Posts filed under ‘verkiezingen VS’

LEUGENAARS

door Tom Ronse

Dat politici liegen is geen nieuws. We gaan daar min of meer van uit, het is deel van hun job. Maar het blijft een zonde, iets wat ze geacht worden niet te doen. Worden ze betrapt dan betalen ze daar een prijs voor, evenredig met de omvang van hun leugen.

Maar dat geldt niet voor Donald Trump. Die liegt er vrolijk op los, onverschillig voor de schade die hij zou kunnen ondervinden als journalisten hem betrappen. Hij houdt zich aan Joseph Goebbels’ motto, dat een leugen waar wordt, als je ze maar vaak genoeg herhaalt (retweet).

“Donald Trump is niet simpelweg een serie-leugenaar”, zei Peter Weiner (een adviseur van GW Bush) aan de New York Times, “hij probeert het idee zelf van waarheid te vermoorden”.

De Washington Post documenteerde meer dan 1.300 leugens van Trump sedert hij president werd.

Amerikanen zijn niet zo dom dat ze die allemaal slikken. Volgens een Reuters poll van afgelopen maart gelooft slechts 19 procent dat Trump altijd de waarheid spreekt. Veertig procent gelooft dat hij “enkel soms” de waarheid spreekt en 41 procent denkt dat hij dat nooit doet.

Strikt genomen heeft de tweede groep gelijk. Zelfs Trump zal soms wel de waarheid spreken, bijvoorbeeld als hij zegt: “ik heb honger”. Maar die tweede groep kan niet anders dan veel Trump-supporters bevatten, aangezien de president volgens de polls nog steeds de steun heeft van 41 procent van de Amerikanen. Dat percentage is weinig veranderd sedert hij president werd, ondanks alle leugens en schandalen. Trump heeft nooit een meerderheid achter zich gehad maar in de Amerikaanse democratie, met haar antiek electoraal college, hoeft dat niet. Trump werd door een minderheid verkozen en dat zou volgend jaar opnieuw kunnen gebeuren.

Vele, zoniet de meesteTrump-aanhangers begrijpen dus best dat hij vaak liegt en ze vergeven het hem. Ze houden zelfs van die leugens. Ze zien hem als een entertainer, een tweetende verhalenverteller. Dat hij zijn fantasie de vrije loop laat om zijn verhaal meeslepender te maken, verwachten ze van hem.

Zijn tv-optreden na de likwidatie van Al Baghdadi was een mooi voorbeeld van zijn stijl. Trump vertelde in geuren en kleuren hoe het er aan toe ging. Hij beschreef hoe de terroristenleider kermde, huilde en schreeuwde, hoe de soldaten hem tijdens de actie vanuit de tunnel waarin hun prooi gevlucht was brieften (hij benadrukte hoe respectvol ze hem aanspraken). Snel lekte uit dat Trump enkel onscherpe beelden had gezien genomen door een drone, zonder audio. Hij was de enige die Al Baghdadi had horen kermen.

Trump kijkt naar de raid in de ‘Situation Room’

‘En wat dan nog?’, schokschouderen Trump-supporters. ‘Hij liegt, hij pocht, hij overdrijft, hij fantaseert, hij bluft maar dat wil niet zeggen dat hij geen gelijk heeft’.

Zijn talent als entertainer katapulteerde hem naar het Witte Huis, als de onverwachte leider van een partij wiens verhaal op vele vlakken botste met het zijne. Zelfs zijn trouwe knecht Giuliani was pro-immigratie toen hij burgemeester van New York was, net als de meeste Republikeinen in het pre-Trump tijdperk. Vrijhandel en globalisering stonden toen in hun vaandel geschreven. Fiscale prudentie was het ordewoord. Trump veegde dat allemaal van tafel. Hij kon dat zonder een opstand in zijn partij te riskeren omdat er een ideologisch vacuum was ontstaan: het klassieke Republikeinse verhaal had geen resonantie meer, geen antwoord op de onrust die de VS net als de rest van de wereld tegenwoordig lijkt te bekruipen.

Trumps verhaal resoneerde wel.

De kern van het verhaal bleef dezelfde: ons welzijn is een strijd van ‘wij” tegen “hen”. Er is een gezamenlijke vijand die ons, bewoners van hetzelfde stukje van de planeet, verbindt, hetzelfde belang geeft. Eerst was het zogenaamde “communisme” die vijand. Nadat het Kremlin de witte vlag zwaaide werd het terrorisme de boeman. Dat terrorisme is er nog steeds maar 9/11 is alweer 18 jaar geleden en we zijn er intussen gewend aan geworden dat er in Sri Lanka en Afghanistan bommen ontploffen. Desgevraagd vinden we het verschrikkelijk maar schrikken doen we er niet maar van. Er moeten al tientallen doden vallen eer het Amerikaans tv-nieuws een terroristische aanslag in een niet-blank land rapporteert. En dan nog. Het is background noise geworden. Minder boeiend dan wat Kim Kardashian gezegd heeft over Taylor Swift. Ik graai zomaar wat. Het punt is, de terroristische dreiging als bindend element voor de nationale solidariteit verloor zijn resonantie. Er was nood aan nieuwe vijanden.

Dat had Trump goed begrepen. Hij maakte het verhaal weer levend door wij’ en ‘hen’ strakker te omlijnen. Zijn slogans – “America First” (eigen volk eerst), “Make America Great Again” (zoals vroeger, toen het nog van ‘ons’ was) – , zijn symbolen – de muur, de moslim-ban, de mishandeling van asielzoekers, de razzia’s, etc. – dienen allemaal om ‘wij’ en ‘hen’ konkrete gestalte te geven. Zelfs de tarievenoorlog tegen China en andere landen moet in dat licht gezien worden. Volgens de voorzitter van de Fed (de centrale bank) en meeste economen heeft die een negatief effect op de Amerikaanse economie maar ze versterkt wel het wij-tegen-hen-verhaal.

“Wij gaan zo vaak winnen dat je het beu zult worden om te winnen” , beloofde Trump zijn supporters, alsof hij de manager van FC Liverpool was. Zo wil hij dat de kiezers de wereld zien: als een competitie waarin Amerika kampioen speelt.

Een kampioenenploeg investeert in haar potentieel dus moesten de bewapeningsuitgaven fors omhoog. Wat niet betekent dat Trump happig is naar militaire interventies. Hij is er natuurlijk niet tegen maar ze moeten passen in het “wij zijn de winnaars”-verhaal. Goed getimede blitzakties zoals de uitschakeling van Al Bhagdadi, daar smult hij van. Maar hij heeft de pest aan aanslepende conflicten waar geen triomf mee gepaard gaat. Als hij de vrije hand had zou hij wellicht de Amerikaanse troepen uit Afghanistan en het Midden Oosten weghalen, behalve dan contingenten om de olievelden te bewaken en zijn favoriete vijand Iran de duvel aan te doen.

Het nut van de olievelden is hem duidelijk maar voor de rest? Hij is er zich goed bewust van dat de meeste Amerikanen de buik vol hebben van de “endless wars”. Zijn beslissing om troepen terug te trekken uit noord-Syrie (behalve de olievelden uiteraard) werd door velen aanzien als een politieke blunder maar zijn populariteit heeft er niet onder geleden. Het in de steek laten van bondgenoten was geen mooi verhaal maar “America First!”, en de Koerden hielpen ons ook niet tijdens de landing in Normandie.

Het Republikeinse establishment kon het moeilijk verkroppen dat er nu Russen patrouilleerden waar Amerikanen hun legerkampen hadden. Zoals het eerder al moeite had met Trumps denigreren van de Nato en de EU en zijn vrijages met Putin en andere “sterke leiders”. Binnenkamers is er constant konflikt tussen Trump en het globalistische establishment van zijn partij, vooral over buitenlandse politiek. Vandaar het ‘draaideurkabinet’ waarin ministers en woordvoerders om de haverklap vervangen worden. Het is een probleemhuwelijk maar als puntje bij paaltje komt is de partij doorgaans de brave bruid die haar man in het openbaar niet tegenspreekt.

Want Trump heeft het resonerende verhaal dat ‘wij’ en ‘hen’ definieert. En van die ‘wij’ maakt de financieel-economische elite die de partij dirigeert deel uit. Het cruciale deel bovendien. Want in Trumps verhaal, hoe meer de bezitters van kapitaal winnen, hoe meer het land wint. Hij fulmineert graag tegen “de elites” en draagt er zorg voor om niet te spreken zoals hen, zich niet te gedragen zoals hen, maar intussen zit hij op hun schoot.

Ze zijn niet ontevreden. Trump heeft hen gigantische fiscale cadeaus geschonken en hun kosten verlaagd door vele milieuregels en andere “red tape” af te schaffen. En met de migranten als zondebok blijven ze zelf buiten schot.

Trumps positie is dus niet in gevaar. De impeachment-procedure zal daar wellicht niets aan veranderen, tenzij er zwaardere feiten aan het licht komen. Tot nu toe is enkel bewezen dat Trump Oekrainie onder druk zette, onder meer door een wapenlevering te blokkeren, om een onderzoek te starten dat Trump in staat zou stellen om leugens te vertellen over de Democratische koploper Joe Biden. “Is dat alles?” zeggen de Republikeinen, “dat is niet erg netjes maar om nu daarom een president af te zetten…” Ze kijken naar de polls en die zijn niet verschoven. Voor de tegenstanders van Trump is de onthulling het zoveelste bewijs van zijn wanbeleid en gebrek aan fatsoen, voor de voorstanders is het een detail. “Trump is nu eenmaal Trump”, zeggen ze, “hij doet er alles voor om te winnen”.

Volgens de polls blijft de grote meerderheid van de Republikeinen achter Trump staan en de Republikeinse Congresleden dus ook. Dat maakt de afloop van het impeachment-proces voorspelbaar. De Demokratische meerderheid in het Huis van Afgevaardigden zal de impeachment (een aanklacht) goedkeuren, de Republikeinse meerderheid in de senaat zal de president vrijspreken. (DOEK)

Trump zal triomfantelijk victorie kraaien en de kiezers oproepen om de Demokratische “poging tot staatsgreep” af te straffen.

Uiteindelijk zal het impeachment-theater een veel kleiner impact hebben op de verkiezingen dan de staat van de economie. Die lijkt voorlopig nog robuust. De werkloosheid is laag, de lonen zijn ietwat gestegen, de beurzen blijven records breken. De belastingsverlaging, deregularisering en lage rentevoeten hadden ongetwijfeld een consumptie-stimulerend effect. Maar wel een van beperkte duur. Geldcreatie was de motor van de heropleving. Dat leidde tot een groeiende inkomenskloof en tot een groeiende schuldenlast van bedrijven en overheid. Het federale begrotingsdeficit benadert een biljoen (trillion in het engels) dollar. De toekomst zal dat wel betalen…

Er zijn veel tekens die er op wijzen dat een nieuwe globale recessie in aantocht is. Of die de VS zal teisteren voor de verkiezingen is een open vraag. Als dat niet het geval is, is het niet ondenkbaar dat Trump herkozen wordt. Vooral als de Democraten blijven focussen op impeachment.

November 17, 2019 at 8:16 am Leave a comment

EEN SCHURK MINDER

Als een beroemdheid het hoekje omgaat, verandert hij of zij vaak in een heilige. Die eer valt nu te beurt aan G.H.W. Bush. In alle massamedia wordt hij de hemel in geprezen. Niet alleen zijn beleid maar vooral zijn karakter wordt verstikkend veel lof togezwaaid, In de VS en daarbuiten.

Nu is het te verwachten dat de Amerikaanse media bij de dood van een president een buiging maken maar dit keer is de buiging wel erg diep. Het verhaal dat de media vertellen over Bush is, “he was a gentle soul”. Een presidentiele “mister Rogers”. Dat is een referentie die de meeste niet-Amerikanen niet zullen snappen maar mister Rogers was de vriendelijkste man die ooit op tv kwam. Charmant, minzaam, verstandig, beleefd, waardig, bescheiden, bekommerd om anderen en dol op kinderen, op de juiste manier. Bereid om water in zijn wijn te doen om resultaten te bekomen maar onbuigzaam als dat nodig was. Dat we dit beeld van Bush krijgen heeft wellicht niet in geringe mate te maken met de afkeer van de meeste media voor de huidige president. Bush wordt afgeschilderd als de tegenpool van Trump.

 

Er zijn inderdaad grote stijlverschillen tussen de patricier uit Connecticut en de vastgoedmakelaar uit Queens, al zijn ze beiden “met een zilveren lepel in de mond geboren”. Toch hebben ze meer gemeen dan de media laten uitschijnen.

Vergelijk de kiescampagnes waarmee ze in het Witte Huis belandden. Beide waren gebaseerd op het opstoken van blanke angst voor raciale minderheden en op ultra-nationalisme. Bush gebruikte in 1988 het beeld van Willie Horton, een zwarte moordenaar van een blank paar, zoals Trump in 2016 Francisco Sanchez gebruikte, een illegale immigrant die een blank meisje had doodgeschoten. Beiden wikkelden ze zich in de Amerikaanse vlag en bestookten hun tegenstanders met chauvinistische verdachtmakingen. Trump oogste wat Bush gezaaid had.

Als correspondent van De Morgen en andere bladen volgde ik het beleid van Bush van nabij. Het was alles behalve “kind and gentle”.

Op binnenlands vlak was een van zijn eerste initiatieven het lanceren van de “war on drugs”. Dat berustte van bij de aanvang op bedrog. Bush trapte de ‘oorlog’ in gang met een tv-toespraak waarin hij, om te tonen hoe erg de drugepidemie was geworden, een zak crack-cocaine toonde die vlak bij het Witte Huis in beslag was genomen. Later lekte uit dat die inbeslagname speciaal voor de toespraak geensceneerd was. De ‘war on drugs’ was een ‘war on the poor’. Hij werd bijna uitsluitend in zwarte en latino woongebieden gevoerd. Honderdduizenden gekleurde jongeren belandden in de gevangenissen die aan een razend tempo werden bijgebouwd. Zwarte jonge mannen werden gedemoniseerd, net zoals Trump vandaag de illegale immigranten verkettert. Dat aspect van Bush’s beleid werd overigens met enthousiasme door zijn opvolger Bill Clinton voortgezet.

Op buitenlands vlak was Bushs grootste ‘prestatie’ de oorlog tegen Irak. Die wordt tegenwoordig soms “de goede Golfoorlog” genoemd, in tegenstelling tot de tweede, die van zijn zoon, die zoveel ellende meebracht en nu zowel door rechts als door links verguisd wordt. Terwijl vrijwel niemand nog ontkent dat die tweede invasie op basis van leugens (over niet bestaande massale vernietigingswapens) gevoerd werd, wordt de eerste voorgesteld als een nobele strijd voor de westerse waarden. Alsof de VS in het Midden Oosten een onbaatzuchtige toeschouwer was. Washington steunde het regime van Saddam Hoessein jarenlang als tegengewicht voor Iran. Er zijn sterke aanwijzingen dat de Bush-regering de oorlog zelf heeft uitgelokt, om geostrategische redenen. April Glaspie, Bushs ambassadeur in Bagdad, leek Saddam groen licht te geven toen ze hem verzekerde: “We have no opinion on the Arab-Arab conflicts, like your border disagreement with Kuwait”. Eerder al had het State Department Saddam eerder laten weten dat Washington ‘no special defense or security commitments to Kuwait’ had. Met andere woorden, doet u maar.

Op de highway of death’

De afloop van die oorlog was voorspelbaar. Te meer omdat het Iraakse leger te kampen had met massale desertie. Een aspect van die afloop dat in het overwinningsroes door de massamedia tot een voetnoot gereduceerd werd, bleef me bij. Het Iraakse leger was verslagen, een wapenstilstand was afgekondigd. Langs baan 80 die van Koeweit naar Basra in zuid-Irak leidt, trokken tienduizenden Iraakse soldaten naar huis. Sommige in legervoertuigen, anderen in personenwagens en bussen. De meeste zonder wapens. In de nacht van 26 februari 1991 gaf Bush opdracht om het konvooi te vernietigen. Gevechtsvliegtuigen bestookten het urenlang. Toen het voorbij was lagen er meer dan 2000 verbrande voertuigen en duizenden lijken op baan 80, de “Highway of Death”.

Over het waarom van die actie is sindsdien veel gespeculeerd. Militair had ze geen enkele zin, de oorlog was voorbij, het konvooi bestond trouwens grotendeels uit soldaten die geweigerd hadden om te vechten. Vandaar dat niet een Amerikaan sneuvelde in de landaanval om Koeweit te heroveren. Was er een politiek motief? Of een sociaal, zoals sommigen beweren? Op de keper beschouwd doet het er niet toe. Feit is, het was een van de meest gruwelijke slachtpartijen sedert de tweede wereldoorlog. Bush kon urenlang met zijn kleinkinderen spelen maar hij was ook een leugenaar, een cynicus en een oorlogsmisdadiger.

December 5, 2018 at 6:13 am 1 comment

LINKS, RECHTS, TRUMP, VOORUIT!

Goya: Als de rede slaapt

Door Tom Ronse

Veronderstel dat een linkse militant in 1978 in een diepe slaap werd gedompeld en pas veertig jaar later wakker werd. “Wie is er nu president van Amerika?”, is een van zijn eerste vragen en met een diepe zucht antwoord je: “Trump”.

En wat doet die ? ”

Hij neemt protectionistische maatregelen waar de vakbonden al lang voor pleiten. Hij stelt het nut van de NATO in vraag en zoekt toenadering tot Rusland en verzoening met Noord-Korea. Hij heeft een boon voor de Russische leider, een ex-KGB-er. Hij veroordeelt de militaire politiek van zijn voorgangers en noemt de invasie van Irak “een domme vergissing”. Hij valt uit tegen de FBI en de CIA. Hij vecht tegen wat hij “de diepe staat” noemt, de gevestigde machten die zijn verkiezing volgens hem ongedaan willen maken.”

De militant uit 1978 straalt. “Fantastisch!”, zegt hij, “Is hij een kommunist? Of op zijn minst een socialist?”

Hij is wellicht de meest rechtse president die Amerika ooit heeft gehad.”

De militant schudt zijn hoofd. “Dit zijn vreemde tijden”, zegt hij verbijsterd. En daarin kun je hem geen ongelijk geven.

Wat maakt hem dan zo rechts?” wil hij weten.

Het is niet alleen zijn politiek. Hij geeft de rijken belastingscadeaus, valt de milieubescherming, de gezondheidszorg en de sociale voorzieningen aan, benoemt konservatieve rechters, maar dat is klassiek rechts, daarin onderscheidt hij zich niet van zijn voorgangers. Wat hem anders maakt is dat hij in zijn hart een fascist is.”

Is de VS een fascistisch land geworden?” vraagt de militant verschrikt.

Nee. Maar als de president zijn gang kon gaan…

Hij vertoont veel gelijkenissen met de fascistische leiders van de vorige eeuw. Hij is een charismatische bullebak. Hij is een narcist, wilt voortdurend in het middelpunt van de belangstelling staan, en eist van zijn medewerkers blinde gehoorzaamheid. Hij heeft propagandisten op radio en tv die de cultus rond zijn persoon aanblazen. Hij geeft het volk een zondebok, in casu de immigranten. Hij wakkert haat en wraaklust aan. Hij is een hypernationalist. Hij marchandeert in samenzweringstheorieen. Hij is medogenloos. Hij misprijst vrouwen, anders gekleurden en journalisten. Hij scheldt, hij schreeuwt, hij bluft, hij liegt. En hij doet dat allemaal schaamteloos. Zijn speechen zijn vaak een aaneenrijging van demonstreerbare leugens maar elke kritiek is als water op een eend; hij blijft zijn leugens herhalen tot ze voor zijn gelovigen feiten worden en al de rest “fake news” is.

Durf en schaamteloosheid zijn cruciale factors in het sukses van een fascistoide leider. Zo ontreddert hij zijn tegenstanders, zet hen op het verkeerde been, en brengt hij zijn aanhangers in verrukking.

Trump, Erdogan, Orban, Duterte, etcetera… wat betekent die opmars van politieke leiders met fascistoide trekken in demokratische staten? Ze zijn geen dictators die erop gebeten zijn om de parlementaire demokratie zo snel mogelijk op te heffen. Integendeel, ze spelen het verkiezingsspel met groot enthousiasme. De democratie lijkt eerder een instrument voor hen dan een obstakel (bovendien zitten de demokratische spelregels in de VS zo in elkaar dat je, zoals Trump, kunt verliezen en toch winnen).

Fascistoide leiders onderscheiden zich van andere politici in hun cultivering van een mythisch verleden. “Make America great again”. In dat mythisch verleden was er rust, orde, zekerheid. Je had vast werk. Je hoefde je als blanke Amerikaanse man nergens voor te schamen. Fascistoide leiders mikken op de emoties, eerder dan op het verstand. Op verlangens, op frustraties, op de nood aan zekerheid.

Je kunt het ironisch of voorspelbaar noemen maar ze doen de onzekerheid juist nog toenemen. Verdragen worden opgezegd. Allianties in vraag gesteld. Partners bedreigd. Alles staat op losse schroeven. Nieuwe breuklijnen verschijnen.

Die breuklijnen lopen niet meer simpelweg tussen links en rechts. Ook binnen de partijen woedt een strijd. Zelfs in de Republikeinse partij en in Trumps regering. De partij volgt hem wel als het over belastingsvermindering, meer geld voor het Pentagon en afschaffing van milieuregels gaat. Maar ze is ook traditioneel pro-globalisering en anti-Rusland. Trumps protectionisme, zijn bromance met Poetin en zijn harde aanpak van immigranten gaan voor velen in zijn eigen partij te ver.

Wat Trump nodig heeft, als fascistoide leider, is een fascistoide partij die hem op handen draagt en door dik en dun verdedigt. Daarom is hij de eerste Amerikaanse president die breekt met de traditie dat de president geen kandidaat steunt in de voorverkiezingen van zijn eigen partij. Trump doet dat wel omdat hij de Republikeinse partij wil veroveren. Hij steunt trumpisten soms tegen de kandidaten van de lokale partijleiders in. Anderzijds hebben de Koch broers, pro-globalisten en de grootste geldschieters van de Republikeinen, aangekondigd dat ze 400 miljoen dollar willen besteden om anti-trumpisten te steunen. The game is on.

Inzake de Kongresverkiezingen in november wordt vooral gespeculeerd over de vraag of de Demokraten erin zullen slagen een of beide kamers te heroveren. Maar de vraag welke soort Republikeinen verkozen wordt is misschien even belangrijk voor de tweede helft van Trumps ambtstermijn.

Trump heeft de wind in de zeilen omdat de Amerikaanse ekonomie lekker lijkt te draaien. Maar volgens Ben Bernanke, oud-voorzitter van de Fed, de Amerikaanse centrale bank, valt de wereldekonomie in 2020 van een klif. Dat is het jaar waarin Trump kandidaat zal zijn om zichzelf op te volgen. Meer dan ooit zal hij een zondebok nodig hebben.

August 13, 2018 at 9:38 pm 4 comments

SERIEUS, AMERIKA?

Cartoon door David Rowe

Cartoon door David Rowe

calvin-post-trump

Tom Ronse

Ik zit nog wel met enkele vragen na deze verkiezingen. Zoals: waarom speelt Trump op het einde van zijn meetings altijd “You can’t always get what you want”, ondanks Mick Jaggers verzoek om daarmee op te houden? Is dat ironie of sarcasme? En: is de nieuwe president een psychopaat of is hij een sociopaat?

Net als Brexit toont zijn verkiezing dat de ontevredenheid en angst van een groot deel van de bevolking de laatste jaren enorm is toegenomen.  Daar zijn goede redenen voor: door de onstuitbare opmars van de automatisering en de harde concurrentie op de globale arbeidsmarkt zijn steeds meer mensen onzeker of ze morgen nog een baan zullen hebben, de kloof tussen rijk en arm groeit, de armoede en oorlogen jagen miljoenen op de vlucht, de klimaatrampen worden erger…en het zal er niet op verbeteren. Volgens een recente studie zal de armoede in de VS in de komende jaren fel toenemen.  Zie: http://www.cbsnews.com/news/80-percent-of-us-adults-face-near-poverty-unemployment-survey-finds/2/ 

Je zou denken dat dit een vruchtbare voedingsbodem zou zijn voor links. Maar het is rechts die de verbeelding van de massa verovert. Rechts, vermomd als anti-elitair. Trump noemde zijn campagne “een opstand tegen de elite”.  Dat hijzelf tot de elite behoort is geen bezwaar,  integendeel, zo kent hij “het systeem beter dan wie dan ook”, zoals hij zelf zegt. Belangrijker is wat hij zegt en hoe hij het zegt.  Het straffe aan deze verkiezingen is dat al de gebreken van de winnaar (zijn gebrek aan politieke ervaring, zijn beperkte kennis, zijn lompheid, zijn agressiviteit, zijn hoogmoed, zijn sexisme en racisme, zijn ijskoude relatie met de leiders van zijn eigen partij en ik kan zo nog wel een tijdje doorgaan) in zijn voordeel werkten. Hij won omdat een niet-politiek correcte anti-politicus voor velen meer vertrouwen inboezemt dan een product van het Washington establishment, gesteund door Wall Street, de vakbonden, de meeste media, etc.

Ook links Amerika steunde Clinton, Bernie Sanders op kop. Grotendeels uit afkeer voor Trump. Toch is het merkwaardig om linksen zoveel enthousiasme aan de dag te zien leggen voor de kandidaat van Wall Street. Sommigen zelfs klakkeloos de propaganda weergalmend dat, in tegenstelling tot wat Trump beweerde, Amerika het nog nooit zo goed had, wat hen nog meer vervreemt van hen die iets anders ervaarden.

collage: Leone Ermer

collage: Leone Ermer

De triomf van Trump zaait paniek ter linkerzijde. “Binnen een jaar is Amerika een smeulende puinhoop”, “het zal geen half jaar duren voor hij een oorlog ontketent” en andere sombere voorspellingen zijn niet uit de lucht.  Even bedaren mag wel.

Trump heeft veel beloofd. Hij gaat de goede jobs, vast werk voor een fatsoenlijk loon, terugbrengen.  Niet alleen in de metropolissen van de East en West Coast, waar de economie relatief goed draait maar ook in het uitgestrekte gebied tussen in, waar de vooruitzichten donkerder zijn.  Hij zal dat doen door de ongedocumenteerde immigranten te deporteren, een muur aan de Mexicaanse grens te bouwen, belangrijke handelsverdragen te schrappen. Een wansmakelijk recept, inderdaad. Maar zal de soep zo heet worden verorberd als ze tijdens zijn campagne werd opgediend?

De president van Amerika is een machtig man maar toch ook niets meer dan een rader in een machine.  De inherente dynamiek van die machine kan hij niet ombuigen. Daarom zullen de globalisering en de automatisering ook onder Trump blijven toenemen. Kapitaal zoekt winst, dat is het grondprincipe.  De middelen daartoe zijn globalisering en automatisering, met alle gevolgen vandien.  Vandaar de nostalgie die Trump hielp winnen. Maar het betekent ook dat Trump niet in staat zal blijken om zijn beloften waar te maken. De goede jobs keren zullen niet terugkeren,  de illegale immigranten, onmisbaar onderdeel van de Amerikaanse economie, zullen blijven, zelfs de muur komt er wellicht niet.

Zijn overwinning werd door sommige linksen zelfs vergeleken met die van Hitler.  Maar Trump is geen Hitler. Zelfs geen Mussolini, al vertoont zijn mimiek wel een gelijkenis. Een betere vergelijking is Andrew Jackson, de Amerikaanse president in de vroege 19de eeuw.  We hadden het eerder over hem HIER.  Net als Trump was hij anti-politiek correct, lomp en agressief. Net als Trump won hij dank zij een ontevreden blanke arbeidersklasse. Net als Trump was hij gul met populistische beloften die hij niet kon noch wou waar maken.

Om de steun van zijn kiezers te behouden had Jackson nood aan een vijand, een mikpunt voor de frustraties.  De slachtoffers van dienst waren de indianen die Jackson massaal liet deporteren.  Nog een vraag waarmee ik zit: wie wordt het mikpunt als de mislukking van zijn beleid voor Trump de nood aan een vijand doet rijzen?

donald-trump-middle-finger-to-the-lord

 

 

 

 

November 10, 2016 at 7:42 am 9 comments

IN BROOKLYN STAAT EEN SPOOKHUIS

ex9a3250-edit

Door Tom Ronse

Foto’s: Will Star, Shooting Stars Pro

Oktober is de griezelmaand in Amerika. Ter gelegenheid van Halloween  worden huizen, winkels en voortuintjes versierd met nepgraven, spinnewebben uit een spuitbus en monsters allerlei. Plastieken geraamten rammelen in de bomen. Heksen, zombies, vampieren en “killer clowns” dwalen door de straten. Dit jaar was oktober extra griezelig vanwege de verkiezingen. De Mexicaanse kunstenaar Pedro Reyes greep de gelegenheid te baat om in Brooklyn een spookhuis  te ontwerpen waarin de monsters geen fantasie zijn.

Spookhuizen maken deel uit van de Halloween-traditie.  “Ze zijn nooit aanzien als een vorm van kunst maar ze zijn echte folk art”, zegt de 44-jarige Reyes. De monsters die er huizen zijn volgens hem een middel om over onze echte angsten te spreken. Zombies bijvoorbeeld, drukken onze angst voor de armen uit. Frankenstein-monsters doen hem denken aan genetische manipulatie, vampieren aan Wall Street. “Politici gebruiken angst om macht te veroveren”, zegt Reyes. “Het is dus een perfect moment voor een spookhuis dat experimenteert met het meest angstaanjagende dat je vandaag kunt vinden: de politiek.”

Pedro Reyes in het atrium van de Brookyn Army Terminal

Pedro Reyes in het atrium van de Brookyn Army Terminal

Toch zijn de monsters in zijn spookhuis niet zozeer politici dan wel de grote bedrijven die uit winstbejag de wereld naar een afgrond duwen. En die zo machtig zijn dat ze grotendeels ontsnappen aan democratische controle. Vandaar de titel van Reyes’ project: “Doomocracy”.

“Hieronymus Bosch meets Fox News”, zo vat Nato Thompson Doomocracy samen. Thompson, de artistieke leider van Creative Time, de vzw die Doomocracy organiseert, schreef samen met Paul Hufker het script dat de bijna 50 acteurs in het spookhuis uitvoeren. “We houden de maatschappij een lachspiegel voor”, zegt hij.

Het spookhuis (spookdoolhof zou een betere omschrijving zijn) bestaat uit 14 vertrekken waarin acteurs ruim 50 keren per avond een korte sketch opvoeren waarin het publiek betrokken wordt. De voorstelling begint na zonsondergang in de Brooklyn Army Terminal aan de dokken, een perfect spookachtig décor. De verlaten, gigantische gebouwen –de grootste ter wereld, toen ze in 1919 gebouwd werden- doen denken aan films als Metropolis en Brazil . Ze dienden als militair depot. Tijdens de tweede wereldoorlog werkten hier meer dan 55.000 mensen. In het enorme atrium van het grootste gebouw staat een door Reyes gemaakt houten beeld. Het is een afbeelding van het Vrijheidsstandbeeld op een tank,  gebouwd in de stijl van het Paard van Troje. Het symboliseert de Amerikaanse buitenlandse politiek, zegt Reyes. Onder het mom van de vrijheid wordt oorlog gevoerd.

ex9a2541-3

Hier begint het. Samen met mijn partner en tien andere lotgenoten word ik naar een busje geleid. We rijden over het terrein maar plots wordt het busje tegen gehouden door militaire politiemannen. Ze rukken de deuren open, schijnen hun zaklampen in ons gezicht, bevelen ons bars om uit te stappen en drijven ons in een donker gebouw. “Op een rij!” “Handen tegen de muur!”, blaffen ze ons toe. Je weet dat het theater is maar toch gaat je hart wat sneller kloppen.

ex9a2749

Gelukkig duurt het niet lang. De militairen sturen ons naar een stembureau waar een vriendelijk oud dametje –chihuahua op de schoot- ons registreert. We mogen stemmen terwijl we zien hoe in de aanpalende kamer stembriefjes worden versnipperd.

ex9a2688

Dan belanden we in een huiskamer waar we in comfortabele zetels luisteren naar twee huisvrouwen die ons pastelkleurige pistolen proberen te verkopen – “je weet toch nooit, met al die vreemdelingen die in de buurt komen wonen”. Natuurlijk gebeurt er een ongelukje.  Voor we ons daar druk over kunnen maken worden we naar het volgende vertrek geloodst, de wachtkamer van een dokter, met op de muren reclame voor valium, rilatine en andere wonderpillen. Een aan pijnstillers verslaafde vrouw probeert ons te overhalen om van de dokter een voorschrift voor haar te bekomen. Terwijl ze wanhopig pleit, wrijft ze haar vingers zenuwachtig en krijgt ze waarachtig echte tranen in de ogen. Straf staaltje method acting.

Dan belanden we in een rouwkamer waar een begrafenisondernemer op een orgeltje speelt en ons zijn populairste nieuwe modellen van doodskisten toont, gemaakt in het lievelingseten van de overledenen. Kinderen worden het liefst begraven in hun favoriete snoep, legt hij uit. “Every kid wants a candy coffin”, zingt hij zacht, terwijl we naar de volgende statie verhuizen.

ex9a2895-4

We zijn nu op de raad van beheer van een multinational en moeten kiezen tussen een plan dat de tewerkstelling beveiligt en een dat de aandeelhouders  bevoordeelt. Wie het eerste kiest moet langs een trap vier verdiepingen naar boven, krijgt een dienblad met versnaperingen in de handen, wordt behandeld als een latino die nauwelijks Engels kent. Wie zoals ik voor de aandeelhouders koos, mag met de lift naar een cocktail-party in de penthouse van een koppel hip-geklede kunstverzamelaars. De diep-gedecolleteerde gastvrouw geeft me een air kiss  en toont me een schilderij van Christopher Wool dat ze pas gekocht heeft. “FART” , staat er op, in dikke zwarte letters. “I think it’s about racism”, fluistert de dame in mijn oor. Ze wijst naar een model van een ruimteschip dat haar man zich laat bouwen. “Boys and their toys”, zegt ze met een fletse glimlach.

ex9a2963-2-1

Via een zilveren tunnel komen we in het klaslokaal van de toekomst. Een computer-avatar geeft ons geschiedenisles  (“slavernij was niet zo slecht”) en we krijgen kogelvrije schilden om op onze lessenaars te zetten voor als er weer eens een schietpartij uitbreekt. Dan bezoeken we een winkel van de firma “Breathe” die “artisanale Himalaya-lucht” verkoopt in een fel vervuilde wereld. “Alleen God ademt zo’n zuivere lucht in”, zegt de verkoopster.

ex9a3028

Vervolgens worden we getracteerd op een zang en dans-nummertje door anti-abortus-cheerleaders en een virtuele uitstap in de natuur (de echte natuurgebieden zijn geprivatiseerd).  Plots worden de parkwachters die ons rondleiden aangevallen door bizarre figuren- radicale verdedigers van dierenrechten, vermoed ik (zie foto boven dit stuk).

Dan is er nog een zaal  waar we aan de ene kant een echtpaar zien in een huiskamer ergens in het Midden Oosten en aan de andere kant een militaire technicus die van achter zijn computer ergens in Texas raketten afvuurt. Je voelt hoe dat moet aflopen.

doom-8

doom-8b

De laatste kamer is een grimmige commentaar op de verkiezingen: de helft van ons krijgt een Trump-masker op, de anderen een Clinton-masker en dan mogen we voetballen met een wereldbol als bal. Zo te zien zal de wereld deze verkiezingen niet overleven: Na een krachtig schot van een Trump-speler geeft de opblaasbal de geest.

Dan staan we weer op straat. Niet elke kamer was even geslaagd maar de totaalervaring was overweldigend.  Een passende viering van de honderdste verjaardag van de Dada-kunstbeweging.  “Het lijkt grappig”, zegt Thompson, “maar eigenlijk is het om te huilen.”  Helaas zullen niet veel Trump-supporters het spookhuis bezoeken. Voor de Clinton-supporters die dat wel doen is het een waarschuwing: als u denkt dat alles beter en rustig wordt na de verkiezingen, vergist u zich.

(Een licht verschillende versie van dit stuk verscheen donderdag in De Morgen)

November 6, 2016 at 3:33 am 2 comments

Zo Gezegd

 

karl-kraus

Karl Kraus, 1931

 

vonnegut-2003

Kurt Vonnegut, 2003

October 19, 2016 at 3:23 am Leave a comment

Derk Jan en The Donald

4134_detail

Derk Jan Epping in Terzake

In “De Afspraak” liet “Amerikakenner” Derk-Jan Eppink gisteravond zijn licht schijnen over de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Eppink stak daarbij zijn sympathie voor Donald Trump niet onder stoelen of banken en verklaarde zelfverzekerd dat Trump zo een 60% kans heeft om president te worden. Eppink is niet de enige die Trump al in het Witte Huis ziet. Filmmaker Michael More, die je moeilijk van sympathie voor de vastgoedtycoon kunt verdenken, schreef eerder al hetzelfde. En er zijn tenslotte de peilingen die inderdaad meer en meer in de richting gaan van een mogelijke overwinning voor Trump. Dat Trump een gevaar is voor de democratie en de wereldvrede, daar ligt Eppink evenwel niet wakker van. Het Amerikaanse systeem zit immers vol “checks and balances,” aldus Eppink, en de onberekenbare Trump zal ongetwijfeld in toom worden gehouden door het Congres, zijn adviseurs en de buitenlandse bondgenoten.

Zou het? Trump is tot dusver volkomen immuun gebleken voor de pogingen van zijn entourage die hem probeerde “presidentieel” te laten overkomen door de rem te zetten op zijn wilde taalgebruik, zijn ongebreideld narcisme en zijn flagrante leugens. De campagneleider die de kandidaat probeerde in het gareel te krijgen moest zelf de aftocht blazen en hij werd vervangen door een extreem-rechtse hardliner die te situeren valt in de hoek van de racistische en antisemitische, homofobe en islamofobe franje van de Republikeinse partij. Hoe zou de man die in zijn campagne alle regels van politiek fatsoen en elementaire waarheidsgetrouwheid aan zijn laars lapt dan in te tomen zijn als hij, met een mandaat van het volk, de beschikking heeft over alle instrumenten van de macht?donald-trump

Het is goed daarbij te bedenken dat de heer Eppink verre van een onbevooroordeelde laat staan objectieve waarnemer integendeel een rechts-populistische politieke militant is. Eppink zat van 2009 tot 2014 in het Europees parlement als megafoon voor Jean-Marie Dedecker, de brulboei uit Oostende. Nu is hij “senior fellow” bij het London Policy Center, een rechtse denktank in New York. Zelf omschrijft Eppink zijn werkgever als “een denktank die Republikeinse presidentskandidaten van advies voorziet op buitenlands beleid en defensie.” Tot zover deze onbevooroordeelde “Amerikakenner.”

Ook bij de verkiezingen van 2012, toen de Republikein Mitt Romney het opnam tegen de zittende president Obama mocht Eppink in een eindeloze reeks actualiteitsmagazines opdraven als “Amerikakenner.” In “Reyers Laat” liet de waarnemer-politicus zich helemaal gaan in zijn sympathie voor de Republikeinse kandidaat. Op een moment dat een groot deel van de stemmen al geteld was en de overwinning van Obama overduidelijk stelde Eppink dat Romney het zou halen met 315 kiesmannen tegenover 223 voor Obama. “Het wordt niet helemaal een triomftocht, maar veel zal het niet schelen,” waren de woorden van de expert die zijn wensdromen al te nadrukkelijk voor werkelijkheid had genomen. Van dat soort “analisten” verlos ons Heer!

Johan Depoortere

September 20, 2016 at 9:28 am 11 comments

Older Posts


Categories

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 1,637 other followers