Posts tagged ‘vluchtelingen’

NA ONS DE ZONDVLOED

Is alles om zeep of leven we in de beste der tijden? Je hoeft maar even op Facebook te grasduinen om die vraag in een of andere vorm herhaaldelijk te zien terugkomen. In ons tijdsgewricht lijkt het geweld alsmaar toe te nemen – toch is het aantal moorden en doden door oorlog en geweld de afgelopen eeuwen aleen maar afgenomen, schrijft Yuval Noah Harari in de bestseller Sapiens.  

Over de vraag of onze beschaving naar de knoppen gaat heeft ook de ethicus Gie van de Berghe zich gebogen. Op zijn blog “Serendib” schrijft hij onder andere: Uit een peiling van de Sociale Staat van Nederland in april dit jaar, bleek dat zelfzuchtigheid, asociaal gedrag, gebrek aan respect en onverdraagzaamheid meer zorgen baart dan ‘immigratie, zorg of veiligheid’. Er is meer: populistisch nationalisme is aan een opmars bezig, consumentisme is een bedreiging voor de democratie, rede en wetenschap worden in twijfel getrokken. Is er licht aan het eind van de tunnel? Op die vraag heeft ook van den Berghe geen antwoord. Toch kan zijn bijdrage die hieronder in een licht aangepaste versie wordt weergegeven aanleiding zijn tot reflexie en discussie. 

Johan Depoortere

Andere tijden, andere zeden?

Door Gie van den Berghe

Enkele weken geleden stond ik aan de schuiven aan een kassa. Achter mij een jongetje van een jaar of vier met zijn jonge ouders. De bengel schopte een paar keer hard tegen mijn schenen. Ik begreep hem wel: door mij moest hij iets langer wachten op het speelgoed dat voor hem klaar lag. Ma en pa vonden het best grappig. Tot ik het jongetje vriendelijk vroeg wat hij er zou van denken als ik tegen zijn benen schopte? De gulden leefregel (‘behandel anderen zoals je zelf behandeld wilt worden’) viel bij niet in goede aarde bij de ouders. Waar bemoeide ik me mee? Wie dacht ik wel te zijn? Gelukkig was ik, voor een en ander kon escaleren, aan de beurt om mijn ‘speelgoed’ te betalen: contactlijm.

Het gedrag van die bengel, da’s geen probleem; het gebrek aan opvoeding vanwege de ouders is dat wel. Maar heel wat belangrijker is dat deze egocentrische en tot het eigen gezin beperkte houding niet langer uitzonderlijk is in onze welvarende maatschappij. Steeds meer mensen, jong en oud, houden minder rekening met wie niet tot de eigen kring behoort. Wellevendheid lijkt in te krimpen tot ego en gezin, Thuis en Familie.

Een selfie maatschappij

Bijna alle autobestuurders rijden te snel, mensen stappen in en uit hun wagen zonder oog voor aankomend verkeer. Zappen en ‘appen’ achter het stuur, maar niet aangegeven dat je van richting gaat veranderen. Almaar meer mensen rijden door het rood licht, ook fietsers. Anderen de pas afsnijden, voordringen in de file: het is dagelijkse kost geworden. In autovrije straten wijken wandelaars niet meer uit voor fietsers en vice versa. Voetgangers lopen, het hoofd gebogen als voor een opperwezen, berichtjes uit te wisselen met andere afwezige mensen. Onachtzaam botsen ze tegen anderen op. Waarom die verdorie niet uitkijken? Zien ze dan niet dat zij online zijn?! Te veel wandelaars en fietsers gooien te veel afval in gracht en wei. Een deur openhouden voor wie vlak achter jou komt, het is een zeldzaamheid. Op overvolle bussen en trams staat vrijwel niemand nog zijn zitplaats af aan een bejaarde. Een vriendelijke groet tijdens een wandeling of bij het binnenkomen van een wachtzaal wordt zuinig beantwoord, iedereen zit verdiept in ‘sociale’ media. Vrijwel iedereen buigt het hoofd voor de alomtegenwoordige afgod. In naam van grenzeloze communicatie worden we steeds minder communicatief. Twitterende eilanden in een zee van zelfvervulling.

Technologie – van automatische deuren tot ‘slimme’ telefoons – maakt het mogelijk, maar niet noodzakelijk. Van groter belang is dat we met te velen zijn en dat de meesten onder ons zich aan mateloze consumptie kunnen overgeven.Te veel mensen, te veel wensen. Met iedereen rekening houden, altijd vriendelijk en attent zijn – het is niet meer doenbaar. Met de hoed in de hand kom je niet meer door het ganse land.

Attentheid en beleefdheid nemen te veel tijd in beslag, tijd die je toch al te kort komt door de jacht van het moderne leven. De kinderen moeten met de auto naar en van school gebracht, want met al die auto’s is het te gevaarlijk om ze te voet of met de fiets op pad te sturen. Shoppen, consumeren, hamburgeren, zeeën, pretparken, festivallen. De welvarende wereld lijkt wel een vaste foor, een circus met als clown een koning of president. Elke grootstad gaat prat op zijn eigen groot rad. Deze spektakelmaatschappij kost jaarlijks 1,3 miljoen verkeersdoden, waaronder een half miljoen voetgangers en ook nog eens vijftig miljoen gewonden. Verkeersongevallen zijn wereldwijd de belangrijkste niet aan ziekte gebonden doodsoorzaak.1

De eredienst van het IK wordt alleen en masse opgeheven. Bij brood en spelen, voetbal en oorlog. In de anonimiteit van de massa raken individualisme en egocentrisme gekwadrateerd tot ultranationalisme en tomeloze agressie.

Ik erger me aan mijn ergernissen. Ben ik te oud geworden, kan ik niet meer mee met ‘de tijd’? Ben ik aan het verrechtsen? Er is meer aan de hand. Het gaat niet langer om ‘de jeugd van tegenwoordig’, het ‘langharig tuig’ dat ik ooit was. Jong en oud, man en vrouw, alle lagen van de bevolking geven zich over aan zelfzucht. ‘Eerst onze mensen’, de slogan waarmee het Vlaams Belang dit jaar naar de lokale verkiezingen trekt, speelt in op een wijd verbreide tendens.

Uit een peiling van de Sociale Staat van Nederland in april dit jaar, bleek dat zelfzuchtigheid, asociaal gedrag, gebrek aan respect en onverdraagzaamheid mensen meer zorgen baart dan ‘immigratie, zorg of veiligheid’.2

Kortzichtig

Met hoe meer we zijn, hoe minder rekening we (kunnen) houden met anderen. De ‘anderen’ zijn ons te veel aan het worden. Je bent ze beter kwijt dan rijk. Gemeenschapsgevoel en solidariteit verdwijnen als sneeuw en gletsjers voor de opgewarmde Aarde. Migranten worden ‘illegalen’ genoemd, alsof het niet om mensen maar om daden gaat. Onverdraagzaamheid en racisme grijpen om zich heen, ondanks alle geblaat over het tegendeel. Schild & Vrienden, een Vlaamse jongerenbeweging die identiteit en familie in het vandaal voert, maar in geheime chatgroepen racisme, seksisme en naziverheerlijking predikt,3is slechts het topje van de ijsberg. Ze zetelden al in de Raad van Bestuur van de Universiteit Gent, in de Vlaamse Jeugdraad, hadden NVA en Open VLD geïnfiltreerd en al zestienduizend volgers op Facebook.

Het soort racisme en seksisme dat Schild & Vrienden verspreidde (stills uit de Panoreportage)

Identitaire (identiteitspolitieke) jongerenbewegingen – eigen cultuur, taal, westerse waarden, antimigratie – zijn in heel Europa in opmars.4Het internet is overbevolkt door zelfbenoemde trollen, antifeministen, verzetsbewegingen tegen politieke correctheid, rechtse subculturen die met alles de draak steken en vinden dat je zoveel mogelijk ‘te ver’ moet gaan.5De geest is in onze structureel racistisch en seksistisch maatschappij6weer uit de fles. Nationalistisch populisme waart als een spook over de wereld.7

Het aantal vluchtelingen was nog nooit zo groot: 68,5 miljoen mensen, waarvan meer dan de helft kinderen. Veertig miljoen zijn vluchteling in eigen land. Vijfentachtig percent van de rest wordt opgevangen in omliggende buurlanden, extreem armoedige naties die weinig of geen hulp krijgen. Fort Europa wil er triagecentra oprichten om echte vluchtelingen te scheiden van ‘illegale’ gelukszoekers. Selecties in concentratiekampen, waar kennen we dat van?

Zolang we de andere kant blijven opkijken, de derde wereld aan zijn lot overlaten en neokolonialistisch blijven exploiteren, zullen er steeds meer mensen onze kant op vluchten, zullen velen blijven verdrinken in de Middellandse zee, liefst zestienduizend sinds 2014.

De antimigratie en -migranten houding is niet alleen afkeurenswaardig, ze is ook kortzichtig. Het dringt blijkbaar tot weinigen door dat wij noorderlingen over enkele decennia, als het water ons aan de lippen staat, zelf zullen moeten uitwijken naar hoger gelegen gebieden en continenten. Bij één graad meer globale opwarming verdwijnt Europa onder de zeespiegel. Nog een graad erbij en het is gedaan met (zoog)dierlijk leven op Aarde. De oorzaak kennen we met zijn allen: luchtvervuiling, auto’s, vliegtuigen, elektriciteit. Mocht elke aardbewoner over één gloeilamp beschikken, dan kwam er nog eens 30% luchtvervuiling bij. Moeten wij noorderlingen de anderen dan ook op dit vlak blijven discrimineren?8Bedreigingen ‘zijn soms zo groot dat we er liever geen rekening mee houden’.9Of het boiling frog syndrome:een kikker in een schaal met water dat zo geleidelijk wordt opgewarmd dat het dier zijn lichaamstemperatuur kan aanpassen, tot het niet meer de kracht heeft om weg te springen en wordt gekookt.10

Voorbeeldfunctie

Ook in de politiek rukken narcisme, egocentrisme, racisme en ultranationalisme op. Schreeuwlelijke, demagogische presidenten en brullende dictators dienen wereldwijd als rolmodel. Ze loochenen wat ze net verzonnen hebben, liegen tegen de sterren op. Met Donald Trump als schoolvoorbeeld: geobsedeerd door macht, winnaars versus verliezers, ruig seksisme, racisme en het kleineren van al wie zwakker is.11De Washington Post berekende dat de man tot nog toe gemiddeld zes valse uitspraken per dag heeft gedaan.12Een groot deel van zijn kiezers vindt het allemaal geweldig. Zijn niet alle politiekers leugenaars? Hun president komt er tenminste eerlijk voor uit en staat garant voor vertier en wereldwijde opschudding.13

Luilekkerland

Vrijemarktdenken, neoliberalisme en consumentisme hebben een wereldorde en een persoonlijkheidsstructuur gecreëerd, de zogenaamde ‘neoliberale persoonlijkheid’, die een potentieel vernietigend effect heeft op samenleving en democratie.14

Welvaart werd overvloed en die ontaardde in overdaad. Het kan niet op. Alles wordt aan huis geleverd – op geluk na. Mensen geven jaarlijks miljarden uit aan huisdieren; gezelschapsdieren die eenzaamheid opheffen, altijd geaaid, afgeblaft of in de steek gelaten mogen worden. Geld voor voeding, speeltjes, opsmuk, scans, openhartoperaties, chemokuren, begrafenissen en crematies.15In het Wijnegem Shop Eat Enjoy (het vroegere Wijnegem Shopping center) kun je vanaf 15 september voor ‘slechts’ 150 euro gedurende drie uur bijgestaan worden door een persoonlijke shopping assistent. Een uit New York overgewaaid ideetje.16Volgens Christian Louboutin, de schoenmaker die bekendheid verwierf met superhoge hakken en rode zolen, ‘hebben we allemaal dingen nodig die we niet nodig hebben’.17Ook schoenmakers blijven niet bij hun leest.

Alles is te koop, iedereen consument. Ook onderwijs en studenten. In Vlaanderen wordt de overheidsfinanciering voor universiteiten berekend a rato van het aantal ingeschreven én geslaagde studenten. De gevolgen laten zich raden. Hogescholen en universiteiten snoepen elkaar studenten af met voordelen die geen uitstaans hebben met onderwijs. Er wordt  ‘een hele ervaring’ voorgespiegeld, geen voortreffelijke opleiding. Om marktaandeel en uitstraling te vergroten deinen de programma’s uit en worden colleges gegeven in krakkemikkig Engels.18Adolescenten worden in de watten gelegd in plaats van naar volwassenheid begeleid. De klant is koning. Het aantal studenten aan Nederlandse universiteiten is sinds 2000 met 68% toegenomen, maar de financiële middelen hielden geen gelijke tred.19Hoe zou het ook anders kunnen? Er zijn te veel studenten, professoren, slaagkansen en doctoraten. Velen horen niet thuis op een universiteit.

Er wordt beknibbeld op kwaliteit. Kritisch denken, ook over jezelf en eigen meningen, wordt meer af- dan aangeleerd. Scholen en universiteiten verlagen zichzelf tot diplomamolens. Het niveau van studenten, opleiding en leerkrachten daalt.20Toen ik vijftien jaar geleden als gastprofessor aan de Universiteit Gent een mastercursus begon te doceren, kreeg ik als enige richtlijn mee ‘Gie, het is geen buisvak’. Toen ik een paar jaar later een frauduleuze thesis nul op twintig moest geven, maar de studente achter mijn rug ‘haar’ werkstuk met een dertien beloond zag, werd mijn verbijstering als volgt beantwoord door mijn vakgroepvoorzitter (een logicus): “Weet je dan niet wiens dochter dat is! De dochter van de burgemeester van Geraardsbergen!” Koning, keizer, admiraal, bedriegen doen ze allemaal!

De Nederlandse minister van Onderwijs kondigde bij het begin van het nieuwe schooljaar aan dat de druk op de studenten moet verminderen. Er moeten meer eerstejaars door! Het valt nochtans best mee met die werkdruk, en de stress waarover studenten klagen wordt vooral veroorzaakt door niet-academische activiteiten, zoals bijbaantjes om ‘de gewenste levensstijl inclusief meerdere vakanties in stand te houden’.21Studenten lenen almaar meer geld om van meer luxe te genieten. In Nederland steeg de studieschuld vorig jaar van 1 naar 11,2 miljard euro.22

Zolang het nog kan

Nu zo goed als alles op televisie of on line te zien is, kopieer- en terugspoelbaar is, reizen velen naar de andere kant van de wereld om alles met eigen ogen te zien en vast te leggen op de niet langer gevoelige plaat of zelfverheerlijkende selfies. Alles wat je wil kan, met Neckermann.23

Reisagentschap De Blauwe Vogel prijst een onvergetelijk eindejaar aan met een luxe cruise naar en in Antarctica, vliegtuigreizen inbegrepen.24Zes dagen voordien had Avaaz een petitie opgestart om de bedreigde Antarctische wildernis te redden (in bepaalde gebieden overleven slechts twee op 18.000 pinguïnkuikens vanwege de overbevissing en door klimaatverandering veroorzaakte honger). Kun je dit zomaar blauwblauw laten?

Deelnemers aan internationale conferenties, ook die over het milieu, komen van over de hele wereld aangevlogen, terwijl die lezingen en discussies moeiteloos vanop afstand kunnen gebeuren. Nog los van het milieu, zou het vele geld dat hierop bespaard zou kunnen worden naar minderbedeelden kunnen gaan.

Bij de minste aanleiding nemen mensen een goedkope vlucht, ook als de bestemming makkelijk per trein te bereiken is. Vrijwel iedereen weet dat ze het milieu verder om zeep helpen en alleen maar goedkoop reizen op kosten van werknemers van de vliegtuigmaatschappij. In drukke toeristische oorden komt de plaatselijke bevolking in opstand. Ecotoerisme en astrotoerisme (naar donkere landen om helderder sterren te zien) zitten in de lift. ‘Je leeft maar één keer’ en ‘Zolang het nog kan’, krijg ik te horen. Alsof mensen van vroegere generaties dit konden, er geld en tijd voor hadden. Alsof je heen-en-terug van de derde naar de vierde wereld kunt vliegen. Alsof onze kleinkinderen en achterkleinkinderen nog de toerist zullen kunnen uithangen. We gebruiken alles op. Een hedonisme dat aan cynisme grenst.

Weegee,The Tourist,ca. 1940

Tegenkennis

De vrije markteconomie heeft niet alleen bedrijven maar ook mensen geprivatiseerd. Velen zijn hun eigen zelfingenomen, zelfrechtvaardigende, egocentrische autoriteit geworden. Subjectiviteit primeert op objectiviteit. Via het achterpoortje van vrije meningsuiting is het recht op vrijheid van meningsuiting omgeslagen in de overtuiging dat eenieders mening, over wat dan ook, even veel waard is als die van wie dan ook. Rede en wetenschap worden in vraag gesteld.Wat denken die wetenschappers wel?! Mensen op de maan? Klimaatopwarming? Jodenuitroeiing? AIDS? 9/11? Allemaal fabeltjes! Drink rauwe melk en laat je kinderen niet vaccineren! Volgens ‘anti-vaxxers’ doen inentingen veel meer kwaad dan goed. Mede hierdoor kreeg vorig jaar slechts 45% van de dertienjarige Nederlandse meisjes de HPV-prik, een inenting tegen baarmoederhalskanker.25De Italiaanse anti-establishment Vijfsterrenbeweging (Movimento 5 Stelle,) in 2009 opgericht door de komiek en blogger Beppe Grillo) verspreidt al jaren het gerucht dat vaccins autisme veroorzaken (een gerucht dat onder meer terugging op een artikel in The Lancet waarin dit verband werd gelegd, een artikel dat pas na twaalf jaar werd weerlegd en ingetrokken).26Het aantal gevallen van mazelen in Italië is in de voorbije jaren sterk toegenomen. Slechts 85% van de kinderen wordt gevaccineerd. Nu de Vijfsterrenbeweging in de regering zetelt heeft ze de door de vorige, linkse regering ingevoerde vaccinatiewet (10 vaccinaties voor wie school wil lopen) afgezwakt door het verplichte doktersattest te vervangen door een gewone verklaring van de ouders. In Italië beroepen anti-vaxxers zich op keuzevrijheid om privéscholen op te richten voor hun niet gevaccineerde kinderen. Een chemische bom.

Een demonstratie tegen verplichte vaccinatie in Rome, 2017 – Stefano Montesi/Corbis, Getty Images

Dit soort tegenkennis wordt als een lopend vuurtje verspreid via sociale media en het internet. Vierenveertig procent van de volwassen Noord-Amerikanen haalt zijn nieuws uit Facebook, nieuws op maat van de gebruiker. Tweeënzestig procent haalt zijn kennis op sociale media in het algemeen.27Het internet, die overvloed aan ongecontroleerde, door niemand geverifieerde kennis, is voor velen een snelkoppeling naar eruditie in schijn. Meningen en feiten worden door elkaar gehaald. En wie denkt evenveel te weten als de zo gewantrouwde experts, denkt al gauw dat hij/zij nooit fouten maakt en verdraagt nog minder erop gewezen te worden.28De wijsheid van de massa verdringt onderzoek en expertise. De waarheid verdrinkt in een oceaan van irrelevantie. Iedereen beroemd én De slimste mens.

Ook de gevestigde media onderhouden meer dan ze informeren. ‘We gaan live naar’, waarop een ooggetuige verschijnt die alleen vertellen kan dat hij het in Keulen heeft horen donderen. Recent kwam ook bij VTM protest tegen een berichtgeving die voorrang verleent aan ongevallen, branden en weerfenomenen op buitenlands en politiek nieuws.29Het is één grote infotainmentsoep. Mensen braaf, zoet en tevreden houden met spelletjes, prijzen en producten. Ze af en toe ook een beetje bang maken om ze meteen gerust te stellen: wat hebben we het hier goed!30

Toen op 5 september het VRT-Nieuws verkeerdelijk berichtte dat Adolf Hitler in Mein Kampf (1925-26) had aangekondigd dat hij de joden zou uitroeien, probeerde ik te voorkomen dat deze onwaarheid in volgende nieuwsuitzendingen werd herhaald. Aan de telefoon kreeg ik te horen dat de VRT niet telefonisch bereikbaar was en dat ik mocht inhaken. Op het contactformulier dat ik op de VRT website invulde, kreeg ik het automatisch antwoord dat men er naar streefde binnen de 45 dagen te reageren (18 dagen later had ik nog steeds geen antwoord ontvangen). Nieuws laat zich niet meer actualiseren of corrigeren.

Bonheur

Er is teveel van alles. We kampen met keuzestress: welke school, ziekteverzekering, auto, jurk, kostuum, uniform, pannenlap, hebbeding? ‘Ik voel de keuzestress al komen’, afficheert Orange bij een ongelimiteerd aanbod van smartphones voor wie een abonnement koopt (september 2018). In deze door de economie op sleeptouw genomen democratie kun je bijna niet meer ontkomen aan het bombardement van reclame, amusement en oppervlakkige weetjes. We hebben het niet meer in eigen hand. Apps moeten ons redden. Schermtijd van Apple bijvoorbeeld, dat toelaat het gebruik van je smartphone aan banden te leggen.

Volgens sommigen zijn we nog gelukkiger dan we denken.31‘Geluk’ en ‘gelukkig zijn’ worden evenwel niet duidelijk omschreven. ‘Blijer zijn’, meer gelijkheid qua gender en inkomen, de vrijheid zelf te mogen kiezen, je eigen leven mogen bepalen, zoiets, of dat alles samen. Hier kunnen al flink wat kanttekeningen bijgeplaatst worden. Luck is an attitude, dicteert de nieuwe slogan van Martini. Schijn bedriegt niet meer. Benevelde mensen zijn gelukkig zolang ze niet strontzat zijn, niet meer beseffen dat ze bestaan.

Ook Steven Pinker, hoogleraar cognitieve psychologie aan de universiteit van Harvard, vindt dat het met ons beter gaat dan we denken, en dat de zonnige kant van het leven moet primeren.32Always look on the bright side of life,zongen de in groep gekruisigde Monty Pythons al in The Life of Brian (1979), hun hilarische en geruchtmakende persiflage op het leven van Christus. Vrolijk navelstaren, niet somber koffiedik kijken.33

Volgens bovenvermeld artikel zou geluk ook toenemen met de welvaart. Over de derde of vierde wereld wordt evenwel met geen woord gerept. De enen baden in luxe, de anderen verzuipen in miserie. Frankrijk telde in 2016 8,8 miljoen armen, 14% van de bevolking. Mensen die het met minder dan 1026 euro per maand moesten stellen (60% van het gemiddeld inkomen van de bevolking, 1710 euro p/m). Zo’n vijf miljoen onder hen had per maand minder dan 855 euro.34

De kloof tussen arm en rijk wordt steeds dieper; niet breder, de neoliberale maatschappij heeft belastingbetalers en consumenten nodig. De economische ongelijkheid tussen rijk en arm is in de voorbije twintig jaar in heel wat landen toegenomen, zeker in de VS. Globalisering, technologie en liberalisering van de markt hebben hun beloften niet ingelost.35

Menselijk welbevinden en tevredenheid – om het begrip geluk even te omzeilen – houden verre van altijd gelijke tred met welvaart. Welzijn en geluksgevoel zijn relatief, plaats-, context- en tijdgebonden (une bonne heure). Zelfs al ben je relatief welvarend en leid je een comfortabel leventje, als je status daalt of je omgeving dreigt, zul je je minstens een beetje ellendig voelen.

In 1980 moest 44% van de wereldbevolking het met minder dan 2 dollar per dag stellen, nu is dat gedaald tot 10%. Maar het welzijn van mensen hangt vooral af van hun onmiddellijke omgeving. Wie zijn job verliest omdat een multinational nog een fabriek naar een derde wereldland exporteert, maalt er niet om dat de globale economie het goed doet, of dat meer dan een half miljard Chinezen niet langer straatarm zijn.

Het subjectieve welzijnsgevoel wordt niet alleen door de realiteit bepaald maar ook door je waarneming. Zolang we ons via televisie, reclame en sociale media vergapen aan rijkdom en rijken, appartementen van vijfhonderdduizend euro en meer (‘Huizenjagers’, Vier); zolang mensen blijven denken dat er te veel belastinggeld wordt vergooid aan plantrekkers en vreemdelingen, zullen frustratie en ongenoegen toenemen.

Waarde en sociale status worden al te vaak afgemeten aan die van anderen. Status verklaart ook niet alles. Het bon mot ‘slagen volstaat niet, anderen moeten mislukken’, is geen compleet verzinsel. Plotse financiële welvaart van iemand in je directe sociale omgeving tast niet zelden het eigen welbevinden aan.

In deze te welvarende wereld wordt vrijheid veeleer economisch dan politiek bepaald. Zwakken boeten voor economisch sterken. Veel huurders moeten meer dan de helft van hun loon afstaan aan wie per definitie al meer bezit. In Vlaanderen worden gemiddeld dertig huurders per dag uit hun huis gezet (VRT Nieuws,12.9.2018). In studentensteden kamperen bedelaars bij geldautomaten waar jong kapitaalkrachtig volk geld binnenrijft. In derdewereldlanden zoeken arme mensen op de afvalhopen van de welvaart naar iets bruikbaars.

 Foto gemaakt door James Barnett op afvalhopen in Nicaragua36

Neoliberalisme schept ongelijkheid en onzekerheid. Hoe groter de ongelijkheid, hoe meer stress, zorgen, politieke polarisatie en hoe minder sociale verbondenheid.37

Hoe vrij zijn wij verslaafde consumenten, vastgeketend aan bankleningen voor studies, auto’s en huizen; in een wereld-op-slot omdat anderen onze overvloed begeren? ‘Geen buit, geen dief.’

De meesten onder ons hebben te veel te verliezen om nog kritisch en opstandig te zijn. Maar laat ik alsjeblieft fout zijn en zo snel mogelijk ongelijk te krijgen!

1Maarten Lambrechts – ‘Verkeer als doodsoorzaak in 9 infografieken’, MO*, 7 juni 2018 https://www.mo.be/analyse/doodsoorzaak-verkeer

2Claudia Kammer – ‘SCP: leefniveau stijgt maar sociale kloof blijft groot’, NRC Handelsblad,10.9.2018https://www.nrc.nl/nieuws/2018/09/10/scp-leefniveau-stijgt-maar-sociale-kloof-blijft-groot-a1616006

4‘Radicaal rechtse voorhoede’,Tegenlicht VPRO,16.8.2018; De Standaard,7.9

5Zie daarover ‘Rechtsaf naar Kekistan’, Tegenlicht, VPRO,23.8.2018 & Angela Nagle – Kill all Normies. Online culture wars from 4Chan and Tumblr to Trump and the Alt-right, 2017

6Nadia Fadil, KUL-hoofddocent etnisch-culturele minderheden, in Samira Bendadi – ‘Dekolonisatie is een kwestie van herverdeling – én respect’, MO*, 7.9.2018https://www.mo.be/interview/deze-samenleving-structureel-racistisch?utm_campaign=emo&utm_medium=newsletter&utm_source=email

7Timothy Garton Ash – Jesus Rex Poloniae, New York Review of Books,august 16, 2018 –https://www.nybooks.com/articles/2018/08/16/jesus-rex-poloniae/

8Nathaniel Rich – ‘Losing Earth: The Decade We Almost Stopped Climate Change, The New York Times Magazine,1.8.2018https://www.nytimes.com/interactive/2018/08/01/magazine/climate-change-losing-earth.html?hp&action=click&pgtype=Homepage&clickSource=image&module=photo-spot-region&region=top-news&WT.nav=top-news). Zie ook het fotoproject van Kadir van Lohuizen – Where will we go? Rising sea levels,2016 http://noorimages.com/project/rising-sea-levels/

9Tim Flannery – ‘The Big Melt’,NY Review of Books,16.8.2018, p. 60

11Samir Gandesha – ‘The Neo-Liberal Peronality: Charting the rise of Donald Trump’,Institute for the Humanities, Contours Journal,Spring 2017 –http://www.sfu.ca/humanities-institute/contours/issue8/psycho-trump/4.htmlThijs Lijster – ‘De stront van de baas eten’, De Groene Amsterdammer,5 september 2018 https://www.groene.nl/artikel/de-stront-van-de-baas-eten?utm_source=De+Groene+Amsterdammer&utm_campaign=2f8b682713-Wekelijks-2018-09-05&utm_medium=email&utm_term=0_853cea572a-2f8b682713-69885825

12Michiko Kakutani – The Death of Truth,London, William/Collins, 2018, p. 13

13ibid, 82

14Samir Gandesha – From the ‘Authoritarian’ to the ‘Neo-Liberal’ Personality, draft, ttp://www.academia.edu/22774493/From_the_Authoritarian_to_the_Neo-Liberal_Personality

15Daphne van Paassen – Een wandelstok voor Bello, De Groene Amsterdammer, 18 juli 2018 https://www.groene.nl/artikel/een-wandelstok-voor-bello

17NRC Handelsblad, 28 augustus 2018

19NRC Handelsblad,31 augustus 2018

20VRT Nieuws,1.9.2018

22NRC Handelsblad,1 september 2018

24achterop Knack, 22.8.2018

25Frederiek Weeda – ‘Je weet niet of de rest gevaccineerd is’, NRC Handelsblad,25 juni 2018 https://www.nrc.nl/nieuws/2018/06/25/je-weet-het-niet-of-de-anderen-op-de-creche-gevaccineerd-zijn- a1607855?utm_source=SIM&utm_medium=email&utm_campaign=5om5&utm_content=&utm_term=20180626

26Jason Horowitz– ‘Italy Eases Vaccine Law Just as Children Return to School’, The New York Times, 22.9.2018https://www.nytimes.com/2018/09/20/world/europe/italy-vaccines-five-star-movement.html;Laura Eggertson – ‘Lancet retracts 12-year-old article linking autism to MMR vaccines’, CMAJ.JAMC,march 2010 – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2831678/.

27Robert Darnton – ‘The Greatest Show on Earth’, New York Review of Books,28.6.2018 http://www.nybooks.com/articles/2018/06/28/fantasyland-bunk-greatest-show-on-earth/#fnr-2

28Tom Nichols – The death of expertise. The campaign against established knowledge and why it matters,New York, Oxford University Press, 2017 – p 70-109

29De Standaard, 6.9.2018

30Nichols, 139

31Hidde Boersma – ‘Modernisering is de weg naar een beter leven’, De Groene Amsterdammer,15 augustus 2018https://www.groene.nl/artikel/modernisering-is-de-weg-naar-een-beter-leven

33Christiaan Weijts– ‘Leden van de Staten-Generaal: we zien wel’, NRC-Handelsblad,17.9.2018

34‘En 2016, la France comptait près de neuf millions de pauvres’, Le Monde,11.9.2018https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/09/11/en-2016-la-france-comptait-pres-de-neuf-millions-de-pauvres_5353647_3224.html. In Vlaanderen wordt 13,8% van de kinderen in armoe geboren; een verdubbeling in tien jaar tijd (‘Arm Vlaanderen’, Pano, 12.9.2018https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2018/09/12/pano-arm-vlaanderen-5-jaar-later/; zie ook suggesties voor verbetering vanwege Netwerk tegen Armoede; https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2018/09/13/opinie-netwerk-armoede-na-pano/

35Joseph E. Stiglitz – ‘Meet the ‘Change Agents’ Who Are Enabling Inequality’, The New York Times,20.8.2018 –https://www.nytimes.com/2018/08/20/books/review/winners-take-all-anand-giridharadas.html?emc=edit_bk_20180824&nl=book-review&nlid=7317642320180824&te=1&login=smartlock&auth=login-smartlock

Zie ook de sarcastische alternatieve troonrede van Christiaan Weijts – ‘Leden van de Staten-Generaal: we zien wel’, NRC-Handelsblad,17.9.2018https://www.nrc.nl/nieuws/2018/09/17/leden-van-de-staten-generaal-we-zien-wel-a1616808?utm_source=SIM&utm_medium=email&utm_campaign=Vandaag&utm_content=&utm_term=20180922

36Katy Steele – ‘James Barnett, a man who gave up everything he owned to live on the streets and love the poor’,Reporting for the public good,https://publicgoodreporting.wordpress.com/2012/04/23/james-barnett-a-man-who-gave-up-everything-he-owned-to-live-on-the-streets-and-love-the-poor/

Zie ook het fotoproject van Kadir van Lohuizen – Wasteland,2017 http://noorimages.com/project/wasteland/

37Jonathan Rauch – ‘Why Prosperity Has Increased but Happiness Has Not’, New York Times,21.8.2018https://www.nytimes.com/2018/08/21/opinion/happiness-inequality-prosperity-.html?emc=edit_ty_20180823&nl=opinion-today&nlid=7317642320180823&te=1

September 26, 2018 at 10:46 am 1 comment

TRUMP AAN DE SCHELDE

Bart De Wever en de strategie van de angst.

Door Johan Depoortere

Bart De Wever moet met tevredenheid terugkijken op zijn recente optreden in Terzake. De Antwerpse burgemeester kiest zijn mediamomenten zorgvuldig uit en nu was er reden genoeg om de partijcommunicatie in eigen handen te nemen. Zijn goudhaantje Franken lag serieus onder vuur, krachtpatser Jambon slaagt er niet in een geloofwaardige strategie uit te werken voor het zogenaamde “transmigratieprobleem,” “straffe madam” Zemir leek uit de bocht te gaan met haar verzet tegen een islamschool in haar thuisbasis Genk. De leiders van de coalitiepartijen roken bloed en schoten met scherp.

Maar de voorzitter trad hen in Terzake met open vizier tegemoet: het zelfvertrouwen, de assertiviteit, ja de agressiviteit spatte ervan af. De baas zou even de puntjes op de i zetten: ja de – nog op te richten – islamschool in Genk is een gevaar voor de democratie en ja Franken heeft een model op zak voor de oplossing van het migratieprobleem, het Australische namelijk dat zijn doeltreffendheid bewezen heeft: geen enkele vluchteling sterft nog op zee en de kampen op de eilanden in de Stille Oceaan zijn leeg. Nog een ideetje van de voorzitter: pak die “transmigranten” hun mobieltje af en je ziet dat ze België voortaan zullen vermijden als de pest. Probleem opgelost.

Dat het allemaal zover is moeten komen daarvoor is de Duitse bondskanselier Angela Merkel verantwoordelijk: de toestroom van vluchtelingen, de Brexit, de “destabilisatie van de Duitse democratie” – allemaal de schuld van het “Wir schaffen das.” De keizer van Antwerpen klopte zich luidruchtig op de borst: Had hij het immers niet allemaal precies zo voorspeld? En hij haalde er zijn beste Engels voor boven: “I hate to say I told you so.”

Helaas helaas blijkt er met de “oplossingen” uit de koker van de keizer een en ander loos te zijn en lijden de beweringen van De Wever onder een hoog Trumpgehalte. Dat Merkel verantwoordelijk zou zijn voor de “toestroom” van vluchtelingen en alle ellende die daarmee gepaard gaat wordt door de feiten tegengesproken. Onderzoek door het Duitse kwaliteitsblad Die Zeit en de Britse universiteit van Oxford leert dat de vluchtelingenstroom uit Syrië al in 2012 op gang is gekomen, drie jaar vóór de uitspraak van Merkel. Niet de beroemde zin van de Duitse bondskanselier maar de opflakkering van de oorlog in Syrië was daarvan de oorzaak. Na het “Wir schaffen das” is het aantal vluchtelingen in Europa niet toe- maar afgenomen. De opkomst van Alternative für Deutschland waar De Wever naar schijnt te verwijzen is behalve door de immigratiepolitiek van Merkel nog door tal van andere oorzaken te verklaren. De manier bijvoorbeeld waarop de Duitse eenmaking is verlopen die een economische kaalslag heeft veroorzaakt in de voormalige DDR en die een groot deel van de Oostduitse bevolking met diepe frustraties heeft achtergelaten. Sympathiseren met de anti-migratiestandpunten van extreem-rechts en tegelijk krokodillentranen plengen over de teloorgang van de democratie: ziedaar de spagaat van de NVA.

 

Vluchtelingen op het eiland Nauru “Isle of Despair”

Zowel De Standaard als Terzake brachten de dag na het interview met De Wever verhalen over de werkelijke toestand op de eilanden die volgens de NVA-voorzitter “ontruimd” zouden zijn en dus het succes zouden bewijzen van de Australische vluchtelingenaanpak. Het gaat om de eilanden Nauru (in de Stille Oceaan) en Manus op Papoea-Nieuw-Guinea. Daar worden sinds 2013 kandidaat-asielzoekers opgesloten die per boot Australië proberen te bereiken. De levensomstandigheden in de detentiekampen zijn onmenselijk. Het kamp op Manus werd inderdaad eind vorig jaar gesloten, maar de bewoners zijn niet verdwenen; ze dolen rond op het eiland, worden bedreigd door de plaatselijke bevolking en kunnen nergens naartoe, tenzij ze zich bereid verklaren terug te keren naar het land dat ze om veel redenen zijn ontvlucht. “Op Nauru zitten honderden kinderen vast zonder utizicht op een toekomst,” schrijft De Sandaard Dat leidt tot depressies en zelfmoordpogingen. ‘Sommige kinderen zitten er al zo lang dat ze niet langer praten of eten’, zei Daniel Webb van het Human Rights Law Center in Melbourne deze week aan de Washington Post.Tot zover het Australische succesverhaal.

De Wever haalde  nog een tovermiddel uit zijn hoed om de problemen van transmigratie op te lossen: Pak de migranten hun mobieltjes af. De keizer van Antwerpen ziet zich als “minister van binnenlandse zaken, van justitie en nog wat meer” merkte justitieminister Koen Geens sarcastisch op. Hij had eraan toe kunnen voegen dat de NVA-voorzitter zich ook met de wetgevende macht lijkt te vereenzelvigen. Maar een nieuwe wet is blijkbaar niet nodig om de migranten te pesten: nu al klagen tientallen van hen dat de politie hun mobieltje afpakt: de levenslijn in hun precaire omstandigheden. Daar blijft het overigens niet bij: getuigenissen over hondenbeten, verwondingen en agressief gedrag door politiemensen zijn schering en inslag. Niets van dat alles zal wanhopige mensen ervan weerhouden om in of via België een menswaardig bestaan te zoeken. Volgens professor Mirjam van Reisen, voorzitter van het adviesorgaan Europe External Policy Advisors, werkt het afpakken van smartphones om mensensmokkel te stoppen zelfs volledig averechts: “Om mensenhandelnetwerken in kaart te brengen, heb je het vertrouwen nodig van de slachtoffers” zegt ze tegen Apache (maar dat is dan weer een “lasterlijk medium” volgens De Wever).5

In dit gebouw zou een islamitische school moeten komen. Niet als het van de NVA afhangt.

Tenslotte is er de controverse over het voornemen van de organisatie Milli Görüs om een islamitische school op te richten in Genk. Volgens De Wever is Milli Görüs een gevaar voor de democratie. De Duitse veiligheidsdiensten zien “banden met de Sharia, het verheerlijken van terreur en het salafisme” beweerde De Wever in Terzake. Alweer volgens De Standaard blijken die Duitse Veiligheidsdiensten een veel genuanceerder beeld te hebben van de organisatie die overigens haar banden met Turkije wil versoepelen. De Standaard: ‘De leden van de organisatie mogen niet meer in hun geheel tot het extremistisch milieu gerekend worden’, staat in rapporten van de federale (Duitse – jd) inlichtingendienst.’ De alarmkreten van Demir en De Wever zijn dus op zijn minst voorbarig maar passen perfect in de strategie van de angst waarmee de NVA op electoraal succes rekent: angst voor de islam, angst voor migranten, angst voor de drugsmaffia, angst dat uw kinderen geen fatsoenlijk onderwijs zullen krijgen, angst voor Borgerhout, angst voor de Turnhoutse Baan – de lijst is eindeloos. Om de angst op te poken zijn alle middelen goed, inclusief platte leugens en demagogie.

 

1 Zie Knack 12-01-2017 “Factcheck: bracht Merkel met ‘Wir schaffen das’ de vluchtelingenstroom op gang”

2 Zie: https://salonvansisyphus.wordpress.com/2018/09/06/chemnitz-het-lelijke-gezicht-van-duitsland/

3 De Standaard 21-09-2018 Factcheck ‘De opvangkampen zijn leeg’

4 Ibid

6 De Standaard 22-09-2018 Bart De Wever in Terzake: ‘Volgens de Duitse veiligheidsdiensten doet Milli Görüs zich gematigd voor, maar is ze tegen de westerse waarden’

September 22, 2018 at 5:47 pm 4 comments

WAT JE ZEGT BEN JE ZELF

Door Johan Depoortere

De voormalige “Groene” politicus Luckas Vander Taelen is ongelukkig over de manier waarop Joel de Ceulaer in De Morgen van zaterdag 27 januari verslag doet van het debat in de Afspraak, vorige donderdag. Daarin ging Vander Taelen de voorzitter van de Franstalige Liga voor de Mensenrechten, Alexis De Swaef verbaal te lijf. Voor De Ceulaer was dat het zoveelste bewijs dat Vander Taelen “wat migratie betreft de consensus op rechts vertolkt.”

Luckas Vander Taelen, voormalig parlementslid voor Groen en vurige verdediger van de Zionistische apartheidsstaat

Die uitdrukking schoot VDT danig in het verkeerde keelgat. Het is een kwalijke gewoonte van links vindt hij: “ Je zegt of schrijft iets wat tegen een ander standpunt ingaat en je krijgt naar het hoofd geslingerd dat je bij de N-VA hoort.” Nu dat laatste heb ik in het verhaal van De Ceulaer niet gelezen. Vandertaelen bokst dus tegen een stropop. Maar nog merkwaardiger is dat ex-Groene Luckas het argument van “guilt by association” een paar paragrafen verder zelf gebruikt tegen De Ceulaer die zich “op de lijn” zou zetten “van de Brusselse PS of Ecolo, die jarenlang elk geweld hebben gerelativeerd waarbij jongeren van allochtome afkomst betrokken waren.”

Daarmee zit Vander Taelen op zijn overbekende stokpaard. Het is een eeuwenoud en universeel verwijt: links is “soft on crime.” De aanleiding van het “debat” (voor zover in de Afspraak van een echt debat sprake was) vormde het incident op de autowegparking van Groot Bijgaarden waarbij vluchtelingen slaags waren geraakt met de politie. Dat De Swaef de officiële versie in twijfel durfde te trekken levert hem het predikaat van “volleerde jezuïet” op. Ook in zijn repliek gaat Vandertaelen niet nader op de feiten in, wel volgt de loze bewering dat de “getuigenissen van buurtbewoners in Groot-Bijgaarden over agressieve migranten in hun tuinen door de Ceulaer zal (sic) worden afgedaan als racistisch.” Hoe Vandertaelen in het hoofd van De Ceulaer kan kijken is net mysterie van de dag.

Alexis De Swaef, voorzitter van de Franstalige Liga voor de Mensenrechten

Vandertaelen verweet de mensenrechtenadvocaat De Swaef ook dat hij geen “alternatief” immigratiebeleid uit de mouw kon schudden. Maar van een advocaat verwacht je dat hij slachtoffers van alle soorten onrecht verdedigt, niet dat hij een beleidsplan uit zijn hoed zou toveren. Dat is tot nader order het werk van politici (of ex-politici als Vander Taelen) wat niet betekent dat De Swaef – en met hem de mensen die de migranten onderdak verschaffen – geen idee zou hebben over een ander migratiebeleid. Luckas Vander Taelen had bijvoorbeeld kunnen luisteren naar de toespraak van De Swaef op de fameuze betoging die de politierazzia tegen de migranten verhinderde. Daarin stelde hij onder andere voor om de Dublinregeling te hervormen. Dat migranten bij ons vaak geen asiel willen aanvragen heeft ermee te maken dat ze niet naar Italië willen worden teruggestuurd. De Dublinregeling legt overigens een onvevenredige last op de schouders van landen als Griekenland en Italië en ook dat verklaart voor een deel de vluchtelingenproblematiek in de rest van Europa.

Paul Collier, migratiespecialist

Maar op het struk van migratiepolitiek komt de rechterzijde niet verder dan het tot op de draad verslaten TINA- principe: There is no Alternative. Dat is onzin. Kijk naar de talloze rapporten en artikels van experts zoals Leo Lucassen (De Standaard van 27 januari) of Paul Collier in een interview met Knack (29-11-17) en vele anderen. Die zijn het zelden met elkaar eens maar toch klinkt bij deze experts bijna steeds het advies: crëeer toekomstmogelijkheden voor jongeren in de landen van herkomst, organiseer legale en veilige immigratie van beperkte aantallen mensen uit bepaalde landen, en ja versterk de buitengrenzen. Maar dat we op de manier waarop we nu bezig zijn onmogelijk de toestroom van migranten kunnen tegenhouden die armoede en vervolging ontvluchten, daarvan is zelfs Herman De Croo – geen icoon van links – overtuigd. Het tragische is dat een vluchteling op de autoweg moest sterven om ten overvloede het failliet te bewijzen van een beleid dat niets beters weet te verzinnen dan repressie.

Dit artikel verscheen eerder in een licht gewijzigde vorm in de digitale uitgave van De Morgen (31 januari)

February 1, 2018 at 7:56 pm 1 comment

BRUSSEL IS CALAIS NIET

Vluchtelingen – ook “transmigranten” genoemd – in het Maximiliaanpark, Brussel

Vluchtelingen in huis opvangen: het is op het eerste gezicht niet vanzelfsprekend. Yoon Daix, één van de initiatiefnemers van het “Burgerplatform voor overnachtingen” vertelde tegen Al Jazeera hoe hij de eerste keer alle keukenmessen verstopte vóór hij zijn Afghaanse gasten ontving. Sindsdien neemt Yoon soms tot acht of méér vluchtelingen op zodat de hele oppervlakte van zijn Brussels appartement is ingenomen door slaapzakken en luchtmatrassen.

Yoon Daix, één van de vrijwilligers die elke avond onderdak en vervoer organiseren voor de vluchtelingen in het Maximiliaanpark.

Zelf hadden we eerst ook wat koudwatervrees. De beloning echter: het leed van de wereld krijgt een gezicht. Vluchtelingen zijn niet langer een categorie, maar jonge mensen met een voor- en achternaam, met een familie en een geschiedenis. Met verhalen die de haren ten berge doen rijzen. Met meer dan 30000 (volgens de organisatie) zijn we nu, gewone burgers die doen wat je van de overheid zou mogen verwachten: verhinderen dat in een rijk land als het onze mensen in de kou op straat moeten slapen, of het nu gaat om “illegalen”of niet. Zelf kan ik bij deze vluchtelingencrisis niet nalaten aan mijn eigen familiegeschiedenis te denken: mijn grootouders zijn met mijn moeder en haar acht broers en zussen ruim vier jaar lang in de Eerste Wereldoorlog grootmoedig opgevangen in het Zuidfranse stadje Graulhet.

Mijn grootouders met negen van hun tien kinderen in 1914, kort na hun aankomst in Graulhet.

Meer dan drieduizend mensen zijn er zondagavond in geslaagd een aangekondigde politieactie tegen de vluchtelingen in het Maximiliaanpark te verhinderen door een menselijke ketting te vormen en het park met een cordon af te sluiten. Het succes van de actie verbaasde zelfs de organisatoren, het “Burgerplatform voor overnachtingen” dat er al maandenlang in slaagt de gestrande vluchtelingen elke avond een warm bed en een maaltijd te bezorgen. Het onverhoopte resultaat van de actie op zondag was te danken aan de medewerking van mensen binnen het politie-apparaat of zelfs de regering en de mobilisatie via sociale media. De berichten op Facebook over het geplande politieoptreden doken minder dan 48 uur op voorhand op. Het volstond om duizenden mensen uit verschillende delen van het land te motiveren om naar Brussel te reizen en deel te nemen aan het verzet.

Zondag 21 januari: een massa van 3000 mensen verhindert met een menselijke ketting de  politierazzia in het Maximiliaanpark

Het Burgerplatform wil met zijn actie in de eerste plaats een schrijnende humanitaire nood lenigen onder het motto dat een beschaafd land mensen niet in de kou op straat laat slapen, of het nu om “illegalen” gaat of niet. Maar de betoging van zondagavond had duidelijk ook een politiek karakter: verzet tegen de migratiepolitiek van deze regering, vooral belichaamd door de NVA-boegbeelden Jan Jambon en Theo Francken. De mantra van dat tweetal is dat “Brussel geen tweede Calais” mag worden. Doordacht beleid wordt hier vervangen door een gemakkelijke slogan die de burger angst moet aanjagen en die harder politieoptreden moet verantwoorden. Theo Francken gaat nog een stap verder en kondigt in onheilspellende bewoordingen een “mogelijke veldslag” aan op de autowegparkings waar transmigranten in vrachtwagens proberen te klimmen om op die manier het Verenigd Koninkrijk te bereiken.

Maar Brussel is geen tweede Calais en het ziet er ook niet naar uit dat het dat in de naaste toekomst zal worden. In het Maximiliaanpark verzamelen zich elke avond zowat 500 mensen – lang niet de 15000 die in Calais een onhoudbare toestand creëerden. En laat het nu net de gewone burgers zijn uit Brussel, Vlaanderen en Wallonië die door hun opvang voorkomen dat de situatie uit de hand loopt. De bewering van minister Jambon, dat de recente beslissing van de regering om Soedanezen voorlopig niet naar hun land terug te sturen voor een “exponentiële toename” van hun aantal heeft gezorgd, steunt nergens op. De spook-Soedanezen lijken als twee druppels water op de spookmoslims die de minister na de aanslagen in Brussel op straat meende te zien dansen.

Staatssecretaris voor migratie Theo Francken herhaalt tot vervelens toe de meme dat hij “de puinhoop” opruimt die door zijn “linkse voorgangers” is achtergelaten. Maggy De Block en Melchior Wathelet als linkse rakkers – het is eens een heel nieuw inzicht. Erger is dat de puinhopen zich net onder het beleid van Francken hebben opgestapeld. Laten we wel wezen: Francken is niet de enige verantwoordelijke daarvoor. Het Belgische en Europese migratiebeleid deugt aan geen kanten met een mislukt spreidingsplan, de schandelijke Turkijedeal, concentratiekampen in Griekenland en doden op zee: een blijvende smet op het Europa dat zich zo graag op de borst klopt over onze “waarden en normen” – onze “superieure samenleving” om het met Gwendolyn Rutten te zeggen. En bijna elke dag opnieuw blijkt de medeplichtigheid van Europa met de slavenhandelaars en folteraars in Lybië, het land dat dank zij onder andere Belgische en Franse bommen nu in de greep zit van krijgsheren en criminelen.

Moeten de grenzen dan open? Geenszins, integendeel: geen enkel land kan zich een ongecontroleerde instroom veroorloven. Dat zou overigens ook de landen van herkomst een slechte dienst bewijzen. Het zijn immers de sterkste en meest ondernemende jongeren – en vaak ook die met de nodige financiële middelen – die hun toekomst in Europa zoeken maar daarmee ook de kansen onbenut laten om hun eigen land vooruit te helpen. De internationaal gerenommeerde migragtiespecialist Paul Collier pleit daarom voor gecontroleerde migratie waardoor bijvoorbeeld Afrikaanse jongeren in Europa tijdelijk ervaring kunnen opdoen en die ervaring na hun terugkeer ten goede laten komen van hun eigen land. Collier wijst (in een interview met Knack) op het voorbeeld van Soedan: er werken méér Soedanese dokters in Londen dan in heel Soedan. Nadat een arm land als Soedan hun opleiding heeft bekostigd worden ze met het vooruitzicht van hoge salarissen naar Engeland gelokt, een regelrechte schande vindt Collier. Zijn besluit: “Wij zouden geschoolde mensen naar Afrika moeten sturen en meer jonge Afrikanen moeten opleiden, op voorwaarde dat ze na hun studie terugkeren.” Uit eigen ervaring weet ik dat de meeste vluchtelingen zich onwaarschijnlijke illusies maken over wat hen in Europa – of het Verenigd Koninkrijk – te wachten staaat. Informatiecampagnes in de landen van herkomst zouden de kandidaat-migranten minstens moeten voorbereiden op de harde realiteit. Misschien het bescheiden begin van een realistischer en humaner nieuwe Europese migratiepolitiek met op termijn legale migratiekanalen.

Paul Collier

Dat we de migratiestroom door wetten en patrouilleboten zullen tegenhouden is een illusie. Zelfs Herman De Croo – geen linkse jongen – is daarvan overtuigd geraakt. Maar door legale, gecontroleerde immigratie in veilige omstandigheden onmogelijk te maken krijgen we wat we nu meemaken: slavenhandel en folteraars in Lybië, duizenden doden op de Middellandse Zee en massa’s jongeren die met de illusie van de hoop op een beter leven door de straten van Europa dolen.

Johan Depoortere

Een kortere versie van dit artikel verscheen eerder in De Morgen

January 25, 2018 at 12:04 pm 1 comment

HULPELOOS

Kaarsen voor de slachtoffers in Oregon

Kaarsen voor de slachtoffers in Oregon

Tom Ronse

Zelfs Obama leek zich machteloos te voelen. In zijn commentaar op de slachtpartij in Oregon, die eens te meer het werk was van een psychisch gestoorde, vereenzaamde jongeman die zich, volkomen legaal, een arsenaal van militaire wapens had aangeschaft, toonde de president zich verontwaardigd en bitter maar ook vermoeid en hulpeloos. “Op een of andere manier is dit routine geworden”, zei hij. “De verslaggeving is routine. Mijn reactie hier op dit podium is routine. De conversatie in de nasleep is routine. We zijn er verdoofd tegen geworden.”Hij sprak de hoop uit dat het land zou nadenken over de vrije wapenverkoop maar formuleerde niet één voorstel om die aan banden te leggen. Zo’n voorstel zou immers geen kans maken in het Congres, waar voor een ruime meerderheid “Gun control is not the answer” een dogma is dat boven de feiten staat. Wat dan wel “het antwoord” is weten die politici ook niet behalve dat ouders hun kinderen beter moeten opvoeden.  Maar voor de rest moeten we ermee leren leven. “Stuff happens”, zo luidde de reactie op de slachtpartij van de Republikeinse presidentskandidaat Jeb Bush. Die uitspraak vat de schouder-ophalende houding van vele Amerikanen goed samen. Of zoals de titel van een stuk in het satirisch blad The Onion het formuleerde: “No Way To Prevent This” says only Nation Where This Regularly Happens.”

Een citaat:

“This was a terrible tragedy, but sometimes these things just happen and there’s nothing anyone can do to stop them,” said Ohio resident Lindsay Bennett, echoing sentiments expressed by tens of millions of individuals who reside in a nation where over half of the world’s deadliest mass shootings have occurred in the past 50 years and whose citizens are 20 times more likely to die of gun violence than those of other developed nations. “It’s a shame, but what can we do? There really wasn’t anything that was going to keep this guy from snapping and killing a lot of people if that’s what he really wanted.” At press time, residents of the only economically advanced nation in the world where roughly two mass shootings have occurred every month for the past six years were referring to themselves and their situation as “helpless.”

Enkele dagen later, het bombardement van het hospitaal van Kunduz, en weer kwamen de kopstukken op tv om te zeggen dat hun hart bloedde voor de slachtoffers. En opnieuw, dat schouderophalend “stuff happens”. De generaals en ministers stelden het wel niet zo cru als Jeb Bush maar het kwam op hetzelfde neer. In een oorlog is collateral damage nu eenmaal overmijdelijk.

kunduz-msf-kliniek

De MSF-kliniek in Kunduz

En de oorlog stopzetten gaat niet. Ook wat dat betreft zijn we hulpeloos.  In Syrie vecht intussen haast half de wereld, de burgerbevolking vertrappelend. Niemand heeft een werkbaar idee over hoe die waanzin kan gestopt worden. Niemand heeft een oplossing voor de volksverhuizing die erdoor op gang komt. Te meer omdat die niet enkel gestuwd wordt door oorlog maar ook door armoede, werkloosheid, uitzichtloosheid die onvermijdelijk groeien naarmate  arbeidskracht overbodig wordt in de automatiserende  global assembly line. De menselijke drang om te overleven botst met economische wetten die we hulpeloos ondergaan want we vinden ze zo evident als de seizoenen en even onaantastbaar.

De belangrijkste habitat van mensen vandaag is de slum, de krottenstad. De jeugdwerkloosheid loopt in sommige landen op tot meer dan 80 procent. Geen wonder dat velen van hen geen andere toekomst zien dan misdaad of huursoldaat worden of martelaar die in de hemel zal beloond worden met 70 sexy maagden. Of vluchten.

refugees

De stroom van vluchtelingen naar Europa doet me denken aan de Titanic. Aan de paniek van de bevolking in de onderste dekken, toen het water begon binnen te stromen in dat onzinkbaar gewaande wonder van de moderne technologie. Om niet te verdrinken vluchtte iedereen die kon naar boven. In de hogere dekken probeerden sommigen de vluchtelingenstroom tegen te houden door, zoals de Hongaren, deuren op slot te doen. Maar vele anderen verwelkomden hen, gaven hen droge kleren en warme soep. Alles leek nog normaal op de opperste dekken. De restaurant was open, het orkest speelde, er was nog niemand aan het verdrinken en de kapitein verzekerde iedereen dat het schip op de goede weg was. Maar het zonk dieper en de vluchtelingenstroom verminderde niet. De stemming van de bewoners van de hoogste dekken keerde. Er werd steeds meer gepleit om de deuren dicht te houden en het teveel aan vluchtelingen overboord te gooien. Want we zijn machteloos om hen te helpen, werd er gezegd, machteloos om de oorzaak van hun vlucht weg te nemen. We moeten denken aan onze eigen plaats in de reddingsboten.

mural on migrants

De metafoor klopt niet. De passagiers van de Titanic waren inderdaad hulpeloos; er was niets dat ze konden doen om het zinken van het schip te beletten.  Wij denken alleen dat we hulpeloos zijn, dat we niets kunnen doen aan het wapengeweld, aan de natuurrampen, aan de epidemie van depressie en andere psychosociale ziekten, aan de onzekerheid, aan de oorlogen, aan de vluchtelingenstroom. Maar we veroorzaken ze allemaal zelf, er is geen ijsberg die ons lot onvermijdelijk maakt.  Maar het voelt wel zo, alsof we er niets aan kunnen doen. Behalve stemmen in onze democratische verkiezingen. Dat verandert weliswaar niets ten gronde maar zo hebben we toch een beetje het gevoel dat we niet helemaal machteloos zijn.

Hier in de VS hebben we de permanente verkiezingscampagne.  Presidentsverkiezingen zijn er maar om de vier jaar maar ze worden voorafgegaan door een jaar van spannende voorverkiezingen. Die worden op hun beurt voorafgegaan door jaren van campagne voeren waarbij de kiezer al via opiniepeilingen zijn voorkeur kan uitspreken en zelfs kandidaten kan elimineren.  De twee partijen zorgen voor een ruim aanbod van kleurrijke figuren. De debatten halen hoge kijkcijfers. Het is fascinerende entertainment. En spannend: wie de winnaar (of winnares) wordt is onvoorspelbaar.  Wat wel voorspelbaar is, is dat hij of zij de oorlogen van zijn/haar voorganger zal voortzetten en zich hulpeloos zal voelen tegenover het wapengeweld, de klimaatsverandering en al de rest.

titanic now

http://www.theonion.com/article/no-way-prevent-says-only-nation-where-regularly-ha-51444

October 7, 2015 at 3:39 am Leave a comment

DE ‘VERGETEN’ BUUR VAN SYRIË

Vluchtelingen (cijfers vorig jaar)

Vluchtelingen (cijfers vorig jaar)

 

door Lucas Catherine


Soms denk ik dat mijn geografische kennis leemten vertoont. Zo hoor en lees ik overal hoe de buurlanden van Syrië massaal vluchtelingen opnemen. De voorlopig meest recente cijfers:
Turkije: één miljoen achthonderd duizend Syrische vluchtelingen;
Libanon: één miljoen tweehonderd duizend;
Jordanië : zeshonderd duizend.
Maar… volgens mijn oude schoolatlas en zelfs volgens The Times Atlas heeft Syrië ook nog een ander buurland, Israël.
Israël, dus : nul vluchtelingen, nul, nefes in het hebreeuws.

UN in Golan

UN in Golan

 

“We kunnen nu zien wat er gebeurt als landen grip verliezen over hun grenzen”, zei de Israëlische premier Netanyahu (NRC 6 september). Hoewel hij niet specifiek verwees naar de vluchtelingencrisis in Europa, leek hij daar volgens persbureau AP wel op te doelen. Israël moet de grenzen goed controleren om te voorkomen dat het land wordt “overspoeld met infiltranten, arbeidsmigranten en terroristen”. Daarom heeft Netanyahu naar eigen zeggen opdracht gegeven een hek te bouwen aan de oostgrens van Israël. (Haaretz 13/9/20015). Voorts heeft hij een stilzwijgend pact gesloten met het Islamitisch Nusra front, dat iets verderop dan de Golan zijn eigen islamitische terreurstaat heeft uitgebouwd. Gepensioneerd generaal Michael Herzog, een voormalig stafchef verklaarde aan The Wall Street Journal “Nusra is a unique version of al-Qaida. They manage to cooperate with non-Islamist and non-jihadi organizations in one coalition … They are totally focused on the war in Syria and aren’t focused on us.” Ze laten Israël dus gerust. Nusra verdreef in juni wel de UNO vredestroepen op de Golan, zo waren er niet langer pottenkijkers die konden lekken over dit monsterverbond.

De premier stelt ook: “Israël is een klein land, we hebben niet de geografische en demografische mogelijkheden om de vluchtelingen op te vangen.” (nogmaals de krant Haaretz).

Dan haal ik mijn Atlas boven, maar u mag googlen op Wikipedia. Vergelijken we Syrisch buurland, Israël even met dat andere buurland, Libanon. Libanon heeft een oppervlakte van 10.000 km² , Israël is dubbel zo groot: 22.000 km². Libanon heeft een bevolkingsdichtheid van 562/km², Israël van 354/km² dat is 2/3de meer ruimte in Israël, maar volgens Netanyahu is het land dus te klein. Die nul/nefes aantal Syrische vluchtelingen in Israël tegenover de meer dan één miljoen in Libanon heeft dan ook helemaal niets met geografie te maken maar alles met de aard van het beestje. Libanon is namelijk een open staat. Israël niet. Israël is volgens zijn onafhankelijksverklaring van 14 mei 1948 “een Joodse staat”, een staat van alle joden ter wereld, en alleen van hen, zoals Theodor Herzl het formuleerde. Herzl is de stichter van de politieke beweging, het zionisme. Hij heeft Palestina gekoloniseerd en Israël opgericht; zijn foto hangt dan ook in alle openbare gebouwen. Volgens Herzl is Israël dus een staat voor enkel en alleen maar joden. De apartheidsstaat Israël wil en kan dan ook geen niet-joden opvangen. Ze hebben al last genoeg gehad om de oorspronkelijke Palestijnse bevolking grotendeels te verdrijven.

Golanhoogte

Golanhoogte

Israël zou nochtans wel wat kunnen doen, in een Syrisch territorium dat ze controleren, de Golanhoogte. Dit is volgens internationaal recht en volgens geen enkel land Israëlisch grondgebied, wel Syrisch grondgebied. Israël bezet sinds 1967 namelijk 1.200 km² van de Syrische Golan, een gebied groter dan de provincie Waals-Brabant. Daar zouden ze nogal wat Syriërs kunnen opvangen, heel wat meer dan in het Brusselse Maximiliaanpark.

Maar ja, dat zou ingaan tegen de principes van deze koloniale apartheidsstaat.

Van Lucas Catherine verschijnt in november ‘Jihad en kolonisatie’, met ook een bijdrage van Kareem el Hidjaazi.

September 16, 2015 at 3:45 pm 9 comments

KLEINE VERKLARENDE WOORDENLIJST

a133fbda-50b8-11e5-ba54-2bbfeeea3748_web_scale_0.295858_0.295858__

Politici zijn meesters in verhullend, misleidend en Orwelliaans taalgebruik. Met dat laatste wordt bedoeld dat woorden van politici vaak net het tegenovergestelde betekenen van wat ze beweren.

In het vluchtelingendebat spat het Orwelliaans taalgebruik van de muren.

Daarom deze Kleine Verklarende Woordenlijst, die voor aanvulling vatbaar is. Suggesties welkom.

Johan Depoortere

media_xl_4515834

Vluchtelingencrisis: crisis veronderstelt een tijdelijke problematische toestand. Vluchtelingen zijn van alle tijden en overal ter wereld.

Gemeenschapsdienst: verplichte tewerkstelling, dwangarbeid (De nazis gebruikten hetzelfde woord in die betekenis)

Antwerpen/Doornik/Vlaanderen/ België is vol

variant:

De limiet van ons absorptievermogen is bereikt: Rot op

Rechten en plichten, integratie: Aanpassen of oprotten

Ik ben geen racist, maar…: Ik zal nooit toegeven dat ik een racist in hart en nieren ben

Er zijn grenzen aan de solidariteit: Dat ze het zelf uitzoeken

September 1, 2015 at 4:50 pm 6 comments


Categories

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 1,581 other followers