toch ook niets meer dan een rader in een machine.  De inherente dynamiek van die machine kan hij niet ombuigen. Daarom zullen de globalisering en de automatisering ook onder Trump blijven toenemen. Kapitaal zoekt winst, dat is het grondprincipe.  De middelen daartoe zijn globalisering en automatisering, met alle gevolgen vandien.  Vandaar de nostalgie die Trump hielp winnen. Maar het betekent ook dat Trump niet in staat zal blijken om zijn beloften waar te maken. De goede jobs keren zullen niet terugkeren,  de illegale immigranten, onmisbaar onderdeel van de Amerikaanse economie, zullen blijven, zelfs de muur komt er wellicht niet.

Zijn overwinning werd door sommige linksen zelfs vergeleken met die van Hitler.  Maar Trump is geen Hitler. Zelfs geen Mussolini, al vertoont zijn mimiek wel een gelijkenis. Een betere vergelijking is Andrew Jackson, de Amerikaanse president in de vroege 19de eeuw.  We hadden het eerder over hem HIER.  Net als Trump was hij anti-politiek correct, lomp en agressief. Net als Trump won hij dank zij een ontevreden blanke arbeidersklasse. Net als Trump was hij gul met populistische beloften die hij niet kon noch wou waar maken.

Om de steun van zijn kiezers te behouden had Jackson nood aan een vijand, een mikpunt voor de frustraties.  De slachtoffers van dienst waren de indianen die Jackson massaal liet deporteren.  Nog een vraag waarmee ik zit: wie wordt het mikpunt als de mislukking van zijn beleid voor Trump de nood aan een vijand doet rijzen?

donald-trump-middle-finger-to-the-lord

 

 

 

 

november 10, 2016 at 7:42 am 9 reacties

IN BROOKLYN STAAT EEN SPOOKHUIS

ex9a3250-edit

Door Tom Ronse

Foto’s: Will Star, Shooting Stars Pro

Oktober is de griezelmaand in Amerika. Ter gelegenheid van Halloween  worden huizen, winkels en voortuintjes versierd met nepgraven, spinnewebben uit een spuitbus en monsters allerlei. Plastieken geraamten rammelen in de bomen. Heksen, zombies, vampieren en “killer clowns” dwalen door de straten. Dit jaar was oktober extra griezelig vanwege de verkiezingen. De Mexicaanse kunstenaar Pedro Reyes greep de gelegenheid te baat om in Brooklyn een spookhuis  te ontwerpen waarin de monsters geen fantasie zijn.

Spookhuizen maken deel uit van de Halloween-traditie.  “Ze zijn nooit aanzien als een vorm van kunst maar ze zijn echte folk art”, zegt de 44-jarige Reyes. De monsters die er huizen zijn volgens hem een middel om over onze echte angsten te spreken. Zombies bijvoorbeeld, drukken onze angst voor de armen uit. Frankenstein-monsters doen hem denken aan genetische manipulatie, vampieren aan Wall Street. “Politici gebruiken angst om macht te veroveren”, zegt Reyes. “Het is dus een perfect moment voor een spookhuis dat experimenteert met het meest angstaanjagende dat je vandaag kunt vinden: de politiek.”

Pedro Reyes in het atrium van de Brookyn Army Terminal

Pedro Reyes in het atrium van de Brookyn Army Terminal

Toch zijn de monsters in zijn spookhuis niet zozeer politici dan wel de grote bedrijven die uit winstbejag de wereld naar een afgrond duwen. En die zo machtig zijn dat ze grotendeels ontsnappen aan democratische controle. Vandaar de titel van Reyes’ project: “Doomocracy”.

“Hieronymus Bosch meets Fox News”, zo vat Nato Thompson Doomocracy samen. Thompson, de artistieke leider van Creative Time, de vzw die Doomocracy organiseert, schreef samen met Paul Hufker het script dat de bijna 50 acteurs in het spookhuis uitvoeren. “We houden de maatschappij een lachspiegel voor”, zegt hij.

Het spookhuis (spookdoolhof zou een betere omschrijving zijn) bestaat uit 14 vertrekken waarin acteurs ruim 50 keren per avond een korte sketch opvoeren waarin het publiek betrokken wordt. De voorstelling begint na zonsondergang in de Brooklyn Army Terminal aan de dokken, een perfect spookachtig décor. De verlaten, gigantische gebouwen –de grootste ter wereld, toen ze in 1919 gebouwd werden- doen denken aan films als Metropolis en Brazil . Ze dienden als militair depot. Tijdens de tweede wereldoorlog werkten hier meer dan 55.000 mensen. In het enorme atrium van het grootste gebouw staat een door Reyes gemaakt houten beeld. Het is een afbeelding van het Vrijheidsstandbeeld op een tank,  gebouwd in de stijl van het Paard van Troje. Het symboliseert de Amerikaanse buitenlandse politiek, zegt Reyes. Onder het mom van de vrijheid wordt oorlog gevoerd.

ex9a2541-3

Hier begint het. Samen met mijn partner en tien andere lotgenoten word ik naar een busje geleid. We rijden over het terrein maar plots wordt het busje tegen gehouden door militaire politiemannen. Ze rukken de deuren open, schijnen hun zaklampen in ons gezicht, bevelen ons bars om uit te stappen en drijven ons in een donker gebouw. “Op een rij!” “Handen tegen de muur!”, blaffen ze ons toe. Je weet dat het theater is maar toch gaat je hart wat sneller kloppen.

ex9a2749

Gelukkig duurt het niet lang. De militairen sturen ons naar een stembureau waar een vriendelijk oud dametje –chihuahua op de schoot- ons registreert. We mogen stemmen terwijl we zien hoe in de aanpalende kamer stembriefjes worden versnipperd.

ex9a2688

Dan belanden we in een huiskamer waar we in comfortabele zetels luisteren naar twee huisvrouwen die ons pastelkleurige pistolen proberen te verkopen – “je weet toch nooit, met al die vreemdelingen die in de buurt komen wonen”. Natuurlijk gebeurt er een ongelukje.  Voor we ons daar druk over kunnen maken worden we naar het volgende vertrek geloodst, de wachtkamer van een dokter, met op de muren reclame voor valium, rilatine en andere wonderpillen. Een aan pijnstillers verslaafde vrouw probeert ons te overhalen om van de dokter een voorschrift voor haar te bekomen. Terwijl ze wanhopig pleit, wrijft ze haar vingers zenuwachtig en krijgt ze waarachtig echte tranen in de ogen. Straf staaltje method acting.

Dan belanden we in een rouwkamer waar een begrafenisondernemer op een orgeltje speelt en ons zijn populairste nieuwe modellen van doodskisten toont, gemaakt in het lievelingseten van de overledenen. Kinderen worden het liefst begraven in hun favoriete snoep, legt hij uit. “Every kid wants a candy coffin”, zingt hij zacht, terwijl we naar de volgende statie verhuizen.

ex9a2895-4

We zijn nu op de raad van beheer van een multinational en moeten kiezen tussen een plan dat de tewerkstelling beveiligt en een dat de aandeelhouders  bevoordeelt. Wie het eerste kiest moet langs een trap vier verdiepingen naar boven, krijgt een dienblad met versnaperingen in de handen, wordt behandeld als een latino die nauwelijks Engels kent. Wie zoals ik voor de aandeelhouders koos, mag met de lift naar een cocktail-party in de penthouse van een koppel hip-geklede kunstverzamelaars. De diep-gedecolleteerde gastvrouw geeft me een air kiss  en toont me een schilderij van Christopher Wool dat ze pas gekocht heeft. “FART” , staat er op, in dikke zwarte letters. “I think it’s about racism”, fluistert de dame in mijn oor. Ze wijst naar een model van een ruimteschip dat haar man zich laat bouwen. “Boys and their toys”, zegt ze met een fletse glimlach.

ex9a2963-2-1

Via een zilveren tunnel komen we in het klaslokaal van de toekomst. Een computer-avatar geeft ons geschiedenisles  (“slavernij was niet zo slecht”) en we krijgen kogelvrije schilden om op onze lessenaars te zetten voor als er weer eens een schietpartij uitbreekt. Dan bezoeken we een winkel van de firma “Breathe” die “artisanale Himalaya-lucht” verkoopt in een fel vervuilde wereld. “Alleen God ademt zo’n zuivere lucht in”, zegt de verkoopster.

ex9a3028

Vervolgens worden we getracteerd op een zang en dans-nummertje door anti-abortus-cheerleaders en een virtuele uitstap in de natuur (de echte natuurgebieden zijn geprivatiseerd).  Plots worden de parkwachters die ons rondleiden aangevallen door bizarre figuren- radicale verdedigers van dierenrechten, vermoed ik (zie foto boven dit stuk).

Dan is er nog een zaal  waar we aan de ene kant een echtpaar zien in een huiskamer ergens in het Midden Oosten en aan de andere kant een militaire technicus die van achter zijn computer ergens in Texas raketten afvuurt. Je voelt hoe dat moet aflopen.

doom-8

doom-8b

De laatste kamer is een grimmige commentaar op de verkiezingen: de helft van ons krijgt een Trump-masker op, de anderen een Clinton-masker en dan mogen we voetballen met een wereldbol als bal. Zo te zien zal de wereld deze verkiezingen niet overleven: Na een krachtig schot van een Trump-speler geeft de opblaasbal de geest.

Dan staan we weer op straat. Niet elke kamer was even geslaagd maar de totaalervaring was overweldigend.  Een passende viering van de honderdste verjaardag van de Dada-kunstbeweging.  “Het lijkt grappig”, zegt Thompson, “maar eigenlijk is het om te huilen.”  Helaas zullen niet veel Trump-supporters het spookhuis bezoeken. Voor de Clinton-supporters die dat wel doen is het een waarschuwing: als u denkt dat alles beter en rustig wordt na de verkiezingen, vergist u zich.

(Een licht verschillende versie van dit stuk verscheen donderdag in De Morgen)

november 6, 2016 at 3:33 am 2 reacties

Zo Gezegd

 

karl-kraus

Karl Kraus, 1931

 

vonnegut-2003

Kurt Vonnegut, 2003

oktober 19, 2016 at 3:23 am Plaats een reactie

Derk Jan en The Donald

4134_detail

Derk Jan Epping in Terzake

In “De Afspraak” liet “Amerikakenner” Derk-Jan Eppink gisteravond zijn licht schijnen over de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Eppink stak daarbij zijn sympathie voor Donald Trump niet onder stoelen of banken en verklaarde zelfverzekerd dat Trump zo een 60% kans heeft om president te worden. Eppink is niet de enige die Trump al in het Witte Huis ziet. Filmmaker Michael More, die je moeilijk van sympathie voor de vastgoedtycoon kunt verdenken, schreef eerder al hetzelfde. En er zijn tenslotte de peilingen die inderdaad meer en meer in de richting gaan van een mogelijke overwinning voor Trump. Dat Trump een gevaar is voor de democratie en de wereldvrede, daar ligt Eppink evenwel niet wakker van. Het Amerikaanse systeem zit immers vol “checks and balances,” aldus Eppink, en de onberekenbare Trump zal ongetwijfeld in toom worden gehouden door het Congres, zijn adviseurs en de buitenlandse bondgenoten.

Zou het? Trump is tot dusver volkomen immuun gebleken voor de pogingen van zijn entourage die hem probeerde “presidentieel” te laten overkomen door de rem te zetten op zijn wilde taalgebruik, zijn ongebreideld narcisme en zijn flagrante leugens. De campagneleider die de kandidaat probeerde in het gareel te krijgen moest zelf de aftocht blazen en hij werd vervangen door een extreem-rechtse hardliner die te situeren valt in de hoek van de racistische en antisemitische, homofobe en islamofobe franje van de Republikeinse partij. Hoe zou de man die in zijn campagne alle regels van politiek fatsoen en elementaire waarheidsgetrouwheid aan zijn laars lapt dan in te tomen zijn als hij, met een mandaat van het volk, de beschikking heeft over alle instrumenten van de macht?donald-trump

Het is goed daarbij te bedenken dat de heer Eppink verre van een onbevooroordeelde laat staan objectieve waarnemer integendeel een rechts-populistische politieke militant is. Eppink zat van 2009 tot 2014 in het Europees parlement als megafoon voor Jean-Marie Dedecker, de brulboei uit Oostende. Nu is hij “senior fellow” bij het London Policy Center, een rechtse denktank in New York. Zelf omschrijft Eppink zijn werkgever als “een denktank die Republikeinse presidentskandidaten van advies voorziet op buitenlands beleid en defensie.” Tot zover deze onbevooroordeelde “Amerikakenner.”

Ook bij de verkiezingen van 2012, toen de Republikein Mitt Romney het opnam tegen de zittende president Obama mocht Eppink in een eindeloze reeks actualiteitsmagazines opdraven als “Amerikakenner.” In “Reyers Laat” liet de waarnemer-politicus zich helemaal gaan in zijn sympathie voor de Republikeinse kandidaat. Op een moment dat een groot deel van de stemmen al geteld was en de overwinning van Obama overduidelijk stelde Eppink dat Romney het zou halen met 315 kiesmannen tegenover 223 voor Obama. “Het wordt niet helemaal een triomftocht, maar veel zal het niet schelen,” waren de woorden van de expert die zijn wensdromen al te nadrukkelijk voor werkelijkheid had genomen. Van dat soort “analisten” verlos ons Heer!

Johan Depoortere

september 20, 2016 at 9:28 am 11 reacties

HOE TRUMP DE ARMSTE BLANKEN VERLEIDT

door Tom Ronse

valse hoop

valse hoop

De grootste fans van de miljardair Donald Trump vind je onder de armste blanke Amerikanen.  Wat drijft hen ertoe om een keuze te maken die zo te zien tegen hun eigen belangen ingaat?  Hen afschrijven als “dom” en “achterlijk” is zelf dom. Twee nieuwe Amerikaanse bestsellers graven dieper en schetsen een levendig beeld van de wanhoop en ontreddering die een vruchtbare voedingsbodem blijken voor Trumps demagogie.

 

In mijn NewYorkse buurt zag je tijdens de voorverkiezingen talrijke bordjes die steun proclameerden aan Bernie Sanders en hier en daar ook enkele van supporters van Hillary Clinton. Maar als je door de streken reisde waar de armste blanke Amerikanen wonen, dan zag je overal “Trump!”-bordjes in de voortuintjes staan.  J.D Vance’s “Hillbilly Elegy” en Nancy Isenbergs “White Trash” helpen dit fenomeen begrijpen, ook al is geen van beide boeken geschreven met die expliciete bedoeling.  De auteurs komen elk uit een verschillende ideologische hoek maar toch zijn hun beschrijvingen verrassend eensluitend. Beiden focussen op de rurale blanke arbeidersklasse.

“Hillbilly Elegy” werd met lof overladen, vooral –maar niet uitsluitend- in de conservatieve pers. “You will not read a more important book about America this year”, schreef ‘The Economist’.  ‘The American Conservative’ noemde het “the most important book of 2016”. “You cannot understand what’s happening now without first reading J.D. Vance”,  volgens dit blad, Vance is zelf een conservatieve auteur, een medewerker van de rechtse “National Review”. Maar in tegenstelling tot de meeste van zijn geestesgenoten schrijft hij met veel liefde over het meest misprezen segment van de Amerikaanse arbeidersklasse. “ Voor deze mensen”,schrijft Vance, “is armoede een familietraditie. Hun voorouders waren dagloners in de zuiderse slaveneconomie, landarbeiders, later mijnwerkers en fabrieksarbeiders.  Amerikanen noemen hen ‘hillbillies’, ‘rednecks’ of ‘white trash’, “ik noem hen buren, vrienden en familie”.

Hillbilly Elegy en auteur JD Vance

Hillbilly Elegy en auteur JD Vance

 

Chaos

Zijn boek is gedeeltelijk een autobiografie. Zijn familie was afkomstig uit de heuvels van Kentucky en emigreerde, samen met miljoenen anderen, om werk te zoeken in het meer industriële Ohio. Hij was nog een kind toen die streek, vanwege de vele fabrieksluitingen, een deel werd van wat “the rust belt” wordt genoemd. Zijn jeugd was geen pretje. Chaos, geweld, verslaving aan alcohol en drugs waren schering en inslag, niet alleen in zijn eigen familie maar ook in alle andere in zijn omgeving.  Zijn grootvader was een alcoholist, zijn moeder was verslaafd aan heroine en andere opiaten. Ze trouwde en scheidde vijf keren en had tal van vriendjes met wie ze voortdurend ruzie maakte. Ze probeerde heel hard om haar leven op het rechte pad te brengen maar mislukte telkens weer door de demonen die ze van haar eigen moeder had geërfd. De familie-incidenten die Vance beschrijft zijn soms grappig maar vaker hartbrekend.  Tegelijk beschrijft hij de hillbillies als liefdevol en loyaal, bekommerd om elkaar, fier op hun eigen cultuur. De “elites” (de autoriteiten en de begoede burgerij) behandelen hen neerbuigend en omgekeerd staan de hillbillies wantrouwend en vijandig tegenover de elites.  Zelfs progressieven voelen misprijzen voor de “white trash” volgens Vance. Hij citeert zijn “mamaw” (oma) die zei dat de hillbillies de enigen zijn waar je nog zonder schaamte op kunt neerkijken. Zonder vrees om de “politiek correcte” regels te breken door je schuldig te maken aan racisme of xenofobie.

Die mamaw was Vance’s reddende engel. Zij zorgde ervoor dat hij op school bleef, dat hij slechte vrienden vermeed (ze dreigde hen omver te rijden als hij niet uit hun buurt bleef). Onder haar impuls  nam hij dienst bij de mariniers, wat hem een studiebeurs opleverde. Hij studeerde rechten in Yale en begon aan een suksesvolle carriere. Hij vervoegde de elite.

De Trump-appeal

Wat hem een uitzondering maakte. De meeste van zijn vrienden en familieleden bleven gevangen in armoede en uitzichtloosheid. De vijandigheid tegen de elites is zo groot dat diegenen die zich proberen op te werken door anderen aanzien worden als verraders van hun gemeenschap (in arme zwarte milieus komt hetzefde voor: zij die hun best doen op school worden beschuldigd van “acting white”). Dat is volgens Vance een zelf-vernietigend aspect van de hillbilly-cultuur. Hij verwijt liberals (linksen) dat ze enkel oog hebben voor de structurele oorzaken van de armoede en negeren hoe de hillbilly-cultuur vooruitgang in de weg staat. Die cultuur is volgens hem doordrongen van een diep pessimisme, cynisme en hulpeloosheid. Hij ontkent niet dat daar structurele oorzaken voor zijn. Alleen in de decennia na de tweede wereldoorlog was er optimisme, schrijft hij. Maar door de sluiting van koolmijnen en staalfabrieken sloeg de hoop om in wanhoop.  Noch de Democraten noch de Republikeinen bieden een uitweg.

Daarom is de campagne van Trump “muziek voor hun oren”, aldus Vance. Trump bekritiseert bedrijven die  banen versluizen naar andere landen. Zijn apocalyptische  toon resoneert met hun angst voor de toekomst. Hij vindt er plezier in om de elites te kwellen, net zoals ze zelf zouden willen doen. Hij veroordeelt de oorlogen van Bush en Obama. Het leger is populair bij de rurale blanken –vele jonge hillbillies nemen dienst- maar de teleurstelling over het gebrek aan duidelijke overwinnigen en de behandeling van de oorlogsveteranen is groot. Belangrijkst van al: Trump spreekt niet zoals andere  politici. Zijn taal is slordig, hoekig, voor de vuist weg, in tegenstelling tot de gepolijste, ingestudeerde speechen van Hillary Clinton. Dat maakt het voor hillbillies makkelijker om zich met hem te identificeren.

Vance’s eigen vader is een typische Trump-supporter. “Natuurlijk weet ik dat hij onze problemen niet zal oplossen”, zei hij tegen zijn zoon, “maar hij praat er tenminste over.” Dat dit voor zijn vader en andere rurale blanken volstaat om Trump te steunen, illustreert volgens Vance hoe treurig het met de politieke conversatie in Amerika gesteld is.

the_donald_by_sharpwriter

“Blanke afval”

Nancy Isenberg vertelt geen persoonlijk verhaal. Zij is een historica maar wel een van de tegendraadse soort. Amerikanen zijn volgens haar grondig geindoctrineerd. Hun kennis van hun eigen geschiedenis is misvormd door hagiografie, mythes en vooroordelen. Op school en in de media krijgen Amerikanen opnieuw en opnieuw te horen dat ze in een uitzonderlijk land leven waar het klassensysteem is afgeschaft, waar iedereen de kans heeft om zijn “American Dream” te realiseren. In werkelijkheid was Amerika altijd een hierarchische maatschappij, gebaseerd op ras en klasse, stelt Isenberg. Voor een groot deel van de bevolking was en is de Amerikaanse droom een luchtkasteel. Dat geldt niet enkel voor de raciale minderheden maar ook voor vele blanken, in het bijzonder de rurale plattelandsbevolking.

White Trash en auteur Nancy Isenberg

White Trash en auteur Nancy Isenberg

De omschrijving “white trash” (“blanke afval”) gaat al lang mee.  De meerderheid van de Britten die in de 17de en de 18de eeuw naar de Amerikaanse kolonie verscheept werden, werden door de autoriteiten geclassifieerd als “waste people” en “rubbish” . De afval van Engeland  kon in de nieuwe wereld gebruikt worden als goedkope arbeidskracht. Velen moesten jaren in semi-slavernij werken “om hun reis af te betalen”.  De slavenhouders monopoliseerden de vruchtbare grond. De blanke armen bleven straatarm en veracht. Dat veranderde niet na de onafhankelijkheid. De min of meer heilig verklaarde “Founding Fathers” van de Amerikaanse republiek waren niet alleen zelf slavenhouders, ze koesterden ook een diepe minachting voor “the lower class”, zoals Isenberg overvloedig illustreert. De vaak geroemde president Thomas Jefferson vond dat ze beter gekweekt moesten worden, om het ras te verbeteren.  “We doen het met ons vee, waarom niet met mensen?”, schreef hij. Dat maakte hem een voorloper van de eugenetica-beweging.

Het is opvallend hoe vaak de upper class raciale termen gebruikte om de lower class te beschrijven. De blanke elite vond de plattelandsarmen een gedegenereerde soort, lager op de evolutieladder. Niet echt blank. “Hun huid heeft de kleur van vergeeld perkament”, schreef een 19de eeuwse commentator.  Eugenetica – de verbetering van het ras door het steriliseren van “gedegenereerden”-  werd populair in de 20ste eeuw. President Theodore Roosevelt was een voorstander. Tegen 1931 hadden 27 staten sterilisatiewetten goedgekeurd.  Wat toont dat sommige van Hitlers ideeen ook buiten Duitsland in zwang waren.

Isenberg exploreert ook hoe de massacultuur de vooroordelen over de “white trash” in stand hield. Zo fileert ze Hollywood-producties als “To kill a mockingbird” (1960) en “Deliverance” (1972). Dat er een traditie van racisme bestaat bij arme blanken ontkent ze niet. De oorsprong daarvan situeert ze in de burgeroorlog. Het gros van het zuiderse leger bestond uit arme blanken maar die begonnen meer en meer te deserteren. De leiders van het zuiden maakten hen toen bang dat ze op hetzelfde niveau zouden komen te staan als de slaven, als het noorden zou winnen. Politici in het zuiden hebben die taktiek sindsdien telkens opnieuw gebruikt.  Verdeel en heers.  Isenberg citeert president Johnson die over het racisme van arme blanken zei: “Als je de laagste blanke man kunt overtuigen dat hij beter is dan de beste kleurling, dan zal hij het niet merken dat je hem besteelt. Geef hem iemand om op neer te kijken en hij maakt zijn zakken leeg voor u.”

trumpist

 

Een proto-Trump

Isenberg’s beschrijving van Andrew Jackson die president was van 1829 to 1837, is fascinerend. De gelijkenis met Trump is treffend. “Het feit dat Jackson zich niet gedroeg als een conventionele politicus was een fundamenteel deel van zijn appeal”, schrijft Isenberg. Jackson was aanmatigend,grof,  opschepperig, een buitenstander die beloofde om in Washington schoon schip te maken. “Hij compenseert zijn gebrek aan argumenten met bezwerende uitspraken”, schreef een tijdgenoot.  Hij beschimpte iedereen die het niet met hem eens was. Dat zijn tegenstanders hem onbeschofte manieren verweten maakte hem alleen maar sympathieker in de ogen van het blanke proletariaat. Hij beloofde hen om de grootgrondbezitters aan te pakken maar daar kwam niets van in huis. Toch behield hij hun steun door zijn agressieve politiek tegen de indianen die hij met geweld van hun land verjaagde. Hij gaf hen iemand om op neer te kijken.

Jackson gebruikte wat Isenberg de “Arkansas Traveler- strategie” noemt. De naam komt van een oud volksverhaal over een politicus uit de grote stad die contact probeert te maken met een hillbilly maar op een muur van wantrouwen stoot. Maar dan neemt de “city slicker” de viool van de hillbilly en speelt er een hillbilly-wijsje op, waarop de hillbilly hem met open armen verwelkomt.

Trump heeft alvast getoond dat hij die viool kan bespelen.

 

 

J.D. Vance: Hillbilly Elegy, A Memoir of a Family and Culture in Crisis. 264 blz. Uitg. Harper

Nancy Isenberg: White Trash,The 400-Year Untold History of Class in America. 460 blz. Uitg. Viking

 

Een versie van dit artikel verscheen eerder in de boekenbijlage van De Morgen

 

 

 

september 8, 2016 at 4:03 am 3 reacties

TRUMP, RECHTS EN EXTREEMRECHTS

_90921553_pepe-trump

De duistere kanten van de Amerikaanse presidentsverkiezingen zijn genoegzaam bekend. Om er maar enkele te noemen: de buitenproportionele invloed van het grote geld, de lobbygroepen, partijdigheid van de media, de hertekening van de kiesdistricten in het voordeel van de zittende meerderheid, de wollige beloften en de persoonlijkheidscultus, de machinaties om grote groepen (meestal gekleurde) kiezers uit te sluiten. Maar de campagne van de vastgoedmagnaat en “reality”- showfiguur Donald Trump heeft de grenzen mijlenver verlegd in de richting van het voorheen ondenkbare. De laatste weken, nu de campagne van Trump het spoor lijkt bijster te zijn, gaat het in een steeds onrustbarender richting: nauwelijks bedekte doodsbedreigingen aan het adres van zijn democratische rivaal Hillary Clinton en toenemende invloed van groepen en figuren, die min of meer openlijk uitkomen voor racisme en antisemitisme, voor de ideologie van de blanke superioriteit, voor totalitaire staatsvormen en het verwerpen van de democratie.

Onlangs verving Trump zijn controversiële campagneleider Paul Manafort door de niet minder controversiële Stephen Bannon. Manafort slaagde er niet in om de chaotische campagne weer op het spoor te krijgen na een reeks rampzalige blunders van Trump die het onder andere bestond om de islamitische familie van een gesneuvelde oorlogsheld te schofferen. Officieel waren het zijn duistere lobby-activiteiten ten voordele van pro-Russische Oekraïeners, maar ook figuren als Mobutu en de voormalige Filippijnse dictator Marcos die Manafort de das omdeden. In werkelijkheid zou Trump zijn campagneleider de bons hebben gegeven omdat die vergeefse pogingen deed om zijn baas ertoe te bewegen minder onberekende en wilde uitspraken te doen en zijn toon te matigen.

2559

Stephen Bannon, Trumps nieuwe campagneleider is een oudgediende van Goldman-Sachs en uitgever van de extreemrechtse blog Breitbart News.

Manaforts vervanger Stephen Bannon was tot voor kort uitgever van de extreemrechtse internetpublicatie Breitbart News. Deze blog is zowast het verzamelpunt geworden van wat zich alt-r noemt, voluit: “alternative right,” alternatief rechts dat de tea-party gedeeltelijk overlapt en vervangt als uitdager van rechts voor het Republikeinse establishment. Alt-r moet niets hebben van de traditionele conservatieven die smalend “cuckservatives” worden genoemd – naar “cuckold,” ”hoorndrager” – en die, machteloos en corrupt, al te zeer bereid zouden zijn om compromissen te sluiten met de multiculturele samenleving en de democratie: verraders als het ware van de authentieke rechterzijde. Huffington Post probeert deze definitie: “hard-core racisten die geloven in een globale samenzwering en die zich verzetten tegen de gangbare politieke processen en instellingen. Ze verwerpen beide politieke partijen die ze als een bedreiging zien voor de nationale veiligheid en de Eurocentrische tradities van de natie en die medeverantwoordelijk zijn voor de ‘blanke genocide”. Ze hebben met Europees extreem rechts hun afkeer gemeen van immigratie en globalisering. Iemand als de Britse populist en anti-immigratie goeroe Nigel Farage, was – niet te verbazen – eregast op één van de verkiezingsbijeenkomsten van Trump.

Screen Shot 2016-08-31 at 11.38.50

The Daily Stormer, één van de tientallen internetfora van alt-r.

Alt right is geen gestructureerde beweging maar een amorf geheel van voornamelijk internetactivisten en Trump zou wel gek zijn om het etiket op zijn campagne te laten plakken. Maar de bijval die hij uit die hoek krijgt is onmiskenbaar. Zo verzette Trump zich eerst niet dan wel tegen de steun van David Duke, de voormalige “grand wizard” van de Ku Klux Klan. Andere figuren uit de hoek van alt right zijn onder andere de neo-Nazi Andrew Anglin, uitgever van de Daily Stormer (“The World’s most visited Alt-right website”) met bijdragen als: “Rejoice! Anti-semitism is on the rise”. Een andere voormalige “klansman,” Don Black, (what’s in an name) is oprichter van de website “Stormfront,” een internetforum met tentakels in Vlaanderen en Nederland. De website die tegenwoordig geblokkeerd lijkt noemt zich de spreekbuis van de “White Nationalist Community” en is volgens het Southern Poverty Law Center de eerste grote haatsite op het internet met – in mei vorig jaar – meer dan 300000 geregistreerde leden. Het publiek dat dagelijks Breitbart en andere alt-r internetfora bezoekt evenaart volgens de New York Times dat van gevestigde media als The Washington Post en Yahoo. Ontevreden medewerkers die Breitbart de rug hebben toegekeerd verwijten Bannon dat hij nog vóór hij door Trump in dienst werd genomen de website had omgevormd tot een campagne-instrument voor de Republikeinse kandidaat.

Dat Trump de meest extreme programmapunten van alt-right, instelling van een erfgelijke monarchie bijvoorbeeld, publiekelijk tot de zijne zou maken is onwaarschijnlijk, maar hij laat bewust onduidelijkheid bestaan door warm en koud te blazen over campagnethema’s als immigratie, het massaal verwijderen van illegalen uit de VS, toegang tot het grondgebied weigeren voor moslims en zo meer. Hillary Clinton hamert er niet ten onrechte op dat Trump met zijn retoriek de thema’s en de filosofie van alt-right acceptabel maakt voor een groot publiek. “”Hij smokkelt– zo zei ze tegen Anderson Cooper op CNN – “”de haatbeweging de mainstream binnen.”

20877980465_12fbc1c4c4_z

Donald Trump en Roger Ailes, de voormalige baas van Fox News.

Voor de protagonisten van alt-r zelf is Trump ondanks zijn vaak tegenstrijdige stellingnames de voornaamste hoop op het realiseren van hun doelstellingen. Of zoals één van hen het uitdrukte: “Donald Trump zou wel eens de laatste president kunnen zijn die goed is voor het blanke volk.” Maar velen in alt-r kijken nu al verder dan de komende presidentsverkiezingen. Een nederlaag van Trump wordt met de dag waarschijnlijker, maar dat is voor alt-r verre van het einde. Plan b lijkt de vorming van een Trump media-imperium met Trump TV en met de internetaanwezigheid waar alt-r nu al sterk in staat. Het behoeft weinig verbeeldingskracht om te zien hoe Trump TV het nu al zo invloedrijke Fox News in ranzigheid en leugens zal overtreffen. Er lijkt overigens een samenwerking in de maak tussen Trump en Roger Ailes, de voormalige baas van Fox News die moest opstappen vanwege beschuldigingen over seksueel wangedrag. Ailes is nu één van de adviseurs van Trump. De agenda van een Trump media-conglomeraat laat zich makkelijk raden: de Republikeinen verder laten opschuiven naar rechts en een systematische aanval tegen immigranten, vakbonden en alles wat naar progressieve ideeën ruikt: feminisme, gezinsplanning, homorechten, rassengelijkheid en democratie. De Washington Post waarschuwde niet voor niets in een hoogst uitzonderlijke stellingname dat Trump noch min noch meer een gevaar is voor de Amerikaanse democratie.

Johan Depoortere

31-8-2016

 

september 1, 2016 at 8:32 am 1 reactie


Categorieën

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.337 andere volgers