IS DIT EEN OORLOG?

gaza-photo

De zoveelste oorlog tussen Israël en de Palestijnen – zo beschrijven de meeste media het gewapende conflict dat met de Israëlische aanval op Gaza weer is opgelaaid tot een orgie van geweld. Een oorlog is een gewapende strijd tussen twee min of meer gelijkwaardige vijanden. Wat we in Gaza zien is iets totaal anders: het is de naakte agressie van een door supermacht Amerika bewapend en gefinancierd leger tegen een weerloze burgerbevolking. Andermaal geven de gevestigde media door hun woordgebruik blijk van pro-Zionistische  vooringenomenheid. Aan Palestijnse kant “vallen slachtoffers” – of “burgers komen om.” Alsof het om een verkeersongeluk of een natuurramp zou gaan. Accurater zou zijn: “burgers worden gedood” als gevolg van een doelbewuste militaire en politieke strategie – daarover later meer. Wat zich in Gaza afspeelt is geen oorlog maar staatsterrorisme.

Objectiviteit als leugen

Israel under renewed Hamas attack” was op 8 juli de headline van de BBC, de “moeder van de objectieve journalistiek.” Blaming the victim is een oud spel. Ludo Abicht, een man die zich graag op de borst klopt als “onpartijdige” en “objectieve” waarnemer van het conflict in het Midden Oosten doet in een bijdrage voor deredactie.be hetzelfde. De Palestijnen hadden alle ellende kunnen voorkomen door de moord op drie Joodse jongeren publiek af te keuren. George Orwell is helemaal terug: terrorisme is “oorlog” als de terroristen een uniform dragen en superwapens ter beschikking hebben. Schijnmaneuvers en rookgordijnen heten “vredesproces.” Israël, een land dat al meer dan een halve eeuw Gaza en de Westbank illegaal bezet, zijn niet-Joodse bevolking discrimineert, collectieve straffen uitdeelt en tegenstanders zonder vorm van proces vermoordt, wordt de “enige democratie in het Midden Oosten” genoemd. “Vrede” in Gaza betekent voortzetting van de blokkade, uithongering van de bevolking, vernietiging van de infrastructuur en dood door drones. Zie: http://www.bostonglobe.com/opinion/2014/07/19/deprivation-gaza-strip/6HybezDQv6N0lGzsVWoB4N/story.html

ludo_abichtaaaa

Ludo Abicht

Een moord die van pas kwam

De aanleiding tot deze nieuwe golf van staatsterrorisme is de moord op drie jonge Joodse Israëli’s. Voor premier Netanyahu genoeg om alle registers van de haatpropaganda open te trekken. Netanyahu wees zonder enig bewijs Hamas als de schuldige aan en noemde de Palestijnen “menselijke beesten.” De moord op de Israëli’s was een zinloze daad van geweld, maar met het incident is meer aan de hand dan op het eerste gezicht lijkt. Alles wijst erop dat niet de dood van de Israëli’s maar de herwonnen eenheid tussen de Palestijnse rivalen Hamas en de PLO de ware aanleiding was voor de huidige escalatie. De drie Israëlische jongeren werden op 12 juni op de Westbank als vermist opgegeven, kort nadat Washington de Palestijnse eenheidsregering had erkend. Voor Netanyahu kwam de tragedie als een godsgeschenk. Hij zette onmiddellijk een grootscheepse internationale public-relationscampagne op, waarin Israël zoals steeds de rol van het onschuldige slachtoffer werd toebedeeld.

1404789174983.cached

Ayalet Shaked. Het ultra-nationalistisch parlementslid verdedigt zich door te verklaren dat de tekst op haar Facebookpagina een oud citaat is van een bevriende journalist.

Op de Westbank begon een koortsachtige “zoektocht” naar de vermiste Israëli’s. In werkelijkheid wisten de Israëlische inlichtingendiensten en de regering al enkele uren na de verdwijning dat de jongeren met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid dood waren. Ook de voornaamste verdachten waren geïdentificeerd. Maar het publiek en zelfs de ouders van de jongeren werden in de illusie gelaten dat ze nog in leven waren. De pers kreeg het verbod om details over het onderzoek mee te delen. In plaats van de verdachten te arresteren gingen veiligheidsdiensten en militairen als bezeten tekeer in Palestijnse dorpen en steden. Onder het mom van “zoektocht” werden huizen opgeblazen en vrijwel alle leiders van Hamas gearresteerd. Zes Palestijnse jongeren – zeven volgens sommige bronnen – werden bij die actie gedood. Het Israëlische publiek werd intussen in een tsunami van haatpropaganda voorbereid op wat komen zou: de collectieve bestraffing van de 1,8 miljoen inwoners van Gaza. Ayalet Shaked, een lid van de regeringspartij Jewish Home riep in haar Facebookpagina op tot massamoord op de Palestijnen. Ook vrouwen en kinderen moeten volgens het parlementslid worden uitgeroeid: zij zijn immers de terroristen van morgen en hun moeders. De gelijkenis met de antisemitische propaganda van de Nazi’s is moeilijk te ontkennenVoor details zie:http://electronicintifada.net/content/netanyahu-government-knew-teens-were-dead-it-whipped-racist-frenzy/13533

Right wing demo, Jerusalem, 4.7.2014

Rechtse betogers roepen om wraak voor de moord op drie Israëlische jongeren

Gras maaien

The IDF does everything possible to limit civilian casualties in Gaza. Hamas exploits these efforts by encouraging Palestinian civilians to ignore the IDF’s warnings. Zo staat het te lezen op de website van de Israëlische Strijdkrachten (IDF). De meer dan 300 Palestijnse slachtoffers zijn dus in het militaire jargon “collateral damage.” en ook dat is een Orwelliaanse leugen. De uitleg van het IDF is dat de burgers van Gaza tegen de bombardementen gewaarschuwd worden met pamfletten en met de zogenaamde “knock on the roof” – een lichtere raket als voorbode van het hoofdmenu. De bewoners van een gebouw in Gaza krijgen op die manier een vijftal minuten de tijd geeft om zich in veiligheid te brengen. Vijf minuten: dat is het cynisme voorbij.

In werkelijkheid heeft het er alle schijn van dat burgers het echte doelwit zijn van de Israëlische terroristische actie. Het doel van Operatie “Beschermende Klif” is de rust in Gaza herstellen; het middel: burgers doden. Dat schrijft niet een fanatieke jihadist of anti-semiet maar de alom gerespecteerde Israëlische journalist Gideon Levy. De bevolking moet voldoende lijden om haar leiders van Hamas ervan te overtuigen dat de raketbeschietingen tegen Israëlische steden niet lonen, dat de prijs voor de burgers van Gaza te hoog is. Het is dezelfde gedachtengang die de geallieerden in de Tweede Wereldoorlog motiveerde tot de criminele bombardementen die Duitse steden tot as en puin reduceerden en de bevolking decimeerden.. Het werkte toen niet, het werkt ook nu niet, maar intussen zijn er geen woorden voor het immense lijden van weerloze burgers.

Niet het einde van Hamas is het doel van Israël – dat zou immers de deur openen voor nog veel radicalere krachten. De bedoeling is de Palestijnse verzetsbeweging voldoende te verzwakken en tot voor Israël beheersbare proporties te reduceren. Daarvoor hanteert Israël een “Map of Pain” een diabolisch instrument om de pijn te doseren die nodig is voor de Zionistische doeleinden. Ook in de vorige “oorlogen” in 2008 (Operatie Gegoten Lood) en in 2012 (Pilaar van Defensie) waren burgers en hun bezittingen het echte doelwit. Het rapport van de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties onder leiding van de Amerikaanse rechter Richard Goldstone stelde dat “De buitenproportionele destructie en het gebruik van geweld tegen burgers” deel uitmaakte van “een doelbewuste (Israëlische) politiek.”

“Het gras maaien” zo heet die politiek in het jargon van de Israëlische militairen, die ongetwijfeld een patent hebben op het bedenken van cynische codenamen. “Het gras” dat zijn immers de burgers die omkomen in de “precisiebombardementen.” Maar ook in de periodes van “vrede” tussen de steeds terugkerende massale Israëlische aanvallen is het gras niet veilig. Volgens de Israëlische mensenrechtenorganisatie B’Tselem vielen in 2006 in één jaar 600 Palestijnse doden in Gaza. Sinds 2000 is de dodentol opgelopen tot 4000 met 20000 gewonden, het resultaat van de huidige “maaibeurt” niet meegerekend. Zie: Mouin Rabbani, Israel Mows the Lawn

An-honest-Israeli-Jew-tells-the-Real-Truth-about-Israel1

Miko Peled

De moord op de Israëlische jongeren was het zoveelste incident in een lange reeks gewelddaden aan beide kanten. Een kettingreactie zonder einde en begin, zo lijkt het wel. Maar er is wel degelijk een begin, niet de stichting van de staat Israël in 1948, maar de Zionistische kolonisatie sinds het begin van vorige eeuw. De Zionistische ideologie, gebaseerd op de mythe van de “terugkeer” en de superioriteit van het Joodse volk, is al decennia lang de verantwoording voor grondroof, bezetting, diefstal van waterbronnen, vernietiging van huizen en olijfgaarden, collectieve straffen, moord zonder proces en naakte militaire agressie. Kritiek doen Zionisten steevast af als anti-semitisme, maar de meest vernietigende kritiek komt van Joden als Miko Peled, de zoon van een Israëlische oorlogsheld, opgegroeid in een zionistisch gezin, of Norman Finkelstein, uit een Pools-Joodse familie die nagenoeg helemaal is vermoord door de Nazi’s, of nog de Joodse intellectuelen waarvan Noam Chomsky de bekendste maar lang niet de enige is. Dat zijn in Zionistisch taalgebruik “zelfhatende Joden,” vele malen erger dan niet-Joodse anti-semieten. In Israël zelf wordt Joodse critici van het Zionisme – soms hardhandig – de mond gesnoerd. Zie deze hallucinante beelden van een Joodse manifestant die aan den lijve ondervindt dat Israël de “enige democratie in het Midden Oosten” is.

Johan Depoortere

21 juli 2014

juli 21, 2014 at 3:28 pm 5 reacties

GAZA: NEDERLANDSE EX-PREMIER KAPITTELT DE HUIDIGE

GAZA

GAZA

door Jef Coeck

De Nederlandse oud-premier Dries van Agt (CDA/katholiek) heeft premier Mark Rutte (VVD/liberaal) een brief geschreven over het conflict tussen Israël en de Palestijnen in Gaza.

Mark Rutte

Mark Rutte

De oud-politicus is helemaal niet te spreken over het optreden van Rutte in ‘Gesprek met de minister-president’. Dat gesprek noemt Van Agt een ‘horreur’. Volgens hem gebeurt het ‘zelden’ dat oud-premiers een actuele premier aanschrijven, maar kan hij nu ‘niet langer zwijgen’.

Van Agt stelt dat Rutte de machthebbers in Gaza ervan beticht dat zelanceerinstallaties van raketten opzettelijk naast of vlak bij scholen en ziekenhuizen hebben geplaatst.
“Berust die claim op onafhankelijke bronnen, of op wat Israëlische functionarissen je hebben ingefluisterd?”, vraagt Van Agt. Hij noemt het wel ‘terecht’ dat Rutte zei dat Israël het recht heeft zich te verdedigen. “Dat lijdt geen twijfel. Maar even onbetwistbaar is het dat die zelfverdediging proportioneel behoort te zijn. Tot dusver meer dan honderd doden in Gaza, merkte de interviewer op, in Israël geen enkele. Is dat proportioneel? Het is ontluisterend dat je die vraag bevestigend hebt beantwoord. Dat is schokkend”, schrijft Van Agt.
De 83-jarige oud-politicus veroordeelt ook de raketbeschietingen vanuit Gaza. Die vormen volgens hem een schending van het internationaal recht en moeten stoppen. Hij waarschuwt echter de verhouding ‘niet totaal’ uit het oog te verliezen. “Door de 1200 raketten die Hamas en andere militante groeperingen in de afgelopen dagen hebben afgevuurd, zijn enkele Israëli’s gewond geraakt en is enige materiële schade in Israël veroorzaakt. Er is één Israëlische dode te betreuren.”

 

Dries van Agt

Dries van Agt

Wat Van Agt verder stoorde in het televisieoptreden van Rutte was het ontbreken van enige empathie met het ‘immense leed van de weerloze Palestijnen’. “Voor zo veel nood en pijn, beste Mark, kun je toch niet ongevoelig blijven? Hoe is het mogelijk dat ons land zozeer faalt in het beschermen van de rechten van de Palestijnen? Israël schendt het internationaal recht dagelijks, al decennialang, op allerlei manieren, met ernstige gevolgen. Waarom laat je nooit daarover de vonken van je verontwaardiging van het scherm spatten?”, besluit de oud-premier zijn relaas.
LEES VOORAL de volledige brief:

http://rightsforum.org/open-brief-dries-van-agt-aan-mark-rutte

juli 17, 2014 at 12:01 pm 4 reacties

Buitenspel

Het spektakel is afgelopen.

geenvoetbal

En nu terug naar de werkelijkheid.

Waar de ballen niet altijd rond zijn

en het doel soms heel ver weg lijkt.

juli 14, 2014 at 5:49 am Een reactie plaatsen

MOGEN DE ABJECTE IDEEËN VAN EEN HOMEOPAAT IN DE KRANT?

homeopathie 3

door Annieke Kranenbert/ombudsvrouw

De reacties op het interview met homeopathisch arts Jan Scholten in de Volkskrant (Ned.), deden in felheid niet onder voor de weerstand die Wilders doorgaans oproept, schrijft ombudsvrouw Annieke Kranenberg. Waarom gaf de krant Scholten een podium?

‘Aids is geen ziekte, het is een symptoom’, zei homeopathisch arts Jan Scholten vorige week in een interview in de Volkskrant. ‘Het is een uiting van een verzwakte afweer. Die ontstaat als de patiënt een blokkade heeft.’ Eerder was ophef over Scholten ontstaan omdat hij was geridderd, terwijl hij in Afrika een omstreden homeopathische therapie propageert voor de behandeling van aids. In deze krant gaf hij voor het eerst weerwoord.

De reacties die volgden, deden in felheid niet onder voor de weerstand die Wilders doorgaans oproept. Waarom geeft de krant zo’n man een podium? Waarom mag hij zo’n gevaarlijk gedachtengoed verspreiden? Ook op de redactie was dit geluid te horen: mag de krant zulke abjecte ideeën wel publiceren?

Te weinig over alternatieve geneeskunde

Anders dan de PVV-leider kreeg Scholten ook bijval van een groep Volkskrantlezers. Zij vinden juist dat hij te kritisch is benaderd. ‘Een integere man die vrijwillig een interview geeft wordt journalistiek afgeschilderd als een oplichter’, mailt een van hen. Vervolgens klinkt er een bekende klacht: de krant bericht überhaupt te weinig over alternatieve geneeskunde.

Op dat laatste zal ik niet uitgebreid ingaan. De vorige ombudsvrouw concludeerde al dat de alternatieve geneeskunst er inderdaad bekaaid vanaf komt. ‘Als een miljoen Nederlanders naar een haptonoom, chiropractor, antroposofisch arts, natuurgenezer of bloesemtherapeut gaan, moet de krant daarover schrijven’, stelde ze terecht.
Los van het homeopathie- debat – dat ideologische trekjes vertoont – had het interview met Scholten gewoon nieuwswaarde. Begin mei verscheen een kritisch artikel van Sciencepalooza over het ridderen van Scholten, ‘het brein achter het homeopathische middel iquilai’. Er is geen enkel bewijs dat het middel – dat niet dubbelblind is getest – werkt, schreef de auteur. Homeopaten die iquilai voorschrijven zouden stelselmatig het belang van reguliere antiretroviralen afwimpelen.

Gealarmeerd door het stuk, dat ook op Volkskrant.nl stond, vroegen Kamerleden of het lintje kon worden ingetrokken. Dat kan alleen als iemand tot 1 jaar cel is veroordeeld, antwoordde de minister van Volksgezondheid vorige week. Scholten mag zijn onderscheiding dus houden, berichtten twee verslaggeefsters op pagina 2, met een verwijzing naar het interview. Daarin weersprak de homeopaat dat hij patiënten afhoudt van hiv-remmers en roemt hij de werking van iquilai.

‘Hij ontmaskerde zichzelf’

Bovenal geeft het interview een fascinerende inkijk in de zienswijze van de alternatieve geneesheer. Het commentaar dat Scholten er ‘kritiekloos op los mocht bazelen’ deel ik niet. Het nieuws ‘Omstreden homeopaat houdt lintje’ gaf richting aan de gehele productie. Ook stond er een kader bij met kritiek van onder anderen een gerenommeerde aidsarts. De auteurs vertellen dat ze Scholten ‘uiteraard’ met alle tegenwerpingen confronteerden, maar dat zijn antwoorden nogal wijdlopig waren. Daarom leende het interview zich niet voor ‘vraag-antwoord’, een vorm waarin de auteurs gemakkelijker scherpte hadden kunnen laten zien. Bovendien wilden ze zijn visie laten zien. ‘Hij ontmaskerde zichzelf’, zegt een van hen.

Het is de vraag waar de critici van het interview bang voor zijn. Het lijkt me stug dat lezers die zich nog niet tot zijn methode voelen aangetrokken zich daartoe laten verleiden door dit stuk. De krant heeft de schone taak inzicht te bieden. Door denkbeelden die mogelijk aanstootgevend of idioot zijn uit de krant te weren, wordt lezers belangrijke informatie onthouden. Wanneer Nederlandse jihadjongeren in het buitenland andere moslims doden, zijn hun denkbeelden journalistiek relevant. Hetzelfde geldt voor de opvattingen van ouders die hun kinderen niet laten inenten tegen de mazelen.

Beduveld

Scholten zelf is teleurgesteld in het interview, zo laat hij desgevraagd weten. Hij voelt zich beduveld omdat er een kritisch kader bij is geplaatst, waarin wordt beweerd dat er geen wetenschappelijk bewijs bestaat voor de werking van homeopathie. ‘Het zou míjn interview zijn’, zegt hij. Reguliere en homeopathische geneeskunde moeten volgens hem gelijkwaardig worden behandeld.

De krant zal niet meegaan in Scholtens paradigma. De redactie hanteert een wetenschappelijk referentiekader, past hoor- en wederhoor toe – ook in de vorm van een kritisch kader. Op een punt verdient Scholten wel gehoor. Het verwijt dat hij slachtoffers zou maken in Afrika is ernstig, maar voor zover bekend niet bewezen. Daar ligt een journalistieke taak: wat gebeurt er in de iquilai-klinieken?

Annieke Kranenberg, de Ombudsvrouw, behandelt vragen, klachten en opmerkingen over de inhoud van redactionele pagina’s en journalistieke aanpak.

homeo

ombudsvrouw@volkskrant.nl
volkskrant.nl/ombudsvrouw

http://www.skepsis.nl/homeopathie.html

 

juli 13, 2014 at 10:19 am Een reactie plaatsen

THE CURE IN PALESTINA: TO KILL AN ARAB

platenhoes The Cure

platenhoes The Cure

door Lucas Catherine

Na de ‘Mannekesboekskes’ en de ‘kopermunten’, nog maar eens een stuk over mijn verzamelwoede. Ditmaal fonoplaten. En hierna zwijg ik erover, echt waar, beloofd. Grammofoonplaten dus. Niet dat ik Marc Didden zijn reeks Schallplatten in het DM-magazine wil overnemen, maar al een paar dagen, bij het bekijken van het journaal moet ik aan de eerste song van The Cure uit 1979 denken:

To Kill an Arab.
Standing on the beach
With a gun in my hand
Staring at the sea
Staring at the sand
Staring down the barrel
At the Arab on the ground
I can see his open mouth
But I hear no sound.

I am the Stranger
Killing an Arab.
De song gaat volgens Robert Smith van The Cure terug op L’Etranger van Albert Camus, waarin een Franse koloniaal in Algerije zo maar een ‘Arabier’ vermoordt, zonder enige empathie voor de gedode ‘inboorling’, want na het eerste dodelijke schot vuurt hij nog eens vier maal op het lijk. Deze song schoot door mijn hoofd toen ik het verhaal van de folterdood van Mohammed Abu Khdeir hoorde: zijn ontvoerders lieten hem volgens de Israëlische lijkschouwer benzine drinken, overgoten hem daarna met benzine en staken hem dan in brand. Drie verdachten hebben bekentenissen afgelegd. Het zijn orthodoxe joden, recente immigranten uit de VS. Ze zouden volgens de Israëlische politie ook gepoogd hebben de dag voordien de tienjarige Musa Zallum te ontvoeren. Zijn moeder kon het verijdelen.

Filmdecor L'Etranger

Filmdecor L’Etranger

Het verhaal is ruimer dan de drie ‘Israëlische tieners’ en de vermoorde Mohammed Abu Khdeir. Daarvoor werden er nog 4 jonge Palestijnen gedood en na de ontvoering nog eens drie. Samen met de volwassenen gaat het in de jongste weken om 10 Palestijnen die door Israëli’s werden gedood. Sedert het jaar 2000 werden 1.526 Palestijnse kinderen vermoord (cijfers van Rememberthesechildren.org en B’tselem). Zij kregen geen media aandacht. Niemand riep op om deze kindermoorden te veroordelen.
Israëlische en andere media verwijten wel eens de Palestijnse moeders dat ze hun kinderen naar betogingen sturen en zo mede verantwoordelijk zijn voor hun dood of opsluiting. Maar niemand heeft Rachel Frankel, de moeder van één van de vermoorde kolonistenjongeren gevraagd waarom zij met haar gezin is verhuisd uit de VS naar een militante, extremistische kolonie gebouwd op gestolen Palestijnse grond en of ze misschien daarmee haar kinderen in gevaar heeft gebracht.

Protest Palestijnse jongeren in Galilea, Israel

Protest Palestijnse jongeren in Galilea, Israel

Kolonisten, zoals l’Etranger van Camus hebben geen empathie met de gekoloniseerde. En kolonisten waren deze drie ‘tieners’ – een van hen was soldaat -, recent geïmmigreerd uit de VS en geïndoctrineerd door het zionisme alsof alleen zij rechten hebben. En terecht gekomen in een koloniaal systeem dat Israël heet. Een staat opgericht door kolonialisme en die nog altijd verder koloniseert. Een staat gesticht door joodse Europeanen, die hun afkomst maskeerden met behulp van de Bijbel en nieuwe hebreeuwse namen en zo ook hun kolonisatie proberen te verdoezelen:
De stichter van Israël, Ben Goerion heette vroeger gewoon Grün; Simon Peres, Persky; Ariel Sharon, Schönerman; Tzipi Livni, Benozovitsj en Netanyahu, Mileikovsky. En ook zij gedragen zich zoals L’Etranger.
Wanneer de Palestijnen protesteren tegen dit kolonialisme noemt men hen fanatieke terroristen en vergeet men het fanatisme van de koloniaal die hen heeft verdreven.
Maar dat klopt niet. Zoals de joods-Oostenrijkse dichter Erich Fried (1921-1988) schrijft in zijn bundel: Höre, Israel ! :

De Vergelijking klopt niet

Zonder het fanatisme
Van de zionisten
Zouden de Kinderen en de Vrouwen
Van beider kanten niet dood zijn.
Zouden de Kinderen en de Vrouwen
Van beider kanten nog leven
Zonder het fanatisme
Van de Palestijnen?

De vergelijking gaat niet op
De Verdrevenen moeten misschien
fanatieker zijn dan de Verdrijvers
Om in leven te blijven
Want de Verdrijvers leven
Op de plaats van de Verdrevenen
En niet de Verdrevenen
Op de plaats van hun Verdrijvers.

Soms is het beter niet naar muziek te luisteren, gedichten of boeken te lezen, en gewoon wat in de krant staat voor waar aan te nemen, want voor je het weet krijg je anders het etiket antisemiet opgeplakt.

Palestijnen blokkeren autoweg uit protest

Palestijnen blokkeren autoweg uit protest

 

juli 9, 2014 at 10:56 am 2 reacties

ZIJN DE DUITSERS WO I VERGETEN?

ausstellung-teaser_01

door Walter Zinzen

Tijdens de Europese top in Ieper viel één deelnemer meer op dan de andere : de Duitse bondskanselier. Geheel tegen haar gewoonte in stapte ze op de toeschouwers af en sloeg een praatje met ze. Wou ze hiermee een soort verontschuldiging prevelen voor het feit dat haar landgenoten deze mooie stad in 1917 aan gruzelementen hadden geschoten? Of besefte ze niet goed waar ze was en dacht ze dat ze als baas van Europa wat aan haar populariteit moest doen?

Als we Terzake van een paar dagen geleden moeten geloven, is deze laatste
veronderstelling de juiste. Want een verslaggeefster van dit programma , waar integere journalistiek hoe langer hoe meer onder druk komt te staan, had zich naar Berlijn begeven en daar vastgesteld dat de herdenking van de Groote Oorlog de Duitsers compleet voorbijgaat. Aan schoolkinderen stelde ze de vraag of ze de uitdrukking “in Flanders Fields “ kenden. Neen, de kinderen kenden die uitdrukking niet. Zie je wel, kraaide de verslaggeefster, over WO I wordt in Duitsland niet gesproken. De herinnering eraan wordt volledig overschaduwd door die aan de tweede wereldoorlog.

Je vraagt je af in welk Berlijn onze montere reporter heeft rond geneusd. Wie uit het vliegtuig stapt op luchthaven Tegel kan er niet naast kijken, naast de grote affiches voor een grote tentoonstelling over de “Erste Weltkrieg” in het Duitse historische museum. De stad hangt er vol van. Maar de Terzake-ploeg repte zich liever naar een wat verwaarloosd kerkhof om aan te tonen dat de joodse soldaten die in Flanders Fields gesneuveld zijn niet geëerd worden.
Mocht Terzake de tentoonstelling wél bezocht hebben dan zou haar visie op zijn minst een beetje genuanceerder zijn geweest. Ze is een aardig (als dat woord hier toepasselijk is) pendant van het museum in Ieper dat “In Flanders Fields” heet, juist ja. In Berlijn ontbreekt de verwijzing naar het gedicht van de Canadees John McCrae volkomen , dat klopt. De boodschap daar is ook meer onderkoeld dan die in Ieper, waar ze duidelijk pacifistisch is (‘nooit meer oorlog’). Maar de lichte afstandelijkheid van de Berlijnse tentoonstellingbouwers is niet minder effectief. Haast integendeel. Met heel veel foto- en filmarchief en sobere maar heldere teksten wordt niet alleen het verloop van de oorlog zelf maar ook de voor- en nageschiedenis verteld. Zoals dat traditie is geworden in het huidige Duitsland, worden de misdaden van het Keizerrijk niet onder de mat geveegd. De moordpartijen in Leuven, de brandstichting in de universiteitsbibliotheek, de vernieling van Ieper en zo vele gruwelijkheden elders in Europa : het zijn even zo vele aandachttrekkers . In de teksten wordt de term “barbarij” zelfs niet geschuwd, wel tussen aanhalingstekens, dat is waar. Het gaat dan ook om citaten uit de Britse pers tijdens de oorlogsjaren , die bepaald niet krenterig worden gehanteerd. Niet goedkeurend, niet afwijzend. Gepresenteerd als feitelijkheden, op zijn Brits als het ware.

Veel aandacht gaat ook naar de gevolgen van die Groote Oorlog op staatkundig gebied : staten verdwenen (Oostenrijk-Hongarije) , andere verschenen (Sovjet-Unie), Duitsland zelf werd een republiek.

Vanzelf denkt men dan aan het verdrag van Versailles , dat de kiemen van nr. 2 in zich droeg. Ik hoop onze historicus van Vergeten Zaken niet te mishagen door op iets anders te wijzen. De verre voorganger van Angela Merkel, rijkskanselier Theobald von Bethmann Hollweg , was in 1914 ten oorlog getrokken met een duidelijk plan voor ogen van het na-oorlogse Europa. Na de Duitse overwinning – waaraan hij uiteraard niet twijfelde – wou hij een Europese economische unie uitbouwen met Frankrijk, de huidige Benelux-landen, Denemarken, Oostenrijk-Hongarije en eventueel ook Italië, Zweden en Noorwegen. De Duitse overwinning bleef uit maar de geest van verzoening was na de oorlog, mede als reactie op de gruwelen , toch redelijk sterk.

In 1925 tekenden de oude vijanden Frankrijk en Duitsland het verdrag van Locarno en drie jaar later , samen met 21 andere landen, het Briand-Kellogpact ‘tot uitbanning van de oorlog’. Briand was de Franse en Kellog de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken. Briand kwam een jaar later met het idee van een Europese Unie aanzetten, met exact dezelfde doelstelling als die van de Europese Economische Gemeenschap die in 1958 werd opgericht : de oorlog uit te bannen door de economieën van de lidstaten met elkaar te vervlechten. Maar toen kwam een zekere Hitler aangemarcheerd en het vervolg kennen we. Toch durf ik te denken dat Theobald von Bethmann Hollweg vanuit zijn graf glimlachend naar zijn opvolgster in de huidige Bondsrepubliek kijkt : de Europese economische unie is er en ze wordt geleid door Duitsland. Mein Liebchen, wass willst du noch mehr?

buch-212_04
——————————–
* Deutsches Historisches Museum, Unter den Linden 2, alle dagen open van 10 tot 18 u., nog tot 30 november

* Zie ook: WO I, Europa moet één worden, Volkskrant 28.6.14

juli 1, 2014 at 9:45 am 1 reactie

Koper in Afrika: VAN KOPERETERS TOT BELGENMOP

Lukoper boven

door Lucas Catherine

Ze vragen mij wel eens: waar haalt zo’n historicus van Vergeten Zaken zijn verhalen? En ik antwoord dan met een platitude: in mijn bibliotheek. Alhoewel, een platitude is dat niet echt. Mijn bibliotheek is namelijk mijn levenslijn en heeft talloze en niet zo direct herkenbare voordelen, meer dan je zou verwachten. Ze is bijvoorbeeld ook mijn beste remedie tegen de ziekte van Alzheimer. Vroeger dacht ik altijd, die ziekte kan mij niets doen, zolang ik de voornaam van die dokter onthou. Maar ik beken, ik heb het nu, voor de allereerste keer moeten googlen. Ik was vergeten dat hij Alois heette! Maar ik blijf volhouden dat een eigen bibliotheek, die je dan ook nog gebruikt, een betere remedie is tegen zijn ziekte dan kruiswoordpuzzles oplossen. Mijn schoonmoeder geloofde in die laatste theorie en ze is gestorven met Alzheimer.

Natuurlijk is een bibliotheek ook gewoon een schatkamer aan verhalen en ik haal dus mijn verhalen uit mijn bibliotheek. Die heb ik regelmatig moeten zuiveren van onnuttige lectuur, vooral litteratuur, omwille van het gewicht want ik heb mijn bibliotheek altijd meegezeuld, naar Khartoum of Dar es Salaam, in een 20 voet container, dankzij Buitenlandse Zaken en onder het motto ‘Join Tindemans and see the world’. Leo Tindemans was toen bevoegd voor BuZa.

En mijn verhalen haal ik ook uit mijn passie voor verzamelen. Ik had het hier laatst nog over mijn verzameling ‘mannekesboekskes’. Ik verzamel ook oude koperen munten. Ik weet, dat is niet modieus.
Kijk maar naar wat die kopertjes van de Euro te beurt valt.Muntjes van 1 en 2 cent, wie wil ze nog? In ieder geval niet Linda, bij wie ik iedere dag mijn eerste Stella bestel. Zij kipt ze in een vaas, en ‘als ze vol is ga ik er mee naar de Nationale Bank. Voor één kilo krijg ik twintig Euro.’

Ik hou van koper en verzamel dan ook kopergeld. Maar dan in functie van mijn historische belangstelling voor Afrika. Afrikaans kopergeld dus. En alhoewel Homeros in zijn Ilias schrijft: koper is geen goud, daar in Zwart Afrika speelde koper de rol van goud bij ons. De Britse ontdekkingsreiziger Cameron uitte al in Across Africa (1877) zijn verbazing over het feit dat de mensen in centraal Afrika wel goud kenden, maar liever koper gebruikten. Goud was te zacht en te buigzaam.

Koperproductie en de handel erin lagen aan de basis van de grote Koninkrijken der Savanne, zoals Jan Vansina ze noemde. Wat de Engelsen later de Copperbelt zijn gaan noemen strekte zich uit vanaf Katanga tot aan het Malawimeer.
En niet alleen Centraal-Afrika leefde in de ban van koper. Zelfs de Oostkust, waar de Swahili vanaf het eiland Kilwa de goudtrafiek controleerden tussen zuidelijk Afrika (het oude Zimbabwe) en de Arabische Golf. Mijn oudste munt dateert van daar. En alhoewel de Swahili in goud trafikeerden, is de munt uit koper. Hij dateert uit 1070 en de tekst rijmt nog ook: Ali bin al Hassan, yathiq bi mawla al Minan. Ali zoon van Hassan, betrouw op de Heer der Gratie muntje nr 7). Ik heb hem niet zelf opgegraven, maar geruild. Tegen een fles goedkope whisky, Johnny Walker Red Label. Het was nog in de tijd van het socialisme à la Nyerere, erg geliefd in Europa, desastreus voor de Tanzanianen en ook voor het toerisme. Vandaar dat de weinige Indische antiquairs van Dar es Salaam zelfs bereid waren in natura betaald te worden.

Lukoper 1

Een fles rode wiskhy dus voor een klein rood koperen muntje uit 1070. Ze begrepen zelfs niet wat er op stond, want dat was Arabisch. Zo komen we bij een tweede informatieve kant van kopertjes: je ziet er de evolutie op van de dominante cultuur- en handelstaal. Mijn meest moderne munt uit Oost-Afrika is dan ook in het Engels en industrieel vervaardigd, want er zit een gaatje in (nr 1). Hij dateert uit 1956. Tachtig jaar eerder, toen de Britten pas arriveerden, gebruikten ze nog de oude cultuurtaal, Arabisch voor hun eerste munten toen (nr 2): Mombassa 1306, en dat is natuurlijk de moslim jaartelling, vertaal maar naar 1888. De Britten hadden er concurrenten, de Duitsers en ook die gebruikten eerst Arabisch (nr 4) Sharika Alemania, sana 1309, vertaal als Deutsch Ostafrikanische Gesellschaft, 1892. Daarna werd het alleen nog Duits (nr 3). De sultan van Zanzibar, die toen over heel de Swahili-kust heerste van Mogadishu (nu Somalia) tot Mozambiek, besloot toen om snel zelf munten uit te geven om zijn soevereiniteit te benadrukken. Natuurlijk in het Arabisch.

Maar wie zou die voor hem aanmaken? Britten en Duitsers vertrouwde hij niet. En toen dook er een Belgische Consul op die de Onafhankelijke Kongo Staat vertegenwoordigde en die wou de Sultan gunstig stemmen met spiegels uit Val Saint Lambert en geweren uit Herstal. Maar sultan Bargash wou geld, zijn eigen geld. Konden ze in Brussel geen munten voor de sultan slaan? Dat kon, en gebeurde in 1299/1882 in naam van Sultan Bargash bin Said. Alleen verhaspelden ze in Brussel zijn naam en werd het Said bin Bargash. Eerste Belgenmop in Oost-Afrika (nr 6). Vijf jaar later werd een tweede reeks aangemunt, en nu waren ze voorzichtiger, er kwam alleen het Arabische woord Zanjbar/Zanzibar op (nr 5). Zoveel Arabisch kenden ze in Brussel toen wel. En dat allemaal omdat Leopold II ook vanuit Zanzibar Kongo wou koloniseren. Maar in Kongo hadden ze hun eigen munten. De zogenaamde croisettes, omdat sommigen ervan in kruisvorm zijn, maar ze bestaan ook in H-vorm, I -vorm en I-vorm.

Kopereters

Kopereters

Hoe ze werden gemaakt? Wel, Iedere maand mei, na het oogstseizoen, verklaarde de leider van de mijnwerkers en de metaalgieters het koperseizoen voor geopend.
Heel het dorp ging dan, zoals ze lokaal zegden ‘koper eten’. De vrouwen legden proviand aan. Het gereedschap werd bijeengebracht en hersteld: hakken, houwelen, draagkorven om het mineraal te vervoeren, blaasbalgen in antilopenhuid. Daarna zette heel het dorp zich in beweging richting de groene heuvels. Daar werd een tijdelijk dorp gebouwd langsheen de rivier waarin het erts ligt. Vrouwen en kinderen rapen het malachiet op van net onder de bovenste grondlaag. De mannen graven grachten en schachten die soms tot dertig meter diep gaan. Dit werk kan een paar maanden duren. Alleen zuiver malachiet wordt verzameld en op kleine hoopjes gestapeld. Dan bouwen zij smeltovens die zo’n twee meter hoog zijn. Elke oven wordt bediend door een meester-smelter. Houtskool en houtbundels worden in brand gestoken en daarop giet men vijftig kilogram gebroken malachiet. Vier blaaspijpen in antilopenhuid worden onderaan de oven ingebracht. Het metaal begint te smelten en wordt opgevangen in gietvormen. Na afkoeling recupereert men de blokken koper. Eens de “koperoogst” gedaan, verlaat men het kampement en keren de “kopereters” terug naar hun dorp.’

En hoe zag dat geld eruit? De munten die dagelijks werden gebruikt waren heel klein (1cm x 1cm), en niet in kruisvorm, maar in H (muntje 8). De oudste dateren uit de 13de eeuw. Dan was er het grof geld, voor belangrijke zaken, zoals het uitbetalen van bloedgeld na een moord of als bruidschat. De Koningen van die koper etende koninkrijken, zoals Msiri (Katanga), Kazembe (koning van de Yeke) stockeerden grote staven in dubbele T-vorm, die dateren uit de 19de eeuw en Livingstone heeft er nog mee rond gezeuld. Er liggen er nu in het Livingstone Museum (Schotland). En meezeulen is het juiste woord want ze wegen 30kg en meer. In het Africamuseum van Tervuren hebben ze er ook een.

Museum Tervuren

Museum Tervuren

Ik heb het uitgeleend voor de expo Loopgraven in Afrika, over het Kongolese koloniale leger in ’14-‘18 die heel de zomer in Oostende loopt en we hebben er ons een breuk aan geheft om het in een vitrine te krijgen. Zo’n koperstuk zit dus niet in mijn verzameling. Het exemplaar waar ik het over heb was een cadeau aan koningin Fabiola, die het uitleende aan Tervuren.. En ook de grote croisettes, de Katangakruisen, zitten niet in mijn verzameling. Ze worden tot op vandaag geproduceerd voor de schaarse toeristen en alle kolonialen hebben er een in hun verzameling, of meestal, in de verzameling van hun vrouw. Het bijbehorend verhaal is namelijk dat je daar een vrouw kon mee kopen. Lukoper 4 croisette

Dat deze Katangakruisen nog altijd geproduceerd worden is ‘te danken’ aan de Union Minière du Haut Katanga, toen die de koperhoudende gronden hadden afgenomen van de lokale bevolking, kregen sommige chefs jaarlijks een quotum kopererts waarmee dan hun smeden die kruisen konden aanmaken. Mijn verzameling van H-vormige croisettes heb ik gewoon in Brussel gekocht, waar sommige handelaars in oude munten ze voor een zeer schappelijke prijs (die van drie pinten) te koop aanbieden. Wat natuurlijk normaal is als je weet dat die kleintjes het echte dagelijks gebruikte geld was. En op die kleine koperen Kongolese muntjes staat niets, in geen taal, en dat is ook normaal: echt geld kent geen grenzen en dus geen taal.
Lucas Catherine
Historicus van Vergeten Geld
GOED NIEUWS:

Van 4 juli tot 14 september loopt in de Venetiaanse Gaanderijen van Oostende de tentoonstelling ‘LOOPGRAVEN IN AFRIKA 1914-1918’. Het klinkt cynisch om dit ‘goed nieuws’ te noemen. Toch is het zo, vanwege onze onbekendheid met deze feiten.
De Groote Oorlog speelde zich niet enkel achter de Ijzer en aan de Somme af, maar zelfs in Afrika. Historicus van Vergeten Zaken Lucas Catherine dook in de archieven van WO I en diepte een verhaal op dat nooit de Belgische geschiedenisboeken haalde. Maar wel het Salon van Sisyphus: AFRIKA WORDT ZELFS OORLOGSGEWIJS VERGETEN (7 oktober 2013)

De Europese naties waren koloniale rijken die soldaten uit de hun toegeëigende gebieden inzetten in hun strijd. Dit maakte deze oorlog niet tot een Europees conflict maar tot een heuse wereldoorlog. België zond – in tegenstelling tot Frankrijk en Groot-Brittanië – geen koloniale troepen naar het front in Europa. Onze legerleiders mobiliseerde in Congo strijdbare mannen en vrouwen voor de Force Publique.Ze werden ingezet om het Duitse leger te bevechten in wat nu Tanzania heet.

De tentoonstelling ‘Loopgraven in Afrika’ brengt het archiefmateriaal samen in een unieke fototentoonstelling en vertelt een verhaal dat de loop van onze Europese geschiedenis bepaalde zonder dat het ooit die erkenning kreeg.

Kongolese kunstenaars (Freddy Tsimba) nemen deel met hun werken, installaties en literaire events. Ook collages van oude foto’s (Sammy Baloji) zijn er te zien, samen met hedendaagse foto’s (Crispin Mvano).
meer inlichtingen: http://www.oostendecultuurstad.be (jc)

Lukoper slot

 

juni 29, 2014 at 1:47 pm 2 reacties

Oudere berichten


Categorieën

  • Blogroll

  • Feeds


    Volg

    Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

    Doe mee met 617 andere volgers